Қуръони Карим маъноларининг таржимаси - Курд тили Курмонча шеваси таржимаси * - Таржималар мундарижаси


Маънолар таржимаси Сура: Аъроф сураси   Оят:

Аъроф сураси

الٓمٓصٓ
1. (المص) ب ڤی ڕەنگی دئێتە خواندن: ئەلف، لام، میم، صاد، و ئەڤە ژ تیپێت عەرەبینە كو هەمی تێكدا 28. تیپن، نیشانن ل سەر ئیعجازا قورئانێ ڕامان ژێ ئەڤەیە كو عەرەبان پێ چێ نابیت قورئانەكا وەكی ڤێ قورئانێ بدانن، هەرچەندە زمانێ وان هەر ژ ڤان حەرفان پێك هاتییە.
Арабча тафсирлар:
كِتَٰبٌ أُنزِلَ إِلَيۡكَ فَلَا يَكُن فِي صَدۡرِكَ حَرَجٞ مِّنۡهُ لِتُنذِرَ بِهِۦ وَذِكۡرَىٰ لِلۡمُؤۡمِنِينَ
2. ئەڤ قورئانە كتێبەكە بۆ تە هاتییە خوارێ، ڤێجا بلا سینگێ تە تەنگ نەبیت [ژ بەر هەلویستێ موشركان ژ تە و ڤێ كتێبێ]، دا تو وان ب ڤێ قورئانێ بترسینی و هشیار بكەی، و دا ببیتە بیرئینان بۆ خودان باوەران.
Арабча тафсирлар:
ٱتَّبِعُواْ مَآ أُنزِلَ إِلَيۡكُم مِّن رَّبِّكُمۡ وَلَا تَتَّبِعُواْ مِن دُونِهِۦٓ أَوۡلِيَآءَۗ قَلِيلٗا مَّا تَذَكَّرُونَ
3. [گەلی موسلمانان] ل دویڤ وێ هەڕن ئەوا ژ دەڤ خودایێ هەوە بۆ هەوە هاتییە خوارێ [كو قورئانە] و ژ بلی خودێ ب دویڤ چو هاریكار و دۆستان نەكەڤن [چ بوت و چ خێڤزانك و چ سەرەگاور]، و هوین كێم پێڤە دچن و دئیننە بیرا خۆ.
Арабча тафсирлар:
وَكَم مِّن قَرۡيَةٍ أَهۡلَكۡنَٰهَا فَجَآءَهَا بَأۡسُنَا بَيَٰتًا أَوۡ هُمۡ قَآئِلُونَ
4. و گەلەك گوند و باژێر مە وێرانكرن، ئیزایا مە ب شەڤ و ئەو نڤستی [وەكی ملەتێ (لوط) پێغەمبەر] یان ژی د نیڤا ڕۆژێدا و د خەوا نیڤرۆدا [وەكی ملەتێ شوعەیب پێغەمبەر] ب سەر واندا هات.
Арабча тафсирлар:
فَمَا كَانَ دَعۡوَىٰهُمۡ إِذۡ جَآءَهُم بَأۡسُنَآ إِلَّآ أَن قَالُوٓاْ إِنَّا كُنَّا ظَٰلِمِينَ
5. ڤێجا وەختێ ئیزایا مە ب سەر واندا هاتی، وان چو ئاخڤتن نەبوو، ژ بلی كو گۆتن: ب ڕاستی ئەم ستەمكار بوویین [لەوا ئەڤە هاتە سەرێ مە، و چو ستەم ل مە نەهاتییە كرن].
Арабча тафсирлар:
فَلَنَسۡـَٔلَنَّ ٱلَّذِينَ أُرۡسِلَ إِلَيۡهِمۡ وَلَنَسۡـَٔلَنَّ ٱلۡمُرۡسَلِينَ
6. بێ گۆمان ئەم دێ پسیارا وان [ملەتان] كەین، ئەوێت پێغەمبەر بۆ چۆیین [كا وان چاوا پێشوازییا وان كر، و چاوا بەرسڤا وان دا؟] و دێ پسیارا پێغەمبەران ژی كەین [ئەوێت بۆ وان هاتینە هنارتن كا وان ملەتان گوهێ خۆ دایینە وان یان نە؟].
Арабча тафсирлар:
فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيۡهِم بِعِلۡمٖۖ وَمَا كُنَّا غَآئِبِينَ
7. بێ گۆمان ئەم دێ ژ زانین بۆ وان بێژین كا چ د ناڤبەرا واندا چێبوویییە، و نەكو ئەم نەیێت حازر و دیاربوویین [هەتا تشتەك ل بەر مە بەرزە ببیت].
Арабча тафсирлар:
وَٱلۡوَزۡنُ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡحَقُّۚ فَمَن ثَقُلَتۡ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ
8. وێ ڕۆژێ كێشان و سەنگ یا ڕاست و دورستە [بێ كێم و كاسییە] ڤێجا هەر كەسێ ترازییا وی گران بوو، [و سەرێ‌ ترازییا كار و كریارێت وی یێت قەنج ژ یێت خراب گرانتر لێ هات] ئەڤە ئەون یێت سەرفەراز.
Арабча тафсирлар:
وَمَنۡ خَفَّتۡ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُم بِمَا كَانُواْ بِـَٔايَٰتِنَا يَظۡلِمُونَ
9. و هەر كەسێ ترازییا وی سڤك بوو [و سەرێ‌ ترازییا كار و كریارێت وی یێت خراب ژ یێت قەنج گرانتر لێ هات]، ئەڤە ئەون یێت وان خۆ خوسارەت كرین، ژ بەر وێ گاوری و باوەری نەئینانا وان ب نیشان و ئایەتێت مە دكر.
Арабча тафсирлар:
وَلَقَدۡ مَكَّنَّٰكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَجَعَلۡنَا لَكُمۡ فِيهَا مَعَٰيِشَۗ قَلِيلٗا مَّا تَشۡكُرُونَ
10. و مە هوین د ئەردیدا بنەجهكرن، و هەمی ئەگەرێت ژینێ ژ خوارن و ڤەخوارنێ مە بۆ هەوە كرنە تێدا، [دگەل هندێ ژی] كێمەك ژ هەوە شوكورا خودێ دكەن.
Арабча тафсирлар:
وَلَقَدۡ خَلَقۡنَٰكُمۡ ثُمَّ صَوَّرۡنَٰكُمۡ ثُمَّ قُلۡنَا لِلۡمَلَٰٓئِكَةِ ٱسۡجُدُواْ لِأٓدَمَ فَسَجَدُوٓاْ إِلَّآ إِبۡلِيسَ لَمۡ يَكُن مِّنَ ٱلسَّٰجِدِينَ
11. و ب سویند مە هوین چێكرینە [ئادەم بابێ هەمی مرۆڤان مە ژ هەڕییێ‌ چێكرییە] پاشی مە [ئادەم] ب وێنە و شكل ئێخست، پاشی مە گۆتە ملیاكەتان سوجدەیێ [سوجدەیا سلاڤ و ڕێزگرتنێ] بۆ ئادەمی ببەن، هەمییان سوجدە بر، ئبلیس تێ نەبیت، نە ژ سوجدەبران بوو.
Арабча тафсирлар:
قَالَ مَا مَنَعَكَ أَلَّا تَسۡجُدَ إِذۡ أَمَرۡتُكَۖ قَالَ أَنَا۠ خَيۡرٞ مِّنۡهُ خَلَقۡتَنِي مِن نَّارٖ وَخَلَقۡتَهُۥ مِن طِينٖ
12. [خودێ] گۆتێ: چ وەل تە كر تو سوجدەیێ نەبەی، دەمێ من فەرمانا تە پێ كری؟ گۆت: ب ڕاستی ئەز ژ وی چێترم، تە ئەز یێ ژ ئاگری چێكریم، و تە ئەو یێ ژ هەڕییێ‌ چێكری.
Арабча тафсирлар:
قَالَ فَٱهۡبِطۡ مِنۡهَا فَمَا يَكُونُ لَكَ أَن تَتَكَبَّرَ فِيهَا فَٱخۡرُجۡ إِنَّكَ مِنَ ٱلصَّٰغِرِينَ
13. [خودێ] گۆت: ژ جهێ خۆ و ژ بەحەشتێ داكەڤە [سەر ئەردی] چونكی بۆ تە دورست نینە تو خۆ تێدا [ل سەر ئەمرێ من] مەزن بكەی. ژێ دەركەڤە، [ب ڕاستی] تو ژ ڕەزیل و ڕسوایانی.
Арабча тафсирлар:
قَالَ أَنظِرۡنِيٓ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ
14. [ئبلیسی] گۆت: مۆلەتێ بدە من هەتا ڕۆژا مری ژ گۆڕان ڕادبن [من بهێلە ساخ].
Арабча тафсирлар:
قَالَ إِنَّكَ مِنَ ٱلۡمُنظَرِينَ
15. [خودێ] گۆت: ب ڕاستی تو یێ مۆلەت دایی.
Арабча тафсирлар:
قَالَ فَبِمَآ أَغۡوَيۡتَنِي لَأَقۡعُدَنَّ لَهُمۡ صِرَٰطَكَ ٱلۡمُسۡتَقِيمَ
16. [ئبلیسی] گۆت: ژ بەر كو تە ئەز گومڕا كرم و د سەردا برم، ب سویند ئەز دێ بۆ وان د ڕێكا تە یا ڕاستدا ڕوینم [و دێ وان ژێ دەمە پاش، و كەڤمە د ڕێكا واندا].
Арабча тафсирлар:
ثُمَّ لَأٓتِيَنَّهُم مِّنۢ بَيۡنِ أَيۡدِيهِمۡ وَمِنۡ خَلۡفِهِمۡ وَعَنۡ أَيۡمَٰنِهِمۡ وَعَن شَمَآئِلِهِمۡۖ وَلَا تَجِدُ أَكۡثَرَهُمۡ شَٰكِرِينَ
17. پاشی ئەز دێ ژ پێشییا وانڤە و ژ پشتا وانڤە و ژ ملێ وان یێ ڕاستێڤە و ژ ملێ وان یێ چەپێڤە ئێمە وان [مەخسەد ژ هەمی ڕەخانڤە دێ ڕێكێت خراب ب بەر وان ئێخم و وان د سەردا بەم] كو تو باراپتر ژ وان شوكوردار و خودان باوەر نەبینی.
Арабча тафсирлар:
قَالَ ٱخۡرُجۡ مِنۡهَا مَذۡءُومٗا مَّدۡحُورٗاۖ لَّمَن تَبِعَكَ مِنۡهُمۡ لَأَمۡلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنكُمۡ أَجۡمَعِينَ
18. [خودێ] گۆت: ب ڕسوایی و عەیبداری و دەرئێخستی ژێ دەركەڤە، ب سویند هەر كەسێ ب دویڤ تە بكەڤیت [بلا بزانن] ئەز دێ دۆژەهێ ب هەوە هەمییان تژی كەم.
Арабча тафсирлар:
وَيَٰٓـَٔادَمُ ٱسۡكُنۡ أَنتَ وَزَوۡجُكَ ٱلۡجَنَّةَ فَكُلَا مِنۡ حَيۡثُ شِئۡتُمَا وَلَا تَقۡرَبَا هَٰذِهِ ٱلشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ
19. و هەی ئادەم، تو و كابانییا خۆ د بەحەشتێدا ئاكنجی ببن، و ژ هەر جهێ هەوە بڤێت بێ منەت ژێ بخۆن، بەلێ خۆ نێزیكی ڤێ دارێ نەكەن، ئەگەر هوین دێ ژ ستەمكاران ئێنە هەژمارتن.
Арабча тафсирлар:
فَوَسۡوَسَ لَهُمَا ٱلشَّيۡطَٰنُ لِيُبۡدِيَ لَهُمَا مَا وُۥرِيَ عَنۡهُمَا مِن سَوۡءَٰتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهَىٰكُمَا رَبُّكُمَا عَنۡ هَٰذِهِ ٱلشَّجَرَةِ إِلَّآ أَن تَكُونَا مَلَكَيۡنِ أَوۡ تَكُونَا مِنَ ٱلۡخَٰلِدِينَ
20. بەلێ شەیتانی وەسواس و گۆمان ئێخستە دلێ وان [و د بەر خەلەتیێڕا كرن] دا شەرمگەهێ (عەورەتێ) وان یێ ڤەشارتی بۆ وان دیار بكەت، و گۆت (گۆتە وان): خودایێ هەوە هوین ژ ڤێ دارێ نەدایینە پاش ژ بەر هندێ نەبیت دا هوین هەردو نەبنە ملیاكەت یان ژی هەروهەر د بەحەشتێدا نەمینن.
Арабча тафсирлар:
وَقَاسَمَهُمَآ إِنِّي لَكُمَا لَمِنَ ٱلنَّٰصِحِينَ
21. و [شەیتانی] بۆ وان سویند خوار كو ب ڕاستی من خێرا هەوە دڤێت.
Арабча тафсирлар:
فَدَلَّىٰهُمَا بِغُرُورٖۚ فَلَمَّا ذَاقَا ٱلشَّجَرَةَ بَدَتۡ لَهُمَا سَوۡءَٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخۡصِفَانِ عَلَيۡهِمَا مِن وَرَقِ ٱلۡجَنَّةِۖ وَنَادَىٰهُمَا رَبُّهُمَآ أَلَمۡ أَنۡهَكُمَا عَن تِلۡكُمَا ٱلشَّجَرَةِ وَأَقُل لَّكُمَآ إِنَّ ٱلشَّيۡطَٰنَ لَكُمَا عَدُوّٞ مُّبِينٞ
22. ڤێجا ب فند و فێلان ئەو خاپاندن و نزمكرن و ئینانە خوارێ [و د بەر خەلەتییێڕا كرن] ڤێجا وەختێ ژ دارێ خوارین شەرمگەها وان بۆ وان دیاربوو، و دەست هاڤێتنێ بەلگێت بەحەشتێ ژێڤەكرن و خۆ پێ نخافتن، و خودێ وان گازی كرە وان: ما من هوین ژ وێ دارێ نەدابوونە پاش [و نەهییا هەوە ژێ نەكربوو]، و ما من نەگۆتبوو هەوە، ب ڕاستی شەیتان بۆ هەوە دژمنەكێ دیار و ئاشكەرایە.
Арабча тафсирлар:
قَالَا رَبَّنَا ظَلَمۡنَآ أَنفُسَنَا وَإِن لَّمۡ تَغۡفِرۡ لَنَا وَتَرۡحَمۡنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ
23. و هەردووكان [ئادەم و حەوایێ] گۆت: خودایێ مە، مە ستەم ل خۆ كر، و ئەگەر تو ل مە نەبۆری و گونەهێت مە ژێ نەبەی و دلۆڤانییێ ب مە نەبەی، ب سویند ئەم دێ ژ خوسارەتان بین.
Арабча тафсирлар:
قَالَ ٱهۡبِطُواْ بَعۡضُكُمۡ لِبَعۡضٍ عَدُوّٞۖ وَلَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُسۡتَقَرّٞ وَمَتَٰعٌ إِلَىٰ حِينٖ
24. مە گۆت [وان]: هوین هەمی ژ بەحەشتێ داكەڤن، هەڕنە خوارێ، هندەك ژ هەوە ل هندەكان نەیار و دژمن، و هەتا دەمەكێ دیاركری [ل دەڤ خودێ‌]، د ئەردیدا ئاكنجی ببن، و مفایی ژێ وەرگرن.
Арабча тафсирлар:
قَالَ فِيهَا تَحۡيَوۡنَ وَفِيهَا تَمُوتُونَ وَمِنۡهَا تُخۡرَجُونَ
25. [خودێ‌] گۆت: هوین دێ تێدا (د ئەردیدا) ژین و تێدا مرن، و هوین دێ ژێ دەركەڤن [بۆ قیامەتێ].
Арабча тафсирлар:
يَٰبَنِيٓ ءَادَمَ قَدۡ أَنزَلۡنَا عَلَيۡكُمۡ لِبَاسٗا يُوَٰرِي سَوۡءَٰتِكُمۡ وَرِيشٗاۖ وَلِبَاسُ ٱلتَّقۡوَىٰ ذَٰلِكَ خَيۡرٞۚ ذَٰلِكَ مِنۡ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ لَعَلَّهُمۡ يَذَّكَّرُونَ
26. گەلی دویندەها ئادەمی ب ڕاستی مە جلكەك بۆ هەوە هنارت [ئانكو مە نیشا هەوە دا كو هوین هەمی ڕەنگێت پەڕۆك و جلكان چێ بكەن] كو شەرمگەهێ هەوە ڤەشێریت، و جلكەك هەوە جوان بكەت و بخەملینیت، و جلكێ تەقواداری و باوەرییێ باشترە، ئەڤە ژ نیشان و كەرەمێت خودێنە بەلكی بیننە بیرا خۆ.
Арабча тафсирлар:
يَٰبَنِيٓ ءَادَمَ لَا يَفۡتِنَنَّكُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ كَمَآ أَخۡرَجَ أَبَوَيۡكُم مِّنَ ٱلۡجَنَّةِ يَنزِعُ عَنۡهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوۡءَٰتِهِمَآۚ إِنَّهُۥ يَرَىٰكُمۡ هُوَ وَقَبِيلُهُۥ مِنۡ حَيۡثُ لَا تَرَوۡنَهُمۡۗ إِنَّا جَعَلۡنَا ٱلشَّيَٰطِينَ أَوۡلِيَآءَ لِلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ
27. گەلی دویندەها ئادەمی: [هشیاری خۆ بن] شەیتان هەوە د سەردا نەبەت، هەروەكی دەیبابێت هەوە ژ بەحەشتێ دەرئێخستین، جلكێ وان ژ بەر وان دكەت، دا شەرمگەهێ وان نیشا وان بدەت، ب ڕاستی ئەو (شەیتان) و دەستەكا خۆ هەوە دبینن و هوین وان نابینن. ب ڕاستی مە شەیتان كرینە دۆست و هەڤال بۆ وان یێت باوەرییێ نەئینن.
Арабча тафсирлар:
وَإِذَا فَعَلُواْ فَٰحِشَةٗ قَالُواْ وَجَدۡنَا عَلَيۡهَآ ءَابَآءَنَا وَٱللَّهُ أَمَرَنَا بِهَاۗ قُلۡ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَأۡمُرُ بِٱلۡفَحۡشَآءِۖ أَتَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ
28. و [ئەوێت باوەرییێ نەئینن] هەر گاڤەكا كریارەكا كرێت و پیس كرن [وەكی شركێ یان زڤڕین ب ڕویسی ل دۆر كەعبەیێ... هتد] دبێژن: مە باب و باپیرێت خۆ یێت ل سەر [ڤی كاری] دیتین و خودێ ب خۆ فەرمانا مە یا پێكری. بێژە: ب ڕاستی خودێ فەرمانێ ب كریارێت كرێت ناكەت، هوین وێ ژ كیس خودێ دبێژن یا هوین نەزانن؟!!.
Арабча тафсирлар:
قُلۡ أَمَرَ رَبِّي بِٱلۡقِسۡطِۖ وَأَقِيمُواْ وُجُوهَكُمۡ عِندَ كُلِّ مَسۡجِدٖ وَٱدۡعُوهُ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَۚ كَمَا بَدَأَكُمۡ تَعُودُونَ
29. بێژە: خودایێ من فەرمان ب ڕاستی و هەقییێ كرییە، و هوین هەمی د وەختێ هەر نڤێژەكێدا و ل هەر جهەكێ هەبیت بەرێ خۆ بدەنە خودێ، و ژ دل وی ب تنێ بپەرێسن، و كا چاوا وی جارا ئێكێ هوین چێكرینە، دێ جارەكا دی وەسا هەوە ساخكەتەڤە (دێ زڤڕنەڤە).
