ترجمة معاني القرآن الكريم - الترجمة البوسنية للمختصر في تفسير القرآن الكريم * - فهرس التراجم


ترجمة معاني سورة: الحج
آية:
 

سورة الحج - Sura el-Hadždž

من مقاصد السورة:
تعظيم الله سبحانه وتعالى وشعائره والتسليم لأمره.
Ova sura govori o Allahovoj veličini i tome da On sve može učiniti, iz čega slijedi da ga ljudi veličaju i Njemu se povinuju.

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱتَّقُواْ رَبَّكُمۡۚ إِنَّ زَلۡزَلَةَ ٱلسَّاعَةِ شَيۡءٌ عَظِيمٞ
O ljudi, bojte se vašeg Gospodara, tako što ćete izvršavati naredbe i ostaviti zabranjena djela. Doista, strahote koje će nastupiti prilikom Smaka svijeta, kao npr. žestoki potres Zemlje, bit će neopisivo strašne i zaprepašćujuće. Samo Sveznajući Allah zna težinu tih strahota, za koje se treba pripremati čineći djela kojima je On zadovoljan.
التفاسير العربية:
يَوۡمَ تَرَوۡنَهَا تَذۡهَلُ كُلُّ مُرۡضِعَةٍ عَمَّآ أَرۡضَعَتۡ وَتَضَعُ كُلُّ ذَاتِ حَمۡلٍ حَمۡلَهَا وَتَرَى ٱلنَّاسَ سُكَٰرَىٰ وَمَا هُم بِسُكَٰرَىٰ وَلَٰكِنَّ عَذَابَ ٱللَّهِ شَدِيدٞ
Kad ljudi dožive strahote Dana sudnjeg, majka koja će dojiti svoje dijete, zaboravit će ga iz straha, svaka će trudnica svoj plod pobaciti, jer će ga maternica izbaciti, ljudi će kao pijani izgledati – neće biti pijani nego će ih strahota Allahove kazne sasvim izbezumiti.
التفاسير العربية:
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يُجَٰدِلُ فِي ٱللَّهِ بِغَيۡرِ عِلۡمٖ وَيَتَّبِعُ كُلَّ شَيۡطَٰنٖ مَّرِيدٖ
Neki bezbožnici negiraju Allahovu moć, pa govore da Allah neće oživiti mrtve, a ne raspolažu baš nikakvim znanjem o Allahovoj moći već se povode za svakim šejtanom prkosnim, neposlušnim i vođama koji pozivaju u zabludu.
التفاسير العربية:
كُتِبَ عَلَيۡهِ أَنَّهُۥ مَن تَوَلَّاهُ فَأَنَّهُۥ يُضِلُّهُۥ وَيَهۡدِيهِ إِلَىٰ عَذَابِ ٱلسَّعِيرِ
Za šejtana prkosnoga, bilo da se radi o ljudskoj ili džinskoj vrsti, već je propisano da će svakog onog ko ga slijedi i uzme za zaštitnika na stranputicu zavesti i u patnju ga ognjenu naputiti, čineći nevjerstvo i grijehe.
التفاسير العربية:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِن كُنتُمۡ فِي رَيۡبٖ مِّنَ ٱلۡبَعۡثِ فَإِنَّا خَلَقۡنَٰكُم مِّن تُرَابٖ ثُمَّ مِن نُّطۡفَةٖ ثُمَّ مِنۡ عَلَقَةٖ ثُمَّ مِن مُّضۡغَةٖ مُّخَلَّقَةٖ وَغَيۡرِ مُخَلَّقَةٖ لِّنُبَيِّنَ لَكُمۡۚ وَنُقِرُّ فِي ٱلۡأَرۡحَامِ مَا نَشَآءُ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى ثُمَّ نُخۡرِجُكُمۡ طِفۡلٗا ثُمَّ لِتَبۡلُغُوٓاْ أَشُدَّكُمۡۖ وَمِنكُم مَّن يُتَوَفَّىٰ وَمِنكُم مَّن يُرَدُّ إِلَىٰٓ أَرۡذَلِ ٱلۡعُمُرِ لِكَيۡلَا يَعۡلَمَ مِنۢ بَعۡدِ عِلۡمٖ شَيۡـٔٗاۚ وَتَرَى ٱلۡأَرۡضَ هَامِدَةٗ فَإِذَآ أَنزَلۡنَا عَلَيۡهَا ٱلۡمَآءَ ٱهۡتَزَّتۡ وَرَبَتۡ وَأَنۢبَتَتۡ مِن كُلِّ زَوۡجِۭ بَهِيجٖ
Ako sumnjate, o ljudi, u to da Allah može mrtve oživiti, razmislite o vašem stvaranju. Znajte da je Uzvišeni Allah vašeg praoca Adema stvorio od zemlje, a zatim dao da se njegovo potomstvo razmnožava od muške kaplje sjemena koje ubaci u maternicu žene, pa od zakvačka, to jest, zgrušane krvi, pa od mesne grude, veličine zalogajčića, koja ponekad bude potpuno oblikovana i dijete se rodi živo, a ponekad bude neoblikovana pa se dijete rodi kao nedonošče te umre – da Svemogući Allah u etapama stvaranja čovjeka pokaže ljudima Svoju moć. A u maternicama Allah, džellešanuhu, zadržava plod devet mjeseci, onoliko vremena koliko On hoće, zatim čini da se ljudi kao dojenčad rađaju, te daje da zrelost i napon snage i uma dostignu; neki umiru i prije toga, a dotle neki pak duboku starost dožive i zaborave sve što su znali, pa dostignu stepen gori od dječijeg. I ti vidiš zemlju kako je zamrla, bez stabala i rastinja, a pošto na nju Plemeniti Allah s neba spusti vodu, ona zatreperi, bukne i po njoj iznikne svakovrsno zanosno bilje, pa izaziva divljenje i radost onih koji posmatraju.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• وجوب الاستعداد ليوم القيامة بزاد التقوى.
Obaveza je pripremati se za Sudnji dan, i to pomoću činjenja dobrih djela, a sustezanja od svega što ne valja.

• شدة أهوال القيامة حيث تنسى المرضعة طفلها وتسقط الحامل حملها وتذهب عقول الناس.
Strahote Dana sudnjeg bit će zaista goleme; bit će tolike da će dojilja zaboraviti dojenče, trudnica će svoj plod pobaciti i ljudi će izgledati kao pijani, bezumni.

• التدرج في الخلق سُنَّة إلهية.
Postepeno stvaranje Allahov je zakon.

• دلالة الخلق الأول على إمكان البعث.
Prvo stvaranje ukazuje na mogućnost proživljenja.

• ظاهرة المطر وما يتبعها من إنبات الأرض دليل ملموس على بعث الأموات.
Padanje kiše i nicanje bilja sadržajan je i opipljiv pokazatelj mogućnosti proživljenja na budućem svijetu.


ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡحَقُّ وَأَنَّهُۥ يُحۡيِ ٱلۡمَوۡتَىٰ وَأَنَّهُۥ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ
Spomenuta znamenja i znakovi prvog stvaranja, etape i stanja rađanja čovjeka, jesu očit bjelodan, neporeciv dokaz da je Allah, džellešanuhu, jedini istinski Bog i da se samo Njemu smije robovati, te da je nezamislivo bilo koga ili bilo šta smatrati Njemu ravnim. Znajte da je Allah kadar mrtve oživiti i da sve može učiniti.
التفاسير العربية:
وَأَنَّ ٱلسَّاعَةَ ءَاتِيَةٞ لَّا رَيۡبَ فِيهَا وَأَنَّ ٱللَّهَ يَبۡعَثُ مَن فِي ٱلۡقُبُورِ
I navedeni fenomeni dokaz su da će Čas oživljenja zbilja, bez ikakve sumnje, doći, i da će Gospodar svjetova izvesti mrtve iz njihovih kaburova te ih pozvati na odgovornost za ono što su činili.
التفاسير العربية:
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يُجَٰدِلُ فِي ٱللَّهِ بِغَيۡرِ عِلۡمٖ وَلَا هُدٗى وَلَا كِتَٰبٖ مُّنِيرٖ
Neki bezvjerci bespravno negiraju Allahovu jednoću, a ne raspolažu baš nikakvim znanjem o tome niti za to imaju kakav dokaz. Oni se povode za neznanjem i lažima, a ne slijede Pravi put, nemaju dokaz protiv neistomišljenika, nemaju Knjigu od Allaha da raspoznaju istinu od laži.
التفاسير العربية:
ثَانِيَ عِطۡفِهِۦ لِيُضِلَّ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِۖ لَهُۥ فِي ٱلدُّنۡيَا خِزۡيٞۖ وَنُذِيقُهُۥ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ عَذَابَ ٱلۡحَرِيقِ
Takvi se ohole, nadmeno hode i otuđuju se od Prave staze, da bi i druge od nje zastranili; njih će na ahiretu, budućem svijetu, Allah, džellešanuhu, osramotiti pred svim ljudima zato što su bili nevjernici zabludjeli na ovom svijetu, i kaznit će ih u paklenoj vatri.
التفاسير العربية:
ذَٰلِكَ بِمَا قَدَّمَتۡ يَدَاكَ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَيۡسَ بِظَلَّـٰمٖ لِّلۡعَبِيدِ
Njemu će biti rečeno: “Kušaj ovu kaznu zbog svojih ogavnih djela, jer Allah kažnjava samo zbog onog što je čovjek počinio od grijeha!”
التفاسير العربية:
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَعۡبُدُ ٱللَّهَ عَلَىٰ حَرۡفٖۖ فَإِنۡ أَصَابَهُۥ خَيۡرٌ ٱطۡمَأَنَّ بِهِۦۖ وَإِنۡ أَصَابَتۡهُ فِتۡنَةٌ ٱنقَلَبَ عَلَىٰ وَجۡهِهِۦ خَسِرَ ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةَۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡخُسۡرَانُ ٱلۡمُبِينُ
Ima ljudi koji se dvoume obožavajući Allaha i imaju sumnju u pogledu toga. Ako takvu osobu zadesi neko dobro, zdravlje ili bogatstvo, nastavi biti pokorna i vjerovati, a ukoliko je zadesiti iskušenje, bolest i siromaštvo, izgubi nadu i odmetne se od vjere. Takva osoba gubi ovaj svijet, jer njeno nevjerstvo neće joj povećati dunjalučka dobra. Također, gubi i onaj svijet, jer je čeka kazna od Allaha. To je, doista, vidljiv gubitak.
التفاسير العربية:
يَدۡعُواْ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُۥ وَمَا لَا يَنفَعُهُۥۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلضَّلَٰلُ ٱلۡبَعِيدُ
Ovi kolebljivi nevjernici poricatelji ne obožavaju Uzvišenog Allaha nego se mole lažnim bogovima, koji im se ne mogu osvetiti ako ih prestanu moliti, niti im mogu kakvu korist donijeti kad ih mole – to je sunovrat potpuni i zabluda golema.
التفاسير العربية:
يَدۡعُواْ لَمَن ضَرُّهُۥٓ أَقۡرَبُ مِن نَّفۡعِهِۦۚ لَبِئۡسَ ٱلۡمَوۡلَىٰ وَلَبِئۡسَ ٱلۡعَشِيرُ
Nevjernik se moli nekom ko će mu, jer donosi zlo, prije nauditi nego što će biti od koristi. Kako je lažno božanstvo hrđav zaštitnik od kojeg se zaštita traži i zao drug od kojeg se pomoć očekuje!
التفاسير العربية:
إِنَّ ٱللَّهَ يُدۡخِلُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ جَنَّـٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَفۡعَلُ مَا يُرِيدُ
Plemeniti će Allah uvesti pravovjerne, dobre, u džennetske bašče podno čijih zamkova teku rijeke – ono što hoće Allah čini, On nagrađuje čestite, iz Svoje dobrote, a kažnjava grješnike, prema pravdi. Gospodara niko ne može ni na šta prisiliti.
التفاسير العربية:
مَن كَانَ يَظُنُّ أَن لَّن يَنصُرَهُ ٱللَّهُ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِ فَلۡيَمۡدُدۡ بِسَبَبٍ إِلَى ٱلسَّمَآءِ ثُمَّ لۡيَقۡطَعۡ فَلۡيَنظُرۡ هَلۡ يُذۡهِبَنَّ كَيۡدُهُۥ مَا يَغِيظُ
Ko misli da Svevišnji Allah neće Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, pomoći na ovom svijetu – dajući da islam i njegovi pripadnici pobijede, te na onom svijetu – dajući mu visoke razine u džennetu, neka rastegne uže do tavanice pa neka se objesi i neka zatim vidi hoće li njegova domišljatost dokinuti ono što ga srdi. Allah će, uprkos tom čovjeku koji sumnja ili širk čini, pomoći Resulullahu, sallallahu alejhi ve sellem, i dati pobjedu islamu.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• أسباب الهداية إما علم يوصل به إلى الحق، أو هادٍ يدلهم إليه، أو كتاب يوثق به يهديهم إليه.
Pravom putu vode: znanje, onaj ko je upućen i pouzdana knjiga.

• الكبر خُلُق يمنع من التوفيق للحق.
Oholost je osobina koja čovjeka odvraća od istine.

• من عدل الله أنه لا يعاقب إلا على ذنب.
Allah je pravedan, i kažnjava samo zbog grijeha.

• الله ناصرٌ نبيَّه ودينه ولو كره الكافرون.
Allah pomaže Poslanika i vjeru, pa makar to ne bilo po volji krivovjernima.


وَكَذَٰلِكَ أَنزَلۡنَٰهُ ءَايَٰتِۭ بَيِّنَٰتٖ وَأَنَّ ٱللَّهَ يَهۡدِي مَن يُرِيدُ
Kao što je Sveznajući Allah pokazao nevjernicima očite, neporecive dokaze da je On sve kadar učiniti jer će mrtve oživjeti, i jer je objavio časni Kur’an, jasnih i lahko razumljivih ajeta, isto tako upućuje koga hoće, a niko, osim Njega, uputiti ne može.
التفاسير العربية:
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱلَّذِينَ هَادُواْ وَٱلصَّـٰبِـِٔينَ وَٱلنَّصَٰرَىٰ وَٱلۡمَجُوسَ وَٱلَّذِينَ أَشۡرَكُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ يَفۡصِلُ بَيۡنَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ شَهِيدٌ
Na Dan ustanuća Allah će presuditi i razdvojiti one koji su vjerovali u Allaha i slijedili Božijeg Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, jevreje, Sabijce (skupina kojoj je poslan vjerovjesnik), kršćane, vatropoklonike i idolopoklonike; vjernike će uvesti u džennet, a nevjernike baciti u paklenu vatru. Allah je zaista pouzdan i znan svjedok za sve što su ljudi činili na ovom svijetu i svakom će čovjeku dati ono što je svojim djelima zaslužio.
التفاسير العربية:
أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ يَسۡجُدُۤ لَهُۥۤ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ وَٱلشَّمۡسُ وَٱلۡقَمَرُ وَٱلنُّجُومُ وَٱلۡجِبَالُ وَٱلشَّجَرُ وَٱلدَّوَآبُّ وَكَثِيرٞ مِّنَ ٱلنَّاسِۖ وَكَثِيرٌ حَقَّ عَلَيۡهِ ٱلۡعَذَابُۗ وَمَن يُهِنِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِن مُّكۡرِمٍۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَفۡعَلُ مَا يَشَآءُ۩
Zar ne znaš da se upravo Allahu povinuju, skrušeno i predano, sva stvorenja na nebesima, kao npr. meleki, i sve što se nalazi na Zemlji, od vjernika ljudi i džina, isto tako Sunce i Mjesec, zvijezde i planine, drveće i životinje, prisilnom pokornošću, kao i mnogi ljudi – vjernici, sljedbenici poslanikā, pokornošću ibadeta, a mnogi su nepokorni i ne povinuju se ibadetom pa će biti kažnjeni, nesretni i poniženi. A koga Sveznajući Allah ponizi, nema nikog ko će ga uvažavati. To je tako, jer Allah, džellešanuhu, čini ono što hoće i niko Njegovu volju ne može odbiti.
التفاسير العربية:
۞هَٰذَانِ خَصۡمَانِ ٱخۡتَصَمُواْ فِي رَبِّهِمۡۖ فَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ قُطِّعَتۡ لَهُمۡ ثِيَابٞ مِّن نَّارٖ يُصَبُّ مِن فَوۡقِ رُءُوسِهِمُ ٱلۡحَمِيمُ
Ove dvije skupine spore se u vezi s Gospodarom svojim: jedna u Njega vjeruje, a druga ne vjeruje, premda svaka skupina tvrdi da je u pravu. Krivovjernima će biti skrojena odjeća od vatre, pa će njihova tijela gorjeti a lica se pržiti, dok će im na glave biti lijevana voda koja je dostigla najvišu temperaturu.
التفاسير العربية:
يُصۡهَرُ بِهِۦ مَا فِي بُطُونِهِمۡ وَٱلۡجُلُودُ
Uslijed vrele vode koja će biti lijevana na njihove glave istopit će se ono što je u stomacima nevjernikā, a zatim će se njihove kože raspadati.
التفاسير العربية:
وَلَهُم مَّقَٰمِعُ مِنۡ حَدِيدٖ
Meleki će mlatiti teškim željeznim maljevima nevjernike po glavi.
التفاسير العربية:
كُلَّمَآ أَرَادُوٓاْ أَن يَخۡرُجُواْ مِنۡهَا مِنۡ غَمٍّ أُعِيدُواْ فِيهَا وَذُوقُواْ عَذَابَ ٱلۡحَرِيقِ
I kad god pokušaju iz vatre izaći, ojađeni i napaćeni zbog raznovrsnih paklenih patnji, bit će u džehennem vraćeni i ukoreni: “Kušajte užas pakleni i gorite u vatri usplamsaloj!”
التفاسير العربية:
إِنَّ ٱللَّهَ يُدۡخِلُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ جَنَّـٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ يُحَلَّوۡنَ فِيهَا مِنۡ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٖ وَلُؤۡلُؤٗاۖ وَلِبَاسُهُمۡ فِيهَا حَرِيرٞ
Allah će uvesti iskrene vjernike u džennetske bašče ispod čijih stabala i dvoraca teku rijeke, u njima će vječno boraviti. Allah će dati pa će se stanovnici dženneta, zlatnim narukvicama i biserom kititi, a odjeća će im svilena biti.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• الهداية بيد الله يمنحها من يشاء من عباده.
Uputom Allah raspolaže. On je daje kome hoće.

