قۇرئان كەرىم مەنىلىرىنىڭ تەرجىمىسى - الترجمة البوسنية للمختصر في تفسير القرآن الكريم * - تەرجىمىلەر مۇندەرىجىسى


مەنالار تەرجىمىسى سۈرە: سۈرە ئەئراپ
ئايەت:
 

Sura el-A'araf

سۈرىنىڭ مەقسەتلىرىدىن:
بيان سنة الصراع بين الإيمان والكفر وعاقبته من خلال عرض سير الأنبياء مع أقوامهم.
Objašnjenje zakona borbe između vjere i nevjere i konačnica te borbe kroz navođenje događaja između vjerovjesnika i njihovih naroda.

الٓمٓصٓ
Elif lam mim sad: Već smo govorili o sličnoj temi na početku sure el-Bekare.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
كِتَٰبٌ أُنزِلَ إِلَيۡكَ فَلَا يَكُن فِي صَدۡرِكَ حَرَجٞ مِّنۡهُ لِتُنذِرَ بِهِۦ وَذِكۡرَىٰ لِلۡمُؤۡمِنِينَ
O Poslaniče, plemeniti Kur'an je knjiga koju ti je Allah objavio, pa neka u tvojim prsima ne bude tjeskobe i sumnje. On ti je Kur'an objavio da bi njime upozorio ljude i nad njima uspostavio dokaz, i da bi njime upozorio vjernike - a oni su ti koji se istinski okorišćavaju opomenom.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
ٱتَّبِعُواْ مَآ أُنزِلَ إِلَيۡكُم مِّن رَّبِّكُمۡ وَلَا تَتَّبِعُواْ مِن دُونِهِۦٓ أَوۡلِيَآءَۗ قَلِيلٗا مَّا تَذَكَّرُونَ
O ljudi, slijedite knjigu koju vam je objavio vaš Gospodar i sunnet vašeg poslanika, i nemojte slijediti prohtjeve šejtanskih štićenika i loših učenjaka koje smatrate zaštitnicima, ostavljajući time ono što vam je dao vaš Gospodar, zbog povođenja za njihovim prohtjevima. Kako vi slabo pouku primate, jer da nije tako vi ne biste ničemu dali prednost nad istinom i slijedili biste ono sa čim je došao vaš Poslanik, učeći to i primjenjujući, i ostavili biste sve ostalo.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَكَم مِّن قَرۡيَةٍ أَهۡلَكۡنَٰهَا فَجَآءَهَا بَأۡسُنَا بَيَٰتًا أَوۡ هُمۡ قَآئِلُونَ
Koliko je samo naselja koja smo uništili nakon što su ustrajali na nevjerstvu i zabludi! Na njih se sručila Naša žestoka kazna dok su nemarni bili, noću i danju, pa se nisu mogli od nje spasiti, niti su ih njihova lažna božanstva mogla sačuvati!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَمَا كَانَ دَعۡوَىٰهُمۡ إِذۡ جَآءَهُم بَأۡسُنَآ إِلَّآ أَن قَالُوٓاْ إِنَّا كُنَّا ظَٰلِمِينَ
Nakon što je kazna na njih spuštena svi su potvrdili da su nepravedni bili zbog svog nevjerstva.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَلَنَسۡـَٔلَنَّ ٱلَّذِينَ أُرۡسِلَ إِلَيۡهِمۡ وَلَنَسۡـَٔلَنَّ ٱلۡمُرۡسَلِينَ
Sigurno ćemo narode kojima smo slali poslanike upitati šta su odgovorili svojim poslanicima, a i poslanike ćemo pitati da li su dostavili ono što im je naređeno i šta su im odgovorili njihovi narodi.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيۡهِم بِعِلۡمٖۖ وَمَا كُنَّا غَآئِبِينَ
Svim stvorenjima ćemo sigurno kazivati šta su na dunjaluku radili, po znanju Našem, jer Mi smo znali sva njihova djela i ništa nam skriveno nije, niti smo ijednog momenta bili odsutni.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَٱلۡوَزۡنُ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡحَقُّۚ فَمَن ثَقُلَتۡ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ
Na Sudnjem danu će se djela pravedno vagati, bez ikakve nepravde ili zakidanja, pa kome prevagne tas dobrih djela nad tasom loših - takvi su dobili ono što su željeli i spasili se od onoga čega su se bojali.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَمَنۡ خَفَّتۡ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُم بِمَا كَانُواْ بِـَٔايَٰتِنَا يَظۡلِمُونَ
A kome prevagne tas loših djela nad tasom dobrih dijela - takvi su propali jer su sebe u propast na Sudnjem danu bacili, pošto su Allahove ajete poricali.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَلَقَدۡ مَكَّنَّـٰكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَجَعَلۡنَا لَكُمۡ فِيهَا مَعَٰيِشَۗ قَلِيلٗا مَّا تَشۡكُرُونَ
O ljudi, mi smo vas na Zemlji smjestili i na njoj vam obezbijedili uslove za život, pa trebate Allahu zahvaljivati, ali vi doista malo zahvaljujete.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَلَقَدۡ خَلَقۡنَٰكُمۡ ثُمَّ صَوَّرۡنَٰكُمۡ ثُمَّ قُلۡنَا لِلۡمَلَـٰٓئِكَةِ ٱسۡجُدُواْ لِأٓدَمَ فَسَجَدُوٓاْ إِلَّآ إِبۡلِيسَ لَمۡ يَكُن مِّنَ ٱلسَّـٰجِدِينَ
O ljudi, Mi smo stvorili vašeg oca Adema u najljepšem liku i obliku, a zatim smo melekima naredili da mu se poklone iz počasti, i oni su se pokorili i poklonili se, ali Iblis je odbio jer se uzoholio i inatio.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• من مقاصد إنزال القرآن الإنذار للكافرين والمعاندين، والتذكير للمؤمنين.
Allah je pripremio Zemlju da se ljudi na njoj mogu okoristiti izgradnjom, zemljoradnjom i vađenjem korisnih stvari pohranjenih u njenoj utrobi.