Арабча тафсирлар:
فَرِيقًا هَدَىٰ وَفَرِيقًا حَقَّ عَلَيۡهِمُ ٱلضَّلَٰلَةُۚ إِنَّهُمُ ٱتَّخَذُواْ ٱلشَّيَٰطِينَ أَوۡلِيَآءَ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَيَحۡسَبُونَ أَنَّهُم مُّهۡتَدُونَ
30. دەستەكەك [خودێ‌] ڕاستەڕێكرن [كو موسلمانن]، و دەستەكەك ژی هێژایی گومڕابوونێ بوون [كو گاورن]، وان شەیتان شوینا خودێ پشتەڤان و هاریكار بۆ خۆ گرتن و هزر دكەن ژی كو ئەو د ڕاستەڕێكرینە.
Арабча тафсирлар:
۞ يَٰبَنِيٓ ءَادَمَ خُذُواْ زِينَتَكُمۡ عِندَ كُلِّ مَسۡجِدٖ وَكُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ وَلَا تُسۡرِفُوٓاْۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُسۡرِفِينَ
31. گەلی مرۆڤان، د گەل هەر نڤێژەكێ یان تەوافەكێ جلكێت خۆ یێت جوان بكەنە بەر خۆ و بخۆن و ڤەخۆن و دەڕێژییێ‌ و دەستدڕیانێ‌ نەكەن، ب ڕاستی خودێ حەژ دەستدڕیایان ناكەت.
Арабча тафсирлар:
قُلۡ مَنۡ حَرَّمَ زِينَةَ ٱللَّهِ ٱلَّتِيٓ أَخۡرَجَ لِعِبَادِهِۦ وَٱلطَّيِّبَٰتِ مِنَ ٱلرِّزۡقِۚ قُلۡ هِيَ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا خَالِصَةٗ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۗ كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ لِقَوۡمٖ يَعۡلَمُونَ
32. [هەی موحەممەد] بێژە: [وان ئەوێت ڕویس ل دۆر كەعبەیێ دزڤڕن و تشتێ خودێ بۆ وان دورست كری ژ خوارنان ل سەر خۆ حەرام دكەن] كێ ل سەر هەوە حەرام كرییە، ب وان جلكێت خودێ دایینە هەوە هوین خۆ جوان بكەن، یان خۆشییێ‌ ب وان خوارنێت خۆش ببەن، ئەوێت خودێ دایینە بەندەیێت خۆ؟ بێژە: ئەڤە د ژیانا دنیایێدا بۆ وانن یێت باوەری ئینایین [و گاور ژی د گەل هەڤپشكن]، بەلێ ڕۆژا قیامەتێ خۆسەر بۆ وان ب تنێنە، [ئانكو بۆ خودان باوەران]، هۆسا ئەم نیشان و ئایەتێت خۆ ڕۆن و ئاشكەرا دكەین بۆ وان یێت دزانن و تێ دگەهن.
Арабча тафсирлар:
قُلۡ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ ٱلۡفَوَٰحِشَ مَا ظَهَرَ مِنۡهَا وَمَا بَطَنَ وَٱلۡإِثۡمَ وَٱلۡبَغۡيَ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّ وَأَن تُشۡرِكُواْ بِٱللَّهِ مَا لَمۡ يُنَزِّلۡ بِهِۦ سُلۡطَٰنٗا وَأَن تَقُولُواْ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ
33. بێژە: ب ڕاستی خودایێ من گونەهێت مەزن، یێت ئاشكەرا و یێت نەپەنی و هەمی ڕەنگێت گونەهان د گەل زۆردارییا ژ بێ بەختی حەرامكرینە و [دیسا حەرام كرییە] هوین هەڤال و هەڤپشكان بێ دەلیل و نیشانەك پێ هاتبیت بۆ خودێ چێكەن و [دیسا حەرام كرییە]، هوین وێ ژ كیسێ خودێ بێژن یا هوین نەزانن.
Арабча тафсирлар:
وَلِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٞۖ فَإِذَا جَآءَ أَجَلُهُمۡ لَا يَسۡتَأۡخِرُونَ سَاعَةٗ وَلَا يَسۡتَقۡدِمُونَ
34. و هەر ملەتەكی وەختەكێ دیاركری یێ هەی، ڤێجا هەر گاڤەكا وەختێ وان هات نە بیستەكێ پاش دكەڤن و نە بیستەكێ پێش دكەڤن.
Арабча тафсирлар:
يَٰبَنِيٓ ءَادَمَ إِمَّا يَأۡتِيَنَّكُمۡ رُسُلٞ مِّنكُمۡ يَقُصُّونَ عَلَيۡكُمۡ ءَايَٰتِي فَمَنِ ٱتَّقَىٰ وَأَصۡلَحَ فَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ
35. گەلی مرۆڤان ئەگەر پێغەمبەر ژ هەوە بۆ هەوە هاتن ئایەت و نیشانێت مە ل سەر هەوە خواندن [كتێبا من بۆ هەوە خواندن و ئەحكامێت من بۆ هەوە دیاركرن، گوهدارییا وان بكەن و ڕێكا وان بگرن]، ڤێجا هەر كەسێ‌ پارێزكارییا خودێ‌ بكەت و كار و كریارێت قەنج بكەت، نە ترس ل سەر وان هەیە و نە ب خەم ژی دكەڤن [ژ بەر ئەوا د دنیایێدا بەرهنگاری وان بوویی].
Арабча тафсирлар:
وَٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَٱسۡتَكۡبَرُواْ عَنۡهَآ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ
36. و ئەوێت ئایەت و نیشانێت مە درەو دانایین و خۆ ژێ مەزنتر دیتین، ئەڤە دۆژەهینە و هەروهەر دێ د ئاگرێ دۆژەهێدا بن.
Арабча тафсирлар:
فَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّنِ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا أَوۡ كَذَّبَ بِـَٔايَٰتِهِۦٓۚ أُوْلَٰٓئِكَ يَنَالُهُمۡ نَصِيبُهُم مِّنَ ٱلۡكِتَٰبِۖ حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَتۡهُمۡ رُسُلُنَا يَتَوَفَّوۡنَهُمۡ قَالُوٓاْ أَيۡنَ مَا كُنتُمۡ تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِۖ قَالُواْ ضَلُّواْ عَنَّا وَشَهِدُواْ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمۡ أَنَّهُمۡ كَانُواْ كَٰفِرِينَ
37. ڤێجا ما كی ژ وی ستەمكارترە ئەوێ درەوێ ژ كیسێ خودێ دكەت، یان ژی نیشان و ئایەتێت وی درەو بدانیت؟ ئەڤە دێ گەهنە بارا خۆ ئەوا بۆ وان هاتییە نڤێسین [ژ دنیایێ]، هەتا ملیاكەتێت مە دئێنە وان و جانێ وان دستینن، و دبێژن: كا ئەوێت هەوە شوینا خودێ دپەراستن؟ دێ بێژن: ئەو ل مە بەرزەبوون، و شادەیی ل سەر خۆ دان كو ب ڕاستی ئەو د گاوربوون.
Арабча тафсирлар:
قَالَ ٱدۡخُلُواْ فِيٓ أُمَمٖ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِكُم مِّنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِ فِي ٱلنَّارِۖ كُلَّمَا دَخَلَتۡ أُمَّةٞ لَّعَنَتۡ أُخۡتَهَاۖ حَتَّىٰٓ إِذَا ٱدَّارَكُواْ فِيهَا جَمِيعٗا قَالَتۡ أُخۡرَىٰهُمۡ لِأُولَىٰهُمۡ رَبَّنَا هَٰٓؤُلَآءِ أَضَلُّونَا فَـَٔاتِهِمۡ عَذَابٗا ضِعۡفٗا مِّنَ ٱلنَّارِۖ قَالَ لِكُلّٖ ضِعۡفٞ وَلَٰكِن لَّا تَعۡلَمُونَ
38. [و خودێ ئەڤە] گۆت [وان]، هوین د گەل ملەتێت بەری هەوە بۆرین ژ ئەجنە و مرۆڤان هەڕنە د ناڤ ئاگریدا، هەر وەختێ كۆم و دەستەكەك چۆنە تێدا، لەعنەتان ل یێ بەری خۆ دكەن [چونكی وان ددانن ئەگەر بۆ سەرداچۆنا خۆ] هەتا هەمی تێدا دگەهنە ئێك، یێت پاشییێ‌ [ئەوێت دویماهییا هەمییان چۆیینە تێدا دویكەڤتییێت گرەگر و كەنكەنانە] د ڕاستا یێت پێشییێدا دێ بێژن: خودایێ مە، ئەها ئەڤەنە ئەم گومڕا كرین و د سەردا برین، ڤێجا تو دوقات ئیزایێ بدە بەر وان، [خودێ] دێ بێژیت: بۆ هەر ئێكی ژ هەوە ئیزا دوقاتە، بەلێ هوین پێ ناحەسن [ئانكو چو كۆم و دەستەك نوزانن كا ئیزایا كۆم و دەستەكا دی چەندە].
Арабча тафсирлар:
وَقَالَتۡ أُولَىٰهُمۡ لِأُخۡرَىٰهُمۡ فَمَا كَانَ لَكُمۡ عَلَيۡنَا مِن فَضۡلٖ فَذُوقُواْ ٱلۡعَذَابَ بِمَا كُنتُمۡ تَكۡسِبُونَ
39. پێشییێت وان دێ بێژنە دویكەڤتییێت خۆ [یێت د دویڤ خۆڕا] هوین ژ مە چێتر نینن، ڤێجا ئیزایێ بخۆن و تامكەنێ [هەروەكی مە خواری] ژ بەر كار و كریارێت هەوە دكرن [ژ گونەهـ و خرابییان].
Арабча тафсирлар:
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَٱسۡتَكۡبَرُواْ عَنۡهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمۡ أَبۡوَٰبُ ٱلسَّمَآءِ وَلَا يَدۡخُلُونَ ٱلۡجَنَّةَ حَتَّىٰ يَلِجَ ٱلۡجَمَلُ فِي سَمِّ ٱلۡخِيَاطِۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُجۡرِمِينَ
40. ب ڕاستی ئەوێت باوەری ب نیشان و ئایەتێت مە نەئینایین و درەو دانایین و خۆ ل سەر مەزن دیتین، دەرگەهێت ئەسمانی بۆ وان نائێنە ڤەكرن [كو جانێ وان یان دوعایێت وان یان كارێ وان سەربكەڤیت] و ئەو ناچنە بەحەشتێ هەتا حێشتر د كونا دەرزیكێڕا نەچیت، و ئەم هۆسا گونەهكاران ئیزا ددەین.
Арабча тафсирлар:
لَهُم مِّن جَهَنَّمَ مِهَادٞ وَمِن فَوۡقِهِمۡ غَوَاشٖۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلظَّٰلِمِينَ
41. دۆشەكا بن وان و لحێفا ل سەر وان دێ ژ جەهنەمێ بن، و ب ڤی ڕەنگی ئەم ستەمكاران ئیزا ددەین.
Арабча тафсирлар:
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَا نُكَلِّفُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَآ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ
42. و ئەوێت باوەری ئینایین و كار و كریارێت قەنج كرین، ئەم كەسەكی ژ بارێ وی زێدەتر ژێ ناخوازین، ئەو بەحەشتینە، و هەروهەر دێ د بەحەشتێدا بن.
Арабча тафсирлар:
وَنَزَعۡنَا مَا فِي صُدُورِهِم مِّنۡ غِلّٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهِمُ ٱلۡأَنۡهَٰرُۖ وَقَالُواْ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِي هَدَىٰنَا لِهَٰذَا وَمَا كُنَّا لِنَهۡتَدِيَ لَوۡلَآ أَنۡ هَدَىٰنَا ٱللَّهُۖ لَقَدۡ جَآءَتۡ رُسُلُ رَبِّنَا بِٱلۡحَقِّۖ وَنُودُوٓاْ أَن تِلۡكُمُ ٱلۡجَنَّةُ أُورِثۡتُمُوهَا بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
43. و مە كەرب و نەڤیان ژ دلێت وان ئینادەر، ڕویبار د بن وانڕا دچن، و گۆتن سوپاسی هەمی بۆ خودێ، ئەوێ ئەم بۆ ڤێ ڕاستەڕێ كرین [و ئەڤە كرییە ڕزقێ مە] و ئەگەر خودێ ئەم ڕاستەڕێ نەكرباینە، ئەم ڕاستەڕێ نەدبوویین [و ئەڤە نەدبوو ڕزقێ مە]، ب سویند پێغەمبەرێت خودایێ مە ب هەقییێ هاتبوون، و گازی وان هاتەكرن: ئەو [ئەڤ بەحەشتا نوكە هوین تێدا] ئەو بەحەشتە ئەوا هەوە ب كار و كریارێت خۆ گەهاندییە خۆ.
Арабча тафсирлар:
وَنَادَىٰٓ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِ أَصۡحَٰبَ ٱلنَّارِ أَن قَدۡ وَجَدۡنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقّٗا فَهَلۡ وَجَدتُّم مَّا وَعَدَ رَبُّكُمۡ حَقّٗاۖ قَالُواْ نَعَمۡۚ فَأَذَّنَ مُؤَذِّنُۢ بَيۡنَهُمۡ أَن لَّعۡنَةُ ٱللَّهِ عَلَى ٱلظَّٰلِمِينَ
44. بەحەشتییان گازی دۆژەهییان كر: [گەلی جەهنەمییان] ب ڕاستی ئەم گەهشتینە وێ پەیمانا خودایێ مە دایییە مە و مە دیت، ئەرێ هەوە ژی ئەو پەیمانا خودایێ هەوە دایییە هەوە ب دورستی دیت؟ گۆتن: بەلێ [مە دیت] پاشی بانگهلدێرەكی د ناڤ واندا گازی كر: ب ڕاستی لەعنەتا خودێ ل سەر ستەمكاران بیت.
Арабча тафсирлар:
ٱلَّذِينَ يَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَيَبۡغُونَهَا عِوَجٗا وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ كَٰفِرُونَ
45. ئەوێت دكەڤنە د ڕێكا خودێدا [و خەلكی ژێ ددەنە پاش] و دڤێن یا خواروڤیچ بیت [و ل بەر دلێ خەلكی ڕەش دكەن و دزانن ژی ڕێكا ڕاست و دورست هەر ئەوە]، و ئەو ب خۆ ژی باوەرییێ ب ڕۆژا ئاخرەتێ نائینن.
Арабча тафсирлар:
وَبَيۡنَهُمَا حِجَابٞۚ وَعَلَى ٱلۡأَعۡرَافِ رِجَالٞ يَعۡرِفُونَ كُلَّۢا بِسِيمَىٰهُمۡۚ وَنَادَوۡاْ أَصۡحَٰبَ ٱلۡجَنَّةِ أَن سَلَٰمٌ عَلَيۡكُمۡۚ لَمۡ يَدۡخُلُوهَا وَهُمۡ يَطۡمَعُونَ
46. و د ناڤبەرا هەردوكاندا [جەهنەمی و بەحەشتییان] ناڤبڕەك هەیە، و ل سەر ناڤبڕێ هندەك زەلام هەنە [ئەون یێت خێر و گونەهێت وان هندی ئێك لێ هاتین، نە خێرێت وان پترن كو بچنە بەحەشتێ، و نە گونەهێت وان پترن كو بچنە دۆژەهێ، ل وێرێ یێت هاتینە ڕاوەستاندن هەتا خودێ فەرمانێ د دەرهەقێ واندا ددەت] ئەو هەردوكان [جەهنەمی و بەحەشتییان] ب سیما و سەروچاڤێت وان دنیاسن، گازی خەلكێ بەحەشتێ دكەن: سلاڤ ل هەوە بن، ئەو ب خۆ هێژ نەچۆیینە بەحەشتێ بەلێ حەز دكەن و ل وێ هیڤییێنە.
Арабча тафсирлар:
۞ وَإِذَا صُرِفَتۡ أَبۡصَٰرُهُمۡ تِلۡقَآءَ أَصۡحَٰبِ ٱلنَّارِ قَالُواْ رَبَّنَا لَا تَجۡعَلۡنَا مَعَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلظَّٰلِمِينَ
47. هەر وەختەكێ بەرێ وان بۆ ڕەخێ جەهنەمییان هاتە وەرگێڕان، دبێژن: خودایێ مە تو مە نەبە د گەل مرۆڤێت ستەمكار.
Арабча тафсирлар:
وَنَادَىٰٓ أَصۡحَٰبُ ٱلۡأَعۡرَافِ رِجَالٗا يَعۡرِفُونَهُم بِسِيمَىٰهُمۡ قَالُواْ مَآ أَغۡنَىٰ عَنكُمۡ جَمۡعُكُمۡ وَمَا كُنتُمۡ تَسۡتَكۡبِرُونَ
48. و خودانێت ناڤبڕێ (ئەعرافییان) گازی هندەك زەلامان [یێت دۆژەهی] كر، ب سەر و چاڤان دنیاسین، گۆتن: كۆمكرن [یا مالی و خزمەتكاران] و خۆمەزنكرنا هەوە چ مفا گەهاندە هەوە.
Арабча тафсирлар:
أَهَٰٓؤُلَآءِ ٱلَّذِينَ أَقۡسَمۡتُمۡ لَا يَنَالُهُمُ ٱللَّهُ بِرَحۡمَةٍۚ ٱدۡخُلُواْ ٱلۡجَنَّةَ لَا خَوۡفٌ عَلَيۡكُمۡ وَلَآ أَنتُمۡ تَحۡزَنُونَ
49. ئەرێ ئەڤە [بەحەشتی] ئەون ئەوێت هەوە سویند دخوار خودێ دلۆڤانییێ ب وان نابەت [و ناچنە بەحەشتێ]؟ هەڕنە بەحەشتێ، نە ترس بۆ هەوە هەیە و نە هوین ب خەم دكەڤن.
Арабча тафсирлар:
وَنَادَىٰٓ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِ أَصۡحَٰبَ ٱلۡجَنَّةِ أَنۡ أَفِيضُواْ عَلَيۡنَا مِنَ ٱلۡمَآءِ أَوۡ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُۚ قَالُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ حَرَّمَهُمَا عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ
50. و دۆژەهی گازی دكەنە بەحەشتییان، هندەك ژ ئاڤێ یان ژ ئەوا خودێ دایییە هەوە ب سەر مەدا داڕێژن، دێ بێژن: ب ڕاستی خودێ ئەڤە هەردو یێ ل سەر گاوران حەرامكرین.
Арабча тафсирлар:
ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ دِينَهُمۡ لَهۡوٗا وَلَعِبٗا وَغَرَّتۡهُمُ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَاۚ فَٱلۡيَوۡمَ نَنسَىٰهُمۡ كَمَا نَسُواْ لِقَآءَ يَوۡمِهِمۡ هَٰذَا وَمَا كَانُواْ بِـَٔايَٰتِنَا يَجۡحَدُونَ
51. ئەوێت دینێ خۆ كرینە مژویلاهی و تڕانە، و ژیانا دنیایێ ئەو د سەردا برین. ڤێجا ئەڤرۆ [ڕۆژا قیامەتێ] ئەم ژی دێ وان برسی و تێنی هێلینە د ئاگریدا، هەروەكی وان ژی دیتنا ڤێ ڕۆژێ ژ بیرا خۆ بری، و باوەری ب ئایەت و نیشانێت مە نەئینایی.
Арабча тафсирлар:
وَلَقَدۡ جِئۡنَٰهُم بِكِتَٰبٖ فَصَّلۡنَٰهُ عَلَىٰ عِلۡمٍ هُدٗى وَرَحۡمَةٗ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ
52. و ب ڕاستی مە كتێبەك [كو قورئانە] بۆ وان [قورەیشییان] ئینا، و مە ئەحكامێت وێ ژ زانین ب درێژی دیاركرن، و بۆ وان یێت باوەرییێ دئینن ڕاستەڕێكەرە [و ڕێكا هیدایەتێیە] و دلۆڤانییە.