• رقابة الله على كل شيء من أعمال عباده وأحوالهم.
Sveznajući je Allah savršeno dobro upućen u sve što Njegovi robovi rade, kao što je upućen i u njihove prilike.

• خضوع جميع المخلوقات لله قدرًا، وخضوع المؤمنين له طاعة.
Prema kosmičkoj predodredbi, sve što postoji povinuje se Allahu, a vjernici Mu se povinuju dobrovoljno.

• العذاب نازل بأهل الكفر والعصيان، والرحمة ثابتة لأهل الإيمان والطاعة.
Kazna će stići nevjernike i grješnike, a milost će obuhvatiti poslušne vjernike.


وَهُدُوٓاْ إِلَى ٱلطَّيِّبِ مِنَ ٱلۡقَوۡلِ وَهُدُوٓاْ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلۡحَمِيدِ
Svoje dobre robove Allah, džellešanuhu, nadahnuo je na dunjaluku da govore najljepše riječi, kao npr. riječi: “La ilahe illallah”, da veličaju Allaha, zahvaljuju mu se... Uputio ih je u islam.
التفاسير العربية:
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَيَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ ٱلَّذِي جَعَلۡنَٰهُ لِلنَّاسِ سَوَآءً ٱلۡعَٰكِفُ فِيهِ وَٱلۡبَادِۚ وَمَن يُرِدۡ فِيهِ بِإِلۡحَادِۭ بِظُلۡمٖ نُّذِقۡهُ مِنۡ عَذَابٍ أَلِيمٖ
Nevjernici koji odvraćaju od Allahova puta, ratuju protiv Allaha i protive se Resulullahu, sallallahu alejhi ve sellem, i oni koji odvraćaju od Mesdžidul-harama (kible svih muslimana, kako sjedilacā tako i došljakā), kao što se to dogodilo šeste godine po Hidžri kad je potpisano primirje na Hudejbiji, te oni koji žele da se u Časnom hramu širi bezbožništvo i prelaze granice Allahovog šerijata – svima njima Svemogući Allah dat će da kušaju bolnu kaznu.
التفاسير العربية:
وَإِذۡ بَوَّأۡنَا لِإِبۡرَٰهِيمَ مَكَانَ ٱلۡبَيۡتِ أَن لَّا تُشۡرِكۡ بِي شَيۡـٔٗا وَطَهِّرۡ بَيۡتِيَ لِلطَّآئِفِينَ وَٱلۡقَآئِمِينَ وَٱلرُّكَّعِ ٱلسُّجُودِ
I spomeni da je Plemeniti Allah odredio i pokazao poslaniku Ibrahimu, alejhis-selam, na kojem će, dotad njemu nepoznatom, mjestu sagraditi Kabu naredivši mu da je utemelji na bogobojaznosti, vjerovanju, tevhidu i Njegovu zadovoljstvu, te tražeći da nevjerstvu i nečistoći tu ne bude mjesta, da bi Hram bio čist za one koji obilaze oko Kabe i koji stoje na kijamu, pregibajući se i čelima na tlo padajući.
التفاسير العربية:
وَأَذِّن فِي ٱلنَّاسِ بِٱلۡحَجِّ يَأۡتُوكَ رِجَالٗا وَعَلَىٰ كُلِّ ضَامِرٖ يَأۡتِينَ مِن كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٖ
Allah, džellešanuhu, naredio je poslaniku Ibrahimu, alejhis-selam: “Svim ljudima oglasi hadž da obiđu hram koji sam ti naredio da sagradiš!”, odazvat će se tvom pozivu stižući u Meku pješke i, izdaleka, na mnogim, zbog stalnog kretanja, mršavim i umornim devama.
التفاسير العربية:
لِّيَشۡهَدُواْ مَنَٰفِعَ لَهُمۡ وَيَذۡكُرُواْ ٱسۡمَ ٱللَّهِ فِيٓ أَيَّامٖ مَّعۡلُومَٰتٍ عَلَىٰ مَا رَزَقَهُم مِّنۢ بَهِيمَةِ ٱلۡأَنۡعَٰمِۖ فَكُلُواْ مِنۡهَا وَأَطۡعِمُواْ ٱلۡبَآئِسَ ٱلۡفَقِيرَ
Dolazit će da bi se okoristili – zaslužujući oprost grijehā, zarađujući dobra djela, postižući jedinstvo, čineći ibadet, i tome slično, te da bi spominjali Allahovo, džellešanuhu, ime prilikom klanja deva, krava i sitne stoke u prvih deset dana mjeseca zulhidžeta i u trima danima Kurbanskog bajrama, usto zahvaljujući Svevišnjem Allahu na blagodatima kojima ih je obasuo. Poželjno je da hadžije konzumiraju meso kurbana koji prinesu, hraneći njime siromahe uboge.
التفاسير العربية:
ثُمَّ لۡيَقۡضُواْ تَفَثَهُمۡ وَلۡيُوفُواْ نُذُورَهُمۡ وَلۡيَطَّوَّفُواْ بِٱلۡبَيۡتِ ٱلۡعَتِيقِ
Zatim preostaje da hadžije obave obrede koji slijede poslije djelimičnog oslobađanja od ihramskih zabrana i preostaje također da uklone s tijela prljavštinu, podrežu nokte i obriju glavu, da bi na taj način obavili hadž, odnosno umru, odnosno zaklali kurban, odnosno učinili ibadet, na šta su se obavezali. I neka ophode oko Kabe, Božije kuće, koja je u drevno vrijeme podignuta. Ili je značenje: neka ophode oko Kabe, koju je Allah, džellešanuhu, oslobodio prevlasti vladarā silnikā.
التفاسير العربية:
ذَٰلِكَۖ وَمَن يُعَظِّمۡ حُرُمَٰتِ ٱللَّهِ فَهُوَ خَيۡرٞ لَّهُۥ عِندَ رَبِّهِۦۗ وَأُحِلَّتۡ لَكُمُ ٱلۡأَنۡعَٰمُ إِلَّا مَا يُتۡلَىٰ عَلَيۡكُمۡۖ فَٱجۡتَنِبُواْ ٱلرِّجۡسَ مِنَ ٱلۡأَوۡثَٰنِ وَٱجۡتَنِبُواْ قَوۡلَ ٱلزُّورِ
Obavljanje obreda skidanje ihrama je naređeno, a obavlja se brijanjem glave, otsjecanjem noktiju te uklanjanjem prljavštine s tijela, ispunjavanjem zavjeta i ophođenje oko Kabe i to jesu hadžski propisi – Allah ih je naredio – i oni se moraju poštivati. A ko poštuje Allahove propise, u ihramima, obavljajući ih predano, pažljivo i brižno, slijedeći u tome Resulullaha, sallallahu alejhi ve sellem, taj je zaslužio dobro na ovom i na budućem svijetu. Iz Svoje dobrote i milosti, Plemeniti Allah dozvolio je ljudima konzumiranje mesa domaćih životinja, (nije vam zabranio hamiju, behiru i vesilu), nije zabranio ništa drugo osim ono što se spominje u Kur'anu kao krv, konzumiranje mesa strvi i još nekih životinja, pa se ono što je Allah, džellešanuhu, zabranio mora izbjegavati. I klonite se, o ljudi, kumirske pogani, iznošenja laži na Sveznajućeg Allaha, Gospodara svjetova, i laganja na ljude.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• حرمة البيت الحرام تقتضي الاحتياط من المعاصي فيه أكثر من غيره.
Svetost Kabe, kuće koju je Allah svetom učinio, iziskuje da se čovjek u Haremu susteže od grijeha više nego na drugim mjestima.