قَالَ مَا مَنَعَكَ أَلَّا تَسۡجُدَ إِذۡ أَمَرۡتُكَۖ قَالَ أَنَا۠ خَيۡرٞ مِّنۡهُ خَلَقۡتَنِي مِن نَّارٖ وَخَلَقۡتَهُۥ مِن طِينٖ
Uzvišeni Allah reče Iblisu koreći ga: "Šta te je spriječilo da primijeniš Moju naredbu i da se pokloniš Ademu?", a on je rekao: "Spriječilo me je to što sam ja bolji od njega, mene si stvorio od vatre, a njega si stvorio od ilovače, a vatra je plemenitija i bolja od ilovače."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ فَٱهۡبِطۡ مِنۡهَا فَمَا يَكُونُ لَكَ أَن تَتَكَبَّرَ فِيهَا فَٱخۡرُجۡ إِنَّكَ مِنَ ٱلصَّـٰغِرِينَ
Alllah mu reče: "Silazi iz Dženneta, nije tvoje da se u njemu oholiš jer je Džennet stanište za čiste i dobre. Ti ne možeš biti u njemu jer si ti, o Iblisu, prezren i ponižen iako smatraš da si časniji od Adema."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ أَنظِرۡنِيٓ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ
Iblis reče: "Gospodaru moj, daj mi vremena do Dana proživljenja, da bih zaveo koga mogu od ljudi."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ إِنَّكَ مِنَ ٱلۡمُنظَرِينَ
Allah mu reče: "O Iblisu, dato ti je vrijeme do prvog puhanja u rog kada će svi umrijeti i živ ostati samo Stvoritelj."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ فَبِمَآ أَغۡوَيۡتَنِي لَأَقۡعُدَنَّ لَهُمۡ صِرَٰطَكَ ٱلۡمُسۡتَقِيمَ
Iblis reče: "Zbog toga što si me u zabludu odveo sve dok nisam odbio pokornost Tebi odbijajući da se poklonim Ademu, ja ću potomke Ademove sigurno vrebati na pravom putu kako bih ih odveo s tog puta u zabludu, kao što sam ja zalutao, odbijajući da se poklonim njihovom ocu Ademu."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
ثُمَّ لَأٓتِيَنَّهُم مِّنۢ بَيۡنِ أَيۡدِيهِمۡ وَمِنۡ خَلۡفِهِمۡ وَعَنۡ أَيۡمَٰنِهِمۡ وَعَن شَمَآئِلِهِمۡۖ وَلَا تَجِدُ أَكۡثَرَهُمۡ شَٰكِرِينَ
"Zatim ću im doći sa svih straha, odvraćat ću ih od vezanosti za Ahiret i nastojati da ih vežem za dunjaluk, ubacivaću im sumnje i uljepšavati strasti. Vidjećeš, Gospodaru moj, da većina njih neće biti zahvalna, zbog nevjerstva kojem ih podučavam."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ ٱخۡرُجۡ مِنۡهَا مَذۡءُومٗا مَّدۡحُورٗاۖ لَّمَن تَبِعَكَ مِنۡهُمۡ لَأَمۡلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنكُمۡ أَجۡمَعِينَ
Allah mu reče: "Iblisu, izlazi iz Dženneta prezren i otjeran od Allahove milosti! Na Sudnjem danu ću Džehennem ispuniti tobom i tvojim sljedbenicima, onima koji se pokore tebi, a ne Meni."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَيَـٰٓـَٔادَمُ ٱسۡكُنۡ أَنتَ وَزَوۡجُكَ ٱلۡجَنَّةَ فَكُلَا مِنۡ حَيۡثُ شِئۡتُمَا وَلَا تَقۡرَبَا هَٰذِهِ ٱلشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ ٱلظَّـٰلِمِينَ
Allah reče Ademu: "O Ademe, ti i tvoja supruga Hava stanujte u Džennetu, i jedite lijepa jela koja želite, a nemojte jesti sa ovog drveta (s kojim ih je Allah upoznao) jer ako to učinite nakon Moje zabrane - bit ćete od onih koji prelaze Allahove granice."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَوَسۡوَسَ لَهُمَا ٱلشَّيۡطَٰنُ لِيُبۡدِيَ لَهُمَا مَا وُۥرِيَ عَنۡهُمَا مِن سَوۡءَٰتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهَىٰكُمَا رَبُّكُمَا عَنۡ هَٰذِهِ ٱلشَّجَرَةِ إِلَّآ أَن تَكُونَا مَلَكَيۡنِ أَوۡ تَكُونَا مِنَ ٱلۡخَٰلِدِينَ
Iblis im se obrati skrivenim govorom kako bi uzrokovao da im se otkrije ono što se mora pokriti (avreti), pa im reče: "Allah vam je zabranio da jedete s ovog drveta samo zato što ne voli da budete meleki ili vječno u Džennetu."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَقَاسَمَهُمَآ إِنِّي لَكُمَا لَمِنَ ٱلنَّـٰصِحِينَ
I zakle im se, Ademu i Havi, Allahom i reče: "Ja vam, doista, iskreni savjet upućujem ovim što vam govorim."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَدَلَّىٰهُمَا بِغُرُورٖۚ فَلَمَّا ذَاقَا ٱلشَّجَرَةَ بَدَتۡ لَهُمَا سَوۡءَٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخۡصِفَانِ عَلَيۡهِمَا مِن وَرَقِ ٱلۡجَنَّةِۖ وَنَادَىٰهُمَا رَبُّهُمَآ أَلَمۡ أَنۡهَكُمَا عَن تِلۡكُمَا ٱلشَّجَرَةِ وَأَقُل لَّكُمَآ إِنَّ ٱلشَّيۡطَٰنَ لَكُمَا عَدُوّٞ مُّبِينٞ
I tako Iblis prevarom uzrokova da izgube stepen na kojem su bili, i kad pojedoše sa tog zabranjenog drveta otkriše im se avreti, te uzeše džennetsko lišće da pokriju avrete. Njihov Gospodar ih dozva rekavši: "Zar vam nisam zabranio da jedete sa ovog drveta? I zar vas nisam upozorio da vam je šejtan jasni jeprijatelj?"
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• دلّت الآيات على أن من عصى مولاه فهو ذليل.
Ovi ajeti ukazuju na to da je svako ko griješi prema Allahu ponižen.

