ترجمة معاني القرآن الكريم - الترجمة البوسنية للمختصر في تفسير القرآن الكريم * - فهرس التراجم


ترجمة معاني سورة: الأعراف
آية:
 

سورة الأعراف - Sura el-A'araf

من مقاصد السورة:
انتصار الحق في صراعه مع الباطل، وبيان عاقبة المستكبرين في الدنيا والآخرة.
Objašnjenje zakona borbe između vjere i nevjere i konačnica te borbe kroz navođenje događaja između vjerovjesnika i njihovih naroda.

الٓمٓصٓ
Elif lam mim sad: Već smo govorili o sličnoj temi na početku sure el-Bekare.
التفاسير العربية:
كِتَٰبٌ أُنزِلَ إِلَيۡكَ فَلَا يَكُن فِي صَدۡرِكَ حَرَجٞ مِّنۡهُ لِتُنذِرَ بِهِۦ وَذِكۡرَىٰ لِلۡمُؤۡمِنِينَ
O Poslaniče, plemeniti Kur'an je knjiga koju ti je Allah objavio, pa neka u tvojim prsima ne bude tjeskobe i sumnje. On ti je Kur'an objavio da bi njime upozorio ljude i nad njima uspostavio dokaz, i da bi njime upozorio vjernike - a oni su ti koji se istinski okorišćavaju opomenom.
التفاسير العربية:
ٱتَّبِعُواْ مَآ أُنزِلَ إِلَيۡكُم مِّن رَّبِّكُمۡ وَلَا تَتَّبِعُواْ مِن دُونِهِۦٓ أَوۡلِيَآءَۗ قَلِيلٗا مَّا تَذَكَّرُونَ
O ljudi, slijedite knjigu koju vam je objavio vaš Gospodar i sunnet vašeg poslanika, i nemojte slijediti prohtjeve šejtanskih štićenika i loših učenjaka koje smatrate zaštitnicima, ostavljajući time ono što vam je dao vaš Gospodar, zbog povođenja za njihovim prohtjevima. Kako vi slabo pouku primate, jer da nije tako vi ne biste ničemu dali prednost nad istinom i slijedili biste ono sa čim je došao vaš Poslanik, učeći to i primjenjujući, i ostavili biste sve ostalo.
التفاسير العربية:
وَكَم مِّن قَرۡيَةٍ أَهۡلَكۡنَٰهَا فَجَآءَهَا بَأۡسُنَا بَيَٰتًا أَوۡ هُمۡ قَآئِلُونَ
Koliko je samo naselja koja smo uništili nakon što su ustrajali na nevjerstvu i zabludi! Na njih se sručila Naša žestoka kazna dok su nemarni bili, noću i danju, pa se nisu mogli od nje spasiti, niti su ih njihova lažna božanstva mogla sačuvati!
التفاسير العربية:
فَمَا كَانَ دَعۡوَىٰهُمۡ إِذۡ جَآءَهُم بَأۡسُنَآ إِلَّآ أَن قَالُوٓاْ إِنَّا كُنَّا ظَٰلِمِينَ
Nakon što je kazna na njih spuštena svi su potvrdili da su nepravedni bili zbog svog nevjerstva.
التفاسير العربية:
فَلَنَسۡـَٔلَنَّ ٱلَّذِينَ أُرۡسِلَ إِلَيۡهِمۡ وَلَنَسۡـَٔلَنَّ ٱلۡمُرۡسَلِينَ
Sigurno ćemo narode kojima smo slali poslanike upitati šta su odgovorili svojim poslanicima, a i poslanike ćemo pitati da li su dostavili ono što im je naređeno i šta su im odgovorili njihovi narodi.
التفاسير العربية:
فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيۡهِم بِعِلۡمٖۖ وَمَا كُنَّا غَآئِبِينَ
Svim stvorenjima ćemo sigurno kazivati šta su na dunjaluku radili, po znanju Našem, jer Mi smo znali sva njihova djela i ništa nam skriveno nije, niti smo ijednog momenta bili odsutni.
التفاسير العربية:
وَٱلۡوَزۡنُ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡحَقُّۚ فَمَن ثَقُلَتۡ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ
Na Sudnjem danu će se djela pravedno vagati, bez ikakve nepravde ili zakidanja, pa kome prevagne tas dobrih djela nad tasom loših - takvi su dobili ono što su željeli i spasili se od onoga čega su se bojali.
التفاسير العربية:
وَمَنۡ خَفَّتۡ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُم بِمَا كَانُواْ بِـَٔايَٰتِنَا يَظۡلِمُونَ
A kome prevagne tas loših djela nad tasom dobrih dijela - takvi su propali jer su sebe u propast na Sudnjem danu bacili, pošto su Allahove ajete poricali.
التفاسير العربية:
وَلَقَدۡ مَكَّنَّـٰكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَجَعَلۡنَا لَكُمۡ فِيهَا مَعَٰيِشَۗ قَلِيلٗا مَّا تَشۡكُرُونَ
O ljudi, mi smo vas na Zemlji smjestili i na njoj vam obezbijedili uslove za život, pa trebate Allahu zahvaljivati, ali vi doista malo zahvaljujete.
التفاسير العربية:
وَلَقَدۡ خَلَقۡنَٰكُمۡ ثُمَّ صَوَّرۡنَٰكُمۡ ثُمَّ قُلۡنَا لِلۡمَلَـٰٓئِكَةِ ٱسۡجُدُواْ لِأٓدَمَ فَسَجَدُوٓاْ إِلَّآ إِبۡلِيسَ لَمۡ يَكُن مِّنَ ٱلسَّـٰجِدِينَ
O ljudi, Mi smo stvorili vašeg oca Adema u najljepšem liku i obliku, a zatim smo melekima naredili da mu se poklone iz počasti, i oni su se pokorili i poklonili se, ali Iblis je odbio jer se uzoholio i inatio.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• من مقاصد إنزال القرآن الإنذار للكافرين والمعاندين، والتذكير للمؤمنين.
Allah je pripremio Zemlju da se ljudi na njoj mogu okoristiti izgradnjom, zemljoradnjom i vađenjem korisnih stvari pohranjenih u njenoj utrobi.


قَالَ مَا مَنَعَكَ أَلَّا تَسۡجُدَ إِذۡ أَمَرۡتُكَۖ قَالَ أَنَا۠ خَيۡرٞ مِّنۡهُ خَلَقۡتَنِي مِن نَّارٖ وَخَلَقۡتَهُۥ مِن طِينٖ
Uzvišeni Allah reče Iblisu koreći ga: "Šta te je spriječilo da primijeniš Moju naredbu i da se pokloniš Ademu?", a on je rekao: "Spriječilo me je to što sam ja bolji od njega, mene si stvorio od vatre, a njega si stvorio od ilovače, a vatra je plemenitija i bolja od ilovače."
التفاسير العربية:
قَالَ فَٱهۡبِطۡ مِنۡهَا فَمَا يَكُونُ لَكَ أَن تَتَكَبَّرَ فِيهَا فَٱخۡرُجۡ إِنَّكَ مِنَ ٱلصَّـٰغِرِينَ
Alllah mu reče: "Silazi iz Dženneta, nije tvoje da se u njemu oholiš jer je Džennet stanište za čiste i dobre. Ti ne možeš biti u njemu jer si ti, o Iblisu, prezren i ponižen iako smatraš da si časniji od Adema."
التفاسير العربية:
قَالَ أَنظِرۡنِيٓ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ
Iblis reče: "Gospodaru moj, daj mi vremena do Dana proživljenja, da bih zaveo koga mogu od ljudi."
التفاسير العربية:
قَالَ إِنَّكَ مِنَ ٱلۡمُنظَرِينَ
Allah mu reče: "O Iblisu, dato ti je vrijeme do prvog puhanja u rog kada će svi umrijeti i živ ostati samo Stvoritelj."
التفاسير العربية:
قَالَ فَبِمَآ أَغۡوَيۡتَنِي لَأَقۡعُدَنَّ لَهُمۡ صِرَٰطَكَ ٱلۡمُسۡتَقِيمَ
Iblis reče: "Zbog toga što si me u zabludu odveo sve dok nisam odbio pokornost Tebi odbijajući da se poklonim Ademu, ja ću potomke Ademove sigurno vrebati na pravom putu kako bih ih odveo s tog puta u zabludu, kao što sam ja zalutao, odbijajući da se poklonim njihovom ocu Ademu."
التفاسير العربية:
ثُمَّ لَأٓتِيَنَّهُم مِّنۢ بَيۡنِ أَيۡدِيهِمۡ وَمِنۡ خَلۡفِهِمۡ وَعَنۡ أَيۡمَٰنِهِمۡ وَعَن شَمَآئِلِهِمۡۖ وَلَا تَجِدُ أَكۡثَرَهُمۡ شَٰكِرِينَ
"Zatim ću im doći sa svih straha, odvraćat ću ih od vezanosti za Ahiret i nastojati da ih vežem za dunjaluk, ubacivaću im sumnje i uljepšavati strasti. Vidjećeš, Gospodaru moj, da većina njih neće biti zahvalna, zbog nevjerstva kojem ih podučavam."
التفاسير العربية:
قَالَ ٱخۡرُجۡ مِنۡهَا مَذۡءُومٗا مَّدۡحُورٗاۖ لَّمَن تَبِعَكَ مِنۡهُمۡ لَأَمۡلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنكُمۡ أَجۡمَعِينَ
Allah mu reče: "Iblisu, izlazi iz Dženneta prezren i otjeran od Allahove milosti! Na Sudnjem danu ću Džehennem ispuniti tobom i tvojim sljedbenicima, onima koji se pokore tebi, a ne Meni."
التفاسير العربية:
وَيَـٰٓـَٔادَمُ ٱسۡكُنۡ أَنتَ وَزَوۡجُكَ ٱلۡجَنَّةَ فَكُلَا مِنۡ حَيۡثُ شِئۡتُمَا وَلَا تَقۡرَبَا هَٰذِهِ ٱلشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ ٱلظَّـٰلِمِينَ
Allah reče Ademu: "O Ademe, ti i tvoja supruga Hava stanujte u Džennetu, i jedite lijepa jela koja želite, a nemojte jesti sa ovog drveta (s kojim ih je Allah upoznao) jer ako to učinite nakon Moje zabrane - bit ćete od onih koji prelaze Allahove granice."
التفاسير العربية:
فَوَسۡوَسَ لَهُمَا ٱلشَّيۡطَٰنُ لِيُبۡدِيَ لَهُمَا مَا وُۥرِيَ عَنۡهُمَا مِن سَوۡءَٰتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهَىٰكُمَا رَبُّكُمَا عَنۡ هَٰذِهِ ٱلشَّجَرَةِ إِلَّآ أَن تَكُونَا مَلَكَيۡنِ أَوۡ تَكُونَا مِنَ ٱلۡخَٰلِدِينَ
Iblis im se obrati skrivenim govorom kako bi uzrokovao da im se otkrije ono što se mora pokriti (avreti), pa im reče: "Allah vam je zabranio da jedete s ovog drveta samo zato što ne voli da budete meleki ili vječno u Džennetu."
التفاسير العربية:
وَقَاسَمَهُمَآ إِنِّي لَكُمَا لَمِنَ ٱلنَّـٰصِحِينَ
I zakle im se, Ademu i Havi, Allahom i reče: "Ja vam, doista, iskreni savjet upućujem ovim što vam govorim."
التفاسير العربية:
فَدَلَّىٰهُمَا بِغُرُورٖۚ فَلَمَّا ذَاقَا ٱلشَّجَرَةَ بَدَتۡ لَهُمَا سَوۡءَٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخۡصِفَانِ عَلَيۡهِمَا مِن وَرَقِ ٱلۡجَنَّةِۖ وَنَادَىٰهُمَا رَبُّهُمَآ أَلَمۡ أَنۡهَكُمَا عَن تِلۡكُمَا ٱلشَّجَرَةِ وَأَقُل لَّكُمَآ إِنَّ ٱلشَّيۡطَٰنَ لَكُمَا عَدُوّٞ مُّبِينٞ
I tako Iblis prevarom uzrokova da izgube stepen na kojem su bili, i kad pojedoše sa tog zabranjenog drveta otkriše im se avreti, te uzeše džennetsko lišće da pokriju avrete. Njihov Gospodar ih dozva rekavši: "Zar vam nisam zabranio da jedete sa ovog drveta? I zar vas nisam upozorio da vam je šejtan jasni jeprijatelj?"
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• دلّت الآيات على أن من عصى مولاه فهو ذليل.
Ovi ajeti ukazuju na to da je svako ko griješi prema Allahu ponižen.

• أعلن الشيطان عداوته لبني آدم، وتوعد أن يصدهم عن الصراط المستقيم بكل أنواع الوسائل والأساليب.
Šejtan je ispoljio svoje neprijateljstvo prema Ademovim potomcima i zaprijetio je da će ih zavesti s pravog puta svim mogućim sredstvima i na sve moguće načine.

• خطورة المعصية وأنها سبب لعقوبات الله الدنيوية والأخروية.
Ovi ajeti ukazuju na opasnost grijeha i da je grijeh uzrok Allahove kazne i na dunjaluku i na Ahiretu.


قَالَا رَبَّنَا ظَلَمۡنَآ أَنفُسَنَا وَإِن لَّمۡ تَغۡفِرۡ لَنَا وَتَرۡحَمۡنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ
Adem i Hava rekoše: "Gospodaru naš, mi smo prema sebi nepravedni bili, učinivši ono što si nam zabranio - jedenje sa tog drveta - i ako nam Ti ne oprostiš i ne smiluješ nam se, sigurno ćemo propasti i na dunjaluku i na Ahiretu."
التفاسير العربية:
قَالَ ٱهۡبِطُواْ بَعۡضُكُمۡ لِبَعۡضٍ عَدُوّٞۖ وَلَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُسۡتَقَرّٞ وَمَتَٰعٌ إِلَىٰ حِينٖ
Allah reče Ademu, Havi i Iblisu: "Silazite iz Dženneta na Zemlju, bićete neprijatelji jedni drugima. Na zemlji ćete imati boravište do roka određenog i koristit ćete se onime što je na njoj dok ne nastupi taj rok."
التفاسير العربية:
قَالَ فِيهَا تَحۡيَوۡنَ وَفِيهَا تَمُوتُونَ وَمِنۡهَا تُخۡرَجُونَ
Allah reče Ademu, Havi i njihovom potomstvu: "Na ovoj Zemlji ćete živjeti onoliko koliko vam Allah odredi, i na njoj ćete umrijeti i biti ukopani, a zatim ćete iz grobova izaći radi proživljenja."
التفاسير العربية:
يَٰبَنِيٓ ءَادَمَ قَدۡ أَنزَلۡنَا عَلَيۡكُمۡ لِبَاسٗا يُوَٰرِي سَوۡءَٰتِكُمۡ وَرِيشٗاۖ وَلِبَاسُ ٱلتَّقۡوَىٰ ذَٰلِكَ خَيۡرٞۚ ذَٰلِكَ مِنۡ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ لَعَلَّهُمۡ يَذَّكَّرُونَ
O sinovi Ademovi, dao sam vam nužnu odjeću koja prekriva vaše avrete, i dao sam vam ukrasnu odjeću kojom se uljepšavate među ljudima, a odjeća bogobojaznosti je najbolja odjeća, a to je činjenje onoga što sam vam naredio i klonjenje onoga što sam vam zabranio. Odjeća bogobojaznosti je bolja i vrijednija od materijalne odjeće, a i jedno i drugo su Allahovi znakovi koji ukazuju na Njegovu moć kako biste bili svjesni Njegovih blagodati prema vama i kako biste bili zahvalni.
التفاسير العربية:
يَٰبَنِيٓ ءَادَمَ لَا يَفۡتِنَنَّكُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ كَمَآ أَخۡرَجَ أَبَوَيۡكُم مِّنَ ٱلۡجَنَّةِ يَنزِعُ عَنۡهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوۡءَٰتِهِمَآۚ إِنَّهُۥ يَرَىٰكُمۡ هُوَ وَقَبِيلُهُۥ مِنۡ حَيۡثُ لَا تَرَوۡنَهُمۡۗ إِنَّا جَعَلۡنَا ٱلشَّيَٰطِينَ أَوۡلِيَآءَ لِلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ
O potomci Ademovi, neka vas ni slučajno ne zavede šejtan uljepšavajući vam grijeh skidanja odjeće i otkrivanja stidnih mjesta, i ostavljanje bogobojaznosti! On je vaše roditelje zaveo uljepšavajući im jedenje sa zabranjenog drveta sve dok nije bio uzrokom da iz Dženneta budu protjerani i da im se avreti otkriju. Šejtan i njegovi potomci vas vide dok vi njih ne vidite, pa ih se čuvajte. Mi smo šejtanima dali da ovladaju onima koji ne vjeruju u Allaha, dok vjernicima koji su Allahu pokorni ne mogu ovladati.
التفاسير العربية:
وَإِذَا فَعَلُواْ فَٰحِشَةٗ قَالُواْ وَجَدۡنَا عَلَيۡهَآ ءَابَآءَنَا وَٱللَّهُ أَمَرَنَا بِهَاۗ قُلۡ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَأۡمُرُ بِٱلۡفَحۡشَآءِۖ أَتَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ
Kada višebošci učine neku groznu stvar, poput pridruživanja sudruga Allahu ili poput tavafa oko Ka'be goli, bez odjeće, pravdaju se time da su zatekli svoje pretke da to rade, i da im je Allah to naredio. Reci im, o Muhammede i odgovori: "Allah ne naređuje grijehe već ih zabranjuje, pa kako to tvrdite za Njega? Zar o Allahu laži iznosite?"
التفاسير العربية:
قُلۡ أَمَرَ رَبِّي بِٱلۡقِسۡطِۖ وَأَقِيمُواْ وُجُوهَكُمۡ عِندَ كُلِّ مَسۡجِدٖ وَٱدۡعُوهُ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَۚ كَمَا بَدَأَكُمۡ تَعُودُونَ
O Muhammede, reci tim višebošcima: "Doista Allah naređuje pravdu, a ne naređuje razvrat i grijehe. On vam je naredio da samo Njega obožavate svugdje, posebno u džamijama, i da samo Njemu molitve upućujete i pokorni Mu iskreno budete. I kao što vas je Allah prvi put stvorio ni iz čega, On će vas i proživjeti, jer Onaj Ko može da vas u početku stvori može i da vas proživi nakon smrti."
التفاسير العربية:
فَرِيقًا هَدَىٰ وَفَرِيقًا حَقَّ عَلَيۡهِمُ ٱلضَّلَٰلَةُۚ إِنَّهُمُ ٱتَّخَذُواْ ٱلشَّيَٰطِينَ أَوۡلِيَآءَ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَيَحۡسَبُونَ أَنَّهُم مُّهۡتَدُونَ
Allah je od ljudi učinio dvije skupine: jedne je uputio i olakšao im puteve koji vode uputi, a otklonio prepreke koje sprečavaju dolazak do nje, dok je druge u zabludi ostavio jer su šejtane za svoje zaštitnike uzeli mimo Allaha i pokorili im se iz neznanja misleći da su na pravom putu.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• من أَشْبَهَ آدم بالاعتراف وسؤال المغفرة والندم والإقلاع - إذا صدرت منه الذنوب - اجتباه ربه وهداه. ومن أَشْبَهَ إبليس - إذا صدر منه الذنب بالإصرار والعناد - فإنه لا يزداد من الله إلا بُعْدًا.
Ko bude poput Adema kada je zgriješio priznajući grijeh, tražeći oprost i ostavljajući ga, Allah ga odabere i uputi, a ko bude poput Iblisa pa, kada učini grijeh, ustraje i inati se - Allah će ga još više udaljiti od pravog puta.

• اللباس نوعان: ظاهري يستر العورةَ، وباطني وهو التقوى الذي يستمر مع العبد، وهو جمال القلب والروح.
Dvije su vrste odjeće: vanjska koja prekriva avrete, i unutrašnja, bogobojaznost koja je uvijek uz čovjeka, i koja je ljepota srca i duše.

• كثير من أعوان الشيطان يدعون إلى نزع اللباس الظاهري؛ لتنكشف العورات، فيهون على الناس فعل المنكرات وارتكاب الفواحش.
Mnogi pomoćnici šejtanovi pozivaju skidanju vanjske odjeće, da bi otkrili avrete što bi ljude odvelo u razvrat i činjenje grijeha.

• أن الهداية بفضل الله ومَنِّه، وأن الضلالة بخذلانه للعبد إذا تولَّى -بجهله وظلمه- الشيطانَ، وتسبَّب لنفسه بالضلال.
Uputa biva dar od Allaha, a zabluda je posljedica Allahovog ostavljanja čovjeka na cjedilu zbog čovjekovog uzimanja šejtana za zaštitnika, jer je on neznalica i nepravedan. Time je čovjek sam uzrokovao svoju zabludu.