• بيت الله الحرام مهوى أفئدة المؤمنين في كل زمان ومكان.
Kaba je stjecište srca vjernika, ma odakle bili, u svakom vremenu.

• منافع الحج عائدة إلى الناس سواء الدنيوية أو الأخروية.
Od hadža upravo ljudi imaju koristi, vjerske i svjetovne.

• شكر النعم يقتضي العطف على الضعفاء.
Zahvaljivanje na blagodatima iziskuje blagost prema slabima.


حُنَفَآءَ لِلَّهِ غَيۡرَ مُشۡرِكِينَ بِهِۦۚ وَمَن يُشۡرِكۡ بِٱللَّهِ فَكَأَنَّمَا خَرَّ مِنَ ٱلسَّمَآءِ فَتَخۡطَفُهُ ٱلطَّيۡرُ أَوۡ تَهۡوِي بِهِ ٱلرِّيحُ فِي مَكَانٖ سَحِيقٖ
Udaljite se od svake vjere, osim one s kojom je Allah zadovoljan. Nemojte nikoga pored Njega obožavati, jer onaj ko to učini, kao da je pao s nebesa ili su ptice rasparčale njegovo tijelo, ili ga je vjetar odnio u daleke predjele.
التفاسير العربية:
ذَٰلِكَۖ وَمَن يُعَظِّمۡ شَعَـٰٓئِرَ ٱللَّهِ فَإِنَّهَا مِن تَقۡوَى ٱلۡقُلُوبِ
Tevhid, vjerovanje u jednog Boga, i iskrena, odana poslušnost samo Uzvišenom Allahu jesu stvari koje je On stavio ljudima u obavezu. Pa ko se odazove Allahu, svom Gospodaru, ibadet Mu čineći, kurban koljući i obrede hadža poštujući, dokazao se kao bogobojazan i čestit čovjek.
التفاسير العربية:
لَكُمۡ فِيهَا مَنَٰفِعُ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى ثُمَّ مَحِلُّهَآ إِلَى ٱلۡبَيۡتِ ٱلۡعَتِيقِ
O ljudi, možete se služiti kurbanima koje vodite na hadž – jašući ih, koristeći se njihovom vunom, njihovim plodovima i pijući mlijeko koje daju, sve do vremena određenog za klanje dok ih ne zakoljete kod Kabe, tj. u Haremu, svetom pojasu, kao simbol njegovog oslobađanja od silnika.
التفاسير العربية:
وَلِكُلِّ أُمَّةٖ جَعَلۡنَا مَنسَكٗا لِّيَذۡكُرُواْ ٱسۡمَ ٱللَّهِ عَلَىٰ مَا رَزَقَهُم مِّنۢ بَهِيمَةِ ٱلۡأَنۡعَٰمِۗ فَإِلَٰهُكُمۡ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞ فَلَهُۥٓ أَسۡلِمُواْۗ وَبَشِّرِ ٱلۡمُخۡبِتِينَ
Svakoj zajednici iz prijašnjih naroda naložili smo klanje kurbana, obredne žrtve, da bi spominjali isključivo Allahovo ime prilikom prinošenja žrtve i da bi Allahu bili zahvalni jer ih je opskrbio životinjama, devama, kravama i ovcama, i dozvolio da se njima koriste. O ljudi, vaš Bog je jedan jedini Bog, Allah, samo je On dostojan da Mu se klanjate, pa Mu se zato predano pokorite i Njega isključivo obožavajte. Poslaniče, smjerne skromne predane vjernike obraduj radosnom viješću – da će na ovom svijetu dobiti svako dobro i da će sretni biti, a da će na ahiretu zaslužiti džennetske bašče uživanja!
التفاسير العربية:
ٱلَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ ٱللَّهُ وَجِلَتۡ قُلُوبُهُمۡ وَٱلصَّـٰبِرِينَ عَلَىٰ مَآ أَصَابَهُمۡ وَٱلۡمُقِيمِي ٱلصَّلَوٰةِ وَمِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ يُنفِقُونَ
To su oni koji se boje Allahove kazne kada se On spomene, te zbog toga udaljavaju se od kršenja Njegovih naredbi, obavljaju namaz potpuno, strpljivo podnose iskušenja, i u razne dobrotvorne svrhe daju dio imetka kojim ih je Allah opskrbio.
التفاسير العربية:
وَٱلۡبُدۡنَ جَعَلۡنَٰهَا لَكُم مِّن شَعَـٰٓئِرِ ٱللَّهِ لَكُمۡ فِيهَا خَيۡرٞۖ فَٱذۡكُرُواْ ٱسۡمَ ٱللَّهِ عَلَيۡهَا صَوَآفَّۖ فَإِذَا وَجَبَتۡ جُنُوبُهَا فَكُلُواْ مِنۡهَا وَأَطۡعِمُواْ ٱلۡقَانِعَ وَٱلۡمُعۡتَرَّۚ كَذَٰلِكَ سَخَّرۡنَٰهَا لَكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ
Sveznajući Allah odredio je da klanje deva i krava kod Kabe bude obilježje islama i obred koji se treba izvršiti, da bi se pomoću prinošenja žrtve ljudi približili Allahu. Ko se na taj način približi Allahu ima vjersku kao i korist na ovom svijetu, zato prilikom klanja treba izgovoriti bismillu. Deva se kolje u stajaćem položaju: jedna se njena noga sveže uz tijelo, dok stoji na ostale tri noge. A pošto deva padne zaklana na zemlju (i ispusti dušu), njeno će meso konzumirati onaj čija je to obredna žrtva i njime će nahraniti siromašne koji se suzdržavaju, pa ne prose, i one koje je siromaštvo natjeralo da to čine. Eto, tako vam je Svevišnji Allah potčinio deve i dao da se njima služite da biste bili jedni od onih koji zahvaljuju Allahu na blagodatima.
التفاسير العربية:
لَن يَنَالَ ٱللَّهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَآؤُهَا وَلَٰكِن يَنَالُهُ ٱلتَّقۡوَىٰ مِنكُمۡۚ كَذَٰلِكَ سَخَّرَهَا لَكُمۡ لِتُكَبِّرُواْ ٱللَّهَ عَلَىٰ مَا هَدَىٰكُمۡۗ وَبَشِّرِ ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Meso i krv obrednih žrtava ne dopire do Uzvišenog Allaha, jer On je neovisan, ali će do Plemenitog Allaha doprijeti vaša iskrenost i želja da zaslužite Njegovu naklonost. Sveznajući Allah potčinio vam je deve da biste Allaha veličali i Njemu se zahvaljivali, jer vas je na Pravi put uputio. Allahov Poslaniče, obraduj Allahu predane vjernike i dobročinitelje onim što će ih sretnim učiniti.
التفاسير العربية:
۞إِنَّ ٱللَّهَ يُدَٰفِعُ عَنِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ خَوَّانٖ كَفُورٍ
Zaista Allah brani čestite vjernike od neprijatnosti, spletki i neprijateljstva nevjernikā grešnika zločestih, jer Allah, džellešanuhu, ne voli vjerolomnost i negiranje blagodati.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• ضَرْب المثل لتقريب الصور المعنوية بجعلها في ثوب حسي، مقصد تربوي عظيم.
Pomoću navođenja primjera može se objasniti ono što se želi kazati. To je veoma korisna metoda kad je riječ o odgajanju.