• أعلن الشيطان عداوته لبني آدم، وتوعد أن يصدهم عن الصراط المستقيم بكل أنواع الوسائل والأساليب.
Šejtan je ispoljio svoje neprijateljstvo prema Ademovim potomcima i zaprijetio je da će ih zavesti s pravog puta svim mogućim sredstvima i na sve moguće načine.

• خطورة المعصية وأنها سبب لعقوبات الله الدنيوية والأخروية.
Ovi ajeti ukazuju na opasnost grijeha i da je grijeh uzrok Allahove kazne i na dunjaluku i na Ahiretu.


قَالَا رَبَّنَا ظَلَمۡنَآ أَنفُسَنَا وَإِن لَّمۡ تَغۡفِرۡ لَنَا وَتَرۡحَمۡنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ
Adem i Hava rekoše: "Gospodaru naš, mi smo prema sebi nepravedni bili, učinivši ono što si nam zabranio - jedenje sa tog drveta - i ako nam Ti ne oprostiš i ne smiluješ nam se, sigurno ćemo propasti i na dunjaluku i na Ahiretu."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ ٱهۡبِطُواْ بَعۡضُكُمۡ لِبَعۡضٍ عَدُوّٞۖ وَلَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُسۡتَقَرّٞ وَمَتَٰعٌ إِلَىٰ حِينٖ
Allah reče Ademu, Havi i Iblisu: "Silazite iz Dženneta na Zemlju, bićete neprijatelji jedni drugima. Na zemlji ćete imati boravište do roka određenog i koristit ćete se onime što je na njoj dok ne nastupi taj rok."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ فِيهَا تَحۡيَوۡنَ وَفِيهَا تَمُوتُونَ وَمِنۡهَا تُخۡرَجُونَ
Allah reče Ademu, Havi i njihovom potomstvu: "Na ovoj Zemlji ćete živjeti onoliko koliko vam Allah odredi, i na njoj ćete umrijeti i biti ukopani, a zatim ćete iz grobova izaći radi proživljenja."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
يَٰبَنِيٓ ءَادَمَ قَدۡ أَنزَلۡنَا عَلَيۡكُمۡ لِبَاسٗا يُوَٰرِي سَوۡءَٰتِكُمۡ وَرِيشٗاۖ وَلِبَاسُ ٱلتَّقۡوَىٰ ذَٰلِكَ خَيۡرٞۚ ذَٰلِكَ مِنۡ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ لَعَلَّهُمۡ يَذَّكَّرُونَ
O sinovi Ademovi, dao sam vam nužnu odjeću koja prekriva vaše avrete, i dao sam vam ukrasnu odjeću kojom se uljepšavate među ljudima, a odjeća bogobojaznosti je najbolja odjeća, a to je činjenje onoga što sam vam naredio i klonjenje onoga što sam vam zabranio. Odjeća bogobojaznosti je bolja i vrijednija od materijalne odjeće, a i jedno i drugo su Allahovi znakovi koji ukazuju na Njegovu moć kako biste bili svjesni Njegovih blagodati prema vama i kako biste bili zahvalni.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
يَٰبَنِيٓ ءَادَمَ لَا يَفۡتِنَنَّكُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ كَمَآ أَخۡرَجَ أَبَوَيۡكُم مِّنَ ٱلۡجَنَّةِ يَنزِعُ عَنۡهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوۡءَٰتِهِمَآۚ إِنَّهُۥ يَرَىٰكُمۡ هُوَ وَقَبِيلُهُۥ مِنۡ حَيۡثُ لَا تَرَوۡنَهُمۡۗ إِنَّا جَعَلۡنَا ٱلشَّيَٰطِينَ أَوۡلِيَآءَ لِلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ
O potomci Ademovi, neka vas ni slučajno ne zavede šejtan uljepšavajući vam grijeh skidanja odjeće i otkrivanja stidnih mjesta, i ostavljanje bogobojaznosti! On je vaše roditelje zaveo uljepšavajući im jedenje sa zabranjenog drveta sve dok nije bio uzrokom da iz Dženneta budu protjerani i da im se avreti otkriju. Šejtan i njegovi potomci vas vide dok vi njih ne vidite, pa ih se čuvajte. Mi smo šejtanima dali da ovladaju onima koji ne vjeruju u Allaha, dok vjernicima koji su Allahu pokorni ne mogu ovladati.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَإِذَا فَعَلُواْ فَٰحِشَةٗ قَالُواْ وَجَدۡنَا عَلَيۡهَآ ءَابَآءَنَا وَٱللَّهُ أَمَرَنَا بِهَاۗ قُلۡ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَأۡمُرُ بِٱلۡفَحۡشَآءِۖ أَتَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ
Kada višebošci učine neku groznu stvar, poput pridruživanja sudruga Allahu ili poput tavafa oko Ka'be goli, bez odjeće, pravdaju se time da su zatekli svoje pretke da to rade, i da im je Allah to naredio. Reci im, o Muhammede i odgovori: "Allah ne naređuje grijehe već ih zabranjuje, pa kako to tvrdite za Njega? Zar o Allahu laži iznosite?"
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قُلۡ أَمَرَ رَبِّي بِٱلۡقِسۡطِۖ وَأَقِيمُواْ وُجُوهَكُمۡ عِندَ كُلِّ مَسۡجِدٖ وَٱدۡعُوهُ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَۚ كَمَا بَدَأَكُمۡ تَعُودُونَ
O Muhammede, reci tim višebošcima: "Doista Allah naređuje pravdu, a ne naređuje razvrat i grijehe. On vam je naredio da samo Njega obožavate svugdje, posebno u džamijama, i da samo Njemu molitve upućujete i pokorni Mu iskreno budete. I kao što vas je Allah prvi put stvorio ni iz čega, On će vas i proživjeti, jer Onaj Ko može da vas u početku stvori može i da vas proživi nakon smrti."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَرِيقًا هَدَىٰ وَفَرِيقًا حَقَّ عَلَيۡهِمُ ٱلضَّلَٰلَةُۚ إِنَّهُمُ ٱتَّخَذُواْ ٱلشَّيَٰطِينَ أَوۡلِيَآءَ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَيَحۡسَبُونَ أَنَّهُم مُّهۡتَدُونَ
Allah je od ljudi učinio dvije skupine: jedne je uputio i olakšao im puteve koji vode uputi, a otklonio prepreke koje sprečavaju dolazak do nje, dok je druge u zabludi ostavio jer su šejtane za svoje zaštitnike uzeli mimo Allaha i pokorili im se iz neznanja misleći da su na pravom putu.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• من أَشْبَهَ آدم بالاعتراف وسؤال المغفرة والندم والإقلاع -إذا صدرت منه الذنوب- اجتباه ربه وهداه. ومن أَشْبَهَ إبليس -إذا صدر منه الذنب بالإصرار والعناد- فإنه لا يزداد من الله إلا بُعْدًا.
Ko bude poput Adema kada je zgriješio priznajući grijeh, tražeći oprost i ostavljajući ga, Allah ga odabere i uputi, a ko bude poput Iblisa pa, kada učini grijeh, ustraje i inati se - Allah će ga još više udaljiti od pravog puta.

