قۇرئان كەرىم مەنىلىرىنىڭ تەرجىمىسى - ئۆزبېكچە تەرجىمىسى - ئالائۇددىن مەنسۇر * - تەرجىمىلەر مۇندەرىجىسى


مەنالار تەرجىمىسى سۈرە: سۈرە مۇدەسسىر
ئايەت:
 

Muddassir surasi

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلۡمُدَّثِّرُ
1. Эй (либосларига) бурканиб олган зот,
И з о ҳ. Саҳобалардан Жобир ибн Абдуллоҳ (Аллоҳ ундан рози бўлсин) ривоят қилишларича, Пайғамбар алайҳис-салоту вас-салом юқоридаги оятлар нозил бўлиши хусусида шундай деганлар: «Мен бир куни йўлда кетаётиб осмондан бир овоз эшитдим. Бошимни кўтариб қарасам, баногоҳ мен Ҳиро ғорида эканлигимда олдимга келган фаришта осмон билан Ернинг ўртасида муаллақ бўлган бир курсида ўтирибди. Бу ҳолни кўриб қўрққанимдан ерга йиқилдим ва қалтираб-титраган ҳолимда уйга етиб келиб, «Мени ўраб қўйинглар, мени ўраб қўйинглар», дедим. Энди кўрпага бурканиб ётганимда, менга «Эй (либосларига) бурканиб олган зот», деб бошланган оятлар нозил бўлди».
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قُمۡ فَأَنذِرۡ
2. Туринг-да, (инсонларни Охират азобидан) огоҳлантиринг!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَرَبَّكَ فَكَبِّرۡ
3. Ёлғиз Парвардигорингизни улуғланг!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَثِيَابَكَ فَطَهِّرۡ
4. Либосларингизни пок тутинг!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَٱلرُّجۡزَ فَٱهۡجُرۡ
5. Бутлардан йироқ бўлинг!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَلَا تَمۡنُن تَسۡتَكۡثِرُ
6. (Бераётган нарсангизни) кўп санаган ҳолингизда эҳсон қилманг!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَلِرَبِّكَ فَٱصۡبِرۡ
7. Ёлғиз Парвардигорингиз (Юзи) учун (кофирлар томонидан етадиган озорларга) сабр қилинг!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَإِذَا نُقِرَ فِي ٱلنَّاقُورِ
8. Чунки қачон (Қиёмат қойим бўлгани ҳақида хабар бериб) бурғу чалинганида,
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَذَٰلِكَ يَوۡمَئِذٖ يَوۡمٌ عَسِيرٌ
9. ана ўша Кун қийин Кундир!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ غَيۡرُ يَسِيرٖ
10. Кофирларга осон бўлмаган (Кундир)!
И з о ҳ. Ушбу оятларда Аллоҳ таоло Ўз пайғамбарини зиммасидаги пайғамбарлик вазифасини сабр-тоқат билан адо этишга чорлаб, у зотга яқинда дин йўлига ғов бўлган кимсалар учун қийин бир Кун — Қиёмат келиши тўғрисида хабар берди. Энди қуйидаги оятларда ўша кофирлардан бири бўлган Валид ибн Муғийранинг Қуръон ва Пайғамбар алайҳис-салоту вас-саломга қарши қилган кирдикори ва у топажак оқибат ҳақида сўз боради.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
ذَرۡنِي وَمَنۡ خَلَقۡتُ وَحِيدٗا
11. (Эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом), Мен сўққабош ҳолида яратган кимсани Ўзимга қўйиб беринг!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَجَعَلۡتُ لَهُۥ مَالٗا مَّمۡدُودٗا
12. Мен унга кенг-мўл мол-давлат,
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَبَنِينَ شُهُودٗا
13. ва (доимо ёнида) ҳозиру нозир ўғилларни (ато) қилдим.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَمَهَّدتُّ لَهُۥ تَمۡهِيدٗا
14. Яна унга (ҳаётнинг барча неъматларини) қулай-осон қилиб қўйдим.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
ثُمَّ يَطۡمَعُ أَنۡ أَزِيدَ
15. Сўнгра у яна зиёда қилишимни тамаъ қилур.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
كَلَّآۖ إِنَّهُۥ كَانَ لِأٓيَٰتِنَا عَنِيدٗا
16. Йўқ, (унинг тамаъси беҳудадир)! Чунки у Бизнинг оятларимизга қаршилик қилгувчидир.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
سَأُرۡهِقُهُۥ صَعُودًا
17. Яқинда Мен уни бир харсанг тошга (яъни, ўтиб бўлмас тўсиққа) дучор қилажакман!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
إِنَّهُۥ فَكَّرَ وَقَدَّرَ
18. Чунки у (Қуръонни эшитгач, бу илоҳий Китобга қандай туҳмат қилиш тўғрисида) ўйлади, режа тузди.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:

فَقُتِلَ كَيۡفَ قَدَّرَ
19. Ҳалок қилингур, қандай режа тузди-я?!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
ثُمَّ قُتِلَ كَيۡفَ قَدَّرَ
20. Яна ҳалок қилингур, қандай режа тузди-я?!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
ثُمَّ نَظَرَ
21. Сўнгра у (ўйлаган режаларига) қаради.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
ثُمَّ عَبَسَ وَبَسَرَ
22. Сўнгра (Қуръондан бирон айб топа олмагач, пешонасини) тириштирди ва (афтини) буриштирди.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
ثُمَّ أَدۡبَرَ وَٱسۡتَكۡبَرَ
23. Сўнгра (Ҳақдан) юз ўгирди ва кибр-ҳаво қилди.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَقَالَ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرٞ يُؤۡثَرُ
24. Бас, у: «Бу (Қуръон Аллоҳнинг сўзи эмас, балки) фақат (аввалгилардан нақл қилинаётган бир сеҳрдир.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا قَوۡلُ ٱلۡبَشَرِ
25. Бу фақат башарнинг сўзидир», деди.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
سَأُصۡلِيهِ سَقَرَ
26. Яқинда Мен уни Сақарга (жаҳаннамга) киритажакман!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا سَقَرُ
27. (Эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом), Сақарнинг нима эканлигини сиз қаердан ҳам билар эдингиз.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
لَا تُبۡقِي وَلَا تَذَرُ
28. У (бирон кофирни) қолдирмас — қўймас (балки куйдириб ҳалок қилур)!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
لَوَّاحَةٞ لِّلۡبَشَرِ
29. (У беш юз йиллик масофадан) инсонларга яққол кўриниб тургувчидир.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
عَلَيۡهَا تِسۡعَةَ عَشَرَ
30. Унинг устида ўн тўққиз (фаришта қўриқчилик-эгалик қилур).
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَمَا جَعَلۡنَآ أَصۡحَٰبَ ٱلنَّارِ إِلَّا مَلَـٰٓئِكَةٗۖ وَمَا جَعَلۡنَا عِدَّتَهُمۡ إِلَّا فِتۡنَةٗ لِّلَّذِينَ كَفَرُواْ لِيَسۡتَيۡقِنَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ وَيَزۡدَادَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِيمَٰنٗا وَلَا يَرۡتَابَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡمُؤۡمِنُونَ وَلِيَقُولَ ٱلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٞ وَٱلۡكَٰفِرُونَ مَاذَآ أَرَادَ ٱللَّهُ بِهَٰذَا مَثَلٗاۚ كَذَٰلِكَ يُضِلُّ ٱللَّهُ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِي مَن يَشَآءُۚ وَمَا يَعۡلَمُ جُنُودَ رَبِّكَ إِلَّا هُوَۚ وَمَا هِيَ إِلَّا ذِكۡرَىٰ لِلۡبَشَرِ
31. Биз фақат фаришталарни дўзах эгалари-қўриқчилари қилдик ва Биз фақат кофир бўлган кимсаларни синаш учун у (фаришта)ларнинг саноғини (ўн тўққизта) қилдик. Токи китоб берилган кимсалар (яъни, яҳудий ва насронийлар ўзларининг илоҳий китоблари бўлмиш Таврот ва Инжилда ҳам дўзах қўриқчилари бўлган фаришталар саноғи ўн тўққизта экани айтилганини кўриб Қуръоннинг Аллоҳ томонидан нозил қилинган Ҳақ Китоб эканлигини) аниқ билгайлар ва иймон келтирган зотларнинг иймонлари эса янада зиёда бўлгай ҳамда китоб берилган кимсалар ҳам, мўминлар ҳам (дўзах қўриқчиларининг саноғи тўғрисида) шак-шубҳа қилмагайлар. Ва токи дилларида мараз (мунофиқлик) бўлган кимсалар ва кофирлар: «Буни мисол қилиш билан (яъни, фаришталар саноғини ўн тўққизта қилиш билан) Аллоҳ нима демоқчи?», дегайлар. Аллоҳ Ўзи хоҳлаган кимсаларни мана шундай йўлдан оздириб қўюр ва Ўзи хоҳлаган кишиларни ҳидоят қилур. Парвардигорингизнинг қўшинларини (яъни, фаришталарнинг қанча ададда ва қандай сифатда эканликларини) ёлғиз Унинг Ўзигина билур. У (яъни, ушбу оятларда таърифланган жаҳаннам) фақат инсонлар (панд-насиҳат олишлари) учун бир эслатмадир.