Арабча тафсирлар:
هَلۡ يَنظُرُونَ إِلَّا تَأۡوِيلَهُۥۚ يَوۡمَ يَأۡتِي تَأۡوِيلُهُۥ يَقُولُ ٱلَّذِينَ نَسُوهُ مِن قَبۡلُ قَدۡ جَآءَتۡ رُسُلُ رَبِّنَا بِٱلۡحَقِّ فَهَل لَّنَا مِن شُفَعَآءَ فَيَشۡفَعُواْ لَنَآ أَوۡ نُرَدُّ فَنَعۡمَلَ غَيۡرَ ٱلَّذِي كُنَّا نَعۡمَلُۚ قَدۡ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ وَضَلَّ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ
53. ئەرێ خۆ دگرن كا دویماهییا وێ دێ چیتە سەر چ؟ ئەو ل هیڤییا چو نینن ئاشكەرابوونا دویماهییا ڤێ نەبیت [ئانكو ل هیڤییا هندێنە ژڤان و گەفێت د ڤێ كتێبێدا هاتین ژ خەلات و جزایان دێ ڕاست دەركەڤن یان نە؟]. ڤێجا وەختێ دویماهییا وێ دئێت [كو ڕۆژا قیامەتێیە] ئەوێت بەری نوكە پشتا خۆ دایینێ و ژ بیرا خۆ برین، دێ بێژن: ب سویند پێغەمبەرێت خودایێ مە ب هەقییێ بۆ مە هاتبوون، ئەرێ ڤێجا ئەڤرۆ مەهدەرچی هەنە ل مەهدەرا مە بێن [ئانكو خۆزی ئەڤرۆ ئێك بۆ مە ببایە بەڕەڤان و مەهدەرچی] یان ژی [بۆ دنیایێ] هاتباینە زڤڕاندن، دا مە ئەو كارە كربایە نە ئەوێ مە دكر؟ ب سویند وان خۆ خوسارەت كر، و ئەو درەوا وان دكر [بەڕەڤانی و مەهدەرا بوتان] ل وان بەرزەبوو.
Арабча тафсирлар:
إِنَّ رَبَّكُمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٖ ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰ عَلَى ٱلۡعَرۡشِۖ يُغۡشِي ٱلَّيۡلَ ٱلنَّهَارَ يَطۡلُبُهُۥ حَثِيثٗا وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَ وَٱلنُّجُومَ مُسَخَّرَٰتِۭ بِأَمۡرِهِۦٓۗ أَلَا لَهُ ٱلۡخَلۡقُ وَٱلۡأَمۡرُۗ تَبَارَكَ ٱللَّهُ رَبُّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
54. ب ڕاستی خودانێ هەوە خودێیە ئەوێ ئەرد و ئەسمان د شەش ڕۆژاندا دایین، پاشی بلند بوو سەر عەرشی [بلندبوونەكا هێژایی خودێ، و بێ چاوایی] شەڤێ ب سەر ڕۆژێ داددەت [و ڕۆناهییا وێ هلدچنیت] ب لەز ب دویڤ دكەڤیت، و ڕۆژ و هەیڤ و ستێر ژی یێت دایین، و ئەو ل بەر فەرمانا وی د ڕاوەستایینە. بزانن: دان و دانەكار [یا گەردوونی] ب وییە، پاكی و بلندی و پڕ خێر و بەرەكەت بوو خودانێ هەمی جیهانان.
Арабча тафсирлар:
ٱدۡعُواْ رَبَّكُمۡ تَضَرُّعٗا وَخُفۡيَةًۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُعۡتَدِينَ
55. هوین خۆ شكاندی و ب ترس و ب ئاشكەرایی و بەرزەیی دوعا ژ خودایێ خۆ بكەن، ب ڕاستی خودێ حەژ زێدەگاڤان ناكەت [ئەوێت زێدە ددەنە بەر د دوعایاندا، و دەنگێ خۆ گەلەك بلند دكەن].
Арабча тафсирлар:
وَلَا تُفۡسِدُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ بَعۡدَ إِصۡلَٰحِهَا وَٱدۡعُوهُ خَوۡفٗا وَطَمَعًاۚ إِنَّ رَحۡمَتَ ٱللَّهِ قَرِيبٞ مِّنَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ
56. و خرابییێ د ئەردیدا نەكەن پشتی چاككرنا وی (ب هاتنا پێغەمبەران و دیاركرنا بەرنامەیێ خودێ) و ب ترس و هیڤی دوعا ژ خودێ بكەن، ب ڕاستی دلۆڤانییا خودێ نێزیكی قەنجیخوازانە.
Арабча тафсирлар:
وَهُوَ ٱلَّذِي يُرۡسِلُ ٱلرِّيَٰحَ بُشۡرَۢا بَيۡنَ يَدَيۡ رَحۡمَتِهِۦۖ حَتَّىٰٓ إِذَآ أَقَلَّتۡ سَحَابٗا ثِقَالٗا سُقۡنَٰهُ لِبَلَدٖ مَّيِّتٖ فَأَنزَلۡنَا بِهِ ٱلۡمَآءَ فَأَخۡرَجۡنَا بِهِۦ مِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِۚ كَذَٰلِكَ نُخۡرِجُ ٱلۡمَوۡتَىٰ لَعَلَّكُمۡ تَذَكَّرُونَ
57. و هەر ئەوە بای بەری ڕەحما خۆ [ئانكو بارانێ] ب مزگینی دهنێریت، گاڤا عەورێت گران [بای] ب ئاڤێ هەلگرتن، ئەم بەرێ وان ددەینە وەلاتەكێ هشك، و پێ ئاڤ ددەین، و ئەم ئاڤێ بۆ وان ژ عەوران دئینین، و ب وێ ئاڤێ هەمی ڕەنگێت فێقی مە دەرئێخستن، و هۆسا [كا چاوا ئەردێ مری و هشك مە ساخ و شین كر] مرییان ژی [ڕۆژا قیامەتێ] دێ زێندی كەینەڤە [و ژ گۆڕان دێ ڕاكەینەڤە] دا هوین دەرسان ژێ وەرگرن [و بزانن چو فەرقی د ناڤبەرا ساخكرنا ئەردی و مرییاندا نینە].
Арабча тафсирлар:
وَٱلۡبَلَدُ ٱلطَّيِّبُ يَخۡرُجُ نَبَاتُهُۥ بِإِذۡنِ رَبِّهِۦۖ وَٱلَّذِي خَبُثَ لَا يَخۡرُجُ إِلَّا نَكِدٗاۚ كَذَٰلِكَ نُصَرِّفُ ٱلۡأٓيَٰتِ لِقَوۡمٖ يَشۡكُرُونَ
58. ئەردێ ب خێروبێر و باش، دەرامەتێ وی ب دەستویرا خودێ [باش] دئێت (نموونەیە بۆ مرۆڤێ ئیماندار هاتییە گۆتن، كو ئەو یێ باشە و كار و كریارێت وی ژی دێ د باش بن) و ئەردێ پیس و كێرنەهاتی، ژ دەرامەتێ بێخێر پێڤەتر ژێ نائێت [نموونەیە بۆ مرۆڤێ گاور هاتییە گۆتن، كو ئەو یێ كێرنەهاتییە و كار و كریارێت وی ژی كێرنەهاتی دئێن]، و ئەم هۆسا و ب هەمی ڕەنگان نیشانان بۆ یێت سوپاسییا خودێ دكەن ئاشكەرا دكەین.
Арабча тафсирлар:
لَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوۡمِهِۦ فَقَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥٓ إِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٍ عَظِيمٖ
59. و ب سویند مە نووح [ب پێغەمبەراتی] بۆ ملەتێ وی هنارت، گۆت: گەلی ملەتێ من، خودێ ب تنێ بپەرێسن، ب ڕاستی هەوە ژ وی پێڤەتر چو خودێ نینن، ب ڕاستی [ئەگەر هوین ئێكێ دی ژ وی پێڤەتر بپەرێسن] ئەز ژ ئیزایا ڕۆژەكا مەزن [ڕۆژا قیامەتێ، یان تۆفانێ] ل سەر هەوە دترسم.
Арабча тафсирлар:
قَالَ ٱلۡمَلَأُ مِن قَوۡمِهِۦٓ إِنَّا لَنَرَىٰكَ فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ
60. كەنكەنەیێت ملەتێ وی گۆتن: ب ڕاستی ئەم [ب ڤێ داخوازا تە كو ئەم خودێیەكێ ب تنێ بپەرێسین] تە د گومڕایی و بەرزەبوونەكا ئاشكەرادا دبینین.
Арабча тафсирлар:
قَالَ يَٰقَوۡمِ لَيۡسَ بِي ضَلَٰلَةٞ وَلَٰكِنِّي رَسُولٞ مِّن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
61. نووحی گۆت: گەلی ملەتێ من، چو گومڕایی و بەرزەبوون ل دەڤ من نینە، بەلێ ئەز پێغەمبەرم [بۆ هەوە] ژ نك خودانێ هەمی جیهانان.
Арабча тафсирлар:
أُبَلِّغُكُمۡ رِسَٰلَٰتِ رَبِّي وَأَنصَحُ لَكُمۡ وَأَعۡلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ
62. پەیامێت خودایێ خۆ دگەهینمە هەوە، و هەوە شیرەت دكەم، و یا ئەز ژ خودێ دزانم هوین نوزانن.
Арабча тафсирлар:
أَوَعَجِبۡتُمۡ أَن جَآءَكُمۡ ذِكۡرٞ مِّن رَّبِّكُمۡ عَلَىٰ رَجُلٖ مِّنكُمۡ لِيُنذِرَكُمۡ وَلِتَتَّقُواْ وَلَعَلَّكُمۡ تُرۡحَمُونَ
63. ئەرێ هوین حێبەتی دبن و دویر ددانن كتێبەك ژ خودایێ هەوە ل سەر ئەزمانێ زەلامەكی ژ هەوە بۆ هەوە بهێت؟ دا هەوە [ژ دویماهییا هەوە] بترسینیت، و دا هوین پارێزكارییا خودێ بكەن، دا ب بەر دلۆڤانییا خودێ بكەڤن.
Арабча тафсирлар:
فَكَذَّبُوهُ فَأَنجَيۡنَٰهُ وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥ فِي ٱلۡفُلۡكِ وَأَغۡرَقۡنَا ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَآۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَوۡمًا عَمِينَ
64. باوەری پێ نەئینان و درەوین دانان، ڤێجا مە ئەو [ئانكو نووح] و یێت د گەل د گەمییێدا، رزگار كرن، و ئەوێت باوەری نەئینایین، و نیشان و ئایەتێت مە درەو دانایین، مە [د ئاڤێدا] خەندقاندن. و ب ڕاستی ئەو، ملەتەكێ كۆرەبوون [هەقی نەددیتن و دل یێت ژێ تاری بوون].
Арабча тафсирлар:
۞ وَإِلَىٰ عَادٍ أَخَاهُمۡ هُودٗاۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥٓۚ أَفَلَا تَتَّقُونَ
65. بۆ ملەتێ عادی هەر ژ وان ب خۆ مە هوود [ب پێغەمبەراتی] هنارت، گۆت: گەلی ملەتێ من، خودێ بپەرێسن، ب ڕاستی هەوە ژ وی پێڤەتر چو خودێ نینن، ئەرێ ما هوین ژ ئیزایا وی ناترسن.
Арабча тафсирлар:
قَالَ ٱلۡمَلَأُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦٓ إِنَّا لَنَرَىٰكَ فِي سَفَاهَةٖ وَإِنَّا لَنَظُنُّكَ مِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ
66. كەنكەنەیێت ملەتێ وی ئەوێت گاوربوویین گۆتن: ئەم تە دبینین تو یێ عەقل سڤكی، و ب ڕاستی ئەم تە ژ درەوینان ددانین.
Арабча тафсирлар:
قَالَ يَٰقَوۡمِ لَيۡسَ بِي سَفَاهَةٞ وَلَٰكِنِّي رَسُولٞ مِّن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
67. گۆت: گەلی ملەتێ من، چو عەقل سڤكی ل دەڤ من نینە، بەلێ ئەز پێغەمبەرم ژ نك خودانێ هەمی جیهانان.
Арабча тафсирлар:
أُبَلِّغُكُمۡ رِسَٰلَٰتِ رَبِّي وَأَنَا۠ لَكُمۡ نَاصِحٌ أَمِينٌ
68. ئەز پەیام و بڕیارێت خودایێ خۆ دگەهینمە هەوە، و ئەز بۆ هەوە شیرەتكارەكێ دلسۆز و دلبێشم.
Арабча тафсирлар:
أَوَعَجِبۡتُمۡ أَن جَآءَكُمۡ ذِكۡرٞ مِّن رَّبِّكُمۡ عَلَىٰ رَجُلٖ مِّنكُمۡ لِيُنذِرَكُمۡۚ وَٱذۡكُرُوٓاْ إِذۡ جَعَلَكُمۡ خُلَفَآءَ مِنۢ بَعۡدِ قَوۡمِ نُوحٖ وَزَادَكُمۡ فِي ٱلۡخَلۡقِ بَصۜۡطَةٗۖ فَٱذۡكُرُوٓاْ ءَالَآءَ ٱللَّهِ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ
69. ئەرێ هوین حێبەتی دبن و دویر ددانن كتێبەك ژ خودایێ هەوە ل سەر ئەزمانێ زەلامەكی ژ هەوە بۆ هەوە بهێت؟ دا هەوە [ژ ئیزا و دیدارا خودێ] بترسینیت. و بیننە بیرا خۆ وەختێ خودێ هوین كرینە ئاكنجییێت ئەردی پشتی د هیلاكبرنا ملەتێ نووحی، و هێز و قەلافەت ژ وان پتر دا هەوە، ڤێجا نیعمەت و كەرەمێت خودێ بیننە بیرا خۆ دا هوین سەرفەراز ببن.
Арабча тафсирлар:
قَالُوٓاْ أَجِئۡتَنَا لِنَعۡبُدَ ٱللَّهَ وَحۡدَهُۥ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعۡبُدُ ءَابَآؤُنَا فَأۡتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ
70. گۆتن: ئەرێ تو بۆ مە هاتی دا ئەم خودێ ب تنێ بپەرێسین؟! و ئەوێت باب و باپیرێت مە دپەرستن بهێلین؟! ڤێجا وێ ئیزایا تو پێ گەفان ل مە دكەی و دترسینی، بۆ مە بینە ئەگەر تو ژ ڕاستبێژانی.
Арабча тафсирлар:
قَالَ قَدۡ وَقَعَ عَلَيۡكُم مِّن رَّبِّكُمۡ رِجۡسٞ وَغَضَبٌۖ أَتُجَٰدِلُونَنِي فِيٓ أَسۡمَآءٖ سَمَّيۡتُمُوهَآ أَنتُمۡ وَءَابَآؤُكُم مَّا نَزَّلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلۡطَٰنٖۚ فَٱنتَظِرُوٓاْ إِنِّي مَعَكُم مِّنَ ٱلۡمُنتَظِرِينَ
71. [هوود پێغەمبەر] گۆت: هوین هەژی جزا و كەربا خودێ بوون، هوین چاوا جڕەبڕێ د هندەك ناڤاندا د گەل من دكەن كو هەوە و باب و باپیرێت هەوە [ژ نك خۆ] یێت دانایین؟ خودێ چو دەلیل و نیشان پێ نەئینایینە خوارێ، خۆ [ل هیڤییا ژڤان و ئیزایا خودێ ئەوا هوین دخوازن] بگرن، ئەز ژی د گەل هەوە دێ ژ چاڤەڕێیان بم.
Арабча тафсирлар:
فَأَنجَيۡنَٰهُ وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥ بِرَحۡمَةٖ مِّنَّا وَقَطَعۡنَا دَابِرَ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَاۖ وَمَا كَانُواْ مُؤۡمِنِينَ
72. ڤێجا [وەختێ ئیزا ب سەر واندا هاتی] مە هوود و یێت د گەل ب دلۆڤانییا خۆ رزگار كرن، و ئەوێت باوەری ب ئایەتێت مە نەدئینان و درەو ددانان، مە بنبڕكرن و هەكە هێلابان ژی هەر باوەری نەدئینان.
Арабча тафсирлар:
وَإِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمۡ صَٰلِحٗاۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥۖ قَدۡ جَآءَتۡكُم بَيِّنَةٞ مِّن رَّبِّكُمۡۖ هَٰذِهِۦ نَاقَةُ ٱللَّهِ لَكُمۡ ءَايَةٗۖ فَذَرُوهَا تَأۡكُلۡ فِيٓ أَرۡضِ ٱللَّهِۖ وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوٓءٖ فَيَأۡخُذَكُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ
73. و بۆ (ثمود) برایێ وان صالح مە [ب پێغەمبەراتی] هنارت، گۆت: گەلی ملەتێ من، خودێ بپەرێسن، ب ڕاستی هەوە ژ وی پێڤەتر چو خودێ نینن. ب ڕاستی نیشانەكا ئاشكەرا [مەخسەد موعجیزەیەكا مەزن، ئەو ژی دەركەڤتنا حێشترێیە ژ بەری] ژ خودایێ هەوە، بۆ هەوە هات. ئەڤە حێشترا خودێیە موعجیزەیەكە بۆ هەوە [ل سەر ڕاستییا من]، ڤێجا بهێلن د ئەردێ خودێدا بچەریت، و دەستێ خۆ ب خرابی نەگەهیننێ، ئەگەر دێ بەرهنگاری ئیزایەكا ب ژان و دژوار بن.
Арабча тафсирлар:
وَٱذۡكُرُوٓاْ إِذۡ جَعَلَكُمۡ خُلَفَآءَ مِنۢ بَعۡدِ عَادٖ وَبَوَّأَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ تَتَّخِذُونَ مِن سُهُولِهَا قُصُورٗا وَتَنۡحِتُونَ ٱلۡجِبَالَ بُيُوتٗاۖ فَٱذۡكُرُوٓاْ ءَالَآءَ ٱللَّهِ وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ
74. و بیننە بیرا خۆ وەختێ خودێ هوین ئینایین و د ئەردیدا ئاكنجی كرین پشتی خودێ عێلا عاد بەرئاتاف كری. ل دەشتێت وێ [هوین] قەسران ئاڤا دكەن و چیایان دكۆلن دكەنە خانی، ڤێجا قەنجی و كەرەمێت خودێ بیننە بیرا خۆ، و د ئەردیدا بەر ب خرابییێڤە نەچن.
Арабча тафсирлар:
قَالَ ٱلۡمَلَأُ ٱلَّذِينَ ٱسۡتَكۡبَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦ لِلَّذِينَ ٱسۡتُضۡعِفُواْ لِمَنۡ ءَامَنَ مِنۡهُمۡ أَتَعۡلَمُونَ أَنَّ صَٰلِحٗا مُّرۡسَلٞ مِّن رَّبِّهِۦۚ قَالُوٓاْ إِنَّا بِمَآ أُرۡسِلَ بِهِۦ مُؤۡمِنُونَ
75. كەنكەنەیێت ملەتێ وی ئەوێت خۆ مەزن كرین، گۆتنە وان ئەوێت هاتینە تەپەسەركرن، ژ وان ئەوێت باوەری ئینایین. ئەرێ هوین ل وێ باوەرێنە كو (صالح) ژ بەرێ خودایێ خۆڤە [ب پێغەمبەراتی] هاتییە هنارتن. [تەپەسەران] گۆت: بەلێ [وەسانە] ب ڕاستی ئەو تشتێ ئەو پێ هاتی ئەم ژێ ب باوەرین.
Арабча тафсирлар:
قَالَ ٱلَّذِينَ ٱسۡتَكۡبَرُوٓاْ إِنَّا بِٱلَّذِيٓ ءَامَنتُم بِهِۦ كَٰفِرُونَ
76. بەلێ ئەوێت خۆ مەزن كرین گۆتن: ب ڕاستی ئەم ب وی یێ هەوە باوەری پێ ئینایی، بێ باوەر و گاورین.
Арабча тафсирлар:
فَعَقَرُواْ ٱلنَّاقَةَ وَعَتَوۡاْ عَنۡ أَمۡرِ رَبِّهِمۡ وَقَالُواْ يَٰصَٰلِحُ ٱئۡتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ
77. ڤێجا وان حێشتر كوشت، و ژ فەرمانا خودایێ خۆ دەركەڤتن [خۆ ل سەر مەزن دیتن و ڕكمانا فەرمانا خودێ كرن] و گۆتن: یا (صالح)، هەكە ڕاست تو ژ پێغەمبەرانی، وێ ژڤانا تو گەفێ‌ پێ ل مە دكەی بۆ مە بینە.