• اللباس نوعان: ظاهري يستر العورةَ، وباطني وهو التقوى الذي يستمر مع العبد، وهو جمال القلب والروح.
Dvije su vrste odjeće: vanjska koja prekriva avrete, i unutrašnja, bogobojaznost koja je uvijek uz čovjeka, i koja je ljepota srca i duše.

• كثير من أعوان الشيطان يدعون إلى نزع اللباس الظاهري؛ لتنكشف العورات، فيهون على الناس فعل المنكرات وارتكاب الفواحش.
Mnogi pomoćnici šejtanovi pozivaju skidanju vanjske odjeće, da bi otkrili avrete što bi ljude odvelo u razvrat i činjenje grijeha.

• أن الهداية بفضل الله ومَنِّه، وأن الضلالة بخذلانه للعبد إذا تولَّى -بجهله وظلمه- الشيطانَ، وتسبَّب لنفسه بالضلال.
Uputa biva dar od Allaha, a zabluda je posljedica Allahovog ostavljanja čovjeka na cjedilu zbog čovjekovog uzimanja šejtana za zaštitnika, jer je on neznalica i nepravedan. Time je čovjek sam uzrokovao svoju zabludu.


۞يَٰبَنِيٓ ءَادَمَ خُذُواْ زِينَتَكُمۡ عِندَ كُلِّ مَسۡجِدٖ وَكُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ وَلَا تُسۡرِفُوٓاْۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُسۡرِفِينَ
O potomci Ademovi, kada želite namaz ili tavaf obaviti obucite odjeću koja prekriva vaše avrete i čistu odjeću kojom se uljepšavate, i jedite i pijte lijepa pića i jela koja želite, a koja je Allah dozvolio, i nemojte prelaziti granicu umjerenosti u tome, niti granicu dozvoljenog, čineći nedozvoljeno. Allah ne voli one koji prelaze granice umjerenosti.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قُلۡ مَنۡ حَرَّمَ زِينَةَ ٱللَّهِ ٱلَّتِيٓ أَخۡرَجَ لِعِبَادِهِۦ وَٱلطَّيِّبَٰتِ مِنَ ٱلرِّزۡقِۚ قُلۡ هِيَ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا خَالِصَةٗ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۗ كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ لِقَوۡمٖ يَعۡلَمُونَ
O Poslaniče, reci kao odgovor višebošcima i ostalima koji zabranjuju odjeću i lijepa jela iako je to Allah dozvolio: "Ko vam je zabranio odjeću koja je ukras za vas? I ko vam je zabranio lijepa jela i pića i druge stvari kojima vas je Allah opskrbio? Te lijepe stvari su halal vjernicima na dunjaluku iako i drugi u njima učestvuju, a na Ahiretu će samo vjernicima biti date dok ih nevjernici neće imati, zato što je Džennet zabranjen nevjernicima." Na ovaj način podrobno objašnjavamo Naše ajete ljudima koji pouku dokučuju, jer njima to koristi.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قُلۡ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ ٱلۡفَوَٰحِشَ مَا ظَهَرَ مِنۡهَا وَمَا بَطَنَ وَٱلۡإِثۡمَ وَٱلۡبَغۡيَ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّ وَأَن تُشۡرِكُواْ بِٱللَّهِ مَا لَمۡ يُنَزِّلۡ بِهِۦ سُلۡطَٰنٗا وَأَن تَقُولُواْ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ
O Poslaniče, reci tim višebošcima koji zabranjuju ono što je Allah dozvolio: "Allah je Svojim robovima zabranio razvrat - a to su odvratni grijesi, vidljivi i nevidljivi - i zabranio je sve druge grijehe od čega je i napad na ljudski život, imetak i čast. I Allah vam je zabranio da Allahu druge pridružujete, jer za to nemate dokaza, i zabranio vam je da o Njegovim imenima, svojstvima, djelima i propisima govorite bez znanja."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَلِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٞۖ فَإِذَا جَآءَ أَجَلُهُمۡ لَا يَسۡتَأۡخِرُونَ سَاعَةٗ وَلَا يَسۡتَقۡدِمُونَ