• فضل التواضع.
Poniznost je lijepa vrlina.

• الإحسان سبب للسعادة.
Dobročinstvo vodi ka sreći.

• الإيمان سبب لدفاع الله عن العبد ورعايته له.
Vjerovanje ima za posljedicu da Allah brani i čuva čovjeka.


أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَٰتَلُونَ بِأَنَّهُمۡ ظُلِمُواْۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ نَصۡرِهِمۡ لَقَدِيرٌ
Sveznajući Allah dozvolio je borbu protiv onih koji ne vjeruju, tim prije jer se muslimanima činila nepravda. Uzvišeni je Allah moćan da pomogne vjernike protiv njihovih neprijatelja i bez njihove borbe, međutim, Njegova mudrost je u tome da iskuša vjernike sa borbom protiv nevjernika.
التفاسير العربية:
ٱلَّذِينَ أُخۡرِجُواْ مِن دِيَٰرِهِم بِغَيۡرِ حَقٍّ إِلَّآ أَن يَقُولُواْ رَبُّنَا ٱللَّهُۗ وَلَوۡلَا دَفۡعُ ٱللَّهِ ٱلنَّاسَ بَعۡضَهُم بِبَعۡضٖ لَّهُدِّمَتۡ صَوَٰمِعُ وَبِيَعٞ وَصَلَوَٰتٞ وَمَسَٰجِدُ يُذۡكَرُ فِيهَا ٱسۡمُ ٱللَّهِ كَثِيرٗاۗ وَلَيَنصُرَنَّ ٱللَّهُ مَن يَنصُرُهُۥٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ
Uzvišeni je Allah dozvolio borbu onima koji su sa svojih ognjišta prognani bez ikakve krivice, već samo zato što su govorili: “Gospodar naš je Allah, samo Njemu robujemo!” A da Svemogući Allah dozvolom borbe vjernicima ne suzbija njihove neprijatelje onda bi bili bi uništeni objekti u kojima se spominje Božije ime: manastiri i crkve, u kojima kršćani obavljaju obredoslovlja, te sinagoge, u kojima se jevreji mole Bogu, kao i džamije, koje su predviđene za obavljanje namaza i zikrullah. A ko se bori na Allahovu putu za vjeru Njegovu i Njegovog Poslanika, njemu će Allah pomoći i poštovanim ga učiniti, jer je Allah zaista silan i moćan, pa Mu se niko ne može suprotstaviti.
التفاسير العربية:
ٱلَّذِينَ إِن مَّكَّنَّـٰهُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ أَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُاْ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَمَرُواْ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَنَهَوۡاْ عَنِ ٱلۡمُنكَرِۗ وَلِلَّهِ عَٰقِبَةُ ٱلۡأُمُورِ
Oni kojima je obećana pomoć, ustvari su ljudi koji kada dobiju vlast, obavljaju namaz na potpun način, daju zekat, izvršavaju obaveze i klone se zabrana. Allahu se sve vraća i On daje nagradu ili kaznu.
التفاسير العربية:
وَإِن يُكَذِّبُوكَ فَقَدۡ كَذَّبَتۡ قَبۡلَهُمۡ قَوۡمُ نُوحٖ وَعَادٞ وَثَمُودُ
Poslaniče, budu li te tvoji sunarodnici lažnim smatrali, strpi se jer nisi prvi kojeg su njihovi narodi u laž ugonili – pa, i prijašnji su narodi lažnim smatrali svoje poslanike, Nuhov je narod poricao Nuha, narod Ada je u laž ugonio Huda a Semud Saliha, a.s.!
التفاسير العربية:
وَقَوۡمُ إِبۡرَٰهِيمَ وَقَوۡمُ لُوطٖ
Osim spomenutih, poricali su ih kao poslanike i narod Ibrahimov i narod Lutov.
التفاسير العربية:
وَأَصۡحَٰبُ مَدۡيَنَۖ وَكُذِّبَ مُوسَىٰۖ فَأَمۡلَيۡتُ لِلۡكَٰفِرِينَ ثُمَّ أَخَذۡتُهُمۡۖ فَكَيۡفَ كَانَ نَكِيرِ
Zatim su stanovnici Medjena poricali Šuajba, alejhis-selam, pa i Musa, alejhis-selam, proglašavan je lažnim od faraona i njegova naroda, ali je Allah, džellešanuhu, davao odgodu poricateljima te ih potom na muke stavio; i pogledaj kakva je bila Moja osuda njihovih hrđavih postupaka, i kako sam ih žestoko kaznio i sasvim uništio zbog njihova nevjerstva!
التفاسير العربية:
فَكَأَيِّن مِّن قَرۡيَةٍ أَهۡلَكۡنَٰهَا وَهِيَ ظَالِمَةٞ فَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلَىٰ عُرُوشِهَا وَبِئۡرٖ مُّعَطَّلَةٖ وَقَصۡرٖ مَّشِيدٍ
Mnogo je naselja Uzvišeni Allah uništio iz temelja zbog njihovog nevjerstva: kuće ostadoše puste, bunarevi zapušteni, visoki dvorci ostavljeni, koji poricatelje nisu mogli zaštititi od kazne; nigdje nikog i nigdje ništa, sve napušteno i zapušteno.
التفاسير العربية:
أَفَلَمۡ يَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَتَكُونَ لَهُمۡ قُلُوبٞ يَعۡقِلُونَ بِهَآ أَوۡ ءَاذَانٞ يَسۡمَعُونَ بِهَاۖ فَإِنَّهَا لَا تَعۡمَى ٱلۡأَبۡصَٰرُ وَلَٰكِن تَعۡمَى ٱلۡقُلُوبُ ٱلَّتِي فِي ٱلصُّدُورِ
Zbog čega se krivovjerni širom svijeta ne zapute pa da, izvlačeći pouku i razmišljajući, vide staništa uništenih nevjerničkih naroda i da čuju o njima predanja!? Zapravo, nisu oči slijepe, već su slijepa srca, pa nemaju moć zapažanja kad dopadnu zablude i sumnje.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• إثبات صفتي القوة والعزة لله.
Allahu se pripisuje svojstvo snage i veličine.

• إثبات مشروعية الجهاد؛ للحفاظ على مواطن العبادة.
Džihad je propisan zarad odbrane bogomolja.

• إقامة الدين سبب لنصر الله لعبيده المؤمنين.
Privrženost vjeri ima za posljedicu da Allah ukaže Svoju pomoć.

• عمى القلوب مانع من الاعتبار بآيات الله.
Sljepoća srca ne dozvoljava da čovjek izvuče pouku iz znamenja koja je Allah dao.