۞يَٰبَنِيٓ ءَادَمَ خُذُواْ زِينَتَكُمۡ عِندَ كُلِّ مَسۡجِدٖ وَكُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ وَلَا تُسۡرِفُوٓاْۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُسۡرِفِينَ
O potomci Ademovi, kada želite namaz ili tavaf obaviti obucite odjeću koja prekriva vaše avrete i čistu odjeću kojom se uljepšavate, i jedite i pijte lijepa pića i jela koja želite, a koja je Allah dozvolio, i nemojte prelaziti granicu umjerenosti u tome, niti granicu dozvoljenog, čineći nedozvoljeno. Allah ne voli one koji prelaze granice umjerenosti.
التفاسير العربية:
قُلۡ مَنۡ حَرَّمَ زِينَةَ ٱللَّهِ ٱلَّتِيٓ أَخۡرَجَ لِعِبَادِهِۦ وَٱلطَّيِّبَٰتِ مِنَ ٱلرِّزۡقِۚ قُلۡ هِيَ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا خَالِصَةٗ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۗ كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ لِقَوۡمٖ يَعۡلَمُونَ
O Poslaniče, reci kao odgovor višebošcima i ostalima koji zabranjuju odjeću i lijepa jela iako je to Allah dozvolio: "Ko vam je zabranio odjeću koja je ukras za vas? I ko vam je zabranio lijepa jela i pića i druge stvari kojima vas je Allah opskrbio? Te lijepe stvari su halal vjernicima na dunjaluku iako i drugi u njima učestvuju, a na Ahiretu će samo vjernicima biti date dok ih nevjernici neće imati, zato što je Džennet zabranjen nevjernicima." Na ovaj način podrobno objašnjavamo Naše ajete ljudima koji pouku dokučuju, jer njima to koristi.
التفاسير العربية:
قُلۡ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ ٱلۡفَوَٰحِشَ مَا ظَهَرَ مِنۡهَا وَمَا بَطَنَ وَٱلۡإِثۡمَ وَٱلۡبَغۡيَ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّ وَأَن تُشۡرِكُواْ بِٱللَّهِ مَا لَمۡ يُنَزِّلۡ بِهِۦ سُلۡطَٰنٗا وَأَن تَقُولُواْ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ
O Poslaniče, reci tim višebošcima koji zabranjuju ono što je Allah dozvolio: "Allah je Svojim robovima zabranio razvrat - a to su odvratni grijesi, vidljivi i nevidljivi - i zabranio je sve druge grijehe od čega je i napad na ljudski život, imetak i čast. I Allah vam je zabranio da Allahu druge pridružujete, jer za to nemate dokaza, i zabranio vam je da o Njegovim imenima, svojstvima, djelima i propisima govorite bez znanja."
التفاسير العربية:
وَلِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٞۖ فَإِذَا جَآءَ أَجَلُهُمۡ لَا يَسۡتَأۡخِرُونَ سَاعَةٗ وَلَا يَسۡتَقۡدِمُونَ
Svaka generacija ima određeni rok, koji neće biti odložen niti ubrzan.
التفاسير العربية:
يَٰبَنِيٓ ءَادَمَ إِمَّا يَأۡتِيَنَّكُمۡ رُسُلٞ مِّنكُمۡ يَقُصُّونَ عَلَيۡكُمۡ ءَايَٰتِي فَمَنِ ٱتَّقَىٰ وَأَصۡلَحَ فَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ
O potomci Ademovi, kada vam dođu Moji poslanici iz vaših naroda da vam uče ono što sam im objavio u Mojim knjigama - pokorite im se i slijedite ono sa čim su došli! Oni koji se čuvaju Allahove kazne činjenjem onoga što je On naredio i klonjenjem onoga što je On zabranio i koji dobra djela čine - za njih nema straha na Sudnjem danu, niti će tugovati za dunjalučkim užicima koji su im promakli.
التفاسير العربية:
وَٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَٱسۡتَكۡبَرُواْ عَنۡهَآ أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ
A nevjernici koji Naše ajete poriču i iz oholosti odbijaju da rade po onome sa čim su im došli poslanici - takvi su stanovnici Vatre u kojoj će vječno boraviti.
التفاسير العربية:
فَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّنِ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا أَوۡ كَذَّبَ بِـَٔايَٰتِهِۦٓۚ أُوْلَـٰٓئِكَ يَنَالُهُمۡ نَصِيبُهُم مِّنَ ٱلۡكِتَٰبِۖ حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَتۡهُمۡ رُسُلُنَا يَتَوَفَّوۡنَهُمۡ قَالُوٓاْ أَيۡنَ مَا كُنتُمۡ تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِۖ قَالُواْ ضَلُّواْ عَنَّا وَشَهِدُواْ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمۡ أَنَّهُمۡ كَانُواْ كَٰفِرِينَ
Niko nije nepravedniji od onoga ko na Allaha laže, pripisujući Mu sudruga, ili manjkavost, ili da je rekao nešto što nije rekao, ili poriče Njegove jasne ajete, koji upućuju na pravi put! Takvima će biti dat onaj udio u dunjalučkim užicima koji im je zapisan u Ploči pomno čuvanoj, sve dok im ne dođe melek smrti i njegovi pomoćnici da im duše uzmu i kažu im podrugljivo: "Gdje su božanstva koja ste pored Allaha obožavali? Pozovite ih da vam pomognu!" Višebošci će reći melekima: "Otišla su nam božanstva koja smo obožavali i ne znamo gdje su." Potvrdit će da su bili nevjernici ali im to tada neće koristiti već će biti dokaz protiv njih.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• المؤمن مأمور بتعظيم شعائر الله من خلال ستر العورة والتجمل في أثناء صلاته وخاصة عند التوجه للمسجد.
Vjerniku je naređeno da poštuje Allahova znamenja kroz pokrivanje avreta i uljepšavanje tokom namaza, posebno kada se ide u džamiju.

• من فسر القرآن بغير علم أو أفتى بغير علم أو حكم بغير علم فقد قال على الله بغير علم وهذا من أعظم المحرمات.
Ko tumači Kur'an bez znanja ili izdaje pravne decizije ili sudi bez znanja - takav o Allahu govori bez znanja što je jedan od najvećih grijeha.

• في الآيات دليل على أن المؤمنين يوم القيامة لا يخافون ولا يحزنون، ولا يلحقهم رعب ولا فزع، وإذا لحقهم فمآلهم الأمن.
U ovim ajetima je dokaz da se vjernici na Sudnjem danu neće bojati, niti će tugovati, njih neće zadesiti strah Sudnjeg dana, a ako budu od slabijih vjernika koje će ipak zadesiti nešto od toga - na kraju će završiti u sigurnosti (u Džennetu).

• أظلم الناس من عطَّل مراد الله تعالى من جهتين: جهة إبطال ما يدل على مراده، وجهة إيهام الناس بأن الله أراد منهم ما لا يريده الله.
Najveći nepravednici su oni koji ljude obmanjuju po pitanju onoga što Allah želi, bilo sa aspekta da takav poriče ono što Allah želi ili da ih obmanjuje da Allah nešto želi, a On ustvari ne želi.


قَالَ ٱدۡخُلُواْ فِيٓ أُمَمٖ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِكُم مِّنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِ فِي ٱلنَّارِۖ كُلَّمَا دَخَلَتۡ أُمَّةٞ لَّعَنَتۡ أُخۡتَهَاۖ حَتَّىٰٓ إِذَا ٱدَّارَكُواْ فِيهَا جَمِيعٗا قَالَتۡ أُخۡرَىٰهُمۡ لِأُولَىٰهُمۡ رَبَّنَا هَـٰٓؤُلَآءِ أَضَلُّونَا فَـَٔاتِهِمۡ عَذَابٗا ضِعۡفٗا مِّنَ ٱلنَّارِۖ قَالَ لِكُلّٖ ضِعۡفٞ وَلَٰكِن لَّا تَعۡلَمُونَ
Meleki im rekoše: "O višebošci, uđite u Vatru među narode koji su bili prije vas u nevjerstvu i zabludi, od ljudi i džina." Kad god jedan narod uđe u Džehennem proklinje onaj narod koji je prije njega ušao, pa kad se svi sakupe u Džehennemu reći će oni koji su kasnije ušli - rulja i sljedbenici - za one koji su prvi ušli - glavešine i prvaci: "Gospodaru naš, ovi velikani su nas odveli sa pravog puta pa ih dvostruko kazni, jer su nam uljepšavali zabludu!" Allah će im odgovoriti: "Svaka skupina među vama će osjetiti dvostruku kaznu, ali vi to ne znate i ne dokučujete."
التفاسير العربية:
وَقَالَتۡ أُولَىٰهُمۡ لِأُخۡرَىٰهُمۡ فَمَا كَانَ لَكُمۡ عَلَيۡنَا مِن فَضۡلٖ فَذُوقُواْ ٱلۡعَذَابَ بِمَا كُنتُمۡ تَكۡسِبُونَ
Prvaci rekoše svojim sljedbenicima: "Nikakvu prednost u odnosu na nas nemate pa da zaslužite olakšanje kazne. Poenta je u djelima koja ste činili i nemate opravdanja u slijeđenju zablude. Zato okusite kaznu kao što smo i mi okusili, zbog djela koja ste činili, zbog nevjerstva i grijeha."
التفاسير العربية:
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَٱسۡتَكۡبَرُواْ عَنۡهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمۡ أَبۡوَٰبُ ٱلسَّمَآءِ وَلَا يَدۡخُلُونَ ٱلۡجَنَّةَ حَتَّىٰ يَلِجَ ٱلۡجَمَلُ فِي سَمِّ ٱلۡخِيَاطِۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُجۡرِمِينَ
Doista oni koji poriču Naše jasne ajete i oholeći se odbijaju da im se pokore neće dobiti nikakvo dobro: neće se džennetska vrata otvoriti za njihova djela jer su bili nevjernici i činili loša djela, niti za njihove duše kada umru, i nikada neće ući u Džennet osim ako bi deva, kao jedna od najvećih životinja, prošla kroz iglene uši koje su najtješnje, što je nemoguće. To je nemogući uslov za njihov ulazak u Džennet, i tako Allah radi sa onima koji čine velike grijehe.
التفاسير العربية:
لَهُم مِّن جَهَنَّمَ مِهَادٞ وَمِن فَوۡقِهِمۡ غَوَاشٖۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلظَّـٰلِمِينَ
Ti oholi poricatelji će u Džehennemu imati ležaj od vatre i pokrivač od vatre. Tako Allah kažnjava one koji prelaze Njegove granice bivajući nevjernici i okrećući se od Njega.
التفاسير العربية:
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ لَا نُكَلِّفُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَآ أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ
A oni koji vjeruju u svog Gospodara i čine dobra djela koliko mogu - a Allah nikog ne zadužuje preko njegovih mogućnosti - biće stanovnici Dženneta u kojem će vječno boraviti.
التفاسير العربية:
وَنَزَعۡنَا مَا فِي صُدُورِهِم مِّنۡ غِلّٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهِمُ ٱلۡأَنۡهَٰرُۖ وَقَالُواْ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِي هَدَىٰنَا لِهَٰذَا وَمَا كُنَّا لِنَهۡتَدِيَ لَوۡلَآ أَنۡ هَدَىٰنَا ٱللَّهُۖ لَقَدۡ جَآءَتۡ رُسُلُ رَبِّنَا بِٱلۡحَقِّۖ وَنُودُوٓاْ أَن تِلۡكُمُ ٱلۡجَنَّةُ أُورِثۡتُمُوهَا بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
U potpunost njihovog uživanja u Džennetu spada to što će Allah iz njihovih srca ukloniti mržnju i zlobu, i daće da ispod njih rijeke teku. Oni će reći, priznajući Allahovu blagodat prema njima: "Hvala Allahu Koji nas je uputio ka dobrim djelima zbog kojih smo došli do ovih stepeni, da nas On nije uputio ne bismo mi mogli biti upućeni sami od sebe. Poslanici našeg Gospodara su dolazili sa istinom u koju nema sumnje, i njihova obećanja i njihove prijetnje bijahu istina." Dozvaće ih neko: "To je Džennet o kojem su vas obavijestili Moji poslanici na dunjaluku, Allah vam je dao da vam on bude konačna odrednica jer ste dobra djela radili, djela kojima ste željeli Allahovo lice."
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• المودة التي كانت بين المكذبين في الدنيا تنقلب يوم القيامة عداوة وملاعنة.
Ljubav koja je postojala među poricateljima na dunjaluku pretvoriće se na Sudnjem danu u mržnju i proklinjanje.

• أرواح المؤمنين تفتح لها أبواب السماء حتى تَعْرُج إلى الله، وتبتهج بالقرب من ربها والحظوة برضوانه.
Dušama vjernika će se otvoriti nebeska vrata kako bi se uzdigle ka Allahu i kako bi njihova srca bila radosna zbog susreta sa Njim i postizanja Njegovog zadovoljstva.

• أرواح المكذبين المعرضين لا تفتح لها أبواب السماء، وإذا ماتوا وصعدت فهي تستأذن فلا يؤذن لها، فهي كما لم تصعد في الدنيا بالإيمان بالله ومعرفته ومحبته، فكذلك لا تصعد بعد الموت، فإن الجزاء من جنس العمل.
Dušama poricateljima koji odbijaju uputu neće biti otvorena nebeska vrata, pa kada oni umru i njihove duše zatraže dozvolu da se uzdignu - neće im biti dozvoljeno. Kao što se na dunjaluku nisu uzdigle kroz vjerovanje u Allaha, spoznaju Njega i ljubav prema Njemu, tako se neće uzdići poslije smrti, jer kako čovjek radi tako mu se vraća.

• أهل الجنة نجوا من النار بعفو الله، وأدخلوا الجنة برحمة الله، واقتسموا المنازل وورثوها بالأعمال الصالحة وهي من رحمته، بل من أعلى أنواع رحمته.
Džennetlija će biti spašeni od Vatre Allahovim oprostom i uvedeni u Džennet Allahovom milošću. Svako će dobiti svoje mjesto u Džennetu zbog dobrih djela koja je radio i sve to spada u Allahovu milost, čak u najuzvišenije vrste Njegove milosti.


وَنَادَىٰٓ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِ أَصۡحَٰبَ ٱلنَّارِ أَن قَدۡ وَجَدۡنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقّٗا فَهَلۡ وَجَدتُّم مَّا وَعَدَ رَبُّكُمۡ حَقّٗاۖ قَالُواْ نَعَمۡۚ فَأَذَّنَ مُؤَذِّنُۢ بَيۡنَهُمۡ أَن لَّعۡنَةُ ٱللَّهِ عَلَى ٱلظَّـٰلِمِينَ
Džennetlije će dozvati Džehennemlije nakon što svaka skupina uđe u svoje pripremljeno mjesto: "Mi smo stvarno našli Džennet kojeg nam je obećao naš Gospodar i u koji nas je uveo, pa da li ste vi, o nevjernici, našli Vatru koju vam je Allah obećao?" Oni će reći: "Da, stvarno smo našli Vatru koju nam je obećao." Tada će neko dozvati: "Allah udaljio nepravednike od Njegove milosti! Bio im je otvorio vrata Svoje milosti na dunjaluku pa su se okrenuli od nje."
التفاسير العربية:
ٱلَّذِينَ يَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَيَبۡغُونَهَا عِوَجٗا وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ كَٰفِرُونَ
Ovi nepravednici su oni koji su se okretali od Allahovog puta i druge podsticali na okretanje od njega, i nadali su se da put istine bude iskrivljen kako ljudi ne bi njime išli, i u Ahiret su bili nevjernici tako da se nisu pripremili za njega.
التفاسير العربية:
وَبَيۡنَهُمَا حِجَابٞۚ وَعَلَى ٱلۡأَعۡرَافِ رِجَالٞ يَعۡرِفُونَ كُلَّۢا بِسِيمَىٰهُمۡۚ وَنَادَوۡاْ أَصۡحَٰبَ ٱلۡجَنَّةِ أَن سَلَٰمٌ عَلَيۡكُمۡۚ لَمۡ يَدۡخُلُوهَا وَهُمۡ يَطۡمَعُونَ
Između ove dvije skupine: Džennetlija i Džehennemlija, bit će visoka pregrada, bedemi, i na njima će biti ljudi kojima su se izjednačila dobra i loša djela. Oni će prepoznati Džennetlije po njihovim znakovima, poput bjeline lica, i Džehennemlije po njihovim znakovima, poput crnila njihovog lica. Ovi ljudi će dozvati Džennetlije iz počasti: "Selamun 'alejkum!" To će biti kada Džennetlije još nisu ušli u Džennet i nadaju se ulasku u njega Allahovom milošću.
التفاسير العربية:
۞وَإِذَا صُرِفَتۡ أَبۡصَٰرُهُمۡ تِلۡقَآءَ أَصۡحَٰبِ ٱلنَّارِ قَالُواْ رَبَّنَا لَا تَجۡعَلۡنَا مَعَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ
Kada pogledi onih koji su na bedemima budu okrenuti ka Džehennemlijama i vide u kakvim se mukama nalaze zamolit će Allaha: "Gospodaru naš, nemoj nas staviti sa nepravednicima nevjernicima i višebošcima."
التفاسير العربية:
وَنَادَىٰٓ أَصۡحَٰبُ ٱلۡأَعۡرَافِ رِجَالٗا يَعۡرِفُونَهُم بِسِيمَىٰهُمۡ قَالُواْ مَآ أَغۡنَىٰ عَنكُمۡ جَمۡعُكُمۡ وَمَا كُنتُمۡ تَسۡتَكۡبِرُونَ
I oni na bedemima će dozvati nevjernike Džehennemlije koje će prepoznati po znakovima njihovim, poput crnila lica, plavih očiju: "Nije vam koristilo vaše sakupljanje imetka i ljudstva, niti vam je koristilo to što ste se, iz oholosti, okretali od istine."
التفاسير العربية:
أَهَـٰٓؤُلَآءِ ٱلَّذِينَ أَقۡسَمۡتُمۡ لَا يَنَالُهُمُ ٱللَّهُ بِرَحۡمَةٍۚ ٱدۡخُلُواْ ٱلۡجَنَّةَ لَا خَوۡفٌ عَلَيۡكُمۡ وَلَآ أَنتُمۡ تَحۡزَنُونَ
Allah se obrati nevjernicima, koreći ih: "Jesu li ovo oni za koje ste se zaklinjali da ih neće stići Allahova milost?" A reći će vjernicima: "Uđite u Džennet, nećete se bojati onoga što vas čeka, niti ćete tugovati za dunjalučkim užicima koji su vam promakli, jer ćete u vječnom blagostanju biti."
التفاسير العربية:
وَنَادَىٰٓ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِ أَصۡحَٰبَ ٱلۡجَنَّةِ أَنۡ أَفِيضُواْ عَلَيۡنَا مِنَ ٱلۡمَآءِ أَوۡ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُۚ قَالُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ حَرَّمَهُمَا عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ
Džehennemlije će dozvati Džennetlije: "Prolijte na nas vode, o Džennetlije, ili nam dajte hrane kojom vas je Allah opskrbio!" Džennetlije će reći: "Allah je to zabranio nevjernicima zbog njihovog nevjerstva, i mi vam nećemo dati ono što vam je Allah zabranio."
التفاسير العربية:
ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ دِينَهُمۡ لَهۡوٗا وَلَعِبٗا وَغَرَّتۡهُمُ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَاۚ فَٱلۡيَوۡمَ نَنسَىٰهُمۡ كَمَا نَسُواْ لِقَآءَ يَوۡمِهِمۡ هَٰذَا وَمَا كَانُواْ بِـَٔايَٰتِنَا يَجۡحَدُونَ
Ovi nevjernici su svoju vjeru uzeli za zabavu i igru, i obmanuo ih je dunjalučki život svojim ukrasima; na Sudnjem danu će Allah njih zaboraviti i ostaviti da pate kao što su oni bili zaboravili susret na Sudnjem danu i nisu se za njega spremali, već su poricali Allahove dokaze iako su znali da su istina.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• عدم الإيمان بالبعث سبب مباشر للإقبال على الشهوات.
Nevjerovanje u proživljenje je jedan od direktnih uzroka slijeđenja strasti.

• يتيقن الناس يوم القيامة تحقق وعد الله لأهل طاعته، وتحقق وعيده للكافرين.
Na Sudnjem danu će se ljudi uvjeriti u ostvarenje Allahovog obećanja pokornima i Njegove prijetnje nevjernicima.

• الناس يوم القيامة فريقان: فريق في الجنة وفريق في النار، وبينهما فريق في مكان وسط لتساوي حسناتهم وسيئاتهم، ومصيرهم إلى الجنة.
Ljudi će na Sudnjem danu biti u dvije glavne skupine: jedna skupina će ući u Džennet, a druga u Džehennem, dok će između njih, na sredini, biti manja skupina koja ima isto dobrih i loših djela, i oni će na kraju ući u Džennet.

• على الذين يملكون المال والجاه وكثرة الأتباع أن يعلموا أن هذا كله لن يغني عنهم من الله شيئًا، ولن ينجيهم من عذاب الله.
Oni koji imaju puno imetka, ugled, mnoštvo sljedbenika, trebaju znati da im ništa od toga neće pomoći kod Allaha, i neće ih spasiti od Njegove kazne.