Арабча тафсирлар:
فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلرَّجۡفَةُ فَأَصۡبَحُواْ فِي دَارِهِمۡ جَٰثِمِينَ
78. ڤێجا بیڤەلەرزا ب هێز ئەو هنگاڤتن [هەروەكی وان داخواز دكر] ڤێجا ئەو ل سەر چۆكان د خانییێت خۆدا مری و بێ بزاڤ مان.
Арабча тафсирлар:
فَتَوَلَّىٰ عَنۡهُمۡ وَقَالَ يَٰقَوۡمِ لَقَدۡ أَبۡلَغۡتُكُمۡ رِسَالَةَ رَبِّي وَنَصَحۡتُ لَكُمۡ وَلَٰكِن لَّا تُحِبُّونَ ٱلنَّٰصِحِينَ
79. ڤێجا [صالحی] پشتا خۆ دا وان و گۆت: گەلی ملەتێ من، ب سویند من پەیاما خودایێ خۆ گەهاندە هەوە [و من هوین ژ ئیزایا وی ترساندن] و من شیرەت ل هەوە كرن، بەلێ پا هوین حەژ شیرەتكاران ناكەن.
Арабча тафсирлар:
وَلُوطًا إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِۦٓ أَتَأۡتُونَ ٱلۡفَٰحِشَةَ مَا سَبَقَكُم بِهَا مِنۡ أَحَدٖ مِّنَ ٱلۡعَٰلَمِينَ
80. و [مە (لوط) ژی ب پێغەمبەرینی بۆ ملەتێ وی هنارت] وەختێ (لوط)ی گۆتییە ملەتێ خۆ: ئەرێ هوین چاوا وێ پویچاتییێ‌ دكەن، یا كەسێ ل چو جیهانان بەری هەوە نەكری؟!!.
Арабча тафсирлар:
إِنَّكُمۡ لَتَأۡتُونَ ٱلرِّجَالَ شَهۡوَةٗ مِّن دُونِ ٱلنِّسَآءِۚ بَلۡ أَنتُمۡ قَوۡمٞ مُّسۡرِفُونَ
81. ب ڕاستی هوین هەر ژ حیزاتی دچنە دەڤ زەلامان شوینا ژنان، بەلێ هوین نفشەكن زێدەگاڤییان دكەن.
Арабча тафсирлар:
وَمَا كَانَ جَوَابَ قَوۡمِهِۦٓ إِلَّآ أَن قَالُوٓاْ أَخۡرِجُوهُم مِّن قَرۡيَتِكُمۡۖ إِنَّهُمۡ أُنَاسٞ يَتَطَهَّرُونَ
82. و ملەتێ وی چو بەرسڤ نەبوون ژ بلی كو گۆتن [(لوط)ی و یێت باوەری پێ ئینایین]: ڤان ژ گوندێ خۆ دەربێخن، ب ڕاستی ئەو خۆ پاقژ ددانن.
Арабча тафсирлар:
فَأَنجَيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥٓ إِلَّا ٱمۡرَأَتَهُۥ كَانَتۡ مِنَ ٱلۡغَٰبِرِينَ
83. ڤێجا مە ئەو و مرۆڤێت وی [ئەوێت باوەری پێ ئینایین] رزگار كرن، ژنا وی تێ نەبیت، ژ یێت مایی بوو [د ناڤ عەزابێدا].
Арабча тафсирлар:
وَأَمۡطَرۡنَا عَلَيۡهِم مَّطَرٗاۖ فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُجۡرِمِينَ
84. و مە بارانەك ب سەر واندا داڕێت [بارانەكا ئەنتیكە، بەرێت سۆتی ب سەر واندا باراندن]، ڤێجا بەرێ خۆ بدێ كا دویماهییا گونەهكاران بوو چ.
Арабча тафсирлар:
وَإِلَىٰ مَدۡيَنَ أَخَاهُمۡ شُعَيۡبٗاۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥۖ قَدۡ جَآءَتۡكُم بَيِّنَةٞ مِّن رَّبِّكُمۡۖ فَأَوۡفُواْ ٱلۡكَيۡلَ وَٱلۡمِيزَانَ وَلَا تَبۡخَسُواْ ٱلنَّاسَ أَشۡيَآءَهُمۡ وَلَا تُفۡسِدُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ بَعۡدَ إِصۡلَٰحِهَاۚ ذَٰلِكُمۡ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ
85. و مە بۆ خەلكێ مەدیەنێ برایێ وان شوعەیب پێغەمبەر هنارت، گۆت: گەلی ملەتێ من، خودێ [ب تنێ] بپەرێسن، ب ڕاستی هەوە ژ وی پێڤەتر چو خودایێت دی نینن، ب ڕاستی نیشانەك و موعجیزەیەك ژ خودایێ هەوە بۆ هەوە هات، ڤێجا ب دورستی كێشان و پیڤانێ بكەن، و تشتێت خەلكی [د كێشان و پیڤانێدا] كێم نەكەن، و خرابییێ د ئەردیدا نەكەن پشتی دورستكرنا وی [ب هنارتنا پێغەمبەران و ئینانەخوارا كتێبان]. ئەڤە [كێشان و پیڤانا دورست] بۆ هەوە چێترە ئەگەر هوین باوەر [ژ من] بكەن.
Арабча тафсирлар:
وَلَا تَقۡعُدُواْ بِكُلِّ صِرَٰطٖ تُوعِدُونَ وَتَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ مَنۡ ءَامَنَ بِهِۦ وَتَبۡغُونَهَا عِوَجٗاۚ وَٱذۡكُرُوٓاْ إِذۡ كُنتُمۡ قَلِيلٗا فَكَثَّرَكُمۡۖ وَٱنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُفۡسِدِينَ
86. و ل سەر هەمی ڕێكان نەڕوینن، و خودان باوەران ب كوشتنێ بترسینن، و یێ باوەری ب خودێ ئینایی هوین ژ ڕێكان ددەنە پاش و هەوە [رێكا خودێ‌] خواروڤیچ دڤێت [و ل بەر دلێ خەلكی ڕەش دكەن]، و بیننە بیرا خۆ [ئانكو سوپاسییا خودێ بكەن]، وەختێ هوین د كێم [خودێ] هوین زێدەكرن، و بەرێ خۆ بدەنێ كا دویماهییا خرابكاران بوو چ.
Арабча тафсирлар:
وَإِن كَانَ طَآئِفَةٞ مِّنكُمۡ ءَامَنُواْ بِٱلَّذِيٓ أُرۡسِلۡتُ بِهِۦ وَطَآئِفَةٞ لَّمۡ يُؤۡمِنُواْ فَٱصۡبِرُواْ حَتَّىٰ يَحۡكُمَ ٱللَّهُ بَيۡنَنَاۚ وَهُوَ خَيۡرُ ٱلۡحَٰكِمِينَ
87. و ئەگەر دەستەكەكێ ژ هەوە باوەری ب وێ ئینا یا ئەز پێ هاتیمە هنارتن، و دەستەكەكێ باوەری نەئینا، بێنا خۆ فرەهـ بكەن هەتا خودێ حوكمی د ناڤبەرا مەدا دكەت و ئەو چێترین حاكمە.
Арабча тафсирлар:
۞ قَالَ ٱلۡمَلَأُ ٱلَّذِينَ ٱسۡتَكۡبَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦ لَنُخۡرِجَنَّكَ يَٰشُعَيۡبُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَكَ مِن قَرۡيَتِنَآ أَوۡ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنَاۚ قَالَ أَوَلَوۡ كُنَّا كَٰرِهِينَ
88. كەنكەنەیێت ملەتێ وی ئەوێت خۆ مەزن دكرن، گۆتن: هەی شوعەیب، ب ڕاستی ئەم دێ تە و یێت د گەل تە باوەری ئینایین ژ گوندێ خۆ دەرئێخین، یان ژی هوین دێ زڤڕنەڤە سەر دینێ مە. [شوعەیبی] گۆت: خۆ هەكە مە دینێ هەوە نەڤێت ژی؟
Арабча тафсирлар:
قَدِ ٱفۡتَرَيۡنَا عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا إِنۡ عُدۡنَا فِي مِلَّتِكُم بَعۡدَ إِذۡ نَجَّىٰنَا ٱللَّهُ مِنۡهَاۚ وَمَا يَكُونُ لَنَآ أَن نَّعُودَ فِيهَآ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ رَبُّنَاۚ وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَيۡءٍ عِلۡمًاۚ عَلَى ٱللَّهِ تَوَكَّلۡنَاۚ رَبَّنَا ٱفۡتَحۡ بَيۡنَنَا وَبَيۡنَ قَوۡمِنَا بِٱلۡحَقِّ وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلۡفَٰتِحِينَ
89. ب ڕاستی ئەڤە مە درەو د گەل خودێ كر، گەر ئەم بزڤڕینە سەر دینێ هەوە پشتی خودێ ئەم ژێ ڕزگاركرین، و زڤڕاندن بۆ مە قەت چێنابیت. ئاگەهداری و زانینا خودایێ مە هەمی تشت یێت گرتین، مە پشتا خۆ ب خودێ گرێدا، خودێوۆ ب هەقییێ حوكمی د ناڤبەرا مە و ملەتێ مەدا بكە و تو چێترین حاكمی.
Арабча тафсирлар:
وَقَالَ ٱلۡمَلَأُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦ لَئِنِ ٱتَّبَعۡتُمۡ شُعَيۡبًا إِنَّكُمۡ إِذٗا لَّخَٰسِرُونَ
90. و كەنكەنەیێت ملەتێ وی، ئەوێت گاوربوویین گۆتن: [گەلی ملەتێ مە] ب ڕاستی ئەگەر هوین ب دویڤ شوعەیبی كەڤتن هوین دێ د خوسارەت بن.
Арабча тафсирлар:
فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلرَّجۡفَةُ فَأَصۡبَحُواْ فِي دَارِهِمۡ جَٰثِمِينَ
91. ڤێجا بیڤەلەرزا ب هێز ئەو هنگاڤتن، و ئەو ل سەر چۆكان و مری د خانییێت خۆدا مان.
Арабча тафсирлар:
ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ شُعَيۡبٗا كَأَن لَّمۡ يَغۡنَوۡاْ فِيهَاۚ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ شُعَيۡبٗا كَانُواْ هُمُ ٱلۡخَٰسِرِينَ
92. ئەوێت شوعەیب درەوین دانایین هەروەكی ئەو نە د ڤی گوندیدا و نە ئاكنجیێت ڤی گوندی، [ئانكو بێ‌ سەروشوین چۆن] و ئەوێت شوعەیب درەوین دانایین ئەو یێت خوسارەت بوون.
Арабча тафсирлар:
فَتَوَلَّىٰ عَنۡهُمۡ وَقَالَ يَٰقَوۡمِ لَقَدۡ أَبۡلَغۡتُكُمۡ رِسَٰلَٰتِ رَبِّي وَنَصَحۡتُ لَكُمۡۖ فَكَيۡفَ ءَاسَىٰ عَلَىٰ قَوۡمٖ كَٰفِرِينَ
93. ڤێجا پشتا خۆ دا وان و گۆت: گەلی ملەتێ من، ب ڕاستی من پەیام و فەرمانێت خودێ گەهاندنە هەوە و من شیرەت ل هەوە كرن، ڤێجا ما ئەز دێ چاوا بۆ ملەتەكێ گاور ب خەم كەڤم.
Арабча тафсирлар:
وَمَآ أَرۡسَلۡنَا فِي قَرۡيَةٖ مِّن نَّبِيٍّ إِلَّآ أَخَذۡنَآ أَهۡلَهَا بِٱلۡبَأۡسَآءِ وَٱلضَّرَّآءِ لَعَلَّهُمۡ يَضَّرَّعُونَ
94. و مە چو پێغەمبەر بۆ چو گوندان نەهنارتینە، ئەگەر مە ب بەرتەنگی و نەساخییان خەلكێ‌ وان نەجەڕباند بن، دا هشیار ببن و خۆ بۆ خودێ بشكێنن.
Арабча тафсирлар:
ثُمَّ بَدَّلۡنَا مَكَانَ ٱلسَّيِّئَةِ ٱلۡحَسَنَةَ حَتَّىٰ عَفَواْ وَّقَالُواْ قَدۡ مَسَّ ءَابَآءَنَا ٱلضَّرَّآءُ وَٱلسَّرَّآءُ فَأَخَذۡنَٰهُم بَغۡتَةٗ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ
95. پاشی مە بەرفرەهی ل جهێ بەرتەنگییێ‌ دانا [دا سوپاسییا خودێ بكەن] هەتا هەیی بوویین [بوویینە تێر مال و تێر زاڕۆك] و گۆتن: باب و باپیرێت مە بەرتەنگییێ‌ هنگاڤتبوون، پاشی بەرفرەهییێ [نەدانە هزرا خۆ كو ئەڤە جەڕباندنە]، ڤێجا ژ نشكەكێڤە مە ئەو بەرئاتافكرن و وان های ژ خۆ نە.
Арабча тафсирлар:
وَلَوۡ أَنَّ أَهۡلَ ٱلۡقُرَىٰٓ ءَامَنُواْ وَٱتَّقَوۡاْ لَفَتَحۡنَا عَلَيۡهِم بَرَكَٰتٖ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِ وَلَٰكِن كَذَّبُواْ فَأَخَذۡنَٰهُم بِمَا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ
96. و ئەگەر خەلكێ وان گوندان [ئەوێت مە پێغەمبەر بۆ هنارتین و بەرئاتاف كرین] باوەری ب خودێ ئینابانە و پارێزكاری كربانە، دا دەرگەهێ بەرەكەتێت ئەرد و ئەسمانان بۆ ڤەكەین، بەلێ نیشان و پێغەمبەرێت مە درەو دانان [نە باوەری ئینان و نە تەقوایا خودێ كرن] ڤێجا مە ئەو ب وان كار و كریارێت وان دكرن گرتن، و ب بەر ئیزایێ ئێخستن.
Арабча тафсирлар:
أَفَأَمِنَ أَهۡلُ ٱلۡقُرَىٰٓ أَن يَأۡتِيَهُم بَأۡسُنَا بَيَٰتٗا وَهُمۡ نَآئِمُونَ
97. ئەرێ خەلكێ وان گوندان ژ خۆ پشت ڕاست و ئێمن بوون، كو ئیزایا مە ب شەڤ ب سەر واندا نەئێت، و ئەو د نڤستی.
Арабча тафсирлар:
أَوَأَمِنَ أَهۡلُ ٱلۡقُرَىٰٓ أَن يَأۡتِيَهُم بَأۡسُنَا ضُحٗى وَهُمۡ يَلۡعَبُونَ
98. یان ژی ئەرێ خەلكێ وان گوندان پشت ڕاست بوون كو ئیزایا مە [دەملدەست و ژ نشكەكێڤە] تێشتەگەهێ وان نەگریت، و ئەو یێت مژویل ب تشتێ بێ مفاڤە.
Арабча тафсирлар:
أَفَأَمِنُواْ مَكۡرَ ٱللَّهِۚ فَلَا يَأۡمَنُ مَكۡرَ ٱللَّهِ إِلَّا ٱلۡقَوۡمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ
99. یان ژی ئەو ئێمن بوون ژ تەكبیرا خودێ [كو وان ب بەر ئیزایێ بێخیت چ ب شەڤ چ ب ڕۆژ]. و كەس ژ تەكبیرا خودێ ئێمن نابیت، ئەو نەبن یێت خوسارەت.
Арабча тафсирлар:
أَوَلَمۡ يَهۡدِ لِلَّذِينَ يَرِثُونَ ٱلۡأَرۡضَ مِنۢ بَعۡدِ أَهۡلِهَآ أَن لَّوۡ نَشَآءُ أَصَبۡنَٰهُم بِذُنُوبِهِمۡۚ وَنَطۡبَعُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ فَهُمۡ لَا يَسۡمَعُونَ
100. ئەرێ بۆ وان دیارنەبوو ئەوێت ئەرد ب میراتی گەهشتییێ‌ پشتی خودان نەمایین، كو ب ڕاستی ئەگەر مە [خودێ] بڤێت دێ وان ب گونەهێت وان هنگێڤین و ئیزادەین [هەروەكی مە یێت بەری وان هنگاڤتین]، و دلێت وان دێ مۆركەین [نە هەقی بچیتە تێدا و نە نەهەقی ژێ دەركەڤیت]، كو وان گول هەقییێ نەبیت.
Арабча тафсирлар:
تِلۡكَ ٱلۡقُرَىٰ نَقُصُّ عَلَيۡكَ مِنۡ أَنۢبَآئِهَاۚ وَلَقَدۡ جَآءَتۡهُمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَمَا كَانُواْ لِيُؤۡمِنُواْ بِمَا كَذَّبُواْ مِن قَبۡلُۚ كَذَٰلِكَ يَطۡبَعُ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِ ٱلۡكَٰفِرِينَ
101. گوندێت بۆرین [ژ ملەتێ نووح پێغەمبەر بگرە هەتا یێ شوعەیب پێغەمبەر] [ئەڤە] چەند بەحس و خەبەرەكێت وانە ئەم بۆ تە دبێژین [كا چ ب سەرێ وان هات و كا ڕكمانا وان بوو چ؟] ب ڕاستی پێغەمبەرێت وان ب نیشانێت ئاشكەرا و موعجیزەیان بۆ وان هاتن، بەلێ ئەو، ئەو نەبوون باوەرییێ بینن [چ بەری هاتنا موعجیزەیان، چ پشتی هاتنا وان] چونكی وان ئەو [پێغەمبەر] بەری هنگی درەوین دانابوون، و هۆسا خودێ دلێت گاوران مۆر دكەت.
Арабча тафсирлар:
وَمَا وَجَدۡنَا لِأَكۡثَرِهِم مِّنۡ عَهۡدٖۖ وَإِن وَجَدۡنَآ أَكۡثَرَهُمۡ لَفَٰسِقِينَ
102. و باراپتر ژ وان مە خودان سۆز و پەیمان نەدیتن [ئانكو كارێ وان شكاندنا پەیمانان بوو]، و مە باراپتر ژ وان ژ ڕێ دەركەڤتی دیتن.
Арабча тафсирлар:
ثُمَّ بَعَثۡنَا مِنۢ بَعۡدِهِم مُّوسَىٰ بِـَٔايَٰتِنَآ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَمَلَإِيْهِۦ فَظَلَمُواْ بِهَاۖ فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُفۡسِدِينَ
103. پشتی ڤان [پێغەمبەرێت بۆرین] مە مووسا ب نیشان و موعجیزەیێت خۆ بۆ فیرعەونی و دەستەكا وی هنارت، ڤێجا وان باوەری پێ نەئینا، كا بڕێنێ دویماهییا خرابكاران بوو چ؟.
Арабча тафсирлар:
وَقَالَ مُوسَىٰ يَٰفِرۡعَوۡنُ إِنِّي رَسُولٞ مِّن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
104. مووسایی گۆت: فیرعەونۆ ب ڕاستی ئەز پێغەمبەرێ خودانێ هەمی جیهانانم [ب پێغەمبەری بۆ هەوە هاتیمە].
Арабча тафсирлар:
حَقِيقٌ عَلَىٰٓ أَن لَّآ أَقُولَ عَلَى ٱللَّهِ إِلَّا ٱلۡحَقَّۚ قَدۡ جِئۡتُكُم بِبَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّكُمۡ فَأَرۡسِلۡ مَعِيَ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ
105. پێدڤییە ل سەر من، ژ ڕاستی و هەقییێ پێڤەتر د ڕاستا خودێدا نەبێژم. ب ڕاستی من موعجیزە و نیشانەكا ئاشكەرا ژ دەڤ خودایێ هەوە بۆ هەوە ئینایییە [كو ڕاستییا پێغەمبەراتییا من دیار بكەت] ڤێجا ئسرائیلییان د گەل من بهنێرە.