وَيَسۡتَعۡجِلُونَكَ بِٱلۡعَذَابِ وَلَن يُخۡلِفَ ٱللَّهُ وَعۡدَهُۥۚ وَإِنَّ يَوۡمًا عِندَ رَبِّكَ كَأَلۡفِ سَنَةٖ مِّمَّا تَعُدُّونَ
Oni koji ne vjeruju, zbog neznanja, traže od tebe, Poslaniče, da ih što prije stigne Allahova kazna, na ovom svijetu, a kada su opomenuti, onda požuruju i ahiretsku kaznu. Allah neće iznevjeriti prijetnju Svoju da će uništiti bezbožnike, kazna će ih neizostavno stići. Ovosvjetska kazna desila se na Bedru, a dan onosvjetske patnje trajat će kao hiljadu godina, zbog onoga što ta patnja donosi.
التفاسير العربية:
وَكَأَيِّن مِّن قَرۡيَةٍ أَمۡلَيۡتُ لَهَا وَهِيَ ظَالِمَةٞ ثُمَّ أَخَذۡتُهَا وَإِلَيَّ ٱلۡمَصِيرُ
Stanovnici mnogih naselja počinili su sebi nepravdu negirajući Allaha, pa im je Gospodar svjetova davao odgodu ne kaznivši ih, a to ih je obmanulo, nakon čega ih je Svemogući Allah potpuno uništavao iznenadnom kaznom; na onom svijetu bit će vraćeni Allahu pa će ih pozvati na odgovornost za ono što su radili i kazniti vječnom kaznom.
التفاسير العربية:
قُلۡ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنَّمَآ أَنَا۠ لَكُمۡ نَذِيرٞ مُّبِينٞ
O ljudi, ja sam vaš opominjatelj jasni, upozoravam vas i dostavljam vam Božiju objavu u kojoj je sve potanko i dovoljno objašnjeno!”
التفاسير العربية:
فَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ لَهُم مَّغۡفِرَةٞ وَرِزۡقٞ كَرِيمٞ
Zato će iskrenim, čestitim vjernicima koji rade dobra djela, Allah, džellešanuhu, oprostiti grijehe, preći će preko njihovih hrđavih postupaka i dati im u džennetu prelijepu, blagoslovljenu opskrbu koje nikad neće nestati.
التفاسير العربية:
وَٱلَّذِينَ سَعَوۡاْ فِيٓ ءَايَٰتِنَا مُعَٰجِزِينَ أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَحِيمِ
A oni koji se budu upinjali pokušavajući obezvrijediti i poreći Allahove ajete, smatrajući da će Allahu Uzvišenom umaći nekažnjeno – imat će strašnu kaznu u džehennemu, u kojem će uvijek biti.
التفاسير العربية:
وَمَآ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ مِن رَّسُولٖ وَلَا نَبِيٍّ إِلَّآ إِذَا تَمَنَّىٰٓ أَلۡقَى ٱلشَّيۡطَٰنُ فِيٓ أُمۡنِيَّتِهِۦ فَيَنسَخُ ٱللَّهُ مَا يُلۡقِي ٱلشَّيۡطَٰنُ ثُمَّ يُحۡكِمُ ٱللَّهُ ءَايَٰتِهِۦۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٞ
Mi nijednog poslanika ni vjerovjesnika prije tebe, o Poslaniče, nismo poslali a da ga nije, kad bi kazivao Allahovu objavu, šejtan salijetao nastojeći mu ubaciti nešto što bi ljudi mogli smatrati objavom. No, Milostivi Allah uklanjao bi šejtanovo došaptavanje i učvrstio bi Svoje ajete. Allah zaista zna šta je bilo i šta će biti, javnō i tajnō; s mudrošću je sve stvorio, propisao i odredio.
التفاسير العربية:
لِّيَجۡعَلَ مَا يُلۡقِي ٱلشَّيۡطَٰنُ فِتۡنَةٗ لِّلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٞ وَٱلۡقَاسِيَةِ قُلُوبُهُمۡۗ وَإِنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ لَفِي شِقَاقِۭ بَعِيدٖ
Uzvišeni Allah davao je šejtanu priliku da ometa učenje Vjerovjesnika upravo zato da bi to bilo iskušenje onima u čijim se srcima licemjerstvo i sumnja nalaze te nevjernicima, čija su srca okorjela, pa im ne koristi nikakvo kazivanje. Dvoličnjaci i nevjernici u stalnom su ratu, protivljenju i neprijateljstvu spram Allaha, džellešanuhu, i Njegovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem. Oni su daleko od Prave staze.
التفاسير العربية:
وَلِيَعۡلَمَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ أَنَّهُ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّكَ فَيُؤۡمِنُواْ بِهِۦ فَتُخۡبِتَ لَهُۥ قُلُوبُهُمۡۗ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَهَادِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ
I zato da bi spoznali oni koji imaju korisno znanje, pomoću kojeg raspoznaju Pravi put i stranputicu, da je časni Kur’an, objava koju je Allah dao Resulullahu, sallallahu alejhi ve sellem, istina u koju nema nikakve sumnje – eto, njima šejtan nema pristupa i njihovo se vjerovanje i bogobojaznost samo povećaju. Allah je Onaj Koji upućuje Svoje poslušne robove na Pravu stazu – islam, koji je odabrao između svih drugih vjera.
التفاسير العربية:
وَلَا يَزَالُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فِي مِرۡيَةٖ مِّنۡهُ حَتَّىٰ تَأۡتِيَهُمُ ٱلسَّاعَةُ بَغۡتَةً أَوۡ يَأۡتِيَهُمۡ عَذَابُ يَوۡمٍ عَقِيمٍ
Oni koji ne vjeruju u Allaha i Njegovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, neprestano će sumnjati u časni Kur’an, sve do Kijametskog dana, koji će im iznenada doći zatičući ih na neistini, ili dok im ne dođe patnja u jednom strahotnom danu čija strahota neće prestati i u kojem za njih neće biti nikakva dobra.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• استدراج الظالم حتى يتمادى في ظلمه سُنَّة إلهية.
Prema Allahovom zakonu, zulumćaru se da prilika da ogrezne u nepravdi.

• حفظ الله لكتابه من التبديل والتحريف وصرف مكايد أعوان الشيطان عنه.
Allah čuva Svoju knjigu od izmijena i iskrivljavanja, te od zlih namjera onih čiji je šejtan pomagač.

• النفاق وقسوة القلوب مرضان قاتلان.
Licemjerstvo i okrutnost srca pogubne su duševne bolesti.

• الإيمان ثمرة للعلم، والخشوع والخضوع لأوامر الله ثمرة للإيمان.
Vjerovanje je posljedica znanja, a poniznost i skrušenost spram Allaha posljedice su vjerovanja.