وَلَقَدۡ جِئۡنَٰهُم بِكِتَٰبٖ فَصَّلۡنَٰهُ عَلَىٰ عِلۡمٍ هُدٗى وَرَحۡمَةٗ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ
Došli smo vam sa ovim Kur'anom koji je objavljen Muhammedu, sallallahu 'alejhi ve sellem, i objasnili smo ga po znanju Našem; on vjernike vodi ka ispravnosti i istini, i on je milost za vjernike zbog toga što ukazuje na dobro oba svijeta.
التفاسير العربية:
هَلۡ يَنظُرُونَ إِلَّا تَأۡوِيلَهُۥۚ يَوۡمَ يَأۡتِي تَأۡوِيلُهُۥ يَقُولُ ٱلَّذِينَ نَسُوهُ مِن قَبۡلُ قَدۡ جَآءَتۡ رُسُلُ رَبِّنَا بِٱلۡحَقِّ فَهَل لَّنَا مِن شُفَعَآءَ فَيَشۡفَعُواْ لَنَآ أَوۡ نُرَدُّ فَنَعۡمَلَ غَيۡرَ ٱلَّذِي كُنَّا نَعۡمَلُۚ قَدۡ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ وَضَلَّ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ
Nevjernici samo čekaju da ih zadesi obećana bolna kazna na Ahiretu. Onog dana kada ih zadesi kazna o kojoj su obaviješteni i kada vjernici dobiju nagradu o kojoj su obaviješteni, reći će oni koji su na dunjaluku zaboravili Kur'an i nisu radili po onome što je u njemu: "Poslanici našeg Gospodara su dolazili sa istinom u koju nema sumnje, kao što nema sumnje da je sve to od Allaha, pa kamo sreće da imamo posrednike koji će se za nas zauzimati kod Allaha, da nam spasi kazne, ili kamo sreće da se vratimo na dunjaluk da radimo dobra djela umjesto loših i tako se spasimo!" Ovi su nevjernici propali jer su sebe u propast bacali svojim nevjerstvom, i nestalo je ono što su obožavali pored Allaha pa im ništa neće koristiti.
التفاسير العربية:
إِنَّ رَبَّكُمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٖ ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰ عَلَى ٱلۡعَرۡشِۖ يُغۡشِي ٱلَّيۡلَ ٱلنَّهَارَ يَطۡلُبُهُۥ حَثِيثٗا وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَ وَٱلنُّجُومَ مُسَخَّرَٰتِۭ بِأَمۡرِهِۦٓۗ أَلَا لَهُ ٱلۡخَلۡقُ وَٱلۡأَمۡرُۗ تَبَارَكَ ٱللَّهُ رَبُّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
O ljudi, doista je vaš Gospodar Allah, Onaj Koji je stvorio nebesa i Zemlju ni iz čega za šest dana, a zatim se iznad Arša uzdigao onako kako Njemu dolikuje, čiju bit mi ne možemo dokučiti. On noćne tmine smjenjuje svjetlošću dana, i svjetlost dana smjenjuje tminama noći, tako da je jedno od drugog neodvojivo. I On je stvorio Sunce, Mjesec i zvijezde, sve podređeno (zakonima), i samo On sve stvara, pa ko je stvoritelj mimo Njega? Samo Njemu pripada odredba, i u Njega je veliko dobro i dobročinstvo, i samo On posjeduje osobine veličanstva i savršenstva, Gospodar svih svjetova!
التفاسير العربية:
ٱدۡعُواْ رَبَّكُمۡ تَضَرُّعٗا وَخُفۡيَةًۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُعۡتَدِينَ
O vjernici, potpuno ponizno molite svog Gospodara, u sebi, iskreno, bez želje da vas neko vidi, i ne pridružujući nekog Allahu u dovi. Doista On ne voli one koji prelaze Njegove granice u dovi, a u najveće vidove prelaženja Njegovih granica u dovi spada upućivanje dove nekom pored Njega, kao što to rade višebošci.
التفاسير العربية:
وَلَا تُفۡسِدُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ بَعۡدَ إِصۡلَٰحِهَا وَٱدۡعُوهُ خَوۡفٗا وَطَمَعًاۚ إِنَّ رَحۡمَتَ ٱللَّهِ قَرِيبٞ مِّنَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ
I ne pravite nered na zemlji čineći grijehe nakon što je Allah na njoj red uspostavio šaljući poslanike, i ispunio je pokornošću Njemu jedinom, i molite samo Njega, uz strah od Njegove kazne i nadanje Njegovoj nagradi. Doista je Allahova milost blizu dobročiniteljima, pa budite od njih.
التفاسير العربية:
وَهُوَ ٱلَّذِي يُرۡسِلُ ٱلرِّيَٰحَ بُشۡرَۢا بَيۡنَ يَدَيۡ رَحۡمَتِهِۦۖ حَتَّىٰٓ إِذَآ أَقَلَّتۡ سَحَابٗا ثِقَالٗا سُقۡنَٰهُ لِبَلَدٖ مَّيِّتٖ فَأَنزَلۡنَا بِهِ ٱلۡمَآءَ فَأَخۡرَجۡنَا بِهِۦ مِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِۚ كَذَٰلِكَ نُخۡرِجُ ٱلۡمَوۡتَىٰ لَعَلَّكُمۡ تَذَكَّرُونَ
Uzvišeni Allah šalje vjetrove koji nagovještavaju kišu, pa kada vjetrovi ponesu oblake otežane sadržajem vode, učinimo da ode do mrtvog predjela na koji spustimo kišu, i njom činimo da rode sve vrste plodova. Kao što dajemo da rađaju ti plodovi, učinićemo i izvešćemo mrtve iz njihovih grobova živim. To što radimo sa plodovima činimo kako biste se vi, o ljudi, sjetili Allahove moći i Njegovog veličanstvenog stvaranja i bili svjesni da On može proživjeti mrtve.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• القرآن الكريم كتاب هداية فيه تفصيل ما تحتاج إليه البشرية، رحمة من الله وهداية لمن أقبل عليه بقلب صادق.
Vjernici moraju moliti Allaha potpuno skrušeno i predano da bi im uslišio dove iz Svoje milosti.

• خلق الله السماوات والأرض في ستة أيام لحكمة أرادها سبحانه، ولو شاء لقال لها: كوني فكانت.
Sve vrste nereda na Zemlji su zabranjene.


وَٱلۡبَلَدُ ٱلطَّيِّبُ يَخۡرُجُ نَبَاتُهُۥ بِإِذۡنِ رَبِّهِۦۖ وَٱلَّذِي خَبُثَ لَا يَخۡرُجُ إِلَّا نَكِدٗاۚ كَذَٰلِكَ نُصَرِّفُ ٱلۡأٓيَٰتِ لِقَوۡمٖ يَشۡكُرُونَ
Iz plodne zemlje izlaze biljke, Allahovom dozvolom, na najpotpuniji način, a takav je i pravi vjernik - čuje opomenu i njome se okoristi, što kod njega proizvodi dobra djela, dok slana zemlja teško izrodi biljke, i to takve da u njima nema dobra i takav je nevjernik koji ne uzima pouku iz opomene i savjeta, kod kojeg opomena i savjet ne proizvode dobra djela. Kroz ovako veličanstvene raznovrsne primjere navodimo raznovrsne dokaze za potvrdu istine za one koji su zahvalni na Allahovim blagodatima i Njemu se pokoravaju.
التفاسير العربية:
لَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوۡمِهِۦ فَقَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥٓ إِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٍ عَظِيمٖ
Mi smo Nuha poslali kao poslanika njegovom narodu, da ih poziva u Allahovu jednoću, da samo Njega obožavaju i nikog drugog, i on im je govorio: "O narode moj, obožavajte samo Allaha, jer niko mimo Njega ne zaslužuje da bude obožavan. Ja se bojim za vas kazne u velikom danu, Sudnjem danu, ukoliko ustrajete na nevjerstvu."
التفاسير العربية:
قَالَ ٱلۡمَلَأُ مِن قَوۡمِهِۦٓ إِنَّا لَنَرَىٰكَ فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ
Glavešine njegovog naroda mu rekoše: "Mi smatramo da si ti, o Nuhu, daleko od ispravnog."
التفاسير العربية:
قَالَ يَٰقَوۡمِ لَيۡسَ بِي ضَلَٰلَةٞ وَلَٰكِنِّي رَسُولٞ مِّن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
Nuh reče glavešinama svog naroda: "Nisam ja u zabludi kao što mislite, već na uputi od mog Gospodara. Ja sam poslanik vama od Allaha, mog i vašeg Gospodara, i Gospodara svih svjetova."
التفاسير العربية:
أُبَلِّغُكُمۡ رِسَٰلَٰتِ رَبِّي وَأَنصَحُ لَكُمۡ وَأَعۡلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ
"Dostavljam vam Objavu koju mi je objavio Allah, i želim vam dobro time što vas podstičem na primjenjivanje onoga što je On naredio, jer to donosi veliku nagradu, i time što vas upozoravam na činjenje onoga što je On zabranio, jer to donosi kaznu. Ja od Allaha znam ono što vi ne znate, jer me je On podučio putem Objave."
التفاسير العربية:
أَوَعَجِبۡتُمۡ أَن جَآءَكُمۡ ذِكۡرٞ مِّن رَّبِّكُمۡ عَلَىٰ رَجُلٖ مِّنكُمۡ لِيُنذِرَكُمۡ وَلِتَتَّقُواْ وَلَعَلَّكُمۡ تُرۡحَمُونَ
"Zar se čudite tome što vam objava i opomena od vašeg Gospodara dolazi na jeziku jednog od vas koga poznajete, koji je među vama odrastao i nikada nije bio lažov niti zabludjeo i ko ne pripada nekom drugom narodu? Došao vam je da vas upozori na Allahovu kaznu ako poreknete i budete nepokorni, i da vas pozove da se čuvate Njegove kazne činjenjem onoga što je On naredio i kloneći se onoga što je On zabranio kako bi vam se milost ukazala ukoliko povjerujete."
التفاسير العربية:
فَكَذَّبُوهُ فَأَنجَيۡنَٰهُ وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥ فِي ٱلۡفُلۡكِ وَأَغۡرَقۡنَا ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَآۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَوۡمًا عَمِينَ
Njegov narod ga u laž utjera i ne povjerova, ustrajaše na njihovom nevjerstvu pa Nuh uputi dovu Allahu da ih uništi. Allah spasi njega i vjernike koji ga slijede od potopa, na lađi, a potopi one koji su u poricali Njegove ajete i ustrajali u tome, kao vid kazne. Doista su njihova srca bila slijepa za istinu.
التفاسير العربية:
۞وَإِلَىٰ عَادٍ أَخَاهُمۡ هُودٗاۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥٓۚ أَفَلَا تَتَّقُونَ
I plemenu 'Ad poslasmo kao poslanika jednog od njih, Huda, 'alejhisselam, koji reče: "O narode moj, samo Allaha obožavajte, jer niko mimo Njega ne zaslužuje da ga obožavate! Zar se nećete sačuvati Njegove kazne činjenjem onoga što naređuje i klonjenjem onoga što zabranjuje?"
التفاسير العربية:
قَالَ ٱلۡمَلَأُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦٓ إِنَّا لَنَرَىٰكَ فِي سَفَاهَةٖ وَإِنَّا لَنَظُنُّكَ مِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ
Glavešine i prvaci njegovog naroda koji su nevjernici rekoše: "Mi znamo da si ti, o Hude, malouman, čim nas pozivaš da samo Allaha obožavamo i ostavimo obožavanje kipova. Mi smo ubijeđeni da lažeš u tvrdnji da si poslanik."
التفاسير العربية:
قَالَ يَٰقَوۡمِ لَيۡسَ بِي سَفَاهَةٞ وَلَٰكِنِّي رَسُولٞ مِّن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
Hud im odgovori: "Narode moj, nisam ja malouman već sam poslanik Gospodara svih svjetova."
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• الأرض الطيبة مثال للقلوب الطيبة حين ينزل عليها الوحي الذي هو مادة الحياة، وكما أن الغيث مادة الحياة، فإن القلوب الطيبة حين يجيئها الوحي، تقبله وتعلمه وتنبت بحسب طيب أصلها، وحسن عنصرها، والعكس.
Najveći maloumnik je onaj ko na istinu odgovori odbijanjem i poricanjem, oholo odbijajući pokoriti se učenima i savjetnicima, čije srce i čija djela slijede svakog griješnog šejtana.


أُبَلِّغُكُمۡ رِسَٰلَٰتِ رَبِّي وَأَنَا۠ لَكُمۡ نَاصِحٌ أَمِينٌ
"Dostavljam vam ono što mi je Allah naredio da vam dostavim, monoteizam i Njegov zakon. Ja sam vam, uistinu, iskreni i pouzdani savjetnik u onome što mi je naređeno da vam dostavim, ništa ne dodajem niti oduzimam."
التفاسير العربية:
أَوَعَجِبۡتُمۡ أَن جَآءَكُمۡ ذِكۡرٞ مِّن رَّبِّكُمۡ عَلَىٰ رَجُلٖ مِّنكُمۡ لِيُنذِرَكُمۡۚ وَٱذۡكُرُوٓاْ إِذۡ جَعَلَكُمۡ خُلَفَآءَ مِنۢ بَعۡدِ قَوۡمِ نُوحٖ وَزَادَكُمۡ فِي ٱلۡخَلۡقِ بَصۜۡطَةٗۖ فَٱذۡكُرُوٓاْ ءَالَآءَ ٱللَّهِ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ
"Zar se čudite tome što vam je opomena od vašeg Gospodara došla na jeziku jednog od vas, a ne od meleka ili džina? Hvalite vašeg Gospodara i zahvaljujte Mu na tome što vam je dao vlast na Zemlji i učinio vas nasljednicima Nuhovog naroda koje je uništio zbog njihovog nevjerstva. Zahvaljujte Allahu što vas je odlikovao velikim i snažnim tijelima, i što vam je dao moć, i sjetite se Allahoviا neizmjernih blagodati prema vama kako biste dobili ono što želite i spasili se onoga čega se bojite."
التفاسير العربية:
قَالُوٓاْ أَجِئۡتَنَا لِنَعۡبُدَ ٱللَّهَ وَحۡدَهُۥ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعۡبُدُ ءَابَآؤُنَا فَأۡتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ
Njegov mu narod reče: "O Hude, zar si nam došao naređivati da samo Allaha obožavamo i da ostavimo ono što su naši preci obožavali? Daj tu kaznu kojom nam prijetiš ako istinu govoriš!"
التفاسير العربية:
قَالَ قَدۡ وَقَعَ عَلَيۡكُم مِّن رَّبِّكُمۡ رِجۡسٞ وَغَضَبٌۖ أَتُجَٰدِلُونَنِي فِيٓ أَسۡمَآءٖ سَمَّيۡتُمُوهَآ أَنتُمۡ وَءَابَآؤُكُم مَّا نَزَّلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلۡطَٰنٖۚ فَٱنتَظِرُوٓاْ إِنِّي مَعَكُم مِّنَ ٱلۡمُنتَظِرِينَ
Hud im odgovori: "Izazvali ste Allahovu kaznu i srdžbu i ona će vas, bez sumnje, zadesiti. Zar se sa mnom raspravljate oko kipova kojima ste sami vi i vaši preci dali imena i učinili ih božanstvima, bez da su stvarna? Allah vam nije dao dokaz za takvo nešto, pa pričekajte da vas zadesi kazna koju ste požurivali, a i ja ću s vama čekati. To će se sigurno desiti."
التفاسير العربية:
فَأَنجَيۡنَٰهُ وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥ بِرَحۡمَةٖ مِّنَّا وَقَطَعۡنَا دَابِرَ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَاۖ وَمَا كَانُواْ مُؤۡمِنِينَ
Tako spasismo Huda, 'alejhisselam, i vjernike koji bijahu sa njim, iz Naše milosti, a iskorijenismo one koji su Naše ajete poricali i nisu vjernici bili, pa su kaznu zaslužili.
التفاسير العربية:
وَإِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمۡ صَٰلِحٗاۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥۖ قَدۡ جَآءَتۡكُم بَيِّنَةٞ مِّن رَّبِّكُمۡۖ هَٰذِهِۦ نَاقَةُ ٱللَّهِ لَكُمۡ ءَايَةٗۖ فَذَرُوهَا تَأۡكُلۡ فِيٓ أَرۡضِ ٱللَّهِۖ وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوٓءٖ فَيَأۡخُذَكُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ
I plemenu Semud smo poslali njihovog brata Saliha, da ih poziva da samo Allaha obožavaju. On im reče: "O narode moj, samo Allaha obožavajte jer niko pored Njega ne zaslužuje da ga obožavate. Došao vam je jasni dokaz od vašeg Gospodara koji ukazuje na istinitost onoga sa čim sam vam došao, a koji se ogleda u kamili koja će izaći iz stijene. Ona će imati određeno vrijeme u kojem pije pa je pustite da jede po Allahovom zemlji, i nećete imati muke oko nje. Nemojte je uznemiravati da vas zbog toga ne zadesi bolna kazna."
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• ينبغي التّحلّي بالصبر في الدعوة إلى الله تأسيًا بالأنبياء عليهم السلام.
Onaj ko poziva Allahu treba se okititi strpljenjem, poput vjerovjesnika, 'alejhimusselam.

• من أولويات الدعوة إلى الله الدعوة إلى عبادة الله وحده لا شريك له، ورفض الإشراك به ونبذه.
Od prioriteta pozivanja Allahu jeste pozivanje da se samo Allah obožava i da se napusti svaki vid pridruživanja nekog Njemu.

• الاغترار بالقوة المادية والجسدية يصرف صاحبها عن الاستجابة لأوامر الله ونواهيه.
Obmanutost tjelesnom i materijalnom snagom koja čovjeka odvraća ga od poštovanja Allahovih naredbi i zabrana.

• النبي يكون من جنس قومه، لكنه من أشرفهم نسبًا، وأفضلهم حسبًا، وأكرمهم مَعْشرًا، وأرفعهم خُلُقًا.
Vjerovjesnik biva od naroda kojem je poslat, ali bude iz najčasnije porodice i najplemenitijeg roda, kao i najljepšeg ponašanja.

• الأنبياء وورثتهم يقابلون السّفهاء بالحِلم، ويغضُّون عن قول السّوء بالصّفح والعفو والمغفرة.
Vjerovjesnici i njihovi nasljednici se prema maloumnicima ophode uz strpljenje i ne obraćaju pažnju na ružan govor koji im se upućuje, već praštaju i prelaze preko toga.


وَٱذۡكُرُوٓاْ إِذۡ جَعَلَكُمۡ خُلَفَآءَ مِنۢ بَعۡدِ عَادٖ وَبَوَّأَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ تَتَّخِذُونَ مِن سُهُولِهَا قُصُورٗا وَتَنۡحِتُونَ ٱلۡجِبَالَ بُيُوتٗاۖ فَٱذۡكُرُوٓاْ ءَالَآءَ ٱللَّهِ وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ
"Sjetite se Allahove blagodati prema vama Koji vas je učinio nasljednicima 'Ada, i nastanio vas na vašoj zemlji da na njoj uživate i postižete ono što želite, a sve to nakon što je uništio 'Ad zbog njihovog nevjerstva i poricanja, i u dolinama gradite dvorce i brda sječete tako da od njih pravite kuće. Sjetite se Allahovih blagodati prema vama i zahvaljujte Mu, a ostavite činjenje nereda na Zemlji time što ćete ostaviti nevjerstvo u Allaha i grijehe."
التفاسير العربية:
قَالَ ٱلۡمَلَأُ ٱلَّذِينَ ٱسۡتَكۡبَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦ لِلَّذِينَ ٱسۡتُضۡعِفُواْ لِمَنۡ ءَامَنَ مِنۡهُمۡ أَتَعۡلَمُونَ أَنَّ صَٰلِحٗا مُّرۡسَلٞ مِّن رَّبِّهِۦۚ قَالُوٓاْ إِنَّا بِمَآ أُرۡسِلَ بِهِۦ مُؤۡمِنُونَ
Glavešine njegovog naroda koji se uzoholiše rekoše vjernicima koje su tlačili: "O vi koji vjerujete, da li znate da je Salih stvarno poslanik od Allaha?" Oni odgovoriše: "Mi vjerujemo u ono sa čim je poslat Salih, pokoravamo se tome i po njegovom vjerozakonu radimo."
التفاسير العربية:
قَالَ ٱلَّذِينَ ٱسۡتَكۡبَرُوٓاْ إِنَّا بِٱلَّذِيٓ ءَامَنتُم بِهِۦ كَٰفِرُونَ
Oholnici iz njegovog naroda rekoše: "Doista smo mi nevjernici u ono što vi vjerujete, o vjernici. Nećemo povjerovati niti ćemo raditi po njegovom vjerozakonu."
التفاسير العربية:
فَعَقَرُواْ ٱلنَّاقَةَ وَعَتَوۡاْ عَنۡ أَمۡرِ رَبِّهِمۡ وَقَالُواْ يَٰصَٰلِحُ ٱئۡتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ
Oni zaklaše kamilu čije uznemiravanje im je Salih zabranio, oholo odbijajući da se pokore Allahovoj naredbi, i rekoše ismijavajući se i smatrajući nemogućim ono čime im je Salih prijetio: "O Salih, daj nam tu bolnu kaznu kojom nam prijetiš ako si stvarni Allahov poslanik."
التفاسير العربية:
فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلرَّجۡفَةُ فَأَصۡبَحُواْ فِي دَارِهِمۡ جَٰثِمِينَ
I nevjernike zadesi kazna koju su požurivali tako što ih zadesi snažan zemljotres i svi osvanuše mrtvi, a njihova lica i koljena zalijepljena za zemlju, i niko se od njih nije spasio.
التفاسير العربية:
فَتَوَلَّىٰ عَنۡهُمۡ وَقَالَ يَٰقَوۡمِ لَقَدۡ أَبۡلَغۡتُكُمۡ رِسَالَةَ رَبِّي وَنَصَحۡتُ لَكُمۡ وَلَٰكِن لَّا تُحِبُّونَ ٱلنَّـٰصِحِينَ
Salih, 'alejhisselam, se okrenu od svog naroda nakon što je izgubio svaku nadu da će mu se odazvati i reče: "O narode moj, ja sam vam dostavio ono što mi je Allah naredio, i savjetovao sam vas podstičući i upozoravajući, ali vi ste narod koji ne voli savjetnike koji im žele da im ukažu na dobro i da ih odvrate od zla."
التفاسير العربية:
وَلُوطًا إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِۦٓ أَتَأۡتُونَ ٱلۡفَٰحِشَةَ مَا سَبَقَكُم بِهَا مِنۡ أَحَدٖ مِّنَ ٱلۡعَٰلَمِينَ
I spomeni Luta kada je osudio ono što radi njegov narod i rekao: "Zar činite tu ružnu stvar, zar prilazite muškarcima? To ste vi izmislili i niko vas u tom razvratu nije pretekao!"
التفاسير العربية:
إِنَّكُمۡ لَتَأۡتُونَ ٱلرِّجَالَ شَهۡوَةٗ مِّن دُونِ ٱلنِّسَآءِۚ بَلۡ أَنتُمۡ قَوۡمٞ مُّسۡرِفُونَ
"Vi muškarcima prilazite da zadovoljite svoje strasti umjesto ženama koje su stvorene za to, suprotno onome što iziskuje razum, Objava i neiskvarena ljudska priroda. Vi prelazite Allahove granice time što ste izašli iz ljudske normalnosti i skrenuli i udaljili se od onoga što iziskuje zdrav razum i neiskvarena ljudska priroda."
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• الاستكبار يتولد غالبًا من كثرة المال والجاه، وقلة المال والجاه تحمل على الإيمان والتصديق والانقياد غالبًا.
Oholost uglavnom potiče od mnoštva imetka i ugleda, dok malo imetka i ugleda biva, uglavnom, uzrokom vjerovanja i predanosti istini (koja do njih dođe).

• جواز البناء الرفيع كالقصور ونحوها؛ لأن من آثار النعمة: البناء الحسن مع شكر المنعم.
Dozvoljeno je graditi dvorce i tome slično, jer je od tragova Allahove blagodati lijepa gradnja, ali uz to treba biti zahvalan Onome Koji daje te blagodati.

• الغالب في دعوة الأنبياء أن يبادر الضعفاء والفقراء إلى الإصغاء لكلمة الحق التي جاؤوا بها، وأما السادة والزعماء فيتمردون ويستعلون عليها.
U većini slučajeva se na poziv vjerovjesnika odazivaju slabi i siromašni, i slušaju riječ istine sa kojom su došli vjerovjesnici, dok se glavešine uglavnom bune i ohole.

• قد يعم عذاب الله المجتمع كله إذا كثر فيه الخَبَث، وعُدم فيه الإنكار.
Može se desiti da Allahova kazna zadesi cijelo društvo u kojem se umnoži zlo, ako ne postoji neko ko ga osuđuje.