Арабча тафсирлар:
قَالَ إِن كُنتَ جِئۡتَ بِـَٔايَةٖ فَأۡتِ بِهَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ
106. [ڤێجا فیرعەونی بەرسڤا مووسایی دا و گۆت]: ئەگەر ڕاست تو ب موعجیزەیەكێ هاتبی كا بینە ئەگەر تو ژ ڕاستگۆیان بی.
Арабча тафсирлар:
فَأَلۡقَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِيَ ثُعۡبَانٞ مُّبِينٞ
107. ڤێجا دارێ خۆ هاڤێت، بوو مارەكێ مەزن و دورست.
Арабча тафсирлар:
وَنَزَعَ يَدَهُۥ فَإِذَا هِيَ بَيۡضَآءُ لِلنَّٰظِرِينَ
108. و دەستێ خۆ ژ پاخلا خۆ دەرئێخست، سپی دەركەڤت بۆ تەماشەڤانان.
Арабча тафсирлар:
قَالَ ٱلۡمَلَأُ مِن قَوۡمِ فِرۡعَوۡنَ إِنَّ هَٰذَا لَسَٰحِرٌ عَلِيمٞ
109. كەنكەنەیان ژ ملەتێ فیرعەونی گۆتێ: ب ڕاستی ئەڤە سێرەبەندەكێ زێدە زانایە.
Арабча тафсирлар:
يُرِيدُ أَن يُخۡرِجَكُم مِّنۡ أَرۡضِكُمۡۖ فَمَاذَا تَأۡمُرُونَ
110. دڤێت هەوە ژ ئەردێ هەوە [كو (مصر)ـە ب سێرەبەندییا خۆ] دەربێخیت، ڤێجا كا هوین چ دبێژن، و كا چ فەرمانێ ددەن.
Арабча тафсирлар:
قَالُوٓاْ أَرۡجِهۡ وَأَخَاهُ وَأَرۡسِلۡ فِي ٱلۡمَدَآئِنِ حَٰشِرِينَ
111. گۆتن: وی و برایێ وی ڤێ گاڤێ گیرۆكە، و تو كۆمڤەكەران بهنێرە باژێران.
Арабча тафсирлар:
يَأۡتُوكَ بِكُلِّ سَٰحِرٍ عَلِيمٖ
112. بلا هەمی سێرەبەندێت زێدە زانا بۆ تە بینن.
Арабча тафсирлар:
وَجَآءَ ٱلسَّحَرَةُ فِرۡعَوۡنَ قَالُوٓاْ إِنَّ لَنَا لَأَجۡرًا إِن كُنَّا نَحۡنُ ٱلۡغَٰلِبِينَ
113. [هنارتە د دویڤ هەمی سێرەبەندانڕا] ڤێجا وەختێ هاتینە دەڤ فیرعەونی، گۆتن: ئەرێ مە خەلاتێ خۆ هەیە ئەگەر ئەم سەركەڤتین؟
Арабча тафсирлар:
قَالَ نَعَمۡ وَإِنَّكُمۡ لَمِنَ ٱلۡمُقَرَّبِينَ
114. [فیرعەونی] گۆت: بەلێ.. [هەوە خەلاتێ خۆ یێ هەی] و هوین دێ ژ نێزیكێت من ژی بن [ئانكو بنە ئەندامێت جڤاتا من].
Арабча тафсирлар:
قَالُواْ يَٰمُوسَىٰٓ إِمَّآ أَن تُلۡقِيَ وَإِمَّآ أَن نَّكُونَ نَحۡنُ ٱلۡمُلۡقِينَ
115. سێرەبەندان گۆت: هەی مووسا، یان تو دێ ئاڤێژی [نوكە] یان ئەم دێ ئاڤێژین [ئانكو بۆ خۆ هەلبژێرە تە دڤێت دەستپێكێ تو دارێ خۆ باڤێژە، تە دڤێت ئەم دێ ئاڤێژین].
Арабча тафсирлар:
قَالَ أَلۡقُواْۖ فَلَمَّآ أَلۡقَوۡاْ سَحَرُوٓاْ أَعۡيُنَ ٱلنَّاسِ وَٱسۡتَرۡهَبُوهُمۡ وَجَآءُو بِسِحۡرٍ عَظِيمٖ
116. مووسایی گۆت: هوین باڤێژن، ڤێجا وەختێ وان وەریس و دارێت خۆ ئاڤێتین، سێرە ل چاڤێت خەلكی كرن و ترساندن [و هزركرن ئەڤە ب دورستی مارن نەكو سێرەیە]، و سێرەبەندییەكا مەزن ئینان و كرن.
Арабча тафсирлар:
۞ وَأَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنۡ أَلۡقِ عَصَاكَۖ فَإِذَا هِيَ تَلۡقَفُ مَا يَأۡفِكُونَ
117. و مە وەحی بۆ مووسایی هنارت، دارێ خۆ باڤێژە [ڤێجا وەختێ دارێ خۆ ئاڤێتی]، وی داری وەریس و دارێت وان ب ئێكجاری داعویران.
Арабча тафсирлар:
فَوَقَعَ ٱلۡحَقُّ وَبَطَلَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
118. و ب ڕاستی هەقی ئاشكەرا بوو و كارێ وان [سێرەبەندان] كری، پویچ بوو.
Арабча тафсирлар:
فَغُلِبُواْ هُنَالِكَ وَٱنقَلَبُواْ صَٰغِرِينَ
119. و سێرەبەند ل وێرێ شكەستن و ڕەزیل و ڕسوا ڤەگەڕیان.
Арабча тафсирлар:
وَأُلۡقِيَ ٱلسَّحَرَةُ سَٰجِدِينَ
120. و سێرەبەند كەڤتن و سوجدە برن.
Арабча тафсирлар:
قَالُوٓاْ ءَامَنَّا بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
121. گۆتن: مە باوەری ب خودانێ هەمی جیهانان ئینا.
Арабча тафсирлар:
رَبِّ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ
122. خودێ و خودانێ مووسا و هاروونی.
Арабча тафсирлар:
قَالَ فِرۡعَوۡنُ ءَامَنتُم بِهِۦ قَبۡلَ أَنۡ ءَاذَنَ لَكُمۡۖ إِنَّ هَٰذَا لَمَكۡرٞ مَّكَرۡتُمُوهُ فِي ٱلۡمَدِينَةِ لِتُخۡرِجُواْ مِنۡهَآ أَهۡلَهَاۖ فَسَوۡفَ تَعۡلَمُونَ
123. فیرعەونی گۆت: ئەرێ هەوە باوەری پێ ئینا بەری ئەز دەستویرییێ‌ بدەمە هەوە؟ ب ڕاستی ئەڤە فند و فێلەكە هەوە د ڤی باژێریدا گێڕایی، دا هوین خەلكێ وی ژێ دەربێخن، نێ هوین دێ زانن [كا ئەز دێ چ ئینمە سەرێ هەوە].
Арабча тафсирлар:
لَأُقَطِّعَنَّ أَيۡدِيَكُمۡ وَأَرۡجُلَكُم مِّنۡ خِلَٰفٖ ثُمَّ لَأُصَلِّبَنَّكُمۡ أَجۡمَعِينَ
124. ب ڕاستی ئەز دێ دەست و پییێت هەوە چەپ و ڕاست ژێڤەكەم، پاشی ئەز دێ هەوە هەمییان [ب دارانڤە] هەلاویسم [هەتا هوین دمرن].
Арабча тафсирлар:
قَالُوٓاْ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا مُنقَلِبُونَ
125. [سێرەبەندان گۆت: خەم نینە]، ب ڕاستی ئەم دێ ب بال خودایێ خۆڤە ڤەگەڕین.
Арабча тафсирлар:
وَمَا تَنقِمُ مِنَّآ إِلَّآ أَنۡ ءَامَنَّا بِـَٔايَٰتِ رَبِّنَا لَمَّا جَآءَتۡنَاۚ رَبَّنَآ أَفۡرِغۡ عَلَيۡنَا صَبۡرٗا وَتَوَفَّنَا مُسۡلِمِينَ
126. و تو مە عەیبدار و لەكەدار ناكەی ژ بەر هندێ نەبیت، كو مە باوەری ب نیشان و ئایەتێت [موعجیزەیێت] خودایێ خۆ ئینایییە، وەختێ بۆ مە هاتین، خودێوۆ سەبری ب سەر مەدا داڕێژە، و مە ڕاگرە، و مە موسلمان بمرینە.
Арабча тафсирлар:
وَقَالَ ٱلۡمَلَأُ مِن قَوۡمِ فِرۡعَوۡنَ أَتَذَرُ مُوسَىٰ وَقَوۡمَهُۥ لِيُفۡسِدُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَيَذَرَكَ وَءَالِهَتَكَۚ قَالَ سَنُقَتِّلُ أَبۡنَآءَهُمۡ وَنَسۡتَحۡيِۦ نِسَآءَهُمۡ وَإِنَّا فَوۡقَهُمۡ قَٰهِرُونَ
127. كەنكەنەیێت ملەتێ فیرعەونی گۆتن: ئەرێ ما دێ [تو] مووسایی و ملەتێ وی هێلی خرابییێ د ئەردیدا بكەن، و تە و پەرستییێت تە بهێلن؟‍ [فیرعەونی] گۆت: كوڕێت وان [ئانكو زەلامێت وان] دێ كوژین، و ژنێت وان دێ هێلینە ساخ [دا خدامینییا مە بكەن]، و ئەم سەردەستی وانین و ئەو بن دەستی مەنە.
Арабча тафсирлар:
قَالَ مُوسَىٰ لِقَوۡمِهِ ٱسۡتَعِينُواْ بِٱللَّهِ وَٱصۡبِرُوٓاْۖ إِنَّ ٱلۡأَرۡضَ لِلَّهِ يُورِثُهَا مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦۖ وَٱلۡعَٰقِبَةُ لِلۡمُتَّقِينَ
128. مووسایی گۆتە ملەتێ خۆ: پشتا خۆ ب خودێ گرێدەن، و هاریكارییێ‌ ژ وی بخوازن، و بێنا خۆ فرەهـ بكەن و خۆ ڕاگرن، ب ڕاستی ئەرد یێ خودێیە ددەتە وی بەندەیی ژ بەندەیێت خۆ یێ وی بڤێت، و دویماهیك هەر بۆ پارێزكارانە.
Арабча тафсирлар:
قَالُوٓاْ أُوذِينَا مِن قَبۡلِ أَن تَأۡتِيَنَا وَمِنۢ بَعۡدِ مَا جِئۡتَنَاۚ قَالَ عَسَىٰ رَبُّكُمۡ أَن يُهۡلِكَ عَدُوَّكُمۡ وَيَسۡتَخۡلِفَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَيَنظُرَ كَيۡفَ تَعۡمَلُونَ
129. گۆتن: بەری تو بێی ئەم یێت هاتینە ئێشاندن، و پشتی تو هاتی ژی ئەم یێت دئێینە ئێشاندن [ڤێجا نوزا كەنگی دێ ڕزگار بین؟] [مووسایی] گۆت: هیڤییا من ئەوە خودایێ هەوە دژمنێ هەوە د هیلاك ببەت، و هەوە شوینا وان د ئەردیدا ئاكنجی بكەت، ڤێجا دێ بەرێ خۆ دەتێ كا هوین دێ چ كەن.
Арабча тафсирлар:
وَلَقَدۡ أَخَذۡنَآ ءَالَ فِرۡعَوۡنَ بِٱلسِّنِينَ وَنَقۡصٖ مِّنَ ٱلثَّمَرَٰتِ لَعَلَّهُمۡ يَذَّكَّرُونَ
130. و ب سویند مە فیرعەون و ملەتێ وی ب هشكەسالان و كێم دەرامەتییێ‌ هنگاڤتن، دا ل خۆ بزڤڕن.
Арабча тафсирлар:
فَإِذَا جَآءَتۡهُمُ ٱلۡحَسَنَةُ قَالُواْ لَنَا هَٰذِهِۦۖ وَإِن تُصِبۡهُمۡ سَيِّئَةٞ يَطَّيَّرُواْ بِمُوسَىٰ وَمَن مَّعَهُۥٓۗ أَلَآ إِنَّمَا طَٰٓئِرُهُمۡ عِندَ ٱللَّهِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ
131. ڤێجا هەر گاڤەكا باشی و كەرەمەك گەهشتبایە وان، دگۆتن: ئەڤە ژ بەر مەیە، و ئەگەر نەخۆشییەكێ [ژ بەر هشكەسالان] هنگاڤتبانە، مووسا و یێت د گەل دكرنە ئەگەرا بێ وەغەرییا خۆ، بزانن ب ڕاستی، هەر تشتێ ژ خۆشی و نەخۆشییێ بگەهیتە وان ژ خودێیە، بەلێ پا باراپتر ژ وان نوزانن [كو هەر نەخۆشییەكا ب سەرێ وان هاتی ژ بەر گونەهێت وانە، و نە ژ بەر مووسایییە].
Арабча тафсирлар:
وَقَالُواْ مَهۡمَا تَأۡتِنَا بِهِۦ مِنۡ ءَايَةٖ لِّتَسۡحَرَنَا بِهَا فَمَا نَحۡنُ لَكَ بِمُؤۡمِنِينَ
132. گۆتن [هەی مووسا]: هەر موعجیزەیەكا تو بۆ مە بینی، دا مە ژ سەر وی دینی ببەی ئەوێ ئەم ل سەر، ئەم باوەرییێ ب تە نائینین.
Арабча тафсирлар:
فَأَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِمُ ٱلطُّوفَانَ وَٱلۡجَرَادَ وَٱلۡقُمَّلَ وَٱلضَّفَادِعَ وَٱلدَّمَ ءَايَٰتٖ مُّفَصَّلَٰتٖ فَٱسۡتَكۡبَرُواْ وَكَانُواْ قَوۡمٗا مُّجۡرِمِينَ
133. ڤێجا مە ژی بارانەكا دژوار و كولی و سپیه و بەق و خوین ب سەر واندا ئینان كو ئەڤە نیشانێت گەلەڕەنگن، ڤێجا [پشتی هاتنا ڤان نیشانان ژی] خۆ مەزن كرن [و باوەری نەئینان]، ب ڕاستی ئەو ملەتەكێ گونەهكار بوون.
Арабча тафсирлар:
وَلَمَّا وَقَعَ عَلَيۡهِمُ ٱلرِّجۡزُ قَالُواْ يَٰمُوسَى ٱدۡعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِندَكَۖ لَئِن كَشَفۡتَ عَنَّا ٱلرِّجۡزَ لَنُؤۡمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرۡسِلَنَّ مَعَكَ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ
134. ڤێجا دەمێ ئیزا و عەزاب ب سەر واندا هاتی، گۆتن: هەی مووسا، تو بۆ مە ب وی قەدرێ خودێ دایییە تە [كو پێغەمبەراتییە] داخواز بكە، هەكە تو ڤێ ئیزا و بەلایێ ژ سەر مە ڕاكەی، ب ڕاستی ئەم دێ باوەرییێ ب تە ئینین، و ب ڕاستی ئەم دێ ئسرائیلییان د گەل تە هنێرین.
Арабча тафсирлар:
فَلَمَّا كَشَفۡنَا عَنۡهُمُ ٱلرِّجۡزَ إِلَىٰٓ أَجَلٍ هُم بَٰلِغُوهُ إِذَا هُمۡ يَنكُثُونَ
135. ڤێجا وەختێ مە ئەو بەلا و ئیزا ژ سەر وان ڕاكری، هەتا وەختەكێ دیاركری، كو دێ گەهنێ، پەیمانا خۆ شكاندن [و ل ئاخڤتنا خۆ لێڤەبوون].
Арабча тафсирлар:
فَٱنتَقَمۡنَا مِنۡهُمۡ فَأَغۡرَقۡنَٰهُمۡ فِي ٱلۡيَمِّ بِأَنَّهُمۡ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَكَانُواْ عَنۡهَا غَٰفِلِينَ
136. ڤێجا مە تۆل ژ وان ڤەكر و مە ئەو د دەریایێدا خەندقاندن، چونكی وان ئایەت و نیشانێت مە درەو ددانان و ژێ د بێ ئاگەهـ بوون.
Арабча тафсирлар:
وَأَوۡرَثۡنَا ٱلۡقَوۡمَ ٱلَّذِينَ كَانُواْ يُسۡتَضۡعَفُونَ مَشَٰرِقَ ٱلۡأَرۡضِ وَمَغَٰرِبَهَا ٱلَّتِي بَٰرَكۡنَا فِيهَاۖ وَتَمَّتۡ كَلِمَتُ رَبِّكَ ٱلۡحُسۡنَىٰ عَلَىٰ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ بِمَا صَبَرُواْۖ وَدَمَّرۡنَا مَا كَانَ يَصۡنَعُ فِرۡعَوۡنُ وَقَوۡمُهُۥ وَمَا كَانُواْ يَعۡرِشُونَ
137. و مە ئەو ملەتێ هاتییە تەپەسەركرن، كرە میراتگرێ ئەردێ شامێ ب ڕۆژهەلات و ڕۆژئاڤاڤە، ئەو ئەردێ مە پیرۆزكری [تێر خێروبێر كری]. و ژڤانێ خودایێ تە [كو دێ وی ئەردی] بۆ ئسرائیلییان [هێلیت] ب جهـ هات، ژ بەر سەبرا وان كێشایی، و ئەوا فیرعەونی و ملەتێ وی دكر، و ئەوا وان ئاڤا دكر مە هەڕافت.
Арабча тафсирлар:
وَجَٰوَزۡنَا بِبَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ ٱلۡبَحۡرَ فَأَتَوۡاْ عَلَىٰ قَوۡمٖ يَعۡكُفُونَ عَلَىٰٓ أَصۡنَامٖ لَّهُمۡۚ قَالُواْ يَٰمُوسَى ٱجۡعَل لَّنَآ إِلَٰهٗا كَمَا لَهُمۡ ءَالِهَةٞۚ قَالَ إِنَّكُمۡ قَوۡمٞ تَجۡهَلُونَ
138. و مە ئسرائیلی ژ دەریایێ دەربازكرن، گەهشتنە دەڤ ملەتەكی ب بوتێت خۆڤە بوون، دپەرستن. ئینا گۆتن: هەی مووسا تو ژی بۆ مە پەرستییەكی بدانە هەروەكی ڤان پەرستی هەین. [مووسایی] گۆت: ب ڕاستی هوین ملەتەكێ نەزانن.
Арабча тафсирлар:
إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ مُتَبَّرٞ مَّا هُمۡ فِيهِ وَبَٰطِلٞ مَّا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
139. ب ڕاستی ئەڤە د هیلاك چۆیینە و كارێ ئەو دكەن [كو پەرستنا بوتانە] یێ پویچە.
Арабча тафсирлар:
قَالَ أَغَيۡرَ ٱللَّهِ أَبۡغِيكُمۡ إِلَٰهٗا وَهُوَ فَضَّلَكُمۡ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ
140. [مووسایی] گۆت: ئەرێ ئەز ژ خودێ پێڤەتر پەرستییەكێ دیتر بۆ هەوە بخوازم؟! و وی قەدرێ هەوە ب سەر یێ هەمی خەلكی ئێخستییە.
Арабча тафсирлар:
وَإِذۡ أَنجَيۡنَٰكُم مِّنۡ ءَالِ فِرۡعَوۡنَ يَسُومُونَكُمۡ سُوٓءَ ٱلۡعَذَابِ يُقَتِّلُونَ أَبۡنَآءَكُمۡ وَيَسۡتَحۡيُونَ نِسَآءَكُمۡۚ وَفِي ذَٰلِكُم بَلَآءٞ مِّن رَّبِّكُمۡ عَظِيمٞ
141. بیننە بیرا خۆ دەمێ مە هوین ژ دەستێت فیرعەونییان قورتال كرین، كو وان ئیزا و نەخۆشییەكا پیس و دژوار ددا بەر هەوە، كوڕێت هەوە دكوشتن، و كچێت هەوە [بۆ خدامینییێ] دهێلان، و ب ڕاستی ئەها د ڤێدا [ئیزا و نەخۆشییا هەوە ددیت، و ڕزگاركرنا هەوە ژ بەرێ خودێڤە] ئەزموونەكا [ئمتیحانەكا] مەزن بوو ژ خودایێ هەوە.