ٱلۡمُلۡكُ يَوۡمَئِذٖ لِّلَّهِ يَحۡكُمُ بَيۡنَهُمۡۚ فَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ فِي جَنَّـٰتِ ٱلنَّعِيمِ
Vlast i sud na Sudnjem danu pripadat će isključivo Silnom Allahu, Koji će donijeti presudu između vjernika i nevjernika. Presudit će svima po onome kako zaslužuju, a vjernike čestite uvest će u džennetske bašče uživanja u kojima će dovijeka ostati.
التفاسير العربية:
وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا فَأُوْلَـٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٞ مُّهِينٞ
A nevjernike, koji poriču Allahovu jednoću i Resulullahovo, sallallahu alejhi ve sellem, poslanstvo, Svevišnji će Allah kazniti i iznad svega osramotiti u vatri džehennemskoj.
التفاسير العربية:
وَٱلَّذِينَ هَاجَرُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ ثُمَّ قُتِلُوٓاْ أَوۡ مَاتُواْ لَيَرۡزُقَنَّهُمُ ٱللَّهُ رِزۡقًا حَسَنٗاۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَهُوَ خَيۡرُ ٱلرَّـٰزِقِينَ
Onima koji su se iselili na Allahovu putu, radi toga da ih nevjernici ne odvrate od vjere, pa zatim poginuli boreći se za islam ili pak umrli kao muslimani – Plemeniti će Allah sigurno podariti zanosnu, vječnu nagradu u džennetu, jer upravo Allah daje najbolju opskrbu.
التفاسير العربية:
لَيُدۡخِلَنَّهُم مُّدۡخَلٗا يَرۡضَوۡنَهُۥۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَعَلِيمٌ حَلِيمٞ
Allah će im dati mjesto s kojim će oni biti zadovoljni, a to su, ustvari, džennetska prebivališta. Allah zna njihove postupke i namjere, i On je blag, te ne žuri da ih kazni zbog propusta njihovih.
التفاسير العربية:
۞ذَٰلِكَۖ وَمَنۡ عَاقَبَ بِمِثۡلِ مَا عُوقِبَ بِهِۦ ثُمَّ بُغِيَ عَلَيۡهِ لَيَنصُرَنَّهُ ٱللَّهُۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٞ
Eto tako, Allah te je obavijestio o džennetskoj nagradi koju će dati onima koji su se iselili na Allahovom putu, i dozvoli obespravljenom, koji trpi nepravdu od zulumćara, da uzvrati istom mjerom; ako zulumćar opet učini nepravdu, Allah će obespravljenom zaista pružiti pomoć. Odista Allah briše grijehe vjenicima i oprašta grijehe pokajnicima.
التفاسير العربية:
ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ يُولِجُ ٱلَّيۡلَ فِي ٱلنَّهَارِ وَيُولِجُ ٱلنَّهَارَ فِي ٱلَّيۡلِ وَأَنَّ ٱللَّهَ سَمِيعُۢ بَصِيرٞ
Eto tako je, a Allah, Onaj Koji je objavio ove propise pravedne, sve može učiniti pa i pomoći onome kome je nepravda učinjena. Jedan od pokazatelja Njegove moći i to je što su noć i dan nestalne dužine, jedno se nauštrb onog drugog povećava. Allah čuje sve riječi i vidi sva djela. On će svakom dati ono što je zaslužio.
التفاسير العربية:
ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡحَقُّ وَأَنَّ مَا يَدۡعُونَ مِن دُونِهِۦ هُوَ ٱلۡبَٰطِلُ وَأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡعَلِيُّ ٱلۡكَبِيرُ
To što Gospodar smjenjuje noć danom, a dan noću jest zato što nema istinskog božanstva osim Allaha, pa je robovanje Njemu istina, istina je i Njegovo obećanje kao i pomoć vjernicima, a robovanje svemu drugom neistina, koja nema osnove. Allah je Onaj Koji je uzvišen i Koji je iznad svih stvorenja, Svojim Bićem, savršenstvom i moći. Allah je Veliki, sve je u odnosu na Njega beznačajno.
التفاسير العربية:
أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَتُصۡبِحُ ٱلۡأَرۡضُ مُخۡضَرَّةًۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٞ
Zar ne vidiš da Allah s neba spušta kišu pa zemlja ozeleni i nikne na njoj raznovrsno divno bilje. Allah, džellešanuhu, predobar je prema Svojim stvorenjima jer daje kišu i rastinje na zemlji, i dobro je obaviješten o svemu onom što im je od koristi, i ništa Mu skriveno nije.
التفاسير العربية:
لَّهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَهُوَ ٱلۡغَنِيُّ ٱلۡحَمِيدُ
Samo Allahu, jedinom Stvoritelju i Vladaru, pripada sve što se nalazi na nebesima i na Zemlji, On svime upravlja i sva su stvorenja definitivno u Njegovoj vlasti. Allah nije ni o kome ovisan, a sve što postoji ovisno je o Njemu. Allah je Onaj Koji je uvijek hvaljen.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• مكانة الهجرة في الإسلام وبيان فضلها.
Hidžra u islamu zauzima posebno mjesto.

• جواز العقاب بالمثل.
Kad je riječ o kažnjavanju, dozvoljeno je uzvratiti istom mjerom.

• نصر الله للمُعْتَدَى عليه يكون في الدنيا أو الآخرة.
Allah će napadnutom pomoći na ovom ili na budućem svijetu.

• إثبات الصفات العُلَا لله بما يليق بجلاله؛ كالعلم والسمع والبصر والعلو.
Allah ima savršena svojstva i Njemu ih pripisujemo onako kako Mu priliče, pa On sve zna, sve čuje, sve vidi, uzvišen je.


أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ سَخَّرَ لَكُم مَّا فِي ٱلۡأَرۡضِ وَٱلۡفُلۡكَ تَجۡرِي فِي ٱلۡبَحۡرِ بِأَمۡرِهِۦ وَيُمۡسِكُ ٱلسَّمَآءَ أَن تَقَعَ عَلَى ٱلۡأَرۡضِ إِلَّا بِإِذۡنِهِۦٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ بِٱلنَّاسِ لَرَءُوفٞ رَّحِيمٞ
Zar ne vidiš, o Poslaniče, da je Milostivi Allah tebi i ljudima potčinio sve što postoji: životinje i materiju, da bi se time koristili, i da im je potčinio lađe da na njima, ploveći po moru, putuju iz mjesta u mjesto? Allah je Onaj Koji drži nebo da ne padne na Zemlju; a past će ako On to dopusti. Allah, džellešanuhu, blag je prema ljudima, pa im je potčinio ove Svoje blagodati premda oni čine nepravdu.
التفاسير العربية:
وَهُوَ ٱلَّذِيٓ أَحۡيَاكُمۡ ثُمَّ يُمِيتُكُمۡ ثُمَّ يُحۡيِيكُمۡۗ إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لَكَفُورٞ
Allah je Onaj Koji vas je, o ljudi, iz ničeg stvorio, a zatim će vas, kad svakom dođe njegov smrtni čas, usmrtiti i naposlijetku će vas oživiti iz vaših kaburova te vas pozvati na odgovornost za djela koja ste na dunjaluku činili. Ali ipak, čovjek je veoma nezahvalan, poriče Allahove ajete obožavajući sa Njim nešto drugo, i negira Njegove očite blagodati.
التفاسير العربية:
لِّكُلِّ أُمَّةٖ جَعَلۡنَا مَنسَكًا هُمۡ نَاسِكُوهُۖ فَلَا يُنَٰزِعُنَّكَ فِي ٱلۡأَمۡرِۚ وَٱدۡعُ إِلَىٰ رَبِّكَۖ إِنَّكَ لَعَلَىٰ هُدٗى مُّسۡتَقِيمٖ
Svakoj vjerskoj zajednici propisali smo vjerozakon prema kojem se trebala vladati. Poslaniče, ne dozvoli, nikako, da se pripadnici drugih vjera s tobom raspravljaju o tvom šerijatu. Ti pozivaj svom Gospodaru jer ti si, uistinu, na Pravom putu, koji ne sadrži nikakve nedostatke, a oni su u zabludi.
التفاسير العربية:
وَإِن جَٰدَلُوكَ فَقُلِ ٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا تَعۡمَلُونَ
Budu li s tobom, Poslaniče, bezbožnici vodili raspravu oko onog šta ti je objavljeno, nakon ukazivanja jasnog dokaza, sustegni se od rasprave i reci u vidu prijetnje: “Allah predobro zna šta vi radite, ništa mu ne možete od vaših djela sakriti, On će vam dati ono što ste zaslužili!”
التفاسير العربية:
ٱللَّهُ يَحۡكُمُ بَيۡنَكُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فِيمَا كُنتُمۡ فِيهِ تَخۡتَلِفُونَ
Allah je jedini Onaj Koji će na Dan konačnog polaganja računa donijeti presudu između pravovjernih i krivovjernih u onome u čemu su se razilazili na dunjaluku po pitanju vjere.
التفاسير العربية:
أَلَمۡ تَعۡلَمۡ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِۚ إِنَّ ذَٰلِكَ فِي كِتَٰبٍۚ إِنَّ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٞ
Zar ne znaš, o Poslaniče, da Allah, džellešanuhu, obuhvata Svojim znanjem sve što se nalazi na nebesima i na Zemlji? To je sve zabilježeno u Levhi-mahfuzu, Ploči pomno čuvanoj. Znati sve to, za Allaha je odista lahko, nije Mu teško niti nemoguće.
التفاسير العربية:
وَيَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَمۡ يُنَزِّلۡ بِهِۦ سُلۡطَٰنٗا وَمَا لَيۡسَ لَهُم بِهِۦ عِلۡمٞۗ وَمَا لِلظَّـٰلِمِينَ مِن نَّصِيرٖ
Međutim, oni koji ne vjeruju uporno se klanjaju lažnim božanstvima, a ne dragom Allahu, iznoseći laži na Njega. Naime, Allah, džellešanuhu, nije objavio da se može robovati lažnim božanstvima; višebošci nemaju nikakva znanja o svojim božanstvima, već s tim u vezi slijede svoje pretke, neznalice zalutale. A bezbožnici neće imati nikakva pomagača kad ih Allah, džellešanuhu, htjedne kazniti, niko ih neće moći izbaviti.
التفاسير العربية:
وَإِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتُنَا بَيِّنَٰتٖ تَعۡرِفُ فِي وُجُوهِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ ٱلۡمُنكَرَۖ يَكَادُونَ يَسۡطُونَ بِٱلَّذِينَ يَتۡلُونَ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتِنَاۗ قُلۡ أَفَأُنَبِّئُكُم بِشَرّٖ مِّن ذَٰلِكُمُۚ ٱلنَّارُ وَعَدَهَا ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ
A kad se nevjernicima kazuje veličanstveni Kur’an, na njihovim licima vidiš negodovanje i zlovolju – samo što, iz mržnje prema istini, ne kidišu na one koji im kazuju kur’anske ajete. Vjeronavjestitelju, obrati se nevjernicima: “Hoćete li da vas izvijestim o tome šta će vam biti mrže od slušanja istine? To je vatra džehennemska koju vam je Allah pripremio na ahiretu, a užasno će ona povratište biti!”
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• من نعم الله على الناس تسخير ما في السماوات وما في الأرض لهم.
U Božije se blagodati ubraja i to što je ljudima potčinio sve što se nalazi na nebesima i na Zemlji.