وَمَا كَانَ جَوَابَ قَوۡمِهِۦٓ إِلَّآ أَن قَالُوٓاْ أَخۡرِجُوهُم مِّن قَرۡيَتِكُمۡۖ إِنَّهُمۡ أُنَاسٞ يَتَطَهَّرُونَ
I njegov narod koji činiše taj razvrat je Lutu samo odgovorio, odbijajući istinu: "Izbacite Luta i njegovu porodicu iz vašeg naselja, to su ljudi koji se klone ovog što mi radimo, pa nam ne dolikuje da takvi ostanu među nama."
التفاسير العربية:
فَأَنجَيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥٓ إِلَّا ٱمۡرَأَتَهُۥ كَانَتۡ مِنَ ٱلۡغَٰبِرِينَ
I Mi smo njega i njegovu porodicu sačuvali naredivši im da po noći izađu iz tog mjesta na koje će se spustiti kazna, osim njegove žene, koja je ostala sa svojim narodom i koju je obuhvatila kazna kao i njih.
التفاسير العربية:
وَأَمۡطَرۡنَا عَلَيۡهِم مَّطَرٗاۖ فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُجۡرِمِينَ
I mi na njih spustismo veliku kišu zemljanog kamenja, i prevrnusmo cijelo naselje naopako, pa razmisli, o Poslaniče, kako je skončao Lutov zločinački narod. Bili su uništeni i postali su vječno poniženi.
التفاسير العربية:
وَإِلَىٰ مَدۡيَنَ أَخَاهُمۡ شُعَيۡبٗاۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥۖ قَدۡ جَآءَتۡكُم بَيِّنَةٞ مِّن رَّبِّكُمۡۖ فَأَوۡفُواْ ٱلۡكَيۡلَ وَٱلۡمِيزَانَ وَلَا تَبۡخَسُواْ ٱلنَّاسَ أَشۡيَآءَهُمۡ وَلَا تُفۡسِدُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ بَعۡدَ إِصۡلَٰحِهَاۚ ذَٰلِكُمۡ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ
Mi smo plemenu Medjen poslali njihovog brata Šuajba, 'alejhisselam, koji im reče: "Narode moj, samo Allaha obožavajte, jer niko mimo Njega ne zaslužuje da ga obožavate. Došao vam je jasni dokaz od Allaha za istinitost onoga što vam ja dostavljam od mog Gospodara: dajte ljudima njihovo pravo, pravilno mjereći količinu i težinu robe, i nemojte krnjiti njihova prava koristeći se iznalaženjem mahana njihovim stvarima i odvraćanjem od njih, ili varanjem vlasnika, i nemojte na Zemlji širiti nered bivajući nevjernici i čineći grijehe, nakon što je Allah na njoj uspostavio red slanjem vjerovjesnika. Ovo što vam savjetujem bolje vam je i korisnije, ako ste vjernici, jer sadrži ostavljanje onoga što je Allah zabranio i primjenu onoga što je naredio, čime se približava Njemu.
التفاسير العربية:
وَلَا تَقۡعُدُواْ بِكُلِّ صِرَٰطٖ تُوعِدُونَ وَتَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ مَنۡ ءَامَنَ بِهِۦ وَتَبۡغُونَهَا عِوَجٗاۚ وَٱذۡكُرُوٓاْ إِذۡ كُنتُمۡ قَلِيلٗا فَكَثَّرَكُمۡۖ وَٱنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُفۡسِدِينَ
I nemojte presijecati puteve i prijetiti ljudima kako bi im oteli imetak, i nemojte odvraćati od Allahove vjere one koji žele uputu, želeći da iskrivite Allahov put kako ljudi ne bi njime išli. I sjetite se Allahove blagodati prema vama i zahvaljujte mu na njoj, bilo vas je malo pa vas je On umnožio. I razmislite o tome kako su skončali smutljivci na Zemlji prije vas, jer ih zadesi propast i uništenje.
التفاسير العربية:
وَإِن كَانَ طَآئِفَةٞ مِّنكُمۡ ءَامَنُواْ بِٱلَّذِيٓ أُرۡسِلۡتُ بِهِۦ وَطَآئِفَةٞ لَّمۡ يُؤۡمِنُواْ فَٱصۡبِرُواْ حَتَّىٰ يَحۡكُمَ ٱللَّهُ بَيۡنَنَاۚ وَهُوَ خَيۡرُ ٱلۡحَٰكِمِينَ
"Ako je jedna skupina vas povjerovala u ono sa čim sam došao od mog Gospodara a druga skupina nije, onda pričekajte - o poricatelji - dok Allah među nama presudi, a On je najbolji i najpravedniji sudija."
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• اللواط فاحشة تدلُّ على انتكاس الفطرة، وناسب أن يكون عقابهم من جنس عملهم فنكس الله عليهم قُراهم.
Homoseksualizam je razvrat koji ukazuje na izopačenost nečije prirode, i kazna za njega je bila u skladu sa tim, tako je Allah okrenuo njihova naselja naopako.

• تقوم دعوة الأنبياء - ومنهم شعيب عليه السلام - على أصلين: تعظيم أمر الله: ويشمل الإقرار بالتوحيد وتصديق النبوة. والشفقة على خلق الله: ويشمل ترك البَخْس وترك الإفساد وكل أنواع الإيذاء.
Ono ka čemu pozivaju vjerovjesnici, od kojih je i Šuajb, 'alejhisselam, ima dvije osnove: 1. poštovanje Allahove naredbe koja sadrži potvrdu monoteizma i vjerovanje u vjerovjesništvo, 2. milost prema Allahovim stvorenjima, što sadrži ostavljanje krnjenja prava ljudi, ostavljanje činjenja nereda i ostavljanje svih vrsta uznemiravanja ljudi.

• الإفساد في الأرض بعد الإصلاح جُرْم اجتماعي في حق الإنسانية؛ لأن صلاح الأرض بالعقيدة والأخلاق فيه خير للجميع، وإفساد الأرض عدوان على الناس.
Činjenje nereda na Zemlji nakon što je red uspostavljen predstavlja društveni zločin protiv prava čovječanstva, jer je u redu na Zemlji koji se ogleda u ispravnom vjerovanju i lijepom moralu dobro za sve, dok je činjenje nereda kvarenjem vjerovanja i morala nepravda i zlo po sve ljude.

• من أعظم الذنوب وأكبرها وأشدها وأفحشها أخذُ ما لا يحقُّ أخذه شرعًا من الوظائف المالية بالقهر والجبر؛ فإنه غصب وظلم وعسف على الناس وإذاعة للمنكر وعمل به ودوام عليه وإقرار له.
Od najvećih, najstrašnijih, najžešćih i najgnusnijih grijeha je bespravno uzimanje imetka, na silu, i to je otimačina, tiranija prema ljudima, širenje zla, činjenje zla, ustrajavanje na zlu i potvrđivanje zla.


۞قَالَ ٱلۡمَلَأُ ٱلَّذِينَ ٱسۡتَكۡبَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦ لَنُخۡرِجَنَّكَ يَٰشُعَيۡبُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَكَ مِن قَرۡيَتِنَآ أَوۡ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنَاۚ قَالَ أَوَلَوۡ كُنَّا كَٰرِهِينَ
Glavešine Šuajbovog naroda koji su se oholili rekoše: "O Šuajbe, istjerat ćemo te iz našeg naselja zajedno sa onima koji ti vjeruju, ili ćeš se vratiti u našu vjeru!" On im reče razmišljajući i čudeći se: "Zar da vas slijedimo u vašoj neispravnoj vjeri makar nam to bilo mrsko?"
التفاسير العربية:
قَدِ ٱفۡتَرَيۡنَا عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا إِنۡ عُدۡنَا فِي مِلَّتِكُم بَعۡدَ إِذۡ نَجَّىٰنَا ٱللَّهُ مِنۡهَاۚ وَمَا يَكُونُ لَنَآ أَن نَّعُودَ فِيهَآ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ رَبُّنَاۚ وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَيۡءٍ عِلۡمًاۚ عَلَى ٱللَّهِ تَوَكَّلۡنَاۚ رَبَّنَا ٱفۡتَحۡ بَيۡنَنَا وَبَيۡنَ قَوۡمِنَا بِٱلۡحَقِّ وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلۡفَٰتِحِينَ
"Mi bismo na Allaha laž iznijeli ako bi povjerovali u ispravnost vašeg višeboštva i nevjerstva nakon što nas je Allah sačuvao toga, iz Njegove milosti. Nikako nije ispravno da se vratimo u vašu neispravnu vjeru, osim ako Allah, naš Gospodar, to hoće, jer se sve pokorava Njegovoj volji. Naš Gospodar sve zna, i samo se na Njega oslanjamo kako bi nas učvrstio na pravom putu i sačuvao od puteva Džehennemlija. Gospodaru naš, presudi između nas i našeg nevjerničkog naroda, pomozi sljedbenike istine, kojima je učinjena nepravda, protiv prkosnih zulumćara, jer Ti si najbolji sudija."
التفاسير العربية:
وَقَالَ ٱلۡمَلَأُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦ لَئِنِ ٱتَّبَعۡتُمۡ شُعَيۡبًا إِنَّكُمۡ إِذٗا لَّخَٰسِرُونَ
Glavešine nevjernici iz njegovog naroda koji odbiše poziv u monoteizam rekoše svom narodu prijeteći: "Narode naš, ako prihvatite Šuajbovu vjeru i ostavite vašu vjeru i vjeru vaših predaka, sigurno ćete propasti."
التفاسير العربية:
فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلرَّجۡفَةُ فَأَصۡبَحُواْ فِي دَارِهِمۡ جَٰثِمِينَ
I zadesi ih snažan zemljotres i oni pomriješe u svojim domovima, pali na koljena i lica, nepokretni.
التفاسير العربية:
ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ شُعَيۡبٗا كَأَن لَّمۡ يَغۡنَوۡاْ فِيهَاۚ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ شُعَيۡبٗا كَانُواْ هُمُ ٱلۡخَٰسِرِينَ
Svi oni koji su Šuajba utjerivali u laž propali su, i kao da nikad nisu postojali u svojim domovima, i kao da nikad nisu uživali. Oni koji su Šuajba utjerivali u laž su istinski propali jer su izgubili sve, i sebe i ono što su posjedovali, dok vjernici iz njegovog naroda nisu propali, kako su mislili ovi nevjernici poricatelji.
التفاسير العربية:
فَتَوَلَّىٰ عَنۡهُمۡ وَقَالَ يَٰقَوۡمِ لَقَدۡ أَبۡلَغۡتُكُمۡ رِسَٰلَٰتِ رَبِّي وَنَصَحۡتُ لَكُمۡۖ فَكَيۡفَ ءَاسَىٰ عَلَىٰ قَوۡمٖ كَٰفِرِينَ
Šuajb, 'alejhisselam, se okrenu od njih nakon što propadoše i obrati im se: "Narode moj, dostavio sam vam ono što mi je naredio moj Gospodar, i savjetovao sam vas pa niste prihvatili moj savjet i niste se pokorili mojim uputstvima, pa kako da tugujem za narodom koji nije vjerovao u Allaha i koji je bio ustrajan na svom nevjerstvu?"
التفاسير العربية:
وَمَآ أَرۡسَلۡنَا فِي قَرۡيَةٖ مِّن نَّبِيٍّ إِلَّآ أَخَذۡنَآ أَهۡلَهَا بِٱلۡبَأۡسَآءِ وَٱلضَّرَّآءِ لَعَلَّهُمۡ يَضَّرَّعُونَ
Kad god smo poslali nekog vjerovjesnika u neko naselje pa ga u laž utjerali stanovnici tog naselja - Mi smo ih kaznili siromaštvom i bolestima kako bi se pokorili Allahu i ostavili nevjerstvo i oholost. Ovo je upozorenje Kurejšijama i svakom ko ne vjeruje i porekne, spominjanjem Allahovog metoda sa prijašnjim narodima koji su istinu poricali.
التفاسير العربية:
ثُمَّ بَدَّلۡنَا مَكَانَ ٱلسَّيِّئَةِ ٱلۡحَسَنَةَ حَتَّىٰ عَفَواْ وَّقَالُواْ قَدۡ مَسَّ ءَابَآءَنَا ٱلضَّرَّآءُ وَٱلسَّرَّآءُ فَأَخَذۡنَٰهُم بَغۡتَةٗ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ
Nakon što smo ih iskušali neimaštinom i bolešću dadosmo im velika dobra i sigurnost, pa kad se umnožiše i veliki imetak stekoše rekoše: "To što nas pogađa teškoća i blagostanje je samo životni zakon i to se događalo i našim precima", ne spoznavši da su ih iskušenja zadesila da bi pouku uzeli, a da im je blagostanje došlo kako bi ih postepeno odvelo u propast. Nakon toga smo ih iznenada kaznili, a da toga nisu ni svjesni bili.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• من مظاهر إكرام الله لعباده الصالحين أنه فتح لهم أبواب العلم ببيان الحق من الباطل، وبنجاة المؤمنين، وعقاب الكافرين.
Od vidova Allahove počasti koju ukazuje dobrim ljudima jeste otvaranje vrata znanja, kroz objašnjavanje istine i zablude, i kroz ukazivanje na to kako su vjernici spašavani, a nevjernici uništavani.

• من سُنَّة الله في عباده الإمهال؛ لكي يتعظوا بالأحداث، ويُقْلِعوا عما هم عليه من معاص وموبقات.
Od Allahovih kosmičkih zakona jeste davanje vremena čovjeku kako bi uzeo pouku iz događaja i ostavio grijehe.

• الابتلاء بالشدة قد يصبر عليه الكثيرون، ويحتمل مشقاته الكثيرون، أما الابتلاء بالرخاء فالذين يصبرون عليه قليلون.
Iskušenje nedaćama možda mogu izdržati mnogi, ali iskušenje blagostanjem malo njih istrpi bez da posrne.


وَلَوۡ أَنَّ أَهۡلَ ٱلۡقُرَىٰٓ ءَامَنُواْ وَٱتَّقَوۡاْ لَفَتَحۡنَا عَلَيۡهِم بَرَكَٰتٖ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِ وَلَٰكِن كَذَّبُواْ فَأَخَذۡنَٰهُم بِمَا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ
Da su stanovnici ovih naselja kojima smo slali Naše poslanike povjerovali u ono sa čim su im došli ti poslanici, i da su se Allaha pobojali ostavljajući grijehe i primjenjujući Njegove naredbe, otvorili bismo im vrata dobra sa svake strane. Međutim, oni nisu povjerovali niti su se pobojali, već su poricali ono sa čim su im poslanici došli, pa smo ih iznenada kažnjavali zbog grijeha koje su učinili.
التفاسير العربية:
أَفَأَمِنَ أَهۡلُ ٱلۡقُرَىٰٓ أَن يَأۡتِيَهُم بَأۡسُنَا بَيَٰتٗا وَهُمۡ نَآئِمُونَ
Zar su stanovnici ovih nevjerničkih naselja sigurni da im Naša kazna neće doći noću dok spavaju u rahatluku i smiraju?
التفاسير العربية:
أَوَأَمِنَ أَهۡلُ ٱلۡقُرَىٰٓ أَن يَأۡتِيَهُم بَأۡسُنَا ضُحٗى وَهُمۡ يَلۡعَبُونَ
I da li su sigurni da im Naša kazna neće doći početkom dana dok su nemarni i zauzeti svojim dunjalukom?
التفاسير العربية:
أَفَأَمِنُواْ مَكۡرَ ٱللَّهِۚ فَلَا يَأۡمَنُ مَكۡرَ ٱللَّهِ إِلَّا ٱلۡقَوۡمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ
Pogledajte kako im je Allah dao vremena i obasuo ih blagodatima poput snage i bogatstva, da bi ih postepeno u propast odveo! Zar su i nevjernici poricatelji bili sigurni od Allahove zamke? Samo propali ljudi misle da su sigurni od Allahove kazne iako rade zlo. Oni koji su na pravom putu se čuvaju Allahove zamke time što ne dozvoljavaju da ih blagodati obmanu, već su svjesni da su to Allahove blagodati i zahvalni su na njima.
التفاسير العربية:
أَوَلَمۡ يَهۡدِ لِلَّذِينَ يَرِثُونَ ٱلۡأَرۡضَ مِنۢ بَعۡدِ أَهۡلِهَآ أَن لَّوۡ نَشَآءُ أَصَبۡنَٰهُم بِذُنُوبِهِمۡۚ وَنَطۡبَعُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ فَهُمۡ لَا يَسۡمَعُونَ
Zar nije postalo jasno onim generacijama koje dođu da žive na Zemlji nakon što su prijašnji narodi uništeni zbog grijeha, da ih Allah može, ako hoće, kazniti zbog njihovih grijeha onako kako je to On inače činio, ako ne uzmu pouku iz onoga što je zadesilo njihove prethodnike i čine ista ta uništavajuća djela? On njihova srca zapečati pa pouku ne primaju niti im opomena koristi.
التفاسير العربية:
تِلۡكَ ٱلۡقُرَىٰ نَقُصُّ عَلَيۡكَ مِنۡ أَنۢبَآئِهَاۚ وَلَقَدۡ جَآءَتۡهُمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَمَا كَانُواْ لِيُؤۡمِنُواْ بِمَا كَذَّبُواْ مِن قَبۡلُۚ كَذَٰلِكَ يَطۡبَعُ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِ ٱلۡكَٰفِرِينَ
Mi ti o tim prijašnjim narodima, narodu Nuha, Huda, Saliha i Šuajba kazujemo i obavještavamo, o Poslaniče, o tome kako su poricali i inatili se, i kako su uništeni, a sve to da bi bilo pouka i opomena onome ko pouku i opomenu prima. Tim narodima su njihovi poslanici došli sa jasnim dokazima da govore istinu, ali oni nisu vjerovali, a Allah je već znao da će poricati. Kao što je Allah zapečatio srca naroda nevjerničkih naselja koji su u laž njihove poslanike utjerivali, tako će zapečatiti srca onih koji ne vjeruju u Muhammeda, sallallahu 'alejhi ve sellem, pa neće biti upućeni ka vjerovanju.
التفاسير العربية:
وَمَا وَجَدۡنَا لِأَكۡثَرِهِم مِّنۡ عَهۡدٖۖ وَإِن وَجَدۡنَآ أَكۡثَرَهُمۡ لَفَٰسِقِينَ
Većina naroda kojima su poslati poslanici nisu ispunili Allahovu oporuku, i nisu se pokorili Njegovim naredbama, već su većina njih Njegove granice prelazili.
التفاسير العربية:
ثُمَّ بَعَثۡنَا مِنۢ بَعۡدِهِم مُّوسَىٰ بِـَٔايَٰتِنَآ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَمَلَإِيْهِۦ فَظَلَمُواْ بِهَاۖ فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُفۡسِدِينَ
Nakon tih poslanika smo poslali Musaa, 'alejhisselam, sa našim jasnim dokazima i argumentima za njegovu istinitost. Poslali smo ga faraonu i njegovom narodu, ali su oni porekli te dokaze i uznevjerovali, pa razmisli, o Poslaniče, kako je skončao faraon i njegov narod! Allah ih je potopio i prokleo, na dunjaluku i na Ahiretu!
التفاسير العربية:
وَقَالَ مُوسَىٰ يَٰفِرۡعَوۡنُ إِنِّي رَسُولٞ مِّن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
Kada Allah posla Musaa faraonu i Musa dođe do njega, reče mu: "O faraone, ja sam, uistinu, poslat od Stvoritelja svih stvorenja, njihovog Vlasnika i Upravitelja."
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• الإيمان والعمل الصالح سبب لإفاضة الخيرات والبركات من السماء والأرض على الأمة.
Vjerovanje i dobra djela su uzrok da Allah podari mnoga dobra tom narodu, sa neba i iz zemlje.

• الصلة وثيقة بين سعة الرزق والتقوى، وإنْ أنعم الله على الكافرين فإن هذا استدراج لهم ومكر بهم.
Postoji čvrsta veza između prostrane opskrbe i bogobojaznosti, a ako Allah podari blagodati nevjernicima to je postepeno odvođenje u propast i zamka za njih.

• على العبد ألا يأمن من عذاب الله المفاجئ الذي قد يأتي في أية ساعة من ليل أو نهار.
Čovjek treba biti svjestan da ga Allah može iznenada kazniti, bilo kad, tokom dana ili noći.

• يقص القرآن أخبار الأمم السابقة من أجل تثبيت المؤمنين وتحذير الكافرين.
Kur'an nam kazuje o prijašnjim narodima da bi vjernike učvrstio a nevjernike upozorio.