Svaka generacija ima određeni rok, koji neće biti odložen niti ubrzan.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
يَٰبَنِيٓ ءَادَمَ إِمَّا يَأۡتِيَنَّكُمۡ رُسُلٞ مِّنكُمۡ يَقُصُّونَ عَلَيۡكُمۡ ءَايَٰتِي فَمَنِ ٱتَّقَىٰ وَأَصۡلَحَ فَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ
O potomci Ademovi, kada vam dođu Moji poslanici iz vaših naroda da vam uče ono što sam im objavio u Mojim knjigama - pokorite im se i slijedite ono sa čim su došli! Oni koji se čuvaju Allahove kazne činjenjem onoga što je On naredio i klonjenjem onoga što je On zabranio i koji dobra djela čine - za njih nema straha na Sudnjem danu, niti će tugovati za dunjalučkim užicima koji su im promakli.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَٱسۡتَكۡبَرُواْ عَنۡهَآ أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ
A nevjernici koji Naše ajete poriču i iz oholosti odbijaju da rade po onome sa čim su im došli poslanici - takvi su stanovnici Vatre u kojoj će vječno boraviti.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّنِ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا أَوۡ كَذَّبَ بِـَٔايَٰتِهِۦٓۚ أُوْلَـٰٓئِكَ يَنَالُهُمۡ نَصِيبُهُم مِّنَ ٱلۡكِتَٰبِۖ حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَتۡهُمۡ رُسُلُنَا يَتَوَفَّوۡنَهُمۡ قَالُوٓاْ أَيۡنَ مَا كُنتُمۡ تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِۖ قَالُواْ ضَلُّواْ عَنَّا وَشَهِدُواْ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمۡ أَنَّهُمۡ كَانُواْ كَٰفِرِينَ
Niko nije nepravedniji od onoga ko na Allaha laže, pripisujući Mu sudruga, ili manjkavost, ili da je rekao nešto što nije rekao, ili poriče Njegove jasne ajete, koji upućuju na pravi put! Takvima će biti dat onaj udio u dunjalučkim užicima koji im je zapisan u Ploči pomno čuvanoj, sve dok im ne dođe melek smrti i njegovi pomoćnici da im duše uzmu i kažu im podrugljivo: "Gdje su božanstva koja ste pored Allaha obožavali? Pozovite ih da vam pomognu!" Višebošci će reći melekima: "Otišla su nam božanstva koja smo obožavali i ne znamo gdje su." Potvrdit će da su bili nevjernici ali im to tada neće koristiti već će biti dokaz protiv njih.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• المؤمن مأمور بتعظيم شعائر الله من خلال ستر العورة والتجمل في أثناء صلاته وخاصة عند التوجه للمسجد.
Vjerniku je naređeno da poštuje Allahova znamenja kroz pokrivanje avreta i uljepšavanje tokom namaza, posebno kada se ide u džamiju.

• من فسر القرآن بغير علم أو أفتى بغير علم أو حكم بغير علم فقد قال على الله بغير علم وهذا من أعظم المحرمات.
Ko tumači Kur'an bez znanja ili izdaje pravne decizije ili sudi bez znanja - takav o Allahu govori bez znanja što je jedan od najvećih grijeha.

• في الآيات دليل على أن المؤمنين يوم القيامة لا يخافون ولا يحزنون، ولا يلحقهم رعب ولا فزع، وإذا لحقهم فمآلهم الأمن.
U ovim ajetima je dokaz da se vjernici na Sudnjem danu neće bojati, niti će tugovati, njih neće zadesiti strah Sudnjeg dana, a ako budu od slabijih vjernika koje će ipak zadesiti nešto od toga - na kraju će završiti u sigurnosti (u Džennetu).

• أظلم الناس من عطَّل مراد الله تعالى من جهتين: جهة إبطال ما يدل على مراده، وجهة إيهام الناس بأن الله أراد منهم ما لا يريده الله.
Najveći nepravednici su oni koji ljude obmanjuju po pitanju onoga što Allah želi, bilo sa aspekta da takav poriče ono što Allah želi ili da ih obmanjuje da Allah nešto želi, a On ustvari ne želi.