Арабча тафсирлар:
۞ وَوَٰعَدۡنَا مُوسَىٰ ثَلَٰثِينَ لَيۡلَةٗ وَأَتۡمَمۡنَٰهَا بِعَشۡرٖ فَتَمَّ مِيقَٰتُ رَبِّهِۦٓ أَرۡبَعِينَ لَيۡلَةٗۚ وَقَالَ مُوسَىٰ لِأَخِيهِ هَٰرُونَ ٱخۡلُفۡنِي فِي قَوۡمِي وَأَصۡلِحۡ وَلَا تَتَّبِعۡ سَبِيلَ ٱلۡمُفۡسِدِينَ
142. و مە سیه شەڤان ژڤان دا مووسایی، و مە دەهێت دی ژی لێ زێدەكرن، ڤێجا وەختێ [دیدارێ دگەل] خودایێ وی بوونە چل شەڤێت دورست، و مووسایی گۆتە برایێ خۆ هاروونی جهێ من بگرە د ناڤ ملەتێ مندا، و قەنجییێ بكە و ڕێكا خرابكاران نەگرە.
Арабча тафсирлар:
وَلَمَّا جَآءَ مُوسَىٰ لِمِيقَٰتِنَا وَكَلَّمَهُۥ رَبُّهُۥ قَالَ رَبِّ أَرِنِيٓ أَنظُرۡ إِلَيۡكَۚ قَالَ لَن تَرَىٰنِي وَلَٰكِنِ ٱنظُرۡ إِلَى ٱلۡجَبَلِ فَإِنِ ٱسۡتَقَرَّ مَكَانَهُۥ فَسَوۡفَ تَرَىٰنِيۚ فَلَمَّا تَجَلَّىٰ رَبُّهُۥ لِلۡجَبَلِ جَعَلَهُۥ دَكّٗا وَخَرَّ مُوسَىٰ صَعِقٗاۚ فَلَمَّآ أَفَاقَ قَالَ سُبۡحَٰنَكَ تُبۡتُ إِلَيۡكَ وَأَنَا۠ أَوَّلُ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ
143. ڤێجا وەختێ مووسا ل دویڤ وەختێ مە دانایی هاتی، و خودایێ وی د گەل ئاخڤتی [بێی كو ئێك د ناڤبەرا واندا هەبیت]، [مووسایی] گۆت: خودێوۆ خۆ نیشا من بدە، تە ببینم، [خودێ] گۆت: ب ڕاستی تو قەت من نابینی، بەلێ بەرێ خۆ بدە چیایی، ئەگەر ل جهێ خۆ ما، دبیت تو من ببینی، ڤێجا وەختێ خودایێ وی بۆ چیایی دیاربووی [دیاربوونەكا هێژایی وی و یا بێ چاوایی]، ڤێجا چیا پرت پرت بوو، و د گەل ئەردی ڕاست بوو. و مووسا كەڤت و های ژ خۆ نەما، ڤێجا دەمێ ب سەر خۆڤە هاتی و هشیاربووی، گۆت: ئەز تە ژ هەمی كێماسییان پاقژ دكەم، من تۆبەیە جارەكا دی ڤێ داخوازێ بكەم و ئەز خودان باوەرێ ئێكێمە.
Арабча тафсирлар:
قَالَ يَٰمُوسَىٰٓ إِنِّي ٱصۡطَفَيۡتُكَ عَلَى ٱلنَّاسِ بِرِسَٰلَٰتِي وَبِكَلَٰمِي فَخُذۡ مَآ ءَاتَيۡتُكَ وَكُن مِّنَ ٱلشَّٰكِرِينَ
144. [خودێ‌] گۆت: هەی مووسا، ب ڕاستی من ب پێغەمبەراتییا خۆ و ب ئاخڤتنا خۆ، تو ل سەر خەلكی هەلبژارتی و كرییە سەرپشك، ڤێجا ئەڤا من دایییە تە [ژ تێگەهشتن و پێغەمبەراتییێ] بگرە، و ژ شوكورداران بە.
Арабча тафсирлар:
وَكَتَبۡنَا لَهُۥ فِي ٱلۡأَلۡوَاحِ مِن كُلِّ شَيۡءٖ مَّوۡعِظَةٗ وَتَفۡصِيلٗا لِّكُلِّ شَيۡءٖ فَخُذۡهَا بِقُوَّةٖ وَأۡمُرۡ قَوۡمَكَ يَأۡخُذُواْ بِأَحۡسَنِهَاۚ سَأُوْرِيكُمۡ دَارَ ٱلۡفَٰسِقِينَ
145. و مە بۆ مووسایی ل سەر دەپێت تەوراتێ هەمی تشت ژ شیرەت و ئەحكامان ب درێژی نڤێسینە. ڤێجا ب هێز و ژ دل وەربگرە، و فەرمانا ملەتێ خۆ ژی بكە یا چێتر وەربگرن [وەكی لێ بۆرین و تۆلڤەكرنێ، ئانكو وێ بكەن یا پتر خێر بۆ وان پێ دئێتە نڤێسین]، و ب ڕاستی نێزیك ئەز دێ خانییێت ژ ڕێ دەركەڤتییان [وەكی فیرعەونی و ملەتێ وی] نیشا هەوە دەم [كا چ ل وارێ وان هاتییە].
Арабча тафсирлар:
سَأَصۡرِفُ عَنۡ ءَايَٰتِيَ ٱلَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّ وَإِن يَرَوۡاْ كُلَّ ءَايَةٖ لَّا يُؤۡمِنُواْ بِهَا وَإِن يَرَوۡاْ سَبِيلَ ٱلرُّشۡدِ لَا يَتَّخِذُوهُ سَبِيلٗا وَإِن يَرَوۡاْ سَبِيلَ ٱلۡغَيِّ يَتَّخِذُوهُ سَبِيلٗاۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَكَانُواْ عَنۡهَا غَٰفِلِينَ
146. ئەز ناهێلم ئەوێت ژ بێ بەختی و ژ نەهەقی خۆ د ئەردیدا مەزن دكەن، د نیشان و ئایەتێت من بگەهن، و ئەگەر هەمی نیشان و ئایەتان ژی ببینن، دیسا باوەرییێ پێ نائینن، و ئەگەر ڕێكا هیدایەتێ و ڕاستییێ ببینن ژی ناگرن، و ناكەنە ڕێكا خۆ، و ئەگەر ڕێكا خرابییێ و بەرزەبوونێ ببینن دێ بۆ خۆ كەنە ڕێك، چونكی ئایەت و نیشانێت مە درەو ددانان، و ژێ د بێ ئاگەهـ بوون.
Арабча тафсирлар:
وَٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَلِقَآءِ ٱلۡأٓخِرَةِ حَبِطَتۡ أَعۡمَٰلُهُمۡۚ هَلۡ يُجۡزَوۡنَ إِلَّا مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
147. و ئەوێت نیشان و ئایەتێت مە و دیتنا ئاخرەتێ درەو ددانان، كار و كریارێت وان [یێت چاك] پویچ بوون، ما ئەو دێ ژ جزایێ كارێ خۆ پێڤەتر بینن!
Арабча тафсирлар:
وَٱتَّخَذَ قَوۡمُ مُوسَىٰ مِنۢ بَعۡدِهِۦ مِنۡ حُلِيِّهِمۡ عِجۡلٗا جَسَدٗا لَّهُۥ خُوَارٌۚ أَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّهُۥ لَا يُكَلِّمُهُمۡ وَلَا يَهۡدِيهِمۡ سَبِيلًاۘ ٱتَّخَذُوهُ وَكَانُواْ ظَٰلِمِينَ
148. و ملەتێ مووسایی، پشتی [چۆنا] وی، [پشتی مووسا چۆیییە ژڤانێ خودایێ خۆ] ژ چەكێت خۆ [ژ زێر و زینەتێ د گەل وان] گۆلكەك چێكرن، لەشەكێ بێ گیان بوو دەنگێ چێلێ هەبوو، ما نەددیتن وی [گۆلكی] ئەو نەدئاخڤتن و بەرێ وان نەددا چو ڕێكان، [و گۆلك] ب پەرستی بۆ خۆ كرنە پەرستی، و ئەو ب خۆ د ستەمكاران بوون.
Арабча тафсирлар:
وَلَمَّا سُقِطَ فِيٓ أَيۡدِيهِمۡ وَرَأَوۡاْ أَنَّهُمۡ قَدۡ ضَلُّواْ قَالُواْ لَئِن لَّمۡ يَرۡحَمۡنَا رَبُّنَا وَيَغۡفِرۡ لَنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ
149. ڤێجا وەختێ پەشێمان بوویین و زانین یێت گومڕا بوویین، گۆتن: ئەگەر خودایێ مە دلۆڤانییێ ب مە نەبەت، و گونەهێت مە ژێ نەبەت، ب ڕاستی ئەم دێ ژ خوسارەتان بین.
Арабча тафсирлар:
وَلَمَّا رَجَعَ مُوسَىٰٓ إِلَىٰ قَوۡمِهِۦ غَضۡبَٰنَ أَسِفٗا قَالَ بِئۡسَمَا خَلَفۡتُمُونِي مِنۢ بَعۡدِيٓۖ أَعَجِلۡتُمۡ أَمۡرَ رَبِّكُمۡۖ وَأَلۡقَى ٱلۡأَلۡوَاحَ وَأَخَذَ بِرَأۡسِ أَخِيهِ يَجُرُّهُۥٓ إِلَيۡهِۚ قَالَ ٱبۡنَ أُمَّ إِنَّ ٱلۡقَوۡمَ ٱسۡتَضۡعَفُونِي وَكَادُواْ يَقۡتُلُونَنِي فَلَا تُشۡمِتۡ بِيَ ٱلۡأَعۡدَآءَ وَلَا تَجۡعَلۡنِي مَعَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلظَّٰلِمِينَ
150. و وەختێ مووسا [ژ ژڤانا خودایێ خۆ] ب سەر ملەتێ خۆدا ڤەگەڕیایی، زێدە كەربگرتی و خەمگین ڤەگەریا، گۆت: پیسە شۆل بوو هەوە پشتی من كری [دەمێ هەوە گۆلك پەرستی] ئەرێ هەوە لەز ل فەرمانا خودێ كر [هەوە چ بوو؟ هەوە گۆلك پەرست، و هەوە خۆ نەگرت هەتا ئەز ژ ژڤانێ خودێ دزڤڕم، و فەرمانا خودێ بۆ هەوە دبێژم] و مووسایی دەپێت تەوراتێ ئاڤێتن، و دەست ئاڤێتە سەرێ برایێ خۆ، گرت و ب بەر خۆڤە كێشا، [هاروونی] گۆت: هەی كوڕێ دەیكا من، ب ڕاستی ملەتی ئەز بێزاركرم و نێزیك بوو من بكوژن، ڤێجا تو كەیفا نەیاران ب من نەئینە، و من نەدە د گەل ملەتێ ستەمكار [و من ژ وان حسێب نەكە].
Арабча тафсирлар:
قَالَ رَبِّ ٱغۡفِرۡ لِي وَلِأَخِي وَأَدۡخِلۡنَا فِي رَحۡمَتِكَۖ وَأَنتَ أَرۡحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ
151. [مووسایی] گۆت: خودێوۆ، گونەهێت من و برایێ من ژێ ببە و مە هەردوكان ب بەر دلۆڤانییا خۆ بێخە، و تویی ژ هەمی دلۆڤانان دلۆڤانتر.
Арабча тафсирлар:
إِنَّ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ ٱلۡعِجۡلَ سَيَنَالُهُمۡ غَضَبٞ مِّن رَّبِّهِمۡ وَذِلَّةٞ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُفۡتَرِينَ
152. ب ڕاستی ئەوێت گۆلك پەرستین نێزیك دێ كەربا خودایێ وان و ڕسوایی د ژیانا دنیایێدا وان گریت، و هۆسا ئەم درەوینان ئیزا ددەین.
Арабча тафсирлар:
وَٱلَّذِينَ عَمِلُواْ ٱلسَّيِّـَٔاتِ ثُمَّ تَابُواْ مِنۢ بَعۡدِهَا وَءَامَنُوٓاْ إِنَّ رَبَّكَ مِنۢ بَعۡدِهَا لَغَفُورٞ رَّحِيمٞ
153. و ئەوێت كار و كریارێت خراب كرین، پاشی تۆبە كرین، و دلبێشی و دلسۆزی د باوەرییا خۆدا كرین، ب ڕاستی خودایێ تە پشتی ڤێ تۆبەیێ، گونەهـ ژێبەر و دلۆڤانە.
Арабча тафсирлар:
وَلَمَّا سَكَتَ عَن مُّوسَى ٱلۡغَضَبُ أَخَذَ ٱلۡأَلۡوَاحَۖ وَفِي نُسۡخَتِهَا هُدٗى وَرَحۡمَةٞ لِّلَّذِينَ هُمۡ لِرَبِّهِمۡ يَرۡهَبُونَ
154. ڤێجا دەمێ كەربا مووسایی داهاتی، دەپێت تەوراتێ ڕاكرن، ئەوا [تەوراتا] ڕێكا ڕاستەڕێیی و دلۆڤانییێ تێدا نڤێسی، بۆ وان یێت ژ خودایێ خۆ دترسن.
Арабча тафсирлар:
وَٱخۡتَارَ مُوسَىٰ قَوۡمَهُۥ سَبۡعِينَ رَجُلٗا لِّمِيقَٰتِنَاۖ فَلَمَّآ أَخَذَتۡهُمُ ٱلرَّجۡفَةُ قَالَ رَبِّ لَوۡ شِئۡتَ أَهۡلَكۡتَهُم مِّن قَبۡلُ وَإِيَّٰيَۖ أَتُهۡلِكُنَا بِمَا فَعَلَ ٱلسُّفَهَآءُ مِنَّآۖ إِنۡ هِيَ إِلَّا فِتۡنَتُكَ تُضِلُّ بِهَا مَن تَشَآءُ وَتَهۡدِي مَن تَشَآءُۖ أَنتَ وَلِيُّنَا فَٱغۡفِرۡ لَنَا وَٱرۡحَمۡنَاۖ وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلۡغَٰفِرِينَ
155. و مووسایی ژ ملەتێ خۆ حەفتێ زەلام ژێ گرتن بۆ وەختێ مە دانایی [دا داخوازا لێبۆرینێ و لێنەگرتنێ ژ خەلەتییا خۆ یا مەزن بكەن، وەختێ گۆلك پەرستین]، ڤێجا دەمێ بیڤەلەرزا ب هێز ئەو گرتین [كەڤتن و نەهشبوون]، ئینا [مووسایی] گۆت: خودێوۆ ئەگەر تە ڤیابایە بەری نوكە دا من و وان د هیلاك بەی، ما دێ مە ب كریارا ساویلكەیان د هیلاك بەی؟ ئەڤە ژ جەڕباندن و ئەزموونا تە پێڤەتر نینە، یێ تە بڤێت ب وێ جەڕباندنێ گومڕا دكەی، و یێ تە بڤێت پێ ڕاستەڕێ دكەی، تویی سەمیان و هاریكارێ مە، ڤێجا ل گونەهێت مە ببۆرە و دلۆڤانییێ ب مە ببە، و ب ڕاستی تو چێترین لێنەگری.
Арабча тафсирлар:
۞ وَٱكۡتُبۡ لَنَا فِي هَٰذِهِ ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٗ وَفِي ٱلۡأٓخِرَةِ إِنَّا هُدۡنَآ إِلَيۡكَۚ قَالَ عَذَابِيٓ أُصِيبُ بِهِۦ مَنۡ أَشَآءُۖ وَرَحۡمَتِي وَسِعَتۡ كُلَّ شَيۡءٖۚ فَسَأَكۡتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤۡتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَٱلَّذِينَ هُم بِـَٔايَٰتِنَا يُؤۡمِنُونَ
156. و تو د ڤێ جیهانێدا قەنجییێ بۆ مە بنڤێسە [ژ ژیانەكا خۆش، و دویماهیكەكا باش، و سەرفەرازی بۆ كارێ باش] و ل ئاخرەتێ ژی قەنجییێ بدە مە [كو بەحەشتە]، ب ڕاستی مە ب بال تەڤە تۆبە كرییە. [خودێ] گۆت: هەر كەسێ من بڤێت دێ ب ئیزایا خۆ هنگێڤم، و دلۆڤانییا من هەمی تشتان ڤەدگریت، ڤێجا ئەز دێ [ڤێ دلۆڤانییێ] سپەهی و خۆسەر [ڕۆژا قیامەتێ] بۆ وان نڤێسم ئەوێت پارێزكارییا من دكەن، و زەكاتا خۆ ددەن، و باوەرییێ ب هەمی كتێب و پێغەمبەرێت مە دئینن.
Арабча тафсирлар:
ٱلَّذِينَ يَتَّبِعُونَ ٱلرَّسُولَ ٱلنَّبِيَّ ٱلۡأُمِّيَّ ٱلَّذِي يَجِدُونَهُۥ مَكۡتُوبًا عِندَهُمۡ فِي ٱلتَّوۡرَىٰةِ وَٱلۡإِنجِيلِ يَأۡمُرُهُم بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَيَنۡهَىٰهُمۡ عَنِ ٱلۡمُنكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيۡهِمُ ٱلۡخَبَٰٓئِثَ وَيَضَعُ عَنۡهُمۡ إِصۡرَهُمۡ وَٱلۡأَغۡلَٰلَ ٱلَّتِي كَانَتۡ عَلَيۡهِمۡۚ فَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِهِۦ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَٱتَّبَعُواْ ٱلنُّورَ ٱلَّذِيٓ أُنزِلَ مَعَهُۥٓ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ
157. و ئەوێت ل دویڤ هنارتی و پێغەمبەرێ نەخواندەوار دچن، ئەوێ سالۆخەت و نیشانێت وی ل دەڤ خۆ د تەورات و ئنجیلێدا دبینن، فەرمانا وان ب قەنجییێ دكەت، و وان ژ خرابییێ ددەتە پاش، و تشتێ پاقژ بۆ وان دورست دكەت، و تشتێ پیس ل سەر وان حەرام دكەت، و بارێ وان یێ گران ل سەر وان ڕادكەت، و قەیدێت وان خۆ پێ گرێدایی ل سەر وان ڕادكەت [ئانكو وی بارێ وان، ژ وان ئەحكامێت وان خۆ پێ گرێدایی ژ نەدورستكرنا هندەك خوارنان و ژێڤەكرنا جهێ پیس ژ جلكێ وان و سۆتنا دەستكەڤتییان (الغنائم)... هتد، سڤك كر]، ڤێجا ئەوێت باوەری پێ ئینایین، و ڕێز لێ گرتین، و هاریكارییا‏ وی ل سەر نەیاران كری، و ب دویڤ وێ ڕۆناهییێ‌ كەڤتین ئەوا د گەل وی هاتی [كو قورئانە]، ئەڤە ئەون یێت سەرفەراز.
Арабча тафсирлар:
قُلۡ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنِّي رَسُولُ ٱللَّهِ إِلَيۡكُمۡ جَمِيعًا ٱلَّذِي لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ يُحۡيِۦ وَيُمِيتُۖ فَـَٔامِنُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِ ٱلنَّبِيِّ ٱلۡأُمِّيِّ ٱلَّذِي يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَكَلِمَٰتِهِۦ وَٱتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ
158. بێژە: گەلی مرۆڤان، ب ڕاستی ئەز پێغەمبەرێ خودێمە بۆ هەوە هەمییان، ئەو خودایێ ملكێ ئەرد و ئەسمانان یێ وی، چو پەرستی نینن ژ وی پێڤەتر، ئەوە ژیانێ ددەت، و دبەت، ڤێجا باوەرییێ ب خودێ و پێغەمبەرێ وی بینن، ئەو پێغەمبەرێ نەخواندەوار، ئەوێ (ئەو پێغەمبەرێ) باوەرییێ ب خودێ و كتێبێت وی دئینیت، و ل دویڤ وی هەڕن، دا هوین ڕاستەڕێ ببن.