حَقِيقٌ عَلَىٰٓ أَن لَّآ أَقُولَ عَلَى ٱللَّهِ إِلَّا ٱلۡحَقَّۚ قَدۡ جِئۡتُكُم بِبَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّكُمۡ فَأَرۡسِلۡ مَعِيَ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ
Musa reče: "Pošto me je On poslao, onda meni ne priliči da o Njemu govorim osim istinu. Došao sam vam sa jasnim dokazom da govorim istinu i da sam poslat od mog Gospodara, pa oslobodi i pošalji sa mnom potomke Israilove, koje si porobio i koje tlačiš."
التفاسير العربية:
قَالَ إِن كُنتَ جِئۡتَ بِـَٔايَةٖ فَأۡتِ بِهَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ
Faraon reče Musau: "Ako si došao sa dokazom, kao što misliš, daj taj dokaz ako istinu govoriš."
التفاسير العربية:
فَأَلۡقَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِيَ ثُعۡبَانٞ مُّبِينٞ
Musa baci svoj štap koji se pretvori u veliku zmiju, jasnu i vidljivu svakom ko posmatra.
التفاسير العربية:
وَنَزَعَ يَدَهُۥ فَإِذَا هِيَ بَيۡضَآءُ لِلنَّـٰظِرِينَ
On izvadi svoju ruku iz otvora na košulji kod prsa ili ispod pazuha, i ona bijaše bijela, a to nije bila posljedica bolesti lepre, i ruka je bila blistava za one koji posmatraju od žestoke bjeline.
التفاسير العربية:
قَالَ ٱلۡمَلَأُ مِن قَوۡمِ فِرۡعَوۡنَ إِنَّ هَٰذَا لَسَٰحِرٌ عَلِيمٞ
Glavešine koji posmatraše pretvaranje štapa u zmiju i bjelilo rukekoje nije posljedica bolesti lepre, rekoše: "Musa je samo čarobnjak koji dobro poznaje magiju."
التفاسير العربية:
يُرِيدُ أَن يُخۡرِجَكُم مِّنۡ أَرۡضِكُمۡۖ فَمَاذَا تَأۡمُرُونَ
"On želi time da vas izvede iz vaše zemlje, Egipta." Faraon se posavjetova sa njima oko Musaa, 'alejhisselam, rekavši im: "Šta mislite da trebam učiniti?"
التفاسير العربية:
قَالُوٓاْ أَرۡجِهۡ وَأَخَاهُ وَأَرۡسِلۡ فِي ٱلۡمَدَآئِنِ حَٰشِرِينَ
Oni rekoše: "Daj Musau i njegovom bratu Harunu vremena i pošalji izaslanike po egipatskim gradovima da sakupe čarobnjake koji se u njima nalaze."
التفاسير العربية:
يَأۡتُوكَ بِكُلِّ سَٰحِرٍ عَلِيمٖ
"Izaslanici će ti doći sa skupinom čarobnjaka iz gradova, svaki od njih je vješt i dobar poznavalac magije."
التفاسير العربية:
وَجَآءَ ٱلسَّحَرَةُ فِرۡعَوۡنَ قَالُوٓاْ إِنَّ لَنَا لَأَجۡرًا إِن كُنَّا نَحۡنُ ٱلۡغَٰلِبِينَ
Faraon posla izaslanike da sakupe čarobnjake, pa kada dođoše upitaše faraona da li će imati nagradu ako pobijede Musaa?"
التفاسير العربية:
قَالَ نَعَمۡ وَإِنَّكُمۡ لَمِنَ ٱلۡمُقَرَّبِينَ
Faraon im odgovori: "Da, imat ćete nagradu i platu, bićete na visokim pozicijama kod mene."
التفاسير العربية:
قَالُواْ يَٰمُوسَىٰٓ إِمَّآ أَن تُلۡقِيَ وَإِمَّآ أَن نَّكُونَ نَحۡنُ ٱلۡمُلۡقِينَ
Čarobnjaci rekoše samouvjereno i nadmeno vjerujući u pobjedu: "O Musa, izaberi šta hoćeš, da ti prvi počneš ili mi."
التفاسير العربية:
قَالَ أَلۡقُواْۖ فَلَمَّآ أَلۡقَوۡاْ سَحَرُوٓاْ أَعۡيُنَ ٱلنَّاسِ وَٱسۡتَرۡهَبُوهُمۡ وَجَآءُو بِسِحۡرٍ عَظِيمٖ
Musa im reče, uvjeren u Allahovu pomoć i ne mareći za njih: "Vi prvi bacite vaše konopce i štapove." Kada baciše opčiniše oči ljudi, prikazaše im varku i uplašiše ih. Njihova čarolija (njihov trik) je bila jaka u očima posmatrača."
التفاسير العربية:
۞وَأَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنۡ أَلۡقِ عَصَاكَۖ فَإِذَا هِيَ تَلۡقَفُ مَا يَأۡفِكُونَ
Allah objavi Svom poslaniku i sagovorniku Musau, 'alejhisselam: "Baci svoj štap." On ga baci, i štap se pretvori u živu zmiju koja proguta konopce i užad čarobnjaka koji su trikovima ljudima skrivali stvarno stanje obmanuvši ih da su to bile stvarne zmije."
التفاسير العربية:
فَوَقَعَ ٱلۡحَقُّ وَبَطَلَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
Istina izađe na vidjelo i posta jasno da je Musa došao sa istinom, a da su čarobnjaci došli sa običnim trikovima.
التفاسير العربية:
فَغُلِبُواْ هُنَالِكَ وَٱنقَلَبُواْ صَٰغِرِينَ
Tu bijahu pobijeđeni i poniženi, a Musa pobijedi na tom skupu.
التفاسير العربية:
وَأُلۡقِيَ ٱلسَّحَرَةُ سَٰجِدِينَ
Kada su čarobnjaci vidjeli Allahovu moć i jasne znakove ne osta im drugo nego padnu ničice na sedždu Allahu Uzvišenom.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• من حكمة الله ورحمته أن جعل آية كل نبي مما يدركه قومه، وقد تكون من جنس ما برعوا فيه.
Od Allahove milosti i mudrosti je da svakom vjerovjesniku da znak kojeg može dokučiti njegov narod, i to može biti baš u onome u čemu je njegov narod vješt.

• أنّ فرعون كان عبدًا ذليلًا مهينًا عاجزًا، وإلا لما احتاج إلى الاستعانة بالسحرة في دفع موسى عليه السلام.
Faraon je bio poniženi, nemoćni i prezreni rob, jer inače mu ne bi trebali čarobnjaci da pobijede Musaa.

• يدل على ضعف السحرة - مع اتصالهم بالشياطين التي تلبي مطالبهم - طلبهم الأجر والجاه عند فرعون.
Slabost čarobnjaka (mađioničara) se ogleda u njihovom traženju nagrade i ugleda od faraona, premda su povezani sa šejtanima koji im njihova traženja ispunjavaju.


قَالُوٓاْ ءَامَنَّا بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
Čarobnjaci rekoše: "Vjerujemo u Gospodara svih stvorenja!"
التفاسير العربية:
رَبِّ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ
"Gospodara Musaovog i Harunovog, jer samo On zaslužuje da bude obožavan, a ne razni izmišljeni bogovi."
التفاسير العربية:
قَالَ فِرۡعَوۡنُ ءَامَنتُم بِهِۦ قَبۡلَ أَنۡ ءَاذَنَ لَكُمۡۖ إِنَّ هَٰذَا لَمَكۡرٞ مَّكَرۡتُمُوهُ فِي ٱلۡمَدِينَةِ لِتُخۡرِجُواْ مِنۡهَآ أَهۡلَهَاۖ فَسَوۡفَ تَعۡلَمُونَ
Faraon im zaprijeti nakon što su povjerovali u Allaha Jedinog: "Povjerovali ste Musau prije nego što sam vam ja dozvolio!? To je vaša varka koju ste vi dogovorili sa Musaom kako bi stanovnike ovog grada izveli iz njega! O čarobnjaci, sigurno ćete vidjeti kakva će vas kazna zadesiti!"
التفاسير العربية:
لَأُقَطِّعَنَّ أَيۡدِيَكُمۡ وَأَرۡجُلَكُم مِّنۡ خِلَٰفٖ ثُمَّ لَأُصَلِّبَنَّكُمۡ أَجۡمَعِينَ
"Odsjeći ću vam noge i ruke unakrst, a zatim ću vas okačiti na palmina stabla kako bi se uplašio svako ko vas vidi u takvom stanju!"
التفاسير العربية:
قَالُوٓاْ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا مُنقَلِبُونَ
Čarobnjaci mu odgovoriše: "Mi ćemo se našem Jedinom Gospodaru vratiti, i ne marimo za tim čime nam prijetiš."
التفاسير العربية:
وَمَا تَنقِمُ مِنَّآ إِلَّآ أَنۡ ءَامَنَّا بِـَٔايَٰتِ رَبِّنَا لَمَّا جَآءَتۡنَاۚ رَبَّنَآ أَفۡرِغۡ عَلَيۡنَا صَبۡرٗا وَتَوَفَّنَا مُسۡلِمِينَ
"Ti nam samo zamjeraš, faraone, to što smo povjerovali u dokaze našeg Gospodara nakon to su nam došli preko Musaa. Ako je to kažnjivi grijeh onda je to naš grijeh." Zatim uputiše dovu Allahu rekavši ponizno: "Gospodaru naš, obaspi nas strpljenjem kako bismo bili postojani na istini, i usmrti nas kao muslimane, Tebi predane, sljedbenike Tvog poslanika."
التفاسير العربية:
وَقَالَ ٱلۡمَلَأُ مِن قَوۡمِ فِرۡعَوۡنَ أَتَذَرُ مُوسَىٰ وَقَوۡمَهُۥ لِيُفۡسِدُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَيَذَرَكَ وَءَالِهَتَكَۚ قَالَ سَنُقَتِّلُ أَبۡنَآءَهُمۡ وَنَسۡتَحۡيِۦ نِسَآءَهُمۡ وَإِنَّا فَوۡقَهُمۡ قَٰهِرُونَ
Glavešine faraonovog naroda rekoše faraonu huškajući ga protiv Musaa i njegovih sljedbenika: "Zar ćeš pustiti Musaa i njegov narod da šire nered po Zemlji i da ostave tebe i tvoja božanstva pozivajući u obožavanje samo Allaha?" Faraon reče: "Pobićemo sinove Israelićana a u životu ostaviti njihove kćerke da nam služe. I mi smo, sigurno, iznad njih i nama pripada vlast i moć."
التفاسير العربية:
قَالَ مُوسَىٰ لِقَوۡمِهِ ٱسۡتَعِينُواْ بِٱللَّهِ وَٱصۡبِرُوٓاْۖ إِنَّ ٱلۡأَرۡضَ لِلَّهِ يُورِثُهَا مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦۖ وَٱلۡعَٰقِبَةُ لِلۡمُتَّقِينَ
Musa reče svom narodu: "Narode moj, tražite pomoć od Allaha Jedinog i da odagna od vas zlo i podari vam dobro, i strpite se u ovom iskušenju jer sva je Zemlja Allahova a nije faraonova ni bilo koga drugog pa da može raditi na njoj šta hoće. Allah naizmjenično daje vlast na Zemlji kome On hoće, ali konačna pobjeda na Zemlji će pripasti vjernicima, onima koji se pokoravaju Njegovim naredbama i klone onoga što je zabranio. Zemlja pripada vjernicima kakva god da ih iskušenja zadese."
التفاسير العربية:
قَالُوٓاْ أُوذِينَا مِن قَبۡلِ أَن تَأۡتِيَنَا وَمِنۢ بَعۡدِ مَا جِئۡتَنَاۚ قَالَ عَسَىٰ رَبُّكُمۡ أَن يُهۡلِكَ عَدُوَّكُمۡ وَيَسۡتَخۡلِفَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَيَنظُرَ كَيۡفَ تَعۡمَلُونَ
Israelićani rekoše Musau, 'alejhisselam: "O Musa, iskušani smo od faraona ubistvom naših sinova i ostavljanjem naših kćeri prije nego što si nam došao i nakon što si nam došao." Musa, 'alejhisselam, im reče nagovještavajući olakšanje: "Možda vaš Gospodar uništi vašeg neprijatelja, farona i njegov narod, i vama da vlast na Zemlji nakon njih da vidi - a On sve zna - kako ćete postupati nakon toga, da li ćete biti zahvalni ili nezahvalni."
التفاسير العربية:
وَلَقَدۡ أَخَذۡنَآ ءَالَ فِرۡعَوۡنَ بِٱلسِّنِينَ وَنَقۡصٖ مِّنَ ٱلثَّمَرَٰتِ لَعَلَّهُمۡ يَذَّكَّرُونَ
Mi smo kaznili faraonov narod gladnim godinama i sušom, zatim manjkom plodova zemlje, kako bi opomenu prihvatili i pouku uzeli, kako bi shvatili da je to kazna za njihovo nevjerstvo, pa da se pokaju Allahu."
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• موقف السّحرة وإعلان إيمانهم بجرأة وصراحة يدلّ على أنّ الإنسان إذا تجرّد عن هواه، وأذعن للعقل والفكر السّليم بادر إلى الإيمان عند ظهور الأدلّة عليه.
Postupak čarobnjaka koji su jasno i smjelo obznanili svoje vjerovanje ukazuje na to da čovjek koji se uzdigne iznad prohtjeva i povede za zdravim razumom žurno će povjerovati kada vidi dokaze koji to iziskuju.

• أهل الإيمان بالله واليوم الآخر هم أشدّ الناس حزمًا، وأكثرهم شجاعة وصبرًا في أوقات الأزمات والمحن والحروب.
Oni koji vjeruju u Allaha i Sudnji dan su najodlučniji, najhrabriji i najstrpljiviji ljudi u kriznim vremenima, iskušenjima i ratovima.

• المنتفعون من السّلطة يُحرِّضون ويُهيِّجون السلطان لمواجهة أهل الإيمان؛ لأن في بقاء السلطان بقاء لمصالحهم.
Oni koji imaju korist od vlasti huškaju vladara protiv vjernika, jer ostanak tog vladara na vlasti znači ostanak njihovih dunjalučkih koristi.

• من أسباب حبس الأمطار وغلاء الأسعار: الظلم والفساد.
Od razloga uskraćivanja kiše i povećanih cijena su nepravda i nered na Zemlji.


فَإِذَا جَآءَتۡهُمُ ٱلۡحَسَنَةُ قَالُواْ لَنَا هَٰذِهِۦۖ وَإِن تُصِبۡهُمۡ سَيِّئَةٞ يَطَّيَّرُواْ بِمُوسَىٰ وَمَن مَّعَهُۥٓۗ أَلَآ إِنَّمَا طَـٰٓئِرُهُمۡ عِندَ ٱللَّهِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ
Kada faraonovom narodu dođe plodna godina, i kada uberu puno plodova i usjeva, i padnu cijene, oni kažu: "Ovo smo dobili jer smo zaslužili, i jer to nama pripada", dok ako ih zadesi nedaća poput suše, mnoštva bolesti i drugih nedaća, misle da im je Musa sa njegovim narodom donio lošu sreću (baksuz), dok je istina da ih sve to pogađa Allahovom odredbom, i u tome ni Musa niti bilo ko drugi nije imao udjela, osim što je Musa dovio protiv njih. Međutim, većina njih ne zna pa te stvari pripisuju nekom mimo Allaha.
التفاسير العربية:
وَقَالُواْ مَهۡمَا تَأۡتِنَا بِهِۦ مِنۡ ءَايَةٖ لِّتَسۡحَرَنَا بِهَا فَمَا نَحۡنُ لَكَ بِمُؤۡمِنِينَ
Faraonov narod reče Musau, 'alejhisselam, prkoseći istini: "S kojim god dokazom da nam dođeš da smo na zabludi kako bi nas odvratio od toga i da si ti na istini kako bismo ti povjerovali - nećemo ti vjerovati!"
التفاسير العربية:
فَأَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِمُ ٱلطُّوفَانَ وَٱلۡجَرَادَ وَٱلۡقُمَّلَ وَٱلضَّفَادِعَ وَٱلدَّمَ ءَايَٰتٖ مُّفَصَّلَٰتٖ فَٱسۡتَكۡبَرُواْ وَكَانُواْ قَوۡمٗا مُّجۡرِمِينَ
Pa smo na njih poslali veliku vodu kao kaznu za poricanje i inat, te se njihovi usjevi i plodovi potopiše, i poslasmo im skakavce koji pojedoše njihove usjeve, i poslasmo im insekte koji napadaju usjeve ili vaške koje uznemiravaju čovjeka u njegovoj kosi, i poslasmo im žabe koje ispuniše sve njihove posude i pokvariše njihovu hranu, i koje im nesanicu izazvaše, i poslasmo im krv tako da se voda u njihovim bunarima i rijekama pretvori u krv! Sve to poslasmo kao jasne znakove koji dolaziše jedni za drugima, ali i pored toga su oholo odbili da povjeruju u Allaha i ono sa čim je došao Musa, 'alejhisselam. Oni bijahu narod grješni, narod koji nikako ne ostavlja zabludu i koji neće pravi put.
التفاسير العربية:
وَلَمَّا وَقَعَ عَلَيۡهِمُ ٱلرِّجۡزُ قَالُواْ يَٰمُوسَى ٱدۡعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِندَكَۖ لَئِن كَشَفۡتَ عَنَّا ٱلرِّجۡزَ لَنُؤۡمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرۡسِلَنَّ مَعَكَ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ
Kada ih Allah kazni ovim pojavama oni rekoše Musau: "O Musa, zamoli za nas tvog Gospodara tvojim vjerovjesništvom i time što ti je obećao da će ukloniti kaznu pokajanjem, da od nas otkloni ovu kaznu. Ako se to ispuni, mi ćemo sigurno povjerovati u tebe, oslobodit ćemo i poslaćemo Isrelićane sa tobom."
التفاسير العربية:
فَلَمَّا كَشَفۡنَا عَنۡهُمُ ٱلرِّجۡزَ إِلَىٰٓ أَجَلٍ هُم بَٰلِغُوهُ إِذَا هُمۡ يَنكُثُونَ
Pošto otklonismo kaznu od njih do određenog roka kada ćemo ih potpuno uništiti, tad gle - prekršiše obećanje koje su dali, da će vjerovati i osloboditi Israelićane. Ostali su ustrajni na nevjerstvu i nisu oslobodili Israelićane da odu sa Musaom.
التفاسير العربية:
فَٱنتَقَمۡنَا مِنۡهُمۡ فَأَغۡرَقۡنَٰهُمۡ فِي ٱلۡيَمِّ بِأَنَّهُمۡ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَكَانُواْ عَنۡهَا غَٰفِلِينَ
Kada dođe vrijeme koje je određeno za njihovo uništenje spustismo na njih Našu kaznu time što ih potopismo u moru, jer su Allahove ajete u laž utjerivali i od jasne istine se okretali.
التفاسير العربية:
وَأَوۡرَثۡنَا ٱلۡقَوۡمَ ٱلَّذِينَ كَانُواْ يُسۡتَضۡعَفُونَ مَشَٰرِقَ ٱلۡأَرۡضِ وَمَغَٰرِبَهَا ٱلَّتِي بَٰرَكۡنَا فِيهَاۖ وَتَمَّتۡ كَلِمَتُ رَبِّكَ ٱلۡحُسۡنَىٰ عَلَىٰ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ بِمَا صَبَرُواْۖ وَدَمَّرۡنَا مَا كَانَ يَصۡنَعُ فِرۡعَوۡنُ وَقَوۡمُهُۥ وَمَا كَانُواْ يَعۡرِشُونَ
I Israelićanima koje je faraon i njegov narod tlačio dadosmo u naslijeđe istočne i zapadne dijelove zemlje, zemlje Šama koju je Allah blagoslovio, dajući da u njoj usjevi i plodovi rađaju na najpotpuniji način. I time bijahu ispunjene riječi tvog Gospodara, Poslaniče, a Njegov govor je najljepši govor: "A Mi smo htjeli da one koji su na zemlji tlačeni obdarimo i da ih vođama i nasljednicima učinimo." (el-Kasas, 5.) Allah je dao Israelićanima vlast na Zemlji jer su se strpili na tlačenju koje im je dolazilo od faraona i njegovog naroda, i uništili smo njihova staništa, zamkove i usjeve.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• الخير والشر والحسنات والسيئات كلها بقضاء الله وقدره، لا يخرج منها شيء عن ذلك.
Dobro i zlo, dobročinstva i loša djela bivaju Allahovom odredbom koja sve obuhvata, i ništa iz toga ne može izići.

• شأن الناس في وقت المحنة والمصائب اللجوء إلى الله بدافع نداء الإيمان الفطري.
Ljudi u iskušenjima i teškoćama iskreno pribjegavaju Allahu zbog prirodnog vjerovanja koje je usađeno duboko u njihovim dušama.

• يحسن بالمؤمن تأمل آيات الله وسننه في الخلق، والتدبر في أسبابها ونتائجها.
Vjernik treba promišljati o Allahovim znakovima i zakonima kojim upravlja Svojim stvorenjima, razmišljajući o uzrocima i posljedicama onoga što se dešava.

• تتلاشى قوة الأفراد والدول أمام قوة الله العظمى، والإيمان بالله هو مصدر كل قوة.
Snaga ljudi pojedinaca i država nestaje pred Allahovom veličanstvenom snagom, a vjerovanje u Allaha je izvor svake snage.

• يكافئ الله تعالى عباده المؤمنين الصابرين بأن يمكِّنهم في الأرض بعد استضعافهم.
Uzvišeni Allah nagrađuje strpljive vjernike time što im daje vlast na zemlji nakon potlačenosti.


وَجَٰوَزۡنَا بِبَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ ٱلۡبَحۡرَ فَأَتَوۡاْ عَلَىٰ قَوۡمٖ يَعۡكُفُونَ عَلَىٰٓ أَصۡنَامٖ لَّهُمۡۚ قَالُواْ يَٰمُوسَى ٱجۡعَل لَّنَآ إِلَٰهٗا كَمَا لَهُمۡ ءَالِهَةٞۚ قَالَ إِنَّكُمۡ قَوۡمٞ تَجۡهَلُونَ
I Mi Israelićane sa Musaom prevedosmo preko mora nakon što ga je Musa udario štapom i ono se razdvojilo. Nakon toga prođoše pored naroda koji obožava kipove pored Allaha, pa Israelićani rekoše Musau, 'alejhisselam: "O Musa, napravi nama kipa da ga obožavamo kao što ovi obožavaju kipove pored Allaha." Musa im reče: "O narode moj, doista ste vi narod koji ne poznaje ono što je dužnost u pogledu veličanja Allaha i Njegove jednoće, i koji ne zna da Mu ne dolikuje pridruživanje bilo koga drugog u ibadetu."
التفاسير العربية:
إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ مُتَبَّرٞ مَّا هُمۡ فِيهِ وَبَٰطِلٞ مَّا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
"Doista će njihovo obožavanje kipova propasti, i sva njihova djela će biti poništena jer obožavaju nekog pored Allaha."
التفاسير العربية:
قَالَ أَغَيۡرَ ٱللَّهِ أَبۡغِيكُمۡ إِلَٰهٗا وَهُوَ فَضَّلَكُمۡ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ
Musa reče svom narodu: "Narode moj, kako da vam pored Allaha tražim boga da obožavate, a vidjeli ste veličanstvene Allahove znakove? I Allah vas je odlikovao nad drugim ljudima vašeg vremena time što vam je uništio neprijatelja i dao vam vlast na Zemlji!"
التفاسير العربية:
وَإِذۡ أَنجَيۡنَٰكُم مِّنۡ ءَالِ فِرۡعَوۡنَ يَسُومُونَكُمۡ سُوٓءَ ٱلۡعَذَابِ يُقَتِّلُونَ أَبۡنَآءَكُمۡ وَيَسۡتَحۡيُونَ نِسَآءَكُمۡۚ وَفِي ذَٰلِكُم بَلَآءٞ مِّن رَّبِّكُمۡ عَظِيمٞ
"O Israelićani, sjetite se kada smo vas izbavili od faraona i njegovog naroda koji su vas ponižavali, koji su ubijali vaše sinove i ostavljali vaše kćeri da ih služe! U vašem izbavljanju od faraona i njegovog naroda je veliki ispit za vas od vašeg Gospodara,a taj ispit iziskuje zahvalnost.
التفاسير العربية:
۞وَوَٰعَدۡنَا مُوسَىٰ ثَلَٰثِينَ لَيۡلَةٗ وَأَتۡمَمۡنَٰهَا بِعَشۡرٖ فَتَمَّ مِيقَٰتُ رَبِّهِۦٓ أَرۡبَعِينَ لَيۡلَةٗۚ وَقَالَ مُوسَىٰ لِأَخِيهِ هَٰرُونَ ٱخۡلُفۡنِي فِي قَوۡمِي وَأَصۡلِحۡ وَلَا تَتَّبِعۡ سَبِيلَ ٱلۡمُفۡسِدِينَ
Allah odredi Svom poslaniku Musau trideset noći u kojima će razgovarati sa njim, a zatim ih upotpuni sa još deset tako da ukupno bijaše četrdeset noći. Musa reče svom bratu Harunu kada je htio otići da razgovara sa svojim Gospodarem: "Ti me zamijeni u vođenju naroda, o Harune, i lijepo i milostivo njima upravljaj, a dobro se čuvaj puta smutljivaca, dobro se čuvaj grijeha i pomaganja grješnika."
التفاسير العربية:
وَلَمَّا جَآءَ مُوسَىٰ لِمِيقَٰتِنَا وَكَلَّمَهُۥ رَبُّهُۥ قَالَ رَبِّ أَرِنِيٓ أَنظُرۡ إِلَيۡكَۚ قَالَ لَن تَرَىٰنِي وَلَٰكِنِ ٱنظُرۡ إِلَى ٱلۡجَبَلِ فَإِنِ ٱسۡتَقَرَّ مَكَانَهُۥ فَسَوۡفَ تَرَىٰنِيۚ فَلَمَّا تَجَلَّىٰ رَبُّهُۥ لِلۡجَبَلِ جَعَلَهُۥ دَكّٗا وَخَرَّ مُوسَىٰ صَعِقٗاۚ فَلَمَّآ أَفَاقَ قَالَ سُبۡحَٰنَكَ تُبۡتُ إِلَيۡكَ وَأَنَا۠ أَوَّلُ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ
Kada Musa dođe na određeno mjesto i u određeno vrijeme za razgovor sa svojim Gospodarom, koji trajaše četrdeset dana, i Allah razgovara sa njim govoreći mu Svoje naredbe i zabrane i druge stvari, Musa poželi da vidi svog Gospodara. Tada Musa zatraži od Allaha da mu se pokaže da ga vidi, a Allah mu odgovori: "Ne možeš me vidjeti u dunjalučkom životu, jer to ne možeš podnijeti, ali pogledaj u ono brdo kojem ću se otkriti, pa ako to brdo ostane na svom mjestu nakon toga, moći ćeš me vidjeti, a ako bude sravnjeno sa zemljom - nećeš me vidjeti na ovom svijetu." Nakon što se Allah otkri tom brdu ono se sravni sa zemljom i Musa pade u nesvijest. Kada se osvijesti reče: "Gospodaru moj, uzvišen si Ti iznad svega što Ti ne dolikuje, i ja ti se kajem što sam tražio da Te vidim na dunjaluku, i ja sam prvi vjernik u Tebe od mog naroda."
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• تؤكد الأحداث أن بني إسرائيل كانوا ينتقلون من ضلالة إلى أخرى على الرغم من وجود نبي الله موسى بينهم.
Događaji potvrđuju da su Israelićani upadali iz zablude u zabludu, uprkos tome što je sa njima bio Allahov poslanik Musa.