قَالَ ٱدۡخُلُواْ فِيٓ أُمَمٖ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِكُم مِّنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِ فِي ٱلنَّارِۖ كُلَّمَا دَخَلَتۡ أُمَّةٞ لَّعَنَتۡ أُخۡتَهَاۖ حَتَّىٰٓ إِذَا ٱدَّارَكُواْ فِيهَا جَمِيعٗا قَالَتۡ أُخۡرَىٰهُمۡ لِأُولَىٰهُمۡ رَبَّنَا هَـٰٓؤُلَآءِ أَضَلُّونَا فَـَٔاتِهِمۡ عَذَابٗا ضِعۡفٗا مِّنَ ٱلنَّارِۖ قَالَ لِكُلّٖ ضِعۡفٞ وَلَٰكِن لَّا تَعۡلَمُونَ
Meleki im rekoše: "O višebošci, uđite u Vatru među narode koji su bili prije vas u nevjerstvu i zabludi, od ljudi i džina." Kad god jedan narod uđe u Džehennem proklinje onaj narod koji je prije njega ušao, pa kad se svi sakupe u Džehennemu reći će oni koji su kasnije ušli - rulja i sljedbenici - za one koji su prvi ušli - glavešine i prvaci: "Gospodaru naš, ovi velikani su nas odveli sa pravog puta pa ih dvostruko kazni, jer su nam uljepšavali zabludu!" Allah će im odgovoriti: "Svaka skupina među vama će osjetiti dvostruku kaznu, ali vi to ne znate i ne dokučujete."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَقَالَتۡ أُولَىٰهُمۡ لِأُخۡرَىٰهُمۡ فَمَا كَانَ لَكُمۡ عَلَيۡنَا مِن فَضۡلٖ فَذُوقُواْ ٱلۡعَذَابَ بِمَا كُنتُمۡ تَكۡسِبُونَ
Prvaci rekoše svojim sljedbenicima: "Nikakvu prednost u odnosu na nas nemate pa da zaslužite olakšanje kazne. Poenta je u djelima koja ste činili i nemate opravdanja u slijeđenju zablude. Zato okusite kaznu kao što smo i mi okusili, zbog djela koja ste činili, zbog nevjerstva i grijeha."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَٱسۡتَكۡبَرُواْ عَنۡهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمۡ أَبۡوَٰبُ ٱلسَّمَآءِ وَلَا يَدۡخُلُونَ ٱلۡجَنَّةَ حَتَّىٰ يَلِجَ ٱلۡجَمَلُ فِي سَمِّ ٱلۡخِيَاطِۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُجۡرِمِينَ
Doista oni koji poriču Naše jasne ajete i oholeći se odbijaju da im se pokore neće dobiti nikakvo dobro: neće se džennetska vrata otvoriti za njihova djela jer su bili nevjernici i činili loša djela, niti za njihove duše kada umru, i nikada neće ući u Džennet osim ako bi deva, kao jedna od najvećih životinja, prošla kroz iglene uši koje su najtješnje, što je nemoguće. To je nemogući uslov za njihov ulazak u Džennet, i tako Allah radi sa onima koji čine velike grijehe.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
لَهُم مِّن جَهَنَّمَ مِهَادٞ وَمِن فَوۡقِهِمۡ غَوَاشٖۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلظَّـٰلِمِينَ
Ti oholi poricatelji će u Džehennemu imati ležaj od vatre i pokrivač od vatre. Tako Allah kažnjava one koji prelaze Njegove granice bivajući nevjernici i okrećući se od Njega.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ لَا نُكَلِّفُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَآ أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ
A oni koji vjeruju u svog Gospodara i čine dobra djela koliko mogu - a Allah nikog ne zadužuje preko njegovih mogućnosti - biće stanovnici Dženneta u kojem će vječno boraviti.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَنَزَعۡنَا مَا فِي صُدُورِهِم مِّنۡ غِلّٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهِمُ ٱلۡأَنۡهَٰرُۖ وَقَالُواْ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِي هَدَىٰنَا لِهَٰذَا وَمَا كُنَّا لِنَهۡتَدِيَ لَوۡلَآ أَنۡ هَدَىٰنَا ٱللَّهُۖ لَقَدۡ جَآءَتۡ رُسُلُ رَبِّنَا بِٱلۡحَقِّۖ وَنُودُوٓاْ أَن تِلۡكُمُ ٱلۡجَنَّةُ أُورِثۡتُمُوهَا بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
U potpunost njihovog uživanja u Džennetu spada to što će Allah iz njihovih srca ukloniti mržnju i zlobu, i daće da ispod njih rijeke teku. Oni će reći, priznajući Allahovu blagodat prema njima: "Hvala Allahu Koji nas je uputio ka dobrim djelima zbog kojih smo došli do ovih stepeni, da nas On nije uputio ne bismo mi mogli biti upućeni sami od sebe. Poslanici našeg Gospodara su dolazili sa istinom u koju nema sumnje, i njihova obećanja i njihove prijetnje bijahu istina." Dozvaće ih neko: "To je Džennet o kojem su vas obavijestili Moji poslanici na dunjaluku, Allah vam je dao da vam on bude konačna odrednica jer ste dobra djela radili, djela kojima ste željeli Allahovo lice."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• المودة التي كانت بين المكذبين في الدنيا تنقلب يوم القيامة عداوة وملاعنة.
Ljubav koja je postojala među poricateljima na dunjaluku pretvoriće se na Sudnjem danu u mržnju i proklinjanje.