• إثبات صفتي الرأفة والرحمة لله تعالى.
U Allahova se svojstva ubaraju blagost i milostivost.

• إحاطة علم الله بما في السماوات والأرض وما بينهما.
Gospodar Svojim znanjem obuhvata sve što se nalazi na nebesima i na Zemlji, kao i ono što se između njih nalazi.

• التقليد الأعمى هو سبب تمسك المشركين بشركهم بالله.
Mnogobošci su ostali odani činjenju širka upravo zbog toga što slijepo slijede svoje pretke.


يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٞ فَٱسۡتَمِعُواْ لَهُۥٓۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ لَن يَخۡلُقُواْ ذُبَابٗا وَلَوِ ٱجۡتَمَعُواْ لَهُۥۖ وَإِن يَسۡلُبۡهُمُ ٱلذُّبَابُ شَيۡـٔٗا لَّا يَسۡتَنقِذُوهُ مِنۡهُۚ ضَعُفَ ٱلطَّالِبُ وَٱلۡمَطۡلُوبُ
O ljudi, Allah jedan primjer navodi, pa ga pomno poslušajte i o njemu razmislite: kad bi se vaša božanstva koja obožavate, a ne Allaha, džellešanuhu, sakupila radi toga da stvore mušicu, bezazleno stvorenje, ne bi je mogli stvoriti, pa zar su onda kadri stvoriti ono što je od mušice veće i složenije?! Vaša božanstva nisu u stanju izbaviti od mušice ono što im ona ugrabi, i to je upravo krajnja nemoć; vaši bogovi i mušica podjednako su nemoćni, pa na osnovu čega robujete bespomoćnim i nemoćnim kipovima?!
التفاسير العربية:
مَا قَدَرُواْ ٱللَّهَ حَقَّ قَدۡرِهِۦٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ
Oni ne veličaju Allaha onoliko koliko On zaslužuje, dok pored Njega obožavaju Njegova stvorenja. Allah je, doista, snažan, a pokazatelj te snage je stvaranje nebesa, Zemlje i onoga što je među njima. On je silan i niko Ga ne može nadvladati, za razliku od kumira koji su slabi i ništa ne mogu stvoriti.
التفاسير العربية:
ٱللَّهُ يَصۡطَفِي مِنَ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةِ رُسُلٗا وَمِنَ ٱلنَّاسِۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعُۢ بَصِيرٞ
Sveznajući Allah odabire poslanike među melekima, kao što je Džibril, a.s., da prenose objavu poslanicima, a među ljudima odabire poslanike da prenose Njegove riječi ljudima. Allah čuje ono što govore mušrici o Njegovim poslanicima i dobro vidi koga bira da dostavi poslanicu.
التفاسير العربية:
يَعۡلَمُ مَا بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَمَا خَلۡفَهُمۡۚ وَإِلَى ٱللَّهِ تُرۡجَعُ ٱلۡأُمُورُ
Uzvišeni Allah dobro zna šta je prethodilo stvaranju poslanika od melekā i poslanikā među ljudima i prije njihovog stvaranja i poslije njihove smrti. I naposlijetku se sve i svako Allahu vraća, On će ih proživjeti, a potom obračunati prema njihovim djelima koja su radili.
التفاسير العربية:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱرۡكَعُواْ وَٱسۡجُدُواْۤ وَٱعۡبُدُواْ رَبَّكُمۡ وَٱفۡعَلُواْ ٱلۡخَيۡرَ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ۩
O vi koji vjerujete u Allaha i radite onoga što vam je propisano, činite ruku' i padajte na sedždu obavljajući namaz i samo Allahu robujte, nikog Mu ravnim ne smatrajući, te činite dobra djela, poput sadake i održavajte rodbinske veze, s nadom da postignete željeno i da se sačuvate strahota.
التفاسير العربية:
وَجَٰهِدُواْ فِي ٱللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِۦۚ هُوَ ٱجۡتَبَىٰكُمۡ وَمَا جَعَلَ عَلَيۡكُمۡ فِي ٱلدِّينِ مِنۡ حَرَجٖۚ مِّلَّةَ أَبِيكُمۡ إِبۡرَٰهِيمَۚ هُوَ سَمَّىٰكُمُ ٱلۡمُسۡلِمِينَ مِن قَبۡلُ وَفِي هَٰذَا لِيَكُونَ ٱلرَّسُولُ شَهِيدًا عَلَيۡكُمۡ وَتَكُونُواْ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِۚ فَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُواْ ٱلزَّكَوٰةَ وَٱعۡتَصِمُواْ بِٱللَّهِ هُوَ مَوۡلَىٰكُمۡۖ فَنِعۡمَ ٱلۡمَوۡلَىٰ وَنِعۡمَ ٱلنَّصِيرُ
I borite se na Allahovom putu iskreno, zarad Allahova lica, jer vas je On izabrao za prenošenje poslanice i objavio vam lahak vjerozakon (kojem je pripadao poslanik Ibrahim, alejhisselam) u kojem ništa teško nije propisao. Milostivi Allah nazvao vas je muslimanima u prijašnjim objavama i u časnom Kur’anu, davši vam tu visoku počast kako bi Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, bio svjedok protiv vas – da vam je dostavio poslanicu, i da biste vi bili svjedoci protiv svih drugih naroda – da su im njihovi poslanici dostavili od Allaha objavu. Zato tu Allahovu, džellešanuhu, blagodat cijenite onako kako je treba cijeniti i Njemu zahvalite, pa budite iskreni vjernici obavljajući namaz, predano i brižno, onako kako Allah želi da se obavlja, i dajite zekat na svoj imetak, a, pored svega toga, oslanjajte se na Svemogućeg Allaha i Njemu prepustite sve svoje poslove i potrebe. O, kako je Uzvišeni Allah divan Gospodar onima koji Njega uzmu za pomagača i zaštitnika! Zato od Njega tražite pomoć i zaštitu, On će vas pomoći i zaštiti.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• أهمية ضرب الأمثال لتوضيح المعاني، وهي طريقة تربوية جليلة.
Pomoću navođenja primjera može se objasniti ono što se želi kazati. To je veoma korisna i značajna metoda kad je riječ o odgajanju.

• عجز الأصنام عن خلق الأدنى دليل على عجزها عن خلق غيره.
To što kipovi ne mogu stvoriti bezazleno stvorenje očito je kao pokazatelj da ništa drugo ne mogu stvoriti.

• الإشراك بالله سببه عدم تعظيم الله.
Činjenje širka ima za posljedicu da čovjek ne veliča Gospodara.

• إثبات صفتي القوة والعزة لله، وأهمية أن يستحضر المؤمن معاني هذه الصفات.
Allahu se pripisuje svojstvo snage i veličine. Veoma je važno da vjernik ima na umu ova Njegova svojstva.


 
ترجمة معاني سورة: الحج
فهرس السور رقم الصفحة
 
ترجمة معاني القرآن الكريم - الترجمة البوسنية للمختصر في تفسير القرآن الكريم - فهرس التراجم

الترجمة البوسنية للمختصر في تفسير القرآن الكريم، صادر عن مركز تفسير للدراسات القرآنية.

إغلاق