Арабча тафсирлар:
وَمِن قَوۡمِ مُوسَىٰٓ أُمَّةٞ يَهۡدُونَ بِٱلۡحَقِّ وَبِهِۦ يَعۡدِلُونَ
159. و دەستەكەك ژ ملەتێ مووسایی هەیە، بەرێ خەلكی ب ڕاستی و هەقییێ ددەنە ڕێكا ڕاست، و ب هەقییێ و ڕاستییێ ژی فەرماندارییێ‌ و حوكمی دكەن.
Арабча тафсирлар:
وَقَطَّعۡنَٰهُمُ ٱثۡنَتَيۡ عَشۡرَةَ أَسۡبَاطًا أُمَمٗاۚ وَأَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ إِذِ ٱسۡتَسۡقَىٰهُ قَوۡمُهُۥٓ أَنِ ٱضۡرِب بِّعَصَاكَ ٱلۡحَجَرَۖ فَٱنۢبَجَسَتۡ مِنۡهُ ٱثۡنَتَا عَشۡرَةَ عَيۡنٗاۖ قَدۡ عَلِمَ كُلُّ أُنَاسٖ مَّشۡرَبَهُمۡۚ وَظَلَّلۡنَا عَلَيۡهِمُ ٱلۡغَمَٰمَ وَأَنزَلۡنَا عَلَيۡهِمُ ٱلۡمَنَّ وَٱلسَّلۡوَىٰۖ كُلُواْ مِن طَيِّبَٰتِ مَا رَزَقۡنَٰكُمۡۚ وَمَا ظَلَمُونَا وَلَٰكِن كَانُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ
160. و مە ملەتێ مووسایی كرە دوازدە دەستەك و ئویجاخ، و دەمێ ملەتێ وی ئاڤ ژێ خواستی، مە وەحی بۆ هنارت: دارێ خۆ ل كەڤری بدە [هەر كەڤرەكێ هەبیت]، پشتی مووسایی دارێ خۆ ل كەڤری دایی، دوازدە كانی ژێ زان و دەركەڤتن [تەمەت هەژمارا ئویجاخێت وان]، و هەر ئێكی كانییا خۆ زانی و نیاسی، و مە عەور ل هنداڤی وان كرنە سهوانە [كو سهێ ل وان بكەن] و گەزۆ و سویسك مە ب سەر واندا باراندن، ڤێجا ژ حەلالێ پاك و پاقژێ مە ب ڕزقێ هەوە كری بخۆن، و ئەوان [ب كار و كریارێت خۆ یێت نە د ڕێدا و نەدورست] زیان ل مە نەكرییە، بەلكی هەر یا ل خۆ كرین.
Арабча тафсирлар:
وَإِذۡ قِيلَ لَهُمُ ٱسۡكُنُواْ هَٰذِهِ ٱلۡقَرۡيَةَ وَكُلُواْ مِنۡهَا حَيۡثُ شِئۡتُمۡ وَقُولُواْ حِطَّةٞ وَٱدۡخُلُواْ ٱلۡبَابَ سُجَّدٗا نَّغۡفِرۡ لَكُمۡ خَطِيٓـَٰٔتِكُمۡۚ سَنَزِيدُ ٱلۡمُحۡسِنِينَ
161. و وەختێ خودێ گۆتییە وان [مەخسەد پێ ئسرائیلییان] هەڕنە د ڤی گوندیدا [قودسێ] و ب بەرفرەهی و ل جهێ هەوە بڤێت ژێ بخۆن، و بێژن: خودێوۆ گونەهێت مە ژ مە داقوتە، و داچەمیایی [و خۆشكاندی بۆ خوادیێ هوین ژ بەرزەبوونێ ڕزگار كرین] بدەنە ژۆر، دێ ل گونەهێت هەوە بۆرم و ناهێلم، و ئەم دێ خێرا قەنجیكاران پتر لێ كەین.
Арабча тафсирлар:
فَبَدَّلَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ مِنۡهُمۡ قَوۡلًا غَيۡرَ ٱلَّذِي قِيلَ لَهُمۡ فَأَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِمۡ رِجۡزٗا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ بِمَا كَانُواْ يَظۡلِمُونَ
162. بەلێ ئەوێت ستەم و زۆرداری كرین، ئەو فەرمانا خودێ ل وان كری [كو بێژن گونەهێت مە ژ مە داقوتە]، ب تشتەكێ دی یێ ژێ نەهاتییە خواستن، گوهارتن [ڤێجا ژ بەر هندێ]، و ژ بەر نەگوهداری و ستەما وان دكر مە ئیزایەك ژ ئەسمانی ب سەر واندا هنارت.
Арабча тафсирлар:
وَسۡـَٔلۡهُمۡ عَنِ ٱلۡقَرۡيَةِ ٱلَّتِي كَانَتۡ حَاضِرَةَ ٱلۡبَحۡرِ إِذۡ يَعۡدُونَ فِي ٱلسَّبۡتِ إِذۡ تَأۡتِيهِمۡ حِيتَانُهُمۡ يَوۡمَ سَبۡتِهِمۡ شُرَّعٗا وَيَوۡمَ لَا يَسۡبِتُونَ لَا تَأۡتِيهِمۡۚ كَذَٰلِكَ نَبۡلُوهُم بِمَا كَانُواْ يَفۡسُقُونَ
163. و تو [هەی موحەممەد] پسیارا وی گوندێ نێزیكی دەریایێ [ژ ئسرائیلییان] بكە، وەختێ وان د ڕۆژا شەنبییێدا دەستدرێژی كرین، وەختێ ڕۆژا شەنبییێ ماسییێت وان سەر ئاڤ دبوون، و ڕۆژا نە شەنبی [كو یا بۆ وان دورست تێدا بگرن] نەدهاتن، مە هۆسا و ژ بەر ژ ڕێ دەركەڤتنا وان ب ڤێ بەلایێ جەڕباندن [كو ڕۆژا بۆ وان نەدورست ماسیان بگرن، ماسییێت ئاشكەرا سەرئاڤ ببن، و ڕۆژا بۆ وان دورست بگرن، ماسی نەئێن و دیار نەبن].
Арабча тафсирлар:
وَإِذۡ قَالَتۡ أُمَّةٞ مِّنۡهُمۡ لِمَ تَعِظُونَ قَوۡمًا ٱللَّهُ مُهۡلِكُهُمۡ أَوۡ مُعَذِّبُهُمۡ عَذَابٗا شَدِيدٗاۖ قَالُواْ مَعۡذِرَةً إِلَىٰ رَبِّكُمۡ وَلَعَلَّهُمۡ يَتَّقُونَ
164. و وەختێ دەستەكەكێ ژ وان گۆتی [گەلی دەستەكا شیرەتكاران] هوین بۆ چ خەلكەكی شیرەت دكەن، كو خودێ دێ وان د هیلاك بەت، یان ژی دێ وان ب بەر ئیزایەكا دژوار ئێخیت، [كۆما شیرەتكار] گۆت: بۆ هندێیە دا بۆ مە ل دەڤ خودایێ هەوە ببیتە هەجەت (مهانە)، و بەلكی ئەو ل خۆ بزڤڕن و خۆ بپارێزن.
Арабча тафсирлар:
فَلَمَّا نَسُواْ مَا ذُكِّرُواْ بِهِۦٓ أَنجَيۡنَا ٱلَّذِينَ يَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلسُّوٓءِ وَأَخَذۡنَا ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ بِعَذَابِۭ بَـِٔيسِۭ بِمَا كَانُواْ يَفۡسُقُونَ
165. ڤێجا وەختێ وان، ئەو شیرەتێت ل وان دهاتنە كرن، ژ بیرا خۆ برین و پویتە پێ نەكرین، مە ئەوێت بەرگەڕیان دكرن كو خرابی نەئێتە كرن رزگار كرن، و مە ئەوێت ستەم دكرن [یێت د ئەزموونا خۆدا كەڤتین و یێت خۆ ل سەر خرابییێ بێ دەنگ كرین] ب ئیزایەكا ب ژان و دژوار هنگاڤتن، ژ بەر ژ ڕێ دەركەڤتنا وان.
Арабча тафсирлар:
فَلَمَّا عَتَوۡاْ عَن مَّا نُهُواْ عَنۡهُ قُلۡنَا لَهُمۡ كُونُواْ قِرَدَةً خَٰسِـِٔينَ
166. ڤێجا وەختێ وان خۆ مەزن كرین ل سەر تشتێ نەهییا وان ژێ هاتییە كرن، و زێدەگاڤییا خۆ نەهێلایین، مە گۆتە وان: ببنە مەیموینكێت ڕسوا و ڕەزیل.
Арабча тафсирлар:
وَإِذۡ تَأَذَّنَ رَبُّكَ لَيَبۡعَثَنَّ عَلَيۡهِمۡ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ مَن يَسُومُهُمۡ سُوٓءَ ٱلۡعَذَابِۗ إِنَّ رَبَّكَ لَسَرِيعُ ٱلۡعِقَابِ وَإِنَّهُۥ لَغَفُورٞ رَّحِيمٞ
167. و بۆ ملەتێ خۆ بێژە: وەختێ خودایێ تە [پێشییێت ئسرائیلییان] ئاگەهدار كرین، كو خودایێ تە هندەك مرۆڤێت وەسا ب سەر واندا دێ هنێریت، كو هەتا ڕۆژا قیامەتێ ئیزا و نەخۆشییەكا ب ژان و دژوار بدەنە بەر وان، و ب ڕاستی خودایێ تە جزا ب لەزە [ئانكو جزاكرنا وی یا ب لەزە]، و خودایێ تە ب ڕاستی گونەهـ ژێبەر و دلۆڤانە.
Арабча тафсирлар:
وَقَطَّعۡنَٰهُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ أُمَمٗاۖ مِّنۡهُمُ ٱلصَّٰلِحُونَ وَمِنۡهُمۡ دُونَ ذَٰلِكَۖ وَبَلَوۡنَٰهُم بِٱلۡحَسَنَٰتِ وَٱلسَّيِّـَٔاتِ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ
168. و مە ئەو (ئسرائیلی) د ئەردیدا كرنە كۆم كۆم [و مە ژێكڤەكرن]، هندەك ژ وان د قەنج و كێرهاتی بوون [ئەڤێت باوەری ب موحەممەد پێغەمبەر ئینایین، و یێت بەری هاتنا وی مرین]، و هندەك ژ وان د وەسا نەبوون، ڤێجا مە ئەو ب خۆشی و نەخۆشییان جەڕباندن، دا ل خۆ بزڤڕن.
Арабча тафсирлар:
فَخَلَفَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡ خَلۡفٞ وَرِثُواْ ٱلۡكِتَٰبَ يَأۡخُذُونَ عَرَضَ هَٰذَا ٱلۡأَدۡنَىٰ وَيَقُولُونَ سَيُغۡفَرُ لَنَا وَإِن يَأۡتِهِمۡ عَرَضٞ مِّثۡلُهُۥ يَأۡخُذُوهُۚ أَلَمۡ يُؤۡخَذۡ عَلَيۡهِم مِّيثَٰقُ ٱلۡكِتَٰبِ أَن لَّا يَقُولُواْ عَلَى ٱللَّهِ إِلَّا ٱلۡحَقَّ وَدَرَسُواْ مَا فِيهِۗ وَٱلدَّارُ ٱلۡأٓخِرَةُ خَيۡرٞ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ
169. و د دویڤ ڤانڕا [ئەڤێت تێكەل، قەنج و خراب] دەستەكەك هات چو خێر تێدا نە، بوونە وێرسێت تەوراتێ [دخوینن، بەلێ كار پێ ناكەن] و لەزێ ل ئەڤا نێزیك و كێم دكەن [كو دنیایە، و پشتا خۆ ددەنە هەقییێ] و دبێژن: دێ خودێ مە ئازاكەت و ل مە ناگریت، و ئەگەر متایەكێ دی ژی وەكی وێ ب دەست وان بكەڤیت دێ ڕاكەن [ل نك نەخەمە، حەلالە یان حەرامە؟] ئەرێ ما پەیمان د تەوراتێدا ژ وان نەهاتبوو ستاندن، كو ئەو ژ ڕاستییێ پێڤەتر چو یێ دی ل سەر ناڤێ خودێ نەبێژن؟ [ڤێجا چاوا حەرامی دخۆن و دبێژن: خودێ ل مە ناگریت] و وان تەورات یا خواندی كا چ تێدایە. و ئاخرەت بۆ وان، یێت پارێزكارییا خودێ دكەن چێترە، ڤێجا ما هوین ئاقلێ خۆ نائیننە سەرێ خۆ.
Арабча тафсирлар:
وَٱلَّذِينَ يُمَسِّكُونَ بِٱلۡكِتَٰبِ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ إِنَّا لَا نُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُصۡلِحِينَ
170. و ئەوێت تەوراتێ دگرن و كار پێ دكەن، و نڤێژان [كا چاوا فەرمانا وان پێ هاتییە كرن] بەردەوام دكەن، ب ڕاستی ئەم خێرا قەنجیكاران بەرزە ناكەین.
Арабча тафсирлар:
۞ وَإِذۡ نَتَقۡنَا ٱلۡجَبَلَ فَوۡقَهُمۡ كَأَنَّهُۥ ظُلَّةٞ وَظَنُّوٓاْ أَنَّهُۥ وَاقِعُۢ بِهِمۡ خُذُواْ مَآ ءَاتَيۡنَٰكُم بِقُوَّةٖ وَٱذۡكُرُواْ مَا فِيهِ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ
171. و بیننە بیرا خۆ دەمێ مە چیایێ (طور) ل هنداڤی وان وەكی بانەكی یان سهوانەكێ‌ بلندكری، هزر دكرن دێ ب سەر واندا ئێت، [مە گۆتە وان] ئەڤا مە بۆ هەوە هنارتی ژ دل و ب هێز وەربگرن و لێ د ڕژد بن. و بیننە بیرا خۆ كا چ تێدایە و خۆ ژ بیرڤە نەكەن، دا ژ ئیزایێ بێنە پارستن.
Арабча тафсирлар:
وَإِذۡ أَخَذَ رَبُّكَ مِنۢ بَنِيٓ ءَادَمَ مِن ظُهُورِهِمۡ ذُرِّيَّتَهُمۡ وَأَشۡهَدَهُمۡ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمۡ أَلَسۡتُ بِرَبِّكُمۡۖ قَالُواْ بَلَىٰ شَهِدۡنَآۚ أَن تَقُولُواْ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ إِنَّا كُنَّا عَنۡ هَٰذَا غَٰفِلِينَ
172. و وەختێ خودایێ تە ژ پشتا ئادەمی، دویندەها وی دەرئێخستی، و هەر ئەو [دویندەهـ] ل سەر دویندەهێ ب خۆ كرنە شاهد، [وی وەختی خودێ گۆتە وان]: ما ئەز نە خودایێ هەوەمە؟ گۆتن: بەلێ، ئەم شادەیییێ ددەین، ئەڤە دا هوین ڕۆژا قیامەتێ نەبێژن، ئەم ژ ڤێ د بێ ئاگەهـ بوویین.
Арабча тафсирлар:
أَوۡ تَقُولُوٓاْ إِنَّمَآ أَشۡرَكَ ءَابَآؤُنَا مِن قَبۡلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةٗ مِّنۢ بَعۡدِهِمۡۖ أَفَتُهۡلِكُنَا بِمَا فَعَلَ ٱلۡمُبۡطِلُونَ
173. یان ژی دا هوین نەبێژن [ئەم چ بكەین] باب و باپیرێت مە بەری مە هەڤال و هەڤپشك [بۆ خودێ] چێكربوون، و ئەم ژی دویندەهەك بوویین پشتی وان هاتین [مە ژ نك خۆ هەڤال و هەڤپشك چێ نەكرینە، مە چاڤ ل وان كر]، ڤێجا ما دێ مە ب كریارا گومڕایان د هیلاك بەی؟.
Арабча тафсирлар:
وَكَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ وَلَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ
174. و هۆسا ئەم نیشانان ب درێژی و ب هەمی ئاوایان ڕۆن دكەین، دا [پویچییا ئەو ل سەر بهێلن] بزڤڕن [بۆ هەقییێ].
Арабча тафсирлар:
وَٱتۡلُ عَلَيۡهِمۡ نَبَأَ ٱلَّذِيٓ ءَاتَيۡنَٰهُ ءَايَٰتِنَا فَٱنسَلَخَ مِنۡهَا فَأَتۡبَعَهُ ٱلشَّيۡطَٰنُ فَكَانَ مِنَ ٱلۡغَاوِينَ
175. [هەی موحەممەد] تو بۆ وان [ئانكو ئسرائیلییان]، سەرهاتییا وی مرۆڤی بێژە و بخوینە، ئەوێ مە زانینا نیشان و ئایەتێت خۆ دایییێ، پاشی ئەو ژ زانینا وان ئایەتان دەركەڤت و خۆ ژێ كێشا [هەروەكی مار ژ كەڤلێ خۆ دەردكەڤیت]، ڤێجا شەیتان ب دویڤ كەڤت و خۆ گەهاندێ، و بوو ژ وان یێت زێدە گومڕا و بەرزە.
Арабча тафсирлар:
وَلَوۡ شِئۡنَا لَرَفَعۡنَٰهُ بِهَا وَلَٰكِنَّهُۥٓ أَخۡلَدَ إِلَى ٱلۡأَرۡضِ وَٱتَّبَعَ هَوَىٰهُۚ فَمَثَلُهُۥ كَمَثَلِ ٱلۡكَلۡبِ إِن تَحۡمِلۡ عَلَيۡهِ يَلۡهَثۡ أَوۡ تَتۡرُكۡهُ يَلۡهَثۚ ذَّٰلِكَ مَثَلُ ٱلۡقَوۡمِ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَاۚ فَٱقۡصُصِ ٱلۡقَصَصَ لَعَلَّهُمۡ يَتَفَكَّرُونَ
176. و ئەگەر مە ڤیابایە ئەم دا وی ب وێ زانینا مە دایییێ‌ بلندكەین و قەدری دەینێ، بەلێ ئەو ما ب دنیایێڤە، و ب دویڤ دلخوازییا خۆ كەڤت، ڤێجا مەتەلا وی [د خرابییێدا] وەكی مەتەلا سەیییە ئەگەر لێ بخوڕی و دەربێخی، دێ حلكەحلكێ كەت [ئانكو دێ ئەزمانێ خۆ دەرئێخیت] و ئەگەر بهێلی و دەرنەئێخی ژی، هەر دێ حلكەحلكێ كەت، و ئەڤ مەتەلە مەتەلا وانە یێت نیشانێت مە درەو دانایین و باوەری پێ‌ نەئینایین [ئانكو ئەو ژی وەكی سەیینە چ شیرەتان ل وان بكەی یان لێ نەكەی، وەكی ئێكە، نائێنە سەر ڕێكا ڕاست]. ڤێجا ڤان چیرۆكان بۆ ڤەگێڕە، دا هزرا خۆ تێدا بكەن.
Арабча тафсирлар:
سَآءَ مَثَلًا ٱلۡقَوۡمُ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَأَنفُسَهُمۡ كَانُواْ يَظۡلِمُونَ
177. چ مەتەلەكا پیسە وان كەسان هەی، ئەوێت نیشان و ئایەتێت مە درەو دانایین، و ئەوان ستەم ل خۆ ب خۆ كرییە [نە ل كەسێ دی].
Арабча тафсирлар:
مَن يَهۡدِ ٱللَّهُ فَهُوَ ٱلۡمُهۡتَدِيۖ وَمَن يُضۡلِلۡ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ
178. ئەوێ خودێ ڕاستەڕێ بكەت هەر ئەوە ڕاستەڕێكری، و هەر كەسێ [ژ بەر كار و كریارێت وی] گومڕا و بەرزە بكەت، نێ هەر ئەوەن یێت خوسارەت.