• من مظاهر خذلان الأمة أن تُحَسِّن القبيح، وتُقَبِّح الحسن بمجرد الرأي والأهواء.
Jedan od vidova poniženja nekog naroda jeste da lijepo smatra ružnim a ružno lijepim, na osnovu pukog mišljenja bez dokaza i na osnovu prohtjeva.

• إصلاح الأمة وإغلاق أبواب الفساد هدف سام للأنبياء والدعاة.
Popravljanje stanja naroda i zatvaranje vrata smutnji je uzvišeni zadatak poslanika i pozivača ka Allahu.

• قضى الله تعالى ألا يراه أحد من خلقه في الدنيا، وسوف يكرم من يحب من عباده برؤيته في الآخرة.
Uzvišeni Allah je odredio da Ga niko od stvorenja ne može vidjeti na dunjaluku, a počastit će one Njegove robove koje On voli da Ga vide na Ahiretu.


قَالَ يَٰمُوسَىٰٓ إِنِّي ٱصۡطَفَيۡتُكَ عَلَى ٱلنَّاسِ بِرِسَٰلَٰتِي وَبِكَلَٰمِي فَخُذۡ مَآ ءَاتَيۡتُكَ وَكُن مِّنَ ٱلشَّـٰكِرِينَ
Allah reče Musau: "Ja sam te odabrao i iznad ostalih ljudi te odlikovao objavljujući ti Moje poslanice, onda kada sam te učinio poslanikom tvom narodu, i odlikovao sam te time da razgovaram sa tobom bez posrednika. Prihvati tu počast koju ti dajem i budi zahvalan Allahu na tim veličanstvenim blagodatima."
التفاسير العربية:
وَكَتَبۡنَا لَهُۥ فِي ٱلۡأَلۡوَاحِ مِن كُلِّ شَيۡءٖ مَّوۡعِظَةٗ وَتَفۡصِيلٗا لِّكُلِّ شَيۡءٖ فَخُذۡهَا بِقُوَّةٖ وَأۡمُرۡ قَوۡمَكَ يَأۡخُذُواْ بِأَحۡسَنِهَاۚ سَأُوْرِيكُمۡ دَارَ ٱلۡفَٰسِقِينَ
I Mi Musau napisasmo na pločama od drveta i drugih materijala sve ono što je bilo potrebno Israelićanima, vezano za njihovu vjeru i za njihov dunjalučki život, i u tome je bila pouka za one koji pouku primaju, i detaljno pojašnjenje propisa. "Ozbiljno uzmi ovaj Tevrat, o Musa, i naređuj tvom narodu da ga na najljepši način primjene, za šta će imati veliku nagradu. To znači da čine ono što sam im naredio na najpotpuniji način, da budu strpljivi i da praštaju, a Ja ću im pokazati konačno uništenje onih koji se suprotstavljaju Mojoj naredbi i ne pokoravaju Mi se."
التفاسير العربية:
سَأَصۡرِفُ عَنۡ ءَايَٰتِيَ ٱلَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّ وَإِن يَرَوۡاْ كُلَّ ءَايَةٖ لَّا يُؤۡمِنُواْ بِهَا وَإِن يَرَوۡاْ سَبِيلَ ٱلرُّشۡدِ لَا يَتَّخِذُوهُ سَبِيلٗا وَإِن يَرَوۡاْ سَبِيلَ ٱلۡغَيِّ يَتَّخِذُوهُ سَبِيلٗاۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَكَانُواْ عَنۡهَا غَٰفِلِينَ
Ja ću oholnike, one koji se uzdižu iznad Allahovih robova i iznad istine, spriječiti da uzmu pouku iz Mojih znakova koji se nalaze u njima i oko njih, pa koji god od Mojih znakova da vide neće vjerovati u njega. To je zato što se oni suprotstavljaju Mojim znakovima i okreću se od njih, i neprijateljuju protiv Allaha i Njegovog Poslanika. Oni ako vide put istine koji vodi Allahovom zadovoljstvu - njime ne idu niti to žele, a ako vide stranputicu i put nevjerovanja koji vodi ka Allahovoj srdžbi oni ga slijede, jer oni poriču Allahove veličanstvene dokaze koji ukazuju na istinitost onoga sa čim su došli poslanici i ne razmišljaju o njima, jer su nemarni.
التفاسير العربية:
وَٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَلِقَآءِ ٱلۡأٓخِرَةِ حَبِطَتۡ أَعۡمَٰلُهُمۡۚ هَلۡ يُجۡزَوۡنَ إِلَّا مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
Onima koji poriču Naše dokaze koji ukazuju na istinitost Naših poslanika i poriču susret sa Allahom na Sudnjem danu - dobra djela će propasti, i neće za njih imati nagradu jer nisu ispunili uslov vjerovanja. Oni će na Sudnjem danu biti kažnjeni za svoje nevjerstvo u Allaha, za svoje pridruživanje sudruga Allahu, oni će vječno u Vatri boraviti.
التفاسير العربية:
وَٱتَّخَذَ قَوۡمُ مُوسَىٰ مِنۢ بَعۡدِهِۦ مِنۡ حُلِيِّهِمۡ عِجۡلٗا جَسَدٗا لَّهُۥ خُوَارٌۚ أَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّهُۥ لَا يُكَلِّمُهُمۡ وَلَا يَهۡدِيهِمۡ سَبِيلًاۘ ٱتَّخَذُوهُ وَكَانُواْ ظَٰلِمِينَ
Musaov narod je, nakon Musaovog odlaska da razgovara sa Allahom, napravio kip u liku teleta, koji nema dušu, niti može govoriti! Zar nisu znali da im se ono ne može obratiti niti ih uputiti na put dobra, osjetilni ili apstraktni, niti im može pribaviti korist niti otkloniti štetu? Uzeli su ga za božanstvo, i time su veliku nepravdu sebi učinili.
التفاسير العربية:
وَلَمَّا سُقِطَ فِيٓ أَيۡدِيهِمۡ وَرَأَوۡاْ أَنَّهُمۡ قَدۡ ضَلُّواْ قَالُواْ لَئِن لَّمۡ يَرۡحَمۡنَا رَبُّنَا وَيَغۡفِرۡ لَنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ
Nakon što su se pokajali i shvatili da su u zabludi zbog uzimanja teleta za božanstvo pored Allaha, oni Allaha zamoliše: "Ako nam se naš Gospodar ne smiluje, ne uputi nas da Mu budemo pokorni i ne oprosti nam što smo obožavali tele, sigurno ćemo izgubiti i dunjaluk i Ahiret!"
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• على العبد أن يكون من المُظْهِرين لإحسان الله وفضله عليه، فإن الشكر مقرون بالمزيد.
Čovjek treba da bude zahvalan na Allahovom dobročinstvu i blagodati, jer zahvalnost povećava blagodati.

• على العبد الأخذ بالأحسن في الأقوال والأفعال.
Čovjek treba birati najljepše riječi i najljepša djela.

• يجب تلقي الشريعة بحزم وجد وعزم على الطاعة وتنفيذ ما ورد فيها من الصلاح والإصلاح ومنع الفساد والإفساد.
Allahov zakon čovjek treba odlučno i ozbiljno prihvatiti, tako što odluči da bude pokoran i sprovodi ono što je Allah propisao, a što sadrži boljitak i sprečava nered u svakom smislu.

• على العبد إذا أخطأ أو قصَّر في حق ربه أن يعترف بعظيم الجُرْم الذي أقدم عليه، وأنه لا ملجأ من الله في إقالة عثرته إلا إليه.
Kada čovjek pogriješi prema svom Gospodaru treba priznati svoj grijeh i priznati da nema utočišta osim kod Allaha, jer samo On može oprostiti njegov posrtaj.


وَلَمَّا رَجَعَ مُوسَىٰٓ إِلَىٰ قَوۡمِهِۦ غَضۡبَٰنَ أَسِفٗا قَالَ بِئۡسَمَا خَلَفۡتُمُونِي مِنۢ بَعۡدِيٓۖ أَعَجِلۡتُمۡ أَمۡرَ رَبِّكُمۡۖ وَأَلۡقَى ٱلۡأَلۡوَاحَ وَأَخَذَ بِرَأۡسِ أَخِيهِ يَجُرُّهُۥٓ إِلَيۡهِۚ قَالَ ٱبۡنَ أُمَّ إِنَّ ٱلۡقَوۡمَ ٱسۡتَضۡعَفُونِي وَكَادُواْ يَقۡتُلُونَنِي فَلَا تُشۡمِتۡ بِيَ ٱلۡأَعۡدَآءَ وَلَا تَجۡعَلۡنِي مَعَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ
Kada se Musa vrati svom narodu nakon razgovora sa svojim Gospodarem, srdit na svoj narod i tužan zbog stanja u kojem ih je našao, zbog njihovog obožavanja teleta, reče: "Ružno li je ono što ste uradili poslije mene, o narode moj, jer to vodi propasti i nesreći! Zar vam je dosadilo da me čekate pa ste počeli obožavati tele!?" On baci ploče od silne srdžbe i tuge, i uhvati svog brata Haruna za kosu i bradu, i povuče ga k sebi jer je ostao sa narodom a nije promijenio ono što je vidio. Harun reče Musau, blago mu se obraćajući: "Sine moje majke, doista su me oni smatrali slabim i prezrenim, i skoro da su me ubili, pa me nemoj kazniti pa da se moji neprijatelji tome raduju, i nemoj me, iz srdžbe, svrstavati među nepravednike zbog njihovog obožavanja teleta."
التفاسير العربية:
قَالَ رَبِّ ٱغۡفِرۡ لِي وَلِأَخِي وَأَدۡخِلۡنَا فِي رَحۡمَتِكَۖ وَأَنتَ أَرۡحَمُ ٱلرَّـٰحِمِينَ
Musa zamoli svog Gospodara: "Gospodaru moj, oprosti meni i mom bratu Harunu, i uvedi nas u Svoju milost, i obaspi nas Svojom milošću sa svih strana. Ti si, Gospodaru naš, najmilostiviji prema nama."
التفاسير العربية:
إِنَّ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ ٱلۡعِجۡلَ سَيَنَالُهُمۡ غَضَبٞ مِّن رَّبِّهِمۡ وَذِلَّةٞ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُفۡتَرِينَ
Doista će one koji su obožavali tele pogoditi posljedica žestoke srdžbe njihovog Gospodara i poniženje u životu, jer su Ga rasrdili i omalovažili. Tako On kažnjava one koji izmišljaju laži na Allaha Uzvišenog.
التفاسير العربية:
وَٱلَّذِينَ عَمِلُواْ ٱلسَّيِّـَٔاتِ ثُمَّ تَابُواْ مِنۢ بَعۡدِهَا وَءَامَنُوٓاْ إِنَّ رَبَّكَ مِنۢ بَعۡدِهَا لَغَفُورٞ رَّحِيمٞ
A što se tiče onih koji su činili loša djela poput širka i drugih grijeha, a zatim se pokajali Allahu tako što su se vratili vjerovanju i ostavili grijehe, tvoj Gospodar - o Poslaniče - će im oprostiti i smilovati im se nakon ovog pokajanja, ostavljanja širka i griješenja a prihvatanja imana i pokornosti.
التفاسير العربية:
وَلَمَّا سَكَتَ عَن مُّوسَى ٱلۡغَضَبُ أَخَذَ ٱلۡأَلۡوَاحَۖ وَفِي نُسۡخَتِهَا هُدٗى وَرَحۡمَةٞ لِّلَّذِينَ هُمۡ لِرَبِّهِمۡ يَرۡهَبُونَ
Nakon što se Musa, 'alejhisselam, smirio, uzeo je one ploče koje je bacio iz srdžbe, a koje su sadržavale uputu, istinu i milost prema onima koji se boje svog Gospodara i Njegove kazne.
التفاسير العربية:
وَٱخۡتَارَ مُوسَىٰ قَوۡمَهُۥ سَبۡعِينَ رَجُلٗا لِّمِيقَٰتِنَاۖ فَلَمَّآ أَخَذَتۡهُمُ ٱلرَّجۡفَةُ قَالَ رَبِّ لَوۡ شِئۡتَ أَهۡلَكۡتَهُم مِّن قَبۡلُ وَإِيَّـٰيَۖ أَتُهۡلِكُنَا بِمَا فَعَلَ ٱلسُّفَهَآءُ مِنَّآۖ إِنۡ هِيَ إِلَّا فِتۡنَتُكَ تُضِلُّ بِهَا مَن تَشَآءُ وَتَهۡدِي مَن تَشَآءُۖ أَنتَ وَلِيُّنَا فَٱغۡفِرۡ لَنَا وَٱرۡحَمۡنَاۖ وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلۡغَٰفِرِينَ
Musa odabra sedamdeset ljudi iz svog naroda da traže oprost od Allaha zbog toga što su maloumnici obožavali tele, i Allah im odredi gdje i kada da dođu. Kada su došli na to određeno mjesto u određeno vrijeme, oni se drsko poniješe prema Allahu i zatražiše od Musaa da im Allaha pokaže da Ga vide svojim očima. Zbog toga ih zadesi zemljotres, pa svi pomriješe. Musa zamoli svog Gospodara rekavši: "Gospodaru moj, da si htio ranije da uništiš njih i mene Ti bi to uradio. Zar ćeš nas uništiti zbog onoga što su uradili maloumnici među nama? To što je moj narod obožavao tele je iskušenje kojim Ti upućuješ koga hoćeš i odvodiš u zabludu koga hoćeš. Ti upravljaš nama pa nam oprosti grijehe i smiluj nam se Svojom prostranom milošću, jer Ti jedini praštaš grijehe."
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• في الآيات دليل على أن الخطأ في الاجتهاد مع وضوح الأدلة لا يعذر فيه صاحبه عند إجراء الأحكام عليه، وهو ما يسميه الفقهاء بالتأويل البعيد.
U ovim ajetima je dokaz da nema opravdanja za grešku u idžtihadu pored postojanja jasnih dokaza, i to islamski pravnici nazivaju tumačenjem koje je daleko od ispravnog.

• من آداب الدعاء البدء بالنفس، حيث بدأ موسى عليه السلام دعاءه فطلب المغفرة لنفسه تأدُّبًا مع الله فيما ظهر عليه من الغضب، ثم طلب المغفرة لأخيه فيما عسى أن يكون قد ظهر منه من تفريط أو تساهل في رَدْع عَبَدة العجل عن ذلك.
Od adaba dove jeste počinjanje spominjanjem sebe, jer je Musa, 'alejhisselam, počeo svoju dovu tražeći oprost za sebe, iz edeba prema Allahu i zbog njegove srdžbe koja ga je zadesila, a zatim je zatražio oprost za svog brata zbog eventualnog nečinjenja nečega što mu je obavezno u odvraćanju obožavaoca teleta od tog čina.

• التحذير من الغضب وسلطته على عقل الشخص؛ ولذلك نسب الله للغضب فعل السكوت كأنه هو الآمر والناهي.
Ovi ajeti sadrže upozorenje na srdžbu i njeno ovladavanje čovjekovim umom. Zato je Allah u Musaovom slučaju rekao da se srdžba smirila, kao da je ona subjekt, kao da ona naređuje i zabranjuje.

• ضرورة التوقي من غضب الله، وخوف بطشه، فانظر إلى مقام موسى عليه السلام عند ربه، وانظر خشيته من غضب ربه.
Ovi ajeti ukazuju na obaveznost čuvanja od Allahove srdžbe i straha od Njegove kazne. Pogledaj koliki je samo stepen imao Musa, 'alejhisselam, kod svog Gospodara, a ujedno koliko se bojao Njegove srdžbe.


۞وَٱكۡتُبۡ لَنَا فِي هَٰذِهِ ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٗ وَفِي ٱلۡأٓخِرَةِ إِنَّا هُدۡنَآ إِلَيۡكَۚ قَالَ عَذَابِيٓ أُصِيبُ بِهِۦ مَنۡ أَشَآءُۖ وَرَحۡمَتِي وَسِعَتۡ كُلَّ شَيۡءٖۚ فَسَأَكۡتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤۡتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَٱلَّذِينَ هُم بِـَٔايَٰتِنَا يُؤۡمِنُونَ
I učini nas od onih koje si počastio u ovom životu blagodatima i zaštitom, i uputio ih ka činjenju dobrih djela i za koje si pripremio Džennet na Ahiretu, učinivši ih time od Svojih dobrih robova. Mi Ti se kajemo, vraćamo Ti se i priznajemo naše neispunjavanje obaveza. Uzvišeni Allah reče: "Mojom kaznom pogađam koga Ja hoću od onih koji idu koracima koji vode nesreći, a Moja milost obuhvata sve na dunjaluku. Do svakog stvorenja je stigla Moja milost i moje dobročinstvo, dok ću na Ahiretu milošću obasuti samo one koji se čuvaju Moje kazne činjenjem naređenog i klonjenjem zabranjenog, one koji daju zekat na svoj imetak onima kojima pripada, one koji u Naše ajete vjeruju."
التفاسير العربية:
ٱلَّذِينَ يَتَّبِعُونَ ٱلرَّسُولَ ٱلنَّبِيَّ ٱلۡأُمِّيَّ ٱلَّذِي يَجِدُونَهُۥ مَكۡتُوبًا عِندَهُمۡ فِي ٱلتَّوۡرَىٰةِ وَٱلۡإِنجِيلِ يَأۡمُرُهُم بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَيَنۡهَىٰهُمۡ عَنِ ٱلۡمُنكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيۡهِمُ ٱلۡخَبَـٰٓئِثَ وَيَضَعُ عَنۡهُمۡ إِصۡرَهُمۡ وَٱلۡأَغۡلَٰلَ ٱلَّتِي كَانَتۡ عَلَيۡهِمۡۚ فَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِهِۦ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَٱتَّبَعُواْ ٱلنُّورَ ٱلَّذِيٓ أُنزِلَ مَعَهُۥٓ أُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ
"One koji slijede Muhammeda, sallallahu 'alejhi ve sellem, Vjerovjesnika koji nije čitao ni pisao, kojem se objavljuje od njegovog Gospodara, čije ime i osobine nalaze u Tevratu koji je objavljen Musau, 'alejhisselam, i Indžilu koji je objavljen Isau, 'alejhisselam, koji im naređuje ono za šta je zdravim umovima i neiskvarenoj prirodi poznato da je lijepo i dobro, i zabranjuje im ono za šta je zdravim umovima i neiskvarenoj prirodi poznato da je ružno, i koji im dozvoljava lijepe vrste jela, pića i brakova u kojima nema štete, i zabranjuje ružne vrste jela, pića i brakova, i koji ih oslobađa teških obaveza kojima su bili obavezani poput ranije obaveznosti smrtne kazne za ubicu, bilo da je ubio namjerno ili nenamjerno. Oni među Israelićanima i drugim narodima koji budu u njega vjerovali, poštovali ga i pomagali ga protiv njegovih neprijatelja nevjernika, i koji budu slijedili Kur'an koji mu je objavljen i koji je poput svjetla koje osvjetljava pravi put - takvi su uspjeli, takvi su postigli ono što su željeli i sačuvani su onoga čega su se bojali."
التفاسير العربية:
قُلۡ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنِّي رَسُولُ ٱللَّهِ إِلَيۡكُمۡ جَمِيعًا ٱلَّذِي لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ يُحۡيِۦ وَيُمِيتُۖ فَـَٔامِنُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِ ٱلنَّبِيِّ ٱلۡأُمِّيِّ ٱلَّذِي يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَكَلِمَٰتِهِۦ وَٱتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ
O Poslaniče, reci: "O ljudi, ja sam Allahov Poslanik svima vama, Arapima i nearapima, poslanik Onog Kome pripada vlast nebesa i Zemlje, Koji jedini zaslužuje da bude obožavan, Koji oživljava mrtve i umrtvljuje žive." Pa vjerujte u Allaha i Muhammeda, sallallahu 'alejhi ve sellem, Vjerovjesnika i Poslanika, koji ne čita i ne piše, već je došao sa Objavom od svog Gospodara, koji vjeruje u Allaha i ono što mu Allah objavljuje, i u ono što je objavljeno vjerovjesnicima prije njega, ne praveći razliku među njima u vjerovanju. Slijedite ga u onome sa čim je došao od svog Gospodara, nadajući se da ćete biti upućeni ka onome što je dobro za vas na dunjaluku i na Ahiretu.
التفاسير العربية:
وَمِن قَوۡمِ مُوسَىٰٓ أُمَّةٞ يَهۡدُونَ بِٱلۡحَقِّ وَبِهِۦ يَعۡدِلُونَ
U narodu Musaovom, Israelićanima, bila je skupina ljudi na pravom putu, na ispravnoj vjeri, koji ljudima ukazuju na pravi put i sude pravedno.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• تضمَّنت التوراة والإنجيل أدلة ظاهرة على بعثة النبي محمد صلى الله عليه وسلم وعلى صدقه.
Od vidova Allahove pravde jeste to što nije izostavio spomenuti vjernike među Israelićanima, iako su bili manjina. Tako je prvo spomenuo osobine Israelićana koje su suprotne ljudskoj potpunosti i uputi, pa bi neko možda pomislio da su svi takvi, zbog čega je Allah spomenuo da među njima ima skupina koja je na pravom putu i koja druge upućuje na pravi put.