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
كَلَّا وَٱلۡقَمَرِ
32. Дарҳақиқат, Ойга қасам,
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَٱلَّيۡلِ إِذۡ أَدۡبَرَ
33. Ўтиб кетган тунга қасам,
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَٱلصُّبۡحِ إِذَآ أَسۡفَرَ
34. Ёришиб келаётган тонгга қасамки,
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
إِنَّهَا لَإِحۡدَى ٱلۡكُبَرِ
35. Албатта у (жаҳаннам) чўнг (бало)лардан биридир.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
نَذِيرٗا لِّلۡبَشَرِ
36. (Барча) инсонлар учун огоҳлантиргувчи (бўлган чўнг балолардан биридир).
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
لِمَن شَآءَ مِنكُمۡ أَن يَتَقَدَّمَ أَوۡ يَتَأَخَّرَ
37. — Сизларнинг орангизда (яхшилик ва тоат-ибодат томонга) илгарилаётган ёки (куфру исён томонига) чекинаётган кишилар учун (огоҳлантиргувчи бўлган чўнг балолардан биридир).
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
كُلُّ نَفۡسِۭ بِمَا كَسَبَتۡ رَهِينَةٌ
38. Ҳар бир жон ўзи (ҳаёти-дунёда) касб қилган амали сабабли (дўзахда) ушлангувчидир.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
إِلَّآ أَصۡحَٰبَ ٱلۡيَمِينِ
39. Фақат ўнг қўл эгаларигина (яъни, ҳаёти-дунёда иймон келтирганлари ва эзгу амаллар қилганлари сабабли Қиёмат Кунида номаи аъмоллари ўнг қўлларидан берилган саодатманд зотларгина дўзахдан) нажот топгувчидирлар.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فِي جَنَّـٰتٖ يَتَسَآءَلُونَ
40. Улар жаннатларда бир-бирлари билан савол-жавоб қилишурлар.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
عَنِ ٱلۡمُجۡرِمِينَ
41. (Дўзахга ташланган) жиноятчи-кофир ҳақида.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
مَا سَلَكَكُمۡ فِي سَقَرَ
42. (Улар дўзах аҳлига): «Сизларни нима Сақарга киритди?», (деганларида),
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالُواْ لَمۡ نَكُ مِنَ ٱلۡمُصَلِّينَ
43. Улар айтурлар: «Бизлар намоз ўқигувчилардан бўлмадик.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَلَمۡ نَكُ نُطۡعِمُ ٱلۡمِسۡكِينَ
44. Мискин-бечорага таом бергувчи ҳам бўлмадик.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَكُنَّا نَخُوضُ مَعَ ٱلۡخَآئِضِينَ
45. Бизлар (ботил-беҳуда сўзларга) шўнғигувчи кимсалар билан бирга шўнғир эдик (яъни, Қуръон ва пайғамбар хусусида туҳмат-ёлғонлар тўқир эдик).
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَكُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوۡمِ ٱلدِّينِ
46. Бизлар Жазо — Қиёмат Кунини ёлғон дер эдик.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
حَتَّىٰٓ أَتَىٰنَا ٱلۡيَقِينُ
47. То бизларга аниқ (ўлим) келгунича».
ئەرەپچە تەپسىرلەر:

فَمَا تَنفَعُهُمۡ شَفَٰعَةُ ٱلشَّـٰفِعِينَ
48. Энди оқловчиларнинг оқлови уларга фойда бермас!
И з о ҳ. Яъни Қиёмат Кунида ҳаёти-дунёдан кофир бўлиб ўтган кимсалар ўзлари учун бирон оқловчи топа олмаслар ва агар фаразан Ер юзидаги барча одамлар уларни оқлаган тақдирда ҳам бу оқлов уларга фойда бермас! Юқоридаги оятларда кофирлар топадиган оқибат зикр қилинди. Энди қуйидаги оятларда уларнинг Ҳақдан юз ўгиришлари тўғрисида бир ибратли мисол келтирилади:
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَمَا لَهُمۡ عَنِ ٱلتَّذۡكِرَةِ مُعۡرِضِينَ
49. Нега улар бу Эслатмадан — Қуръондан юз ўгирадилар-а?!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
كَأَنَّهُمۡ حُمُرٞ مُّسۡتَنفِرَةٞ
50. Худди ёввойи эшакларга,
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَرَّتۡ مِن قَسۡوَرَةِۭ
51. Шердан қочган (ёввойи эшакларга ўхшаб Қуръондан юз ўгирадилар-а?!)
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بَلۡ يُرِيدُ كُلُّ ٱمۡرِيٕٖ مِّنۡهُمۡ أَن يُؤۡتَىٰ صُحُفٗا مُّنَشَّرَةٗ
52. Йўқ, (улар ҳеч қачон Қуръон оятларига қулоқ тутмаслар, балки) улардан ҳар бир кимса ўзига очиқ саҳифалар берилишини истар!
И з о ҳ. Макка мушриклари Муҳаммад алайҳис-салоту вас-саломга: «Токи сен бизларнинг ҳар биримизга осмондан алоҳида саҳифа келтирмагунингча ва бу саҳифада ҳар биримизга Аллоҳ томонидан сенга эргашиш буюрилганини ўқиб кўрмагунимизча, сенга иймон келтирмаймиз», деганларида, ушбу ояти карима нозил бўлди.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
كَلَّاۖ بَل لَّا يَخَافُونَ ٱلۡأٓخِرَةَ
53. Йўқ, (уларнинг кофир бўлишларига сабаб, асло уларга очиқ саҳифалар берилмагани эмас), балки улар Охират(га иймон келтирмайдилар ва унда бўладиган азоб-уқубат)дан қўрқмаслар (ва шу сабабдан Қуръондан юз ўгирурлар).
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
كَلَّآ إِنَّهُۥ تَذۡكِرَةٞ
54. Ҳа, албатта у (Қуръон) бир эслатмадир.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ
55. Бас, хоҳлаган киши ундан эслатма-ибрат олур.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَمَا يَذۡكُرُونَ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُۚ هُوَ أَهۡلُ ٱلتَّقۡوَىٰ وَأَهۡلُ ٱلۡمَغۡفِرَةِ
56. Улар ёлғиз Аллоҳ хоҳлаганидагина (Қуръондан) эслатма-ибрат олурлар. У (Аллоҳ) тақво эгасидир (яъни, бандалари Ундан тақво қилишлари — қўрқишлари лозимдир) ва (У Аллоҳ тақво қилгувчи бандалари учун) мағфират Эгасидир.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:

 
مەنالار تەرجىمىسى سۈرە: سۈرە مۇدەسسىر
سۈرە مۇندەرىجىسى بەت نومۇرى
 
قۇرئان كەرىم مەنىلىرىنىڭ تەرجىمىسى - ئۆزبېكچە تەرجىمىسى - ئالائۇددىن مەنسۇر - تەرجىمىلەر مۇندەرىجىسى

قۇرئان كەرىمنىڭ ئۆزبېكچە تەرجىمىسىنى ئەلائۇددىن مەنسۇر تەرجىمە قىلغان، ھىجىريە 1430-يىلى بېسىلغان، ئىزاھات: پىكىر ئەركىنلىكى، باھالاش ۋە تەرەققى قىلدۇرۇش مەقسىتىدە ئەسلى تەرجىمىدىنمۇ پايدىلىنىشقا رۇخسەت قىلىش بىلەن بىرگە ئىشارەت قىلىنغان بەزى ئايەتلەرنىڭ تەرجىمىلىرى رۇۋۋاد تەرجىمە مەركىزىدە توغرىلانغان.

تاقاش