Арабча тафсирлар:
وَلَقَدۡ ذَرَأۡنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرٗا مِّنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِۖ لَهُمۡ قُلُوبٞ لَّا يَفۡقَهُونَ بِهَا وَلَهُمۡ أَعۡيُنٞ لَّا يُبۡصِرُونَ بِهَا وَلَهُمۡ ءَاذَانٞ لَّا يَسۡمَعُونَ بِهَآۚ أُوْلَٰٓئِكَ كَٱلۡأَنۡعَٰمِ بَلۡ هُمۡ أَضَلُّۚ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡغَٰفِلُونَ
179. ب سویند مە گەلەك ئەجنە و مرۆڤ بۆ دۆژەهێ یێت چێكرین، وان دل یێت هەین، هەقییێ پێ تێ ناگەهن، و چاڤ یێت هەین، پێ نابینن، و گوه یێت هەین پێ گولێ نابن (نابهیسن)، ئەڤە وەكی تەرش و كەوالانە [مفایی بۆ خۆ ژ ئەندامێت هەستكرنێ نابینن] بەلكی هێژ بەرزە و گومڕاترن، ئەڤەنە یێت ئاگەهـ ژ خۆ نەیی.
Арабча тафсирлар:
وَلِلَّهِ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰ فَٱدۡعُوهُ بِهَاۖ وَذَرُواْ ٱلَّذِينَ يُلۡحِدُونَ فِيٓ أَسۡمَٰٓئِهِۦۚ سَيُجۡزَوۡنَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
180. و [هەمی] باشناڤ بۆ خودێنە، ڤێجا ب وان دوعایان ژێ بكەن، و هوین وان بهێلن ئەوێت دەستكارییێ‌ د ناڤێت ویدا (یێت خودێ) دكەن، دێ ئەو گەهنە جزایێ كارێ خۆ.
Арабча тафсирлар:
وَمِمَّنۡ خَلَقۡنَآ أُمَّةٞ يَهۡدُونَ بِٱلۡحَقِّ وَبِهِۦ يَعۡدِلُونَ
181. و ژ وان ئەوێت مە چێكرین (دەستەكەك) هەیە، ب هەقییێ ڕاستەڕێیییێ‌ دكەن و پێ [ب هەقییێ] دادوەرییێ‌ دكەن.
Арабча тафсирлар:
وَٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا سَنَسۡتَدۡرِجُهُم مِّنۡ حَيۡثُ لَا يَعۡلَمُونَ
182. و ئەوێت نیشان و ئایەتێت مە درەو دانایین، دێ مۆلەتێ دەینێ، پیچ پیچە دێ وان نێزیكی وی تشتی كەین یێ وان بەرئاتاف بكەت بێی ب خۆ بحەسن.
Арабча тафсирлар:
وَأُمۡلِي لَهُمۡۚ إِنَّ كَيۡدِي مَتِينٌ
183. ئەز دێ مۆلەتێ دەمێ [و جزاكرنا وان ب پاش ئێخم]، ب ڕاستی گرتن و ئیزایا من یا ب هێز و دژوارە.
Арабча тафсирлар:
أَوَلَمۡ يَتَفَكَّرُواْۗ مَا بِصَاحِبِهِم مِّن جِنَّةٍۚ إِنۡ هُوَ إِلَّا نَذِيرٞ مُّبِينٌ
184. ئەرێ ما نادەنە هزرا خۆ كو چو دیناتی ل دەڤ هەڤالێ وان (كو پێغەمبەرە) نینە؟ بەلێ ئەو ژ ئاگەهداركەرەكێ ئاشكەرا پێڤەتر نینە.
Арабча тафсирлар:
أَوَلَمۡ يَنظُرُواْ فِي مَلَكُوتِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا خَلَقَ ٱللَّهُ مِن شَيۡءٖ وَأَنۡ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ قَدِ ٱقۡتَرَبَ أَجَلُهُمۡۖ فَبِأَيِّ حَدِيثِۭ بَعۡدَهُۥ يُؤۡمِنُونَ
185. ئەرێ ما ئەو هزرا خۆ د مەزناتییا ئەرد و ئەسمانان و د تشتێ خودێ چێكریدا ناكەن، و دبیت وەختێ مرنا وان [یان ئیزادانا وان ژ بەر گاورییا وان] نێزیك بووبیت، ڤێجا ما ئەو پشتی قورئانێ باوەرییێ ب كیژ ئاخڤتنێ دئینن؟.
Арабча тафсирлар:
مَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَلَا هَادِيَ لَهُۥۚ وَيَذَرُهُمۡ فِي طُغۡيَٰنِهِمۡ يَعۡمَهُونَ
186. و هەر كەسێ خودێ [ب كار و كریارێت وی یێت خراب] گومڕا و بەرزە بكەت، نێ كەس نینە وی ڕاستەڕێ بكەت، و دێ وان هێلین هەر د خرابییا خۆدا بزڤڕن.
Арабча тафсирлар:
يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلسَّاعَةِ أَيَّانَ مُرۡسَىٰهَاۖ قُلۡ إِنَّمَا عِلۡمُهَا عِندَ رَبِّيۖ لَا يُجَلِّيهَا لِوَقۡتِهَآ إِلَّا هُوَۚ ثَقُلَتۡ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ لَا تَأۡتِيكُمۡ إِلَّا بَغۡتَةٗۗ يَسۡـَٔلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِيٌّ عَنۡهَاۖ قُلۡ إِنَّمَا عِلۡمُهَا عِندَ ٱللَّهِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ
187. [هەی موحەممەد] پسیارا ڕۆژا قیامەتێ ژ تە دكەن، كا كەنگییە و كەنگی دێ ئێت؟ بێژە: ب ڕاستی زانینا وەختێ هاتنا وێ بەس ل دەڤ خودایێ منە، كەس نەشێت وەختێ وێ بدەتە ئاشكەراكرن خودێ نەبیت، ژ ئەرد و ئەسمانان مەزنترە بزانن [یان ڕۆژا دئێت یا گرانە ل سەر ئەرد و ئەسمانان] ب سەر هەوەدا نائێت ژ نشكەكێڤە نەبیت، پسیارا وێ ژ تە دكەن، هەروەكی تو دزانی و لێ دگەڕی، بێژە: ب ڕاستی زانینا [هاتنا] وێ [ڕۆژێ] بەس ل دەڤ خودێیە، بەلێ باراپتر ژ خەلكی [ڤێ ڕاستییێ] نوزانن.
Арабча тафсирлар:
قُل لَّآ أَمۡلِكُ لِنَفۡسِي نَفۡعٗا وَلَا ضَرًّا إِلَّا مَا شَآءَ ٱللَّهُۚ وَلَوۡ كُنتُ أَعۡلَمُ ٱلۡغَيۡبَ لَٱسۡتَكۡثَرۡتُ مِنَ ٱلۡخَيۡرِ وَمَا مَسَّنِيَ ٱلسُّوٓءُۚ إِنۡ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٞ وَبَشِيرٞ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ
188. [هەی موحەممەد] بێژە: نە ب دەستێ منە مفایەكی بگەهینمە خۆ، یان زیانەكێ ژ خۆ بدەمە پاش، ئەو نەبیت یا خودێ حەزكری، و ئەگەر من غەیب [تشتێ نەئاشكرا و نەبوویی] زانیبایە، دا پتر فایدەكەم و خوسارەت نەدبووم [و زیان نەدگەهشتە من] و ئەز ژ ئاگەهداركەر و مزگینئینی پێڤەتر نینم، بۆ وی ملەتێ باوەرییێ بینیت.
Арабча тафсирлар:
۞ هُوَ ٱلَّذِي خَلَقَكُم مِّن نَّفۡسٖ وَٰحِدَةٖ وَجَعَلَ مِنۡهَا زَوۡجَهَا لِيَسۡكُنَ إِلَيۡهَاۖ فَلَمَّا تَغَشَّىٰهَا حَمَلَتۡ حَمۡلًا خَفِيفٗا فَمَرَّتۡ بِهِۦۖ فَلَمَّآ أَثۡقَلَت دَّعَوَا ٱللَّهَ رَبَّهُمَا لَئِنۡ ءَاتَيۡتَنَا صَٰلِحٗا لَّنَكُونَنَّ مِنَ ٱلشَّٰكِرِينَ
189. و ئەوە [ئانكو خودێیە] هوین ژ ئێك كەس ب تنێ چێكرین، و هەڤسەرا وی ژی ژێ چێكر، دا بێنا (سەبرا) وی پێ بێت و ل دەڤ ڤەهەسیێت، ڤێجا وەختێ چۆیییە نڤینا وێ، ب حال كەڤت، حالەكێ سڤك، و ما د ڤی حالیدا، ڤێجا وەختێ گران بوویی، [و بچویك د زكیدا مەزن بوویی] وێ و زەلامێ خۆ دوعا ژ خودێ كرن: ئەگەر تو زاڕۆكەكێ ب كێرهاتی بدەیە مە، ئەم دێ ژ شوكورداران بین.
Арабча тафсирлар:
فَلَمَّآ ءَاتَىٰهُمَا صَٰلِحٗا جَعَلَا لَهُۥ شُرَكَآءَ فِيمَآ ءَاتَىٰهُمَاۚ فَتَعَٰلَى ٱللَّهُ عَمَّا يُشۡرِكُونَ
190. ڤێجا وەختێ خودێ [دوعایا وان قەبویل ‏كری] و زاڕۆكەكێ ب كێرهاتی دایییێ، هندە دویندەها وان هەڤپشكان [ب ڤێ دانێ] بۆ [خودێ] چێ دكەن، و خودێ بلندتر و پاقژترە ژ وێ شركا ئەو دكەن. [ئەڤ ئایەتە بەحسێ‌ هندە دویندەها ئادەم پێغەمبەر و حەوایێ دكەت دەمێ‌ خودێ‌ دویندەهـ دایییێ‌ شوینا سوپاسییا خودێ‌ بكەن هەڤپشكان بۆ خودێ‌ چێ دكەن چ ب ناڤكرنا وان ب ناڤێت خەلەت بكەنە بەندە نە بۆ خودێ‌ یان غەیری خودێ‌ ـ ئەوێ‌ ئەو كەرم د گەل كری ـ دپەرێسن].
Арабча тафсирлар:
أَيُشۡرِكُونَ مَا لَا يَخۡلُقُ شَيۡـٔٗا وَهُمۡ يُخۡلَقُونَ
191. ئەرێ ئەو وی بۆ خودێ دكەنە هەڤپشك یێ چو چێ نەكەت، و ئەو ب خۆ یێت هاتینە چێكرن.
Арабча тафсирлар:
وَلَا يَسۡتَطِيعُونَ لَهُمۡ نَصۡرٗا وَلَآ أَنفُسَهُمۡ يَنصُرُونَ
192. و ئەو نەشێن هاریكارییا‏ وان بكەن [خۆ ئەگەر ژێ بخوازن ژی]، و نەشێن هاریكارییا‏ خۆ ژی بكەن.
Арабча тафсирлар:
وَإِن تَدۡعُوهُمۡ إِلَى ٱلۡهُدَىٰ لَا يَتَّبِعُوكُمۡۚ سَوَآءٌ عَلَيۡكُمۡ أَدَعَوۡتُمُوهُمۡ أَمۡ أَنتُمۡ صَٰمِتُونَ
193. و ئەگەر هوین گازی وان [بوتان] بكەن بۆ ڕاستەرێیییێ، ل دویڤ هەوە نائێن [چونكی بەرن و د بێ ڕوحن]، وەكی ئێكە چ هوین گازی وان بكەن یان بێ دەنگ بمینن و گازی وان نەكەن.
Арабча тафсирлар:
إِنَّ ٱلَّذِينَ تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ عِبَادٌ أَمۡثَالُكُمۡۖ فَٱدۡعُوهُمۡ فَلۡيَسۡتَجِيبُواْ لَكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ
194. ب ڕاستی ئەوێت هوین دپەرێسن چێكرییێت خودێنە، وەكی هەوە، ڤێجا گازی وان بكەن بلا بەرسڤا هەوە بدەن!! ئەگەر هوین ڕاست دبێژن.
Арабча тафсирлар:
أَلَهُمۡ أَرۡجُلٞ يَمۡشُونَ بِهَآۖ أَمۡ لَهُمۡ أَيۡدٖ يَبۡطِشُونَ بِهَآۖ أَمۡ لَهُمۡ أَعۡيُنٞ يُبۡصِرُونَ بِهَآۖ أَمۡ لَهُمۡ ءَاذَانٞ يَسۡمَعُونَ بِهَاۗ قُلِ ٱدۡعُواْ شُرَكَآءَكُمۡ ثُمَّ كِيدُونِ فَلَا تُنظِرُونِ
195. ئەرێ ما وان [بوتان] پێ هەنە پێ ب ڕێڤە بچن؟ یان دەست هەنە پێ دربان بدانن؟ یان چاڤ هەنە پێ ببینن؟ یان گوه هەنە پێ گولێ ببن؟!! بێژە: هوین گازی هەمی هەڤپشكێت خۆ بكەن، پاشی هوین و ئەو پێكڤە پیلانێ بۆ من بگێڕن و چو دەرفەتێ ژی نەدەنە من.
Арабча тафсирлар:
إِنَّ وَلِـِّۧيَ ٱللَّهُ ٱلَّذِي نَزَّلَ ٱلۡكِتَٰبَۖ وَهُوَ يَتَوَلَّى ٱلصَّٰلِحِينَ
196. ب ڕاستی پشتەڤان و هاریكارێ من خودێیە، ئەوێ قورئان ئینایییە خوارێ، و ئەوە هاریكارییا‏ قەنجیكاران دكەت.
Арабча тафсирлар:
وَٱلَّذِينَ تَدۡعُونَ مِن دُونِهِۦ لَا يَسۡتَطِيعُونَ نَصۡرَكُمۡ وَلَآ أَنفُسَهُمۡ يَنصُرُونَ
197. و ئەوێت هوین ژ بلی خودێ دپەرێسن، نەشێن هاریكارییا‏ هەوە بكەن، و نەشێن هاریكارییا‏ خۆ ژی بكەن.
Арабча тафсирлар:
وَإِن تَدۡعُوهُمۡ إِلَى ٱلۡهُدَىٰ لَا يَسۡمَعُواْۖ وَتَرَىٰهُمۡ يَنظُرُونَ إِلَيۡكَ وَهُمۡ لَا يُبۡصِرُونَ
198. و ئەگەر هوین گازی وان [بوتان] بكەن بۆ ڕێكا ڕاست، گول هەوە نابن، و تو دبینی بەرێ وان یێ ل تە، بەلێ ئەو ب خۆ نابینن.
Арабча тафсирлар:
خُذِ ٱلۡعَفۡوَ وَأۡمُرۡ بِٱلۡعُرۡفِ وَأَعۡرِضۡ عَنِ ٱلۡجَٰهِلِينَ
199. لێنەگرتنێ و كار و ئالییێ ساناهی بگرە، و فەرمانێ ب كار و كریارێت قەنج بكە، و ڕوییێ خۆ ژ نەفامان وەرگێڕە.
Арабча тафсирлар:
وَإِمَّا يَنزَغَنَّكَ مِنَ ٱلشَّيۡطَٰنِ نَزۡغٞ فَٱسۡتَعِذۡ بِٱللَّهِۚ إِنَّهُۥ سَمِيعٌ عَلِيمٌ
200. و هەر وەختەكێ وەسواسەك ژ شەیتانی بگەهیتە تە، خۆ ب خودێ بپارێزە، ب ڕاستی ئەو یێ گوهدێر و زانایە.
Арабча тафсирлар:
إِنَّ ٱلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْ إِذَا مَسَّهُمۡ طَٰٓئِفٞ مِّنَ ٱلشَّيۡطَٰنِ تَذَكَّرُواْ فَإِذَا هُم مُّبۡصِرُونَ
201. ب ڕاستی ئەوێت پارێزكاری كرین، هەر وەختەكێ وەسواسەك ژ شەیتانی گەهشتە وان، [فەرمانا خودێ] هاتە بیرا وان، ڤێجا ب خۆ دحەسن، و چاڤێت وان باش ڕۆن دبن، [و دزانن ئەڤە وەسواسا شەیتانییە، خۆ ژ گونەهێ ڤەدكێشن و گوهێ خۆ نادەنە شەیتانی].
Арабча тафсирлар:
وَإِخۡوَٰنُهُمۡ يَمُدُّونَهُمۡ فِي ٱلۡغَيِّ ثُمَّ لَا يُقۡصِرُونَ
202. و برایێت وان [ژ شەیتانان] هاریكارییا‏ وان [گاوران] دكەن د خرابییێدا، و پاشی دەست ژ خرابییا وان بەرنادەن.
Арабча тафсирлар:
وَإِذَا لَمۡ تَأۡتِهِم بِـَٔايَةٖ قَالُواْ لَوۡلَا ٱجۡتَبَيۡتَهَاۚ قُلۡ إِنَّمَآ أَتَّبِعُ مَا يُوحَىٰٓ إِلَيَّ مِن رَّبِّيۚ هَٰذَا بَصَآئِرُ مِن رَّبِّكُمۡ وَهُدٗى وَرَحۡمَةٞ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ
203. و ئەگەر تو بۆ وان چو موعجیزەیان نەئینی، دێ بێژن: بلا تە ئێك ژ دەڤ خۆ ئینابایە [بۆ تڕانە]، بێژە: ئەز ل دویڤ وی تشتی دچم یێ كو وەحی بۆ من پێ هاتبیت ژ بەرێ خودایێ منڤە، ئەڤ قورئانە نیشان و دەلیلێت ئاشكەرانە ژ خودایێ هەوە، و ڕێكا هیدایەتێ و دلۆڤانییێیە بۆ ملەتێ باوەرییێ بینیت.
Арабча тафсирлар:
وَإِذَا قُرِئَ ٱلۡقُرۡءَانُ فَٱسۡتَمِعُواْ لَهُۥ وَأَنصِتُواْ لَعَلَّكُمۡ تُرۡحَمُونَ
204. و ئەگەر قورئان هاتە خواندن [د نڤێژێدا و ژ دەرڤەی نڤێژێ ژی] گوهێ خۆ بدەنێ و بێ دەنگ ببن، دا دلۆڤانی ب هەوە بێتە برن.
Арабча тафсирлар:
وَٱذۡكُر رَّبَّكَ فِي نَفۡسِكَ تَضَرُّعٗا وَخِيفَةٗ وَدُونَ ٱلۡجَهۡرِ مِنَ ٱلۡقَوۡلِ بِٱلۡغُدُوِّ وَٱلۡأٓصَالِ وَلَا تَكُن مِّنَ ٱلۡغَٰفِلِينَ
205. و خودایێ خۆ ب ترس و ئاشكەراییڤە و ب نهینی و ناڤنجیڤە (ناڤبەرا دەنگێ نزم و یێ بلند) سپێدە و ئێڤاران بینە بیرا خۆ، و ژ بێ ئاگەهان نەبە.
Арабча тафсирлар:
إِنَّ ٱلَّذِينَ عِندَ رَبِّكَ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ عَنۡ عِبَادَتِهِۦ وَيُسَبِّحُونَهُۥ وَلَهُۥ يَسۡجُدُونَۤ۩
206. ب ڕاستی ئەوێت ل دەڤ خودایێ تە [كو ملیاكەتن] خۆ ل سەر پەرستنا خودێ مەزن ناكەن و خودێ [ژ هەمی كێماسییان] پاقژ دكەن، و هەر بۆ خودێ سوجدەیان دبەن.
Арабча тафсирлар:
 
Маънолар таржимаси Сура: Аъроф сураси
Суралар мундарижаси Бет рақами
 
Қуръони Карим маъноларининг таржимаси - Курд тили Курмонча шеваси таржимаси - Таржималар мундарижаси

Қуръон Карим маъноларининг курд-курмонча таржимаси, мутаржим: д. Исмоил Сигерей.

Ёпиш