وَقَطَّعۡنَٰهُمُ ٱثۡنَتَيۡ عَشۡرَةَ أَسۡبَاطًا أُمَمٗاۚ وَأَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ إِذِ ٱسۡتَسۡقَىٰهُ قَوۡمُهُۥٓ أَنِ ٱضۡرِب بِّعَصَاكَ ٱلۡحَجَرَۖ فَٱنۢبَجَسَتۡ مِنۡهُ ٱثۡنَتَا عَشۡرَةَ عَيۡنٗاۖ قَدۡ عَلِمَ كُلُّ أُنَاسٖ مَّشۡرَبَهُمۡۚ وَظَلَّلۡنَا عَلَيۡهِمُ ٱلۡغَمَٰمَ وَأَنزَلۡنَا عَلَيۡهِمُ ٱلۡمَنَّ وَٱلسَّلۡوَىٰۖ كُلُواْ مِن طَيِّبَٰتِ مَا رَزَقۡنَٰكُمۡۚ وَمَا ظَلَمُونَا وَلَٰكِن كَانُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ
I podijelili smo Israelićane na dvanaest plemena, a kada je od Musaa tražio njegov narod da Allaha moli da ih napoji rekli smo mu: "O Musa, udari kamen svojim štapom." On ga udari i iz tog kamena poteče dvanaest izvora, koliko je bilo njihovih plemena. Svako pleme je znalo koji je njegov izvor i niko drugi u njemu ne može učestvovati. I oblacima smo ih natkrili tako da ih prate i štite ih od Sunca, i spustili smo im, kao blagodat, slatko piće poput meda, i malu pticu ukusnog i dobrog mesa, sličnu prepelici, i reli smo im: "Jedite lijepu hranu kojom smo vas opskrbili." Oni nama nisu ništa naštetili svojom nepravdom, nezahvalnošću na blagodatima i svojim kršćenjem Allahovih naredbi, već su time sebi nepravdu učinili, jer su umanjili svoju sreću vodeći sebe ka propasti.
التفاسير العربية:
وَإِذۡ قِيلَ لَهُمُ ٱسۡكُنُواْ هَٰذِهِ ٱلۡقَرۡيَةَ وَكُلُواْ مِنۡهَا حَيۡثُ شِئۡتُمۡ وَقُولُواْ حِطَّةٞ وَٱدۡخُلُواْ ٱلۡبَابَ سُجَّدٗا نَّغۡفِرۡ لَكُمۡ خَطِيٓـَٰٔتِكُمۡۚ سَنَزِيدُ ٱلۡمُحۡسِنِينَ
O Poslaniče, spomeni kada je Allah rekao Israelićanima: "Uđite u Bejtul-makdis (Jerusalim) i jedite njegove plodove na kojem god mjestu i u kojem god vremenu želite, i recite: 'Gospodaru naš, oprosti nam grijehe i uđite kroz kapiju ponizno pred svojim Gospodarom, pognutih glava. Ako tako uradite, oprostit ćemo vam grijehe, a dobročiniteljima uvećati dobro i na dunjaluku i na Ahiretu."
التفاسير العربية:
فَبَدَّلَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ مِنۡهُمۡ قَوۡلًا غَيۡرَ ٱلَّذِي قِيلَ لَهُمۡ فَأَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِمۡ رِجۡزٗا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ بِمَا كَانُواْ يَظۡلِمُونَ
Nepravednici među njima promijeniše riječi koje su im naređene - حِطَّة - oprosti nam (hittah), pa rekoše - حِنْطَة - ječmeno zrno (hintah), i promijeniše djelo koje im je naređeno, pa umjesto da uđu u Jerusalim ponizno i pognutih glava oni uđoše idući pužući otpozadi, pa na njih poslasmo kaznu s neba.
التفاسير العربية:
وَسۡـَٔلۡهُمۡ عَنِ ٱلۡقَرۡيَةِ ٱلَّتِي كَانَتۡ حَاضِرَةَ ٱلۡبَحۡرِ إِذۡ يَعۡدُونَ فِي ٱلسَّبۡتِ إِذۡ تَأۡتِيهِمۡ حِيتَانُهُمۡ يَوۡمَ سَبۡتِهِمۡ شُرَّعٗا وَيَوۡمَ لَا يَسۡبِتُونَ لَا تَأۡتِيهِمۡۚ كَذَٰلِكَ نَبۡلُوهُم بِمَا كَانُواْ يَفۡسُقُونَ
O Poslaniče, upitaj jevreje, kako bi ih podsjetio, čime su kažnjeni njihovi preci u slučaju naselja koje se nalazilo pored mora, čiji su stanovnici prelazili Allahove granice jer su lovili subotom nakon zabrane. Allah ih je iskušao tako što su ribe počele izlaziti na površinu mora subotom, dok u ostalim danima im nisu dolazile, i tako ih je Allah iskušao zbog grijeha koje su činili. Oni su učinili spletku tako što su postavili mreže i iskopali rupe prije subote, a zatim u subotu ne bi ništa radili dok bi ribe upadale u njihove zamke, a u nedjelju bi uzimali uhvaćene ribe i jeli ih.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• الجحود والكفران سبب في الحرمان من النعم.
Poricanje i nezahvalnost su uzrok uskraćivanja blagodati.

• من أسباب حلول العقاب ونزول العذاب التحايل على الشرع؛ لأنه ظلم وتجاوز لحدود الله.
Jedan od uzroka kazne jeste pravljenje spletki radi izbjegavanja šerijatskih propisa, jer je to nepravda i prelaženje Allahovih granica.

Allah je na Israelićane spustio poniženje i bijedu, i najavio im da će im slati s vremena na vrijeme nekog ko će ih kazniti zbog nepravde i skretanja s pravog puta.


وَإِذۡ قَالَتۡ أُمَّةٞ مِّنۡهُمۡ لِمَ تَعِظُونَ قَوۡمًا ٱللَّهُ مُهۡلِكُهُمۡ أَوۡ مُعَذِّبُهُمۡ عَذَابٗا شَدِيدٗاۖ قَالُواْ مَعۡذِرَةً إِلَىٰ رَبِّكُمۡ وَلَعَلَّهُمۡ يَتَّقُونَ
O Poslaniče, spomeni kako ih je jedna skupina ljudi iz tog naselja odvraćala od tog lošeg djela i upozoravala ih, dok im druga skupina reče: "Zašto savetujete ljude koje će Allah zbog grijeha uništiti na dunjaluku ili žestoko kazniti na Ahiretu?" Savjetnici rekoše: "Mi ih savjetujemo da bismo imali pred Allahom opravdanje da smo uradili ono što nam je naređeno, da smo naređivali dobro i zabranjivali zlo, kako nas ne bi kaznio za ostavljanje te obaveze, i kako bi se oni okoristili opomenom i ostavili grijeh."
التفاسير العربية:
فَلَمَّا نَسُواْ مَا ذُكِّرُواْ بِهِۦٓ أَنجَيۡنَا ٱلَّذِينَ يَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلسُّوٓءِ وَأَخَذۡنَا ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ بِعَذَابِۭ بَـِٔيسِۭ بِمَا كَانُواْ يَفۡسُقُونَ
Kada se griješnici okrenuše od onoga čime su ih savjetnici opominjali i savjetovali, spasili smo one koji su zabranjivali zlo, dok smo žestoko kaznili one koji su bili nepravedni jer su lovili subotom i ustrajavali su čineći grijeh.
التفاسير العربية:
فَلَمَّا عَتَوۡاْ عَن مَّا نُهُواْ عَنۡهُ قُلۡنَا لَهُمۡ كُونُواْ قِرَدَةً خَٰسِـِٔينَ
Kada su prešli sve granice u griješenju prema Allahu, oholeći se i prkoseći, ne primajući pouku, rekosmo im: "O grješnici, postanite majmuni prezreni", pa postaše. Kada Mi nešto hoćemo samo kažemo: "Budi", i ono bude.
التفاسير العربية:
وَإِذۡ تَأَذَّنَ رَبُّكَ لَيَبۡعَثَنَّ عَلَيۡهِمۡ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ مَن يَسُومُهُمۡ سُوٓءَ ٱلۡعَذَابِۗ إِنَّ رَبَّكَ لَسَرِيعُ ٱلۡعِقَابِ وَإِنَّهُۥ لَغَفُورٞ رَّحِيمٞ
O Poslaniče, spomeni kada je Allah jasno obznanio da će dati vlast nad jevrejima onim ljudima koji će ih ponižavati do Sudnjeg dana. Doista tvoj Gospodar brzo kažnjava onoga ko prema Njemu griješi pa nekada ubrza kaznu još na dunjaluku, ali On prašta onome ko se pokaje i milostiv je prema njemu.
التفاسير العربية:
وَقَطَّعۡنَٰهُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ أُمَمٗاۖ مِّنۡهُمُ ٱلصَّـٰلِحُونَ وَمِنۡهُمۡ دُونَ ذَٰلِكَۖ وَبَلَوۡنَٰهُم بِٱلۡحَسَنَٰتِ وَٱلسَّيِّـَٔاتِ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ
I mi ih po Zemlji razasusmo, podijelivši ih na razne skupine, nakon što su bili jedno tijelo. Neki od njih su dobri, ispunjavaju Allahova prava i prava ljudi, neki su osrednji, a neki su utonuli u grijehe, i Mi smo ih iskušavali blagostanjem i teškoćama kako bi se grijeha okanili.
التفاسير العربية:
فَخَلَفَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡ خَلۡفٞ وَرِثُواْ ٱلۡكِتَٰبَ يَأۡخُذُونَ عَرَضَ هَٰذَا ٱلۡأَدۡنَىٰ وَيَقُولُونَ سَيُغۡفَرُ لَنَا وَإِن يَأۡتِهِمۡ عَرَضٞ مِّثۡلُهُۥ يَأۡخُذُوهُۚ أَلَمۡ يُؤۡخَذۡ عَلَيۡهِم مِّيثَٰقُ ٱلۡكِتَٰبِ أَن لَّا يَقُولُواْ عَلَى ٱللَّهِ إِلَّا ٱلۡحَقَّ وَدَرَسُواْ مَا فِيهِۗ وَٱلدَّارُ ٱلۡأٓخِرَةُ خَيۡرٞ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ
Nakon njih dođoše loši potomci koji preuzeše Tevrat od svojih predaka, čitaju ga ne znajući šta je u njemu, radi dunjalučkih ukrasa koje uzimaju kao mito mijenjaju Allahovu knjigu i sude po onome što Allah nije objavio u njoj. Pri tom se pusto nadaju da će im Allah oprostiti grijehe, a ako im ponovo dođe mito oni ga prihvate, i tako uvijek. Zar Allah od njih nije uzeo zavjete da će o Allahu govoriti samo istinu, bez izmjene i promjene? Oni nisu ostavili rad po Allahovoj knjizi iz neznanja, već su dobro znali, jer su je čitali, i zato je njihov grijeh još teži. Ahiretska uživanja su vječna i bolja od prolaznih dunjalučkih uživanja, i ona pripadaju onima koji su se čuvali Allahove kazne čineći ono što im je naređeno a kloneći se onoga što im je zabranjeno. Zar ne shvataju oni koji uzimaju prezreni dunjalučki mito da je ono što je Allah pripremio bogobojaznima na Ahiretu bolje i trajnije?
التفاسير العربية:
وَٱلَّذِينَ يُمَسِّكُونَ بِٱلۡكِتَٰبِ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ إِنَّا لَا نُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُصۡلِحِينَ
A oni koji se drže Allahove knjige i rade po onome što se u njoj nalazi, koji uspostavljaju namaz vodeći računa o njegovim vremenima, šartovima, obavezama i dobrovoljnim radnjama, imat će nagradu od Allaha za ono što su činili, jer Allah neće dopustiti da propadnu djela dobročinitelja.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• إذا نزل عذاب الله على قوم بسبب ذنوبهم ينجو منه من كانوا يأمرون بالمعروف وينهون عن المنكر فيهم.
Kada Allah spusti kaznu na neki narod, bit će spašeni među njima oni koji su naređivali dobro i zabranjivali zlo.

• يجب الحذر من عذاب الله؛ فإنه قد يكون رهيبًا في الدنيا، كما فعل سبحانه بطائفة من بني إسرائيل حين مَسَخَهم قردة بسبب تمردهم.
Obavezno je biti oprezan i čuvati se Allahove kazne, jer On može kazniti strašnom kaznom još na dunjaluku, kao što je to učinio sa skupinom Israelićana kada ih je pretvorio u majmune, zbog njihovog bunta.

• كتب الله على بني إسرائيل الذلة والمسكنة، وتأذن بأن يبعث عليهم كل مدة من يذيقهم العذاب بسبب ظلمهم وانحرافهم.
Dunjalučko uživanje, iako se može učiniti velikim, ono je malo i ništavno u odnosu na ahiretsko vječno uživanje.

• نعيم الدنيا مهما بدا أنه عظيم فإنه قليل تافه بجانب نعيم الآخرة الدائم.
Najbolje djelo nakon vjerovanja je namaz, jer je namaz stub vjere.


۞وَإِذۡ نَتَقۡنَا ٱلۡجَبَلَ فَوۡقَهُمۡ كَأَنَّهُۥ ظُلَّةٞ وَظَنُّوٓاْ أَنَّهُۥ وَاقِعُۢ بِهِمۡ خُذُواْ مَآ ءَاتَيۡنَٰكُم بِقُوَّةٖ وَٱذۡكُرُواْ مَا فِيهِ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ
O Muhammede, spomeni kada smo iščupali brdo i podigli ga iznad Israelićana, nakon što nisu htjeli prihvatiti ono što je u Tevratu, pa je brdo izgledalo poput oblaka iznad njih, njegova je sjena bila na njihovim glavama, i uvjerili su se da će pasti na njih, pa im je rečeno: "Uzmite ono što smo vam dali, prihvatite ga ozbiljno i odlučno i trudite se da ga primijenite, i sjećajte se propisa koji su u njemu, i nemojte ih zaboraviti, kako bi bili bogobojazni ako tako postupite."
التفاسير العربية:
وَإِذۡ أَخَذَ رَبُّكَ مِنۢ بَنِيٓ ءَادَمَ مِن ظُهُورِهِمۡ ذُرِّيَّتَهُمۡ وَأَشۡهَدَهُمۡ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمۡ أَلَسۡتُ بِرَبِّكُمۡۖ قَالُواْ بَلَىٰ شَهِدۡنَآۚ أَن تَقُولُواْ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ إِنَّا كُنَّا عَنۡ هَٰذَا غَٰفِلِينَ
I spomeni, o Muhammede, kada je tvog Gospodar iz kičmi sinova Ademovih izveo potomstvo i tražio od njih da potvrde Njegovo gospodarstvo na osnovu duboko usađenog vjerovanja u prirodi čovjeka, pa reče: "Zar ja nisam vaš Gospodar?", a oni svi rekoše: "Jesi, Ti si naš Gospodar!" On reče: "Mi smo vas pitali i od vas zavjet uzeli kako na Sudnjem danu ne biste mogli poreći Allahov dokaz nad vama i reći: "Nismo ništa o tome znali."
التفاسير العربية:
أَوۡ تَقُولُوٓاْ إِنَّمَآ أَشۡرَكَ ءَابَآؤُنَا مِن قَبۡلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةٗ مِّنۢ بَعۡدِهِمۡۖ أَفَتُهۡلِكُنَا بِمَا فَعَلَ ٱلۡمُبۡطِلُونَ
"I kako se ne biste mogli pravdati kako su vaši preci prekršili zavjet i činili širk, a da ste ih vi samo slijepo slijedili u onome na čemu ste ih našli, i kako ne biste rekli: "Zar ćeš nas kazniti, Gospodaru naš, zbog onoga što su naši preci radili, koji su svoja djela širkom poništili? Mi nismo krivi jer nismo znali i samo smo pretke slijedili."
التفاسير العربية:
وَكَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ وَلَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ
Kao što smo objasnili ajete o tome kako skončavaju narodi koji poriču, tako ovima objašnjavamo, ne bi li ostavili širk i postali monoteisti, obožavajući Allaha jedinog, kao što je došlo u zavjetu kojeg su dali Allahu.
التفاسير العربية:
وَٱتۡلُ عَلَيۡهِمۡ نَبَأَ ٱلَّذِيٓ ءَاتَيۡنَٰهُ ءَايَٰتِنَا فَٱنسَلَخَ مِنۡهَا فَأَتۡبَعَهُ ٱلشَّيۡطَٰنُ فَكَانَ مِنَ ٱلۡغَاوِينَ
O Poslaniče, kaži Israelićanima vijest o čovjeku koji je pripadao njihovom narodu, kome smo dali Naše ajete pa ih je naučio i shvatio istinu koju sadrže, ali nije radio po tome, pa mu je šejtan postao stalni pratilac, zbog čega on postade od zabludjelih i propalih nakon što je bio od upućenih i spašenih.
التفاسير العربية:
وَلَوۡ شِئۡنَا لَرَفَعۡنَٰهُ بِهَا وَلَٰكِنَّهُۥٓ أَخۡلَدَ إِلَى ٱلۡأَرۡضِ وَٱتَّبَعَ هَوَىٰهُۚ فَمَثَلُهُۥ كَمَثَلِ ٱلۡكَلۡبِ إِن تَحۡمِلۡ عَلَيۡهِ يَلۡهَثۡ أَوۡ تَتۡرُكۡهُ يَلۡهَثۚ ذَّـٰلِكَ مَثَلُ ٱلۡقَوۡمِ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَاۚ فَٱقۡصُصِ ٱلۡقَصَصَ لَعَلَّهُمۡ يَتَفَكَّرُونَ
A da smo htjeli da se on okoristi tim ajetima Mi bismo ga uputili da radi po njima i time bismo ga uzdigli i na dunjaluku i na Ahiretu, ali on je odabrao ono što vodi njegovoj propasti, jer se priklonio slijeđenju svojih dunjalučkih strasti, dajući prednost dunjaluku nad Ahiretom. On je, u svojoj želji prema dunjaluku, poput psa koji dahće u svakom stanju, bilo da leži ili trči. Takvi su zalutali ljudi, oni koji Naše ajete poriču, pa im kazuj, o Poslaniče, ova kazivanja, kako bi razmislili i okanili se poricanja i zablude.
التفاسير العربية:
سَآءَ مَثَلًا ٱلۡقَوۡمُ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَأَنفُسَهُمۡ كَانُواْ يَظۡلِمُونَ
Nema gorih ljudi od onih koji poriču Naše dokaze, i ne vjeruju, oni time sebi nepravdu čine jer sebe bacaju u propast.
التفاسير العربية:
مَن يَهۡدِ ٱللَّهُ فَهُوَ ٱلۡمُهۡتَدِيۖ وَمَن يُضۡلِلۡ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ
Koga Allah uputi na pravi put takav je istinski upućen, a koga Allah udalji od pravog puta, takav je istinski propao, i izgubio je sebe i svoju porodicu na Sudnjem danu. Doista je to očita propast.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• المقصود من إنزال الكتب السماوية العمل بمقتضاها لا تلاوتها باللسان وترتيلها فقط، فإن ذلك نَبْذ لها.
Cilj objavljivanja nebeskih knjiga je rad po onome što one iziskuju, a ne samo čitanje i učenje jezikom, jer je ograničavanje na to, ustvari, napuštanje tih knjiga.

• أن الله خلق في الإنسان من وقت تكوينه إدراك أدلة الوحدانية، فإذا كانت فطرته سليمة، ولم يدخل عليها ما يفسدها أدرك هذه الأدلة، وعمل بمقتضاها.
Allah je u čovjeku usadio spoznaju dokaza Njegove jednoće još otkad ga je stvorio, pa ako je čovjekova priroda neiskvarena, i ne djeluje na nju nešto što će je iskvariti - spoznat će te dokaze i postupaće shodno njima.

• في الآيات عبرة للموفَّقين للعمل بآيات القرآن؛ ليعلموا فضل الله عليهم في توفيقهم للعمل بها؛ لتزكو نفوسهم.
U ovim ajetima je pouka za one koji su upućeni da rade po kur'anskim ajetima, da bi znali da je Allahova blagodat prema njima velika što ih je uputio da rade po njima i da time čiste svoje duše.

• في الآيات تلقين للمسلمين للتوجه إلى الله تعالى بطلب الهداية منه والعصمة من مزالق الضلال.
U ovim ajetima je lekcija muslimanima da se uvijek usmjere ka Allahu tražeći uputu od Njega i zaštitu od svega što vodi zabludi.


وَلَقَدۡ ذَرَأۡنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرٗا مِّنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِۖ لَهُمۡ قُلُوبٞ لَّا يَفۡقَهُونَ بِهَا وَلَهُمۡ أَعۡيُنٞ لَّا يُبۡصِرُونَ بِهَا وَلَهُمۡ ءَاذَانٞ لَّا يَسۡمَعُونَ بِهَآۚ أُوْلَـٰٓئِكَ كَٱلۡأَنۡعَٰمِ بَلۡ هُمۡ أَضَلُّۚ أُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡغَٰفِلُونَ
Mi smo za Džehennem stvorili mnoge džine i ljude, u smislu da smo znali da će oni raditi djela koja vode u Džehennem. Njihova srca ne dokučuju ono što im istinski koristi i šteti, njihove oči ne vide Allahove znakove u njima samima i oko njih pa da uzmu pouku, njihove uši ne čuju Allahove ajete pa da razmisle o njihovom sadržaju. Oni koji imaju takva svojstva su poput stoke u nedostatku razuma, čak su u većoj zabludi od stoke. To su oni koji su nemarni u vjerovanju prema Allahu i Sudnjem danu.
التفاسير العربية:
وَلِلَّهِ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰ فَٱدۡعُوهُ بِهَاۖ وَذَرُواْ ٱلَّذِينَ يُلۡحِدُونَ فِيٓ أَسۡمَـٰٓئِهِۦۚ سَيُجۡزَوۡنَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
Uzvišeni Allah ima najljepša imena koja ukazuju na Njegovo veličanstvo i savršenstvo, pa Mu se preko njih približavajte, njima tražite ono što želite i njima Ga hvalite, a ostavite one koji skreću od istine kad su Njegova imena u pitanju pa druge njima nazivaju, ili ih negiraju Allahu, ili iskrivljuju njihovo značenje, ili druge porede sa Njim. Mi ćemo takve bolno kazniti zbog njihovog iskrivljavanja i onoga što su radili.
التفاسير العربية:
وَمِمَّنۡ خَلَقۡنَآ أُمَّةٞ يَهۡدُونَ بِٱلۡحَقِّ وَبِهِۦ يَعۡدِلُونَ
Među onima koje smo stvorili ima skupina ljudi koji su na istini i koji druge pozivaju istini pa im se odazivaju, i koji sude pravedno.
التفاسير العربية:
وَٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا سَنَسۡتَدۡرِجُهُم مِّنۡ حَيۡثُ لَا يَعۡلَمُونَ
A onima koji ne vjeruju u Naše ajete i poriču ih, otvorit ćemo vrata opskrbe, ali ne iz počasti prema njima već radi postepenog odvođenja u propast, kako bi ustrajali na svojoj zabludi, nakon čega ih zadesi Naša iznenadna kazna.
التفاسير العربية:
وَأُمۡلِي لَهُمۡۚ إِنَّ كَيۡدِي مَتِينٌ
Odlažem im kaznu da bi pomislili da neće biti kažnjeni, pa da ustraju na poricanju i nevjerstvu zbog čega im kazna biva umnogostručena. Doista je Moja zamka jaka, dajem im ono za šta misle da je dobročinstvo, a želim da ih ponizim.
التفاسير العربية:
أَوَلَمۡ يَتَفَكَّرُواْۗ مَا بِصَاحِبِهِم مِّن جِنَّةٍۚ إِنۡ هُوَ إِلَّا نَذِيرٞ مُّبِينٌ
Zašto ovi poricatelji Allahovih ajeta i Njegovog Poslanika ne razmisle, pa da im postane jasno da Muhammed, sallallahu 'alejhi ve sellem, nije lud, već da je Allahov Poslanik kojeg je On poslao da ljude jasno upozori na Allahovu kaznu?
التفاسير العربية:
أَوَلَمۡ يَنظُرُواْ فِي مَلَكُوتِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا خَلَقَ ٱللَّهُ مِن شَيۡءٖ وَأَنۡ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ قَدِ ٱقۡتَرَبَ أَجَلُهُمۡۖ فَبِأَيِّ حَدِيثِۭ بَعۡدَهُۥ يُؤۡمِنُونَ
Zašto ne uzmu u obzir pouku iz Allahovog posjedovanja nebesa i Zemlje, i iz Allahovog stvaranja biljaka, životinja i svega ostalog, i iz svojih životnih vijekova koji su se možda približili svom kraju, pa da se pokaju prije nego što bude prekasno? Ako ne povjeruju u Kur'an i obećanje i prijetnju koje sadrži, pa u koju će drugu knjigu vjerovati?
التفاسير العربية:
مَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَلَا هَادِيَ لَهُۥۚ وَيَذَرُهُمۡ فِي طُغۡيَٰنِهِمۡ يَعۡمَهُونَ
Koga Allah ostavi na cjedilu ne uputivši ga ka istini, takvog niko ne može uputiti. Allah njih ostavlja zbunjene u svojoj zabludi i svom nevjerstvu, i oni ne nalaze pravi put.
التفاسير العربية:
يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلسَّاعَةِ أَيَّانَ مُرۡسَىٰهَاۖ قُلۡ إِنَّمَا عِلۡمُهَا عِندَ رَبِّيۖ لَا يُجَلِّيهَا لِوَقۡتِهَآ إِلَّا هُوَۚ ثَقُلَتۡ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ لَا تَأۡتِيكُمۡ إِلَّا بَغۡتَةٗۗ يَسۡـَٔلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِيٌّ عَنۡهَاۖ قُلۡ إِنَّمَا عِلۡمُهَا عِندَ ٱللَّهِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ
Ovi poricatelji te uporno, iz inata, pitaju o Sudnjem danu, kada će nastupiti, a ti im Muhammede reci: "Znanje o tome nije ni kod mene ni kod drugih stvorenja, već to zna samo Allah, i samo On će u određeno vrijeme to otkriti. Nastupanje Sudnjeg dana je skriveno svima na nebesima i na Zemlji, i doći će iznenada." Oni te pitaju o Sudnjem danu kao da ti težiš da saznaš kada će nastupiti, a ne znaju da ti o tome ne pitaš, zbog potpunosti tvoje spoznaje Allaha Uzvišenog. Reci im: "Znanje o nastupanju Sudnjeg dana je samo kod Allaha, ali većina ljudi to ne zna."
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• خلق الله للبشر آلات الإدراك والعلم - القلوب والأعين والآذان - لتحصيل المنافع ودفع المضار.
Allah je ljudima dao sredstva spoznaje i saznavanja - srca, oči, uši - kako bi mogli pribaviti ono što im koristi i od sebe odagnati ono što im šteti.

• الدعاء بأسماء الله الحسنى سبب في إجابة الدعاء، فيُدْعَى في كل مطلوب بما يناسب ذلك المطلوب، مثل: اللهمَّ تب عَلَيَّ يا تواب.
Dova Allahu Njegovim lijepim imenima je jedan od uzroka uslišavanja. Allahu se upućuje dova spominjući ono Njegovo ime koje odgovara onome što se traži, poput: "Oprosti mi, o Ti Koji praštaš."

• التفكر في عظمة السماوات والأرض، والتوصل بهذا التفكر إلى أن الله تعالى هو المستحق للألوهية دون غيره؛ لأنه المنفرد بالصنع.
Razmišljanje o veličanstvenosti nebesa i Zemlje iziskuje spoznaju da samo Allah zaslužuje da bude obožavan, jer samo On stvara.


قُل لَّآ أَمۡلِكُ لِنَفۡسِي نَفۡعٗا وَلَا ضَرًّا إِلَّا مَا شَآءَ ٱللَّهُۚ وَلَوۡ كُنتُ أَعۡلَمُ ٱلۡغَيۡبَ لَٱسۡتَكۡثَرۡتُ مِنَ ٱلۡخَيۡرِ وَمَا مَسَّنِيَ ٱلسُّوٓءُۚ إِنۡ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٞ وَبَشِيرٞ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ
Reci, o Muhammede: "Ja ne mogu sebi pribaviti nikakvo dobro niti od sebe odagnati nikakvo zlo osim ako Allah hoće. Sve to zavisi od Allaha, i ja ne znam osim ono što me je On podučio. Ja ne znam ono što je nedokučivo, a da sam znao nedokučivo poduzeo bih korake pribavljanja koristi i odagnavanja šteta, jer bih tada znao šta će biti i kako će se nešto završiti. Ja sam samo poslanik od Allaha, upozoravam vas na Njegovu bolnu kaznu, i donosim vam radosnu vijest o Njegovoj plemenitoj nagradi, pripremljenu za one koji vjeruju da sam ja Njegov poslanik i koji vjeruju u ono sa čim sam došao."
التفاسير العربية:
۞هُوَ ٱلَّذِي خَلَقَكُم مِّن نَّفۡسٖ وَٰحِدَةٖ وَجَعَلَ مِنۡهَا زَوۡجَهَا لِيَسۡكُنَ إِلَيۡهَاۖ فَلَمَّا تَغَشَّىٰهَا حَمَلَتۡ حَمۡلًا خَفِيفٗا فَمَرَّتۡ بِهِۦۖ فَلَمَّآ أَثۡقَلَت دَّعَوَا ٱللَّهَ رَبَّهُمَا لَئِنۡ ءَاتَيۡتَنَا صَٰلِحٗا لَّنَكُونَنَّ مِنَ ٱلشَّـٰكِرِينَ
On je Taj Koji vas je stvorio od jednog čovjeka, Adema, 'alejhisselam, i od njegovog rebra je stvorio njegovu suprugu Havu, kako bi mu pravila društvo i kako bi uz nju našao svoj smiraj. Kada čovjek ima odnos sa ženom, onda zatrudni i u početku ne osjeća svoj plod, jer je lahak, i tako ona obavlja svoje poslove ne osjećajući teret. Kada se trudnoća nastavi i ona osjeti težinu, jer je plod u njenoj utrobi porastao, tada supružnici zamole svog Gospodara: "Ako nam daš dobro i zdravo dijete, sigurno ćemo biti zahvalni na Tvojim blagodatima."
التفاسير العربية:
فَلَمَّآ ءَاتَىٰهُمَا صَٰلِحٗا جَعَلَا لَهُۥ شُرَكَآءَ فِيمَآ ءَاتَىٰهُمَاۚ فَتَعَٰلَى ٱللَّهُ عَمَّا يُشۡرِكُونَ
Pa kada im Allah usliši dovu i da im dobro i zdravo dijete, neki supružnici Allahu druge pridružuju kad je u pitanju to dijete, tako što ga nazovu "Abdulharis - rob el-Harisa", a uzvišen je Allah od svakog sudruga, samo je On Gospodar i Bog.
التفاسير العربية:
أَيُشۡرِكُونَ مَا لَا يَخۡلُقُ شَيۡـٔٗا وَهُمۡ يُخۡلَقُونَ
Zar višebošci kipove i druge stvari obožavaju pored Allaha, a znaju da ništa ne stvaraju pa da zasluže to obožavanje? Sve je to stvoreno, pa kako da ih onda smatraju ravnim Allahu?
التفاسير العربية:
وَلَا يَسۡتَطِيعُونَ لَهُمۡ نَصۡرٗا وَلَآ أَنفُسَهُمۡ يَنصُرُونَ
Božanstva koja obožavaju nisu u stanju pomoći svojim obožavaocima, niti su u stanju sama sebi pomoći, pa kako onda da ih obožavaju?!
التفاسير العربية:
وَإِن تَدۡعُوهُمۡ إِلَى ٱلۡهُدَىٰ لَا يَتَّبِعُوكُمۡۚ سَوَآءٌ عَلَيۡكُمۡ أَدَعَوۡتُمُوهُمۡ أَمۡ أَنتُمۡ صَٰمِتُونَ
O višebošci, ako tražite uputu od ovih kipova koje činite božanstvima pored Allaha, oni vam se neće odzvati, niti će vas slijediti, njima je svejedno da li ih vi dozivali ili ne, jer to su neživa bića, ne razumiju, ne čuju, ne govore.
التفاسير العربية:
إِنَّ ٱلَّذِينَ تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ عِبَادٌ أَمۡثَالُكُمۡۖ فَٱدۡعُوهُمۡ فَلۡيَسۡتَجِيبُواْ لَكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ
O višebošci, oni koje obožavate pored Allaha su Allahova stvorena, u Njegovom posjedu, poput vas, čak ste vi u boljem stanju jer ste živi, govorite, hodite, čujete, vidite, dok to nije slučaj sa kipovima. Dozivajte ih pa neka vam odgovore, ako istinu govorite.
التفاسير العربية:
أَلَهُمۡ أَرۡجُلٞ يَمۡشُونَ بِهَآۖ أَمۡ لَهُمۡ أَيۡدٖ يَبۡطِشُونَ بِهَآۖ أَمۡ لَهُمۡ أَعۡيُنٞ يُبۡصِرُونَ بِهَآۖ أَمۡ لَهُمۡ ءَاذَانٞ يَسۡمَعُونَ بِهَاۗ قُلِ ٱدۡعُواْ شُرَكَآءَكُمۡ ثُمَّ كِيدُونِ فَلَا تُنظِرُونِ
Da li ti kipovi koje ste uzeli za božanstva pored Allaha imaju noge kojima idu da vam ispune potrebe? Da li imaju ruke kojima vas mogu braniti? Da li imaju oči kojima vide ono što vam je nedokučivo pa da vas obavijeste? Da li imaju uši kojima čuju ono što vi ne čujete pa da vas obavijeste? Ako ništa od toga nemaju, kako ih možete obožavati i nadati se da će vam pribaviti korist ili od vas odagnati štetu? O Poslaniče, reci tim višebošcima: "Dozivajte one koje ste učinili ravnim Allahu, pa neka mi naude, bez odlaganja!"
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• في الآيات بيان جهل من يقصد النبي صلى الله عليه وسلم ويدعوه لحصول نفع أو دفع ضر؛ لأن النفع إنما يحصل من قِبَلِ ما أرسل به من البشارة والنذارة.
Ovi ajeti objašnjavaju neznanje onih koji upućuju dove Allahovom Poslaniku, sallallahu 'alejhi ve sellem, želeći da im on pribavi korist ili da od njih odagna štetu, jer sva njegova korist koju sada imamo jeste Objava koju nam je dostavio, a koja sadrži upozoravajuće i radosne vijesti.

• جعل الله بمنَّته من نوع الرجل زوجه؛ ليألفها ولا يجفو قربها ويأنس بها؛ لتتحقق الحكمة الإلهية في التناسل.
Allah je, kao blagodat, dao čovjeku ženu koja pripada njegovoj vrsti, kako bi se uz nju smirio, i kako bi se ostvarila Allahova mudrost u razmnožavanju.

• لا يليق بالأفضل الأكمل الأشرف من المخلوقات وهو الإنسان أن يشتغل بعبادة الأخس والأرذل من الحجارة والخشب وغيرها من الآلهة الباطلة.
Ne dolikuje najpotpunijem, najboljem i najčasnijem stvorenju - čovjeku - da obožava ništavna stvorenja poput kamenja, drveća i drugih.

Obaveza svakom razumnom čovjeku je da obožava Uzvišenog Allaha, jer On je Taj Koji mu daje ono što koristi njegovoj vjeri, On je objavio knjigu koja sadrži veličanstveno znanje o vjeri, i On daje dunjalučke koristi, On čuva Svoje dobre robove i pomaže ih tako da im ne može naštetiti neprijateljstvo neprijatelja.


إِنَّ وَلِـِّۧيَ ٱللَّهُ ٱلَّذِي نَزَّلَ ٱلۡكِتَٰبَۖ وَهُوَ يَتَوَلَّى ٱلصَّـٰلِحِينَ
Doista je moj pomagač i čuvar Allah, ni u koga mimo Njega ne polažem svoje nade, niti se bojim vaših kipova. Allah mi je objavio Kur'an, koji je uputa ljudima, i On čuva i pomaže Svoje dobre robove.
التفاسير العربية:
وَٱلَّذِينَ تَدۡعُونَ مِن دُونِهِۦ لَا يَسۡتَطِيعُونَ نَصۡرَكُمۡ وَلَآ أَنفُسَهُمۡ يَنصُرُونَ
O višebošci, kipovi kojima se molite ne mogu vam pomoći, niti sebi mogu pomoći. Oni su nemoćni, pa zašto im se molite pored Allaha?
التفاسير العربية:
وَإِن تَدۡعُوهُمۡ إِلَى ٱلۡهُدَىٰ لَا يَسۡمَعُواْۖ وَتَرَىٰهُمۡ يَنظُرُونَ إِلَيۡكَ وَهُمۡ لَا يُبۡصِرُونَ
O višebošci, ako se molite vašim kipovima, koje obožavate pored Allaha, da bi vam dali uputu - pa oni vaše molitve ne čuju. Vidiš kako gledaju napravljenim očima, a ustvari su neživa materija koja ne vidi. Višebošci su pravili kipove u vidu ljudi ili životinja, tako da su imali ruke, noge i oči, ali su statični, nemaju života niti se kreću.
التفاسير العربية:
خُذِ ٱلۡعَفۡوَ وَأۡمُرۡ بِٱلۡعُرۡفِ وَأَعۡرِضۡ عَنِ ٱلۡجَٰهِلِينَ
O Poslaniče, prihvati od ljudi ono što mogu da urade od dobrih djela i nemoj ih zaduživati onim što njihove prirode ne podnose, jer će ih to otjerati. Naređuj im lijepa djela i lijepe riječi, a ostavi se neznalica i nemoj se osvrtati na njihovo neznanje niti im uzvraćaj. Ko tebe uznemiri - ti nemoj njega uznemiravati, a ko tebi uskrati, ti nemoj njemu uskratiti.
التفاسير العربية:
وَإِمَّا يَنزَغَنَّكَ مِنَ ٱلشَّيۡطَٰنِ نَزۡغٞ فَٱسۡتَعِذۡ بِٱللَّهِۚ إِنَّهُۥ سَمِيعٌ عَلِيمٌ
O Poslaniče, ako osjetiš da ti šejtan unosi vesvese ili te odvraća od činjenja dobrih djela, ti se prikloni Allahu i od Njega traži zaštitu, jer On čuje ono što govoriš i zna tvoje pribjegavanje Njemu, pa će te zaštititi od šejtana.
التفاسير العربية:
إِنَّ ٱلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْ إِذَا مَسَّهُمۡ طَـٰٓئِفٞ مِّنَ ٱلشَّيۡطَٰنِ تَذَكَّرُواْ فَإِذَا هُم مُّبۡصِرُونَ
Kada onima koji se čuvaju Allahove kazne činjenjem naređenog i klonjenjem zabranjenog dođe šejtanova vesvesa pa učine grijeh - sjete se Allahovog veličanstva i Njegove kazne za grješnike i nagrade za pokorne, pa se pokaju za svoje grijehe i vrate svome Gospodaru. Tada se vrate istini i probude se iz svog nemara, prestajući griješiti.
التفاسير العربية:
وَإِخۡوَٰنُهُمۡ يَمُدُّونَهُمۡ فِي ٱلۡغَيِّ ثُمَّ لَا يُقۡصِرُونَ
S druge strane, šejtanovoj braći: grješnicima i nevjernicima, šejtan neprestano povećava zabludu podstičući ih da čine grijeh za grijehom, i niti šejtan odustaje od odvođenja u zabludu niti oni prestaju sa pokornošću njemu i činjenjem zla.
التفاسير العربية:
وَإِذَا لَمۡ تَأۡتِهِم بِـَٔايَةٖ قَالُواْ لَوۡلَا ٱجۡتَبَيۡتَهَاۚ قُلۡ إِنَّمَآ أَتَّبِعُ مَا يُوحَىٰٓ إِلَيَّ مِن رَّبِّيۚ هَٰذَا بَصَآئِرُ مِن رَّبِّكُمۡ وَهُدٗى وَرَحۡمَةٞ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ
O Poslaniče, ako dođeš sa ajetom - oni te utjeraju u laž ili se okrenu od njega, a ako im ne dođeš sa ajetom kažu: "Zašto ne izmisliš ajet od sebe?" Reci im: "Nije moje da od sebe dolazim sa ajetima, ja slijedim samo ono što mi Allah objavljuje. Ovaj Kur'an kojeg vam učim sadrži dokaze od Allaha, vašeg Stvoritelja i Upravitelja, i sadrži milost i uputu za vjernike, dok su nevjernici nesrećni i zabludjeli."
التفاسير العربية:
وَإِذَا قُرِئَ ٱلۡقُرۡءَانُ فَٱسۡتَمِعُواْ لَهُۥ وَأَنصِتُواْ لَعَلَّكُمۡ تُرۡحَمُونَ
Kada se uči Kur'an - pomno slušajte njegovo učenje i nemojte pričati niti se zanimati nečim drugim, kako bi vam se Allah smilovao.
التفاسير العربية:
وَٱذۡكُر رَّبَّكَ فِي نَفۡسِكَ تَضَرُّعٗا وَخِيفَةٗ وَدُونَ ٱلۡجَهۡرِ مِنَ ٱلۡقَوۡلِ بِٱلۡغُدُوِّ وَٱلۡأٓصَالِ وَلَا تَكُن مِّنَ ٱلۡغَٰفِلِينَ
O Poslaniče, spominji Allaha, tvog Gospodara, ponizno i strahujući, i uči dovu umjerenim glasom na početku i kraju dana, zbog vrijednosti ta dva vremena, i nemoj biti nemaran prema spominjanju Allaha Uzvišenog.
التفاسير العربية:
إِنَّ ٱلَّذِينَ عِندَ رَبِّكَ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ عَنۡ عِبَادَتِهِۦ وَيُسَبِّحُونَهُۥ وَلَهُۥ يَسۡجُدُونَۤ۩
O Poslaniče, meleki koji su kod tvog Gospodara ne zaziru od toga da Ga obožavaju, već su Mu predati i neumorni u obožavanju, slave Allaha noću i danju, uzdižući Ga iznad svega što Mu ne dolikuje, i samo Njemu sedždu čine.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• الواجب على العاقل عبادة الله تعالى؛ لأنه هو الذي يحقق له منافع الدين بإنزال الكتاب المشتمل على العلوم العظيمة في الدّين، ومنافع الدنيا بتولّي الصالحين من عباده وحفظه لهم ونصرته إياهم، فلا تضرهم عداوة من عاداهم.
Kada čovjeka šejtan podstakne pa učini grijeh, ili da ostavi naređeno, treba zatražiti oprost od Allaha Uzvišenog i nadoknaditi propust iskrenim pokajanjem i činjenjem dobrih djela koja brišu loša.


 
ترجمة معاني سورة: الأعراف
فهرس السور رقم الصفحة
 
ترجمة معاني القرآن الكريم - الترجمة البوسنية للمختصر في تفسير القرآن الكريم - فهرس التراجم

الترجمة البوسنية للمختصر في تفسير القرآن الكريم، صادر عن مركز تفسير للدراسات القرآنية.