• أرواح المؤمنين تفتح لها أبواب السماء حتى تَعْرُج إلى الله، وتبتهج بالقرب من ربها والحظوة برضوانه.
Dušama vjernika će se otvoriti nebeska vrata kako bi se uzdigle ka Allahu i kako bi njihova srca bila radosna zbog susreta sa Njim i postizanja Njegovog zadovoljstva.

• أرواح المكذبين المعرضين لا تفتح لها أبواب السماء، وإذا ماتوا وصعدت فهي تستأذن فلا يؤذن لها، فهي كما لم تصعد في الدنيا بالإيمان بالله ومعرفته ومحبته، فكذلك لا تصعد بعد الموت، فإن الجزاء من جنس العمل.
Dušama poricateljima koji odbijaju uputu neće biti otvorena nebeska vrata, pa kada oni umru i njihove duše zatraže dozvolu da se uzdignu - neće im biti dozvoljeno. Kao što se na dunjaluku nisu uzdigle kroz vjerovanje u Allaha, spoznaju Njega i ljubav prema Njemu, tako se neće uzdići poslije smrti, jer kako čovjek radi tako mu se vraća.

• أهل الجنة نجوا من النار بعفو الله، وأدخلوا الجنة برحمة الله، واقتسموا المنازل وورثوها بالأعمال الصالحة وهي من رحمته، بل من أعلى أنواع رحمته.
Džennetlija će biti spašeni od Vatre Allahovim oprostom i uvedeni u Džennet Allahovom milošću. Svako će dobiti svoje mjesto u Džennetu zbog dobrih djela koja je radio i sve to spada u Allahovu milost, čak u najuzvišenije vrste Njegove milosti.


وَنَادَىٰٓ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِ أَصۡحَٰبَ ٱلنَّارِ أَن قَدۡ وَجَدۡنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقّٗا فَهَلۡ وَجَدتُّم مَّا وَعَدَ رَبُّكُمۡ حَقّٗاۖ قَالُواْ نَعَمۡۚ فَأَذَّنَ مُؤَذِّنُۢ بَيۡنَهُمۡ أَن لَّعۡنَةُ ٱللَّهِ عَلَى ٱلظَّـٰلِمِينَ
Džennetlije će dozvati Džehennemlije nakon što svaka skupina uđe u svoje pripremljeno mjesto: "Mi smo stvarno našli Džennet kojeg nam je obećao naš Gospodar i u koji nas je uveo, pa da li ste vi, o nevjernici, našli Vatru koju vam je Allah obećao?" Oni će reći: "Da, stvarno smo našli Vatru koju nam je obećao." Tada će neko dozvati: "Allah udaljio nepravednike od Njegove milosti! Bio im je otvorio vrata Svoje milosti na dunjaluku pa su se okrenuli od nje."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
ٱلَّذِينَ يَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَيَبۡغُونَهَا عِوَجٗا وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ كَٰفِرُونَ
Ovi nepravednici su oni koji su se okretali od Allahovog puta i druge podsticali na okretanje od njega, i nadali su se da put istine bude iskrivljen kako ljudi ne bi njime išli, i u Ahiret su bili nevjernici tako da se nisu pripremili za njega.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَبَيۡنَهُمَا حِجَابٞۚ وَعَلَى ٱلۡأَعۡرَافِ رِجَالٞ يَعۡرِفُونَ كُلَّۢا بِسِيمَىٰهُمۡۚ وَنَادَوۡاْ أَصۡحَٰبَ ٱلۡجَنَّةِ أَن سَلَٰمٌ عَلَيۡكُمۡۚ لَمۡ يَدۡخُلُوهَا وَهُمۡ يَطۡمَعُونَ
Između ove dvije skupine: Džennetlija i Džehennemlija, bit će visoka pregrada, bedemi, i na njima će biti ljudi kojima su se izjednačila dobra i loša djela. Oni će prepoznati Džennetlije po njihovim znakovima, poput bjeline lica, i Džehennemlije po njihovim znakovima, poput crnila njihovog lica. Ovi ljudi će dozvati Džennetlije iz počasti: "Selamun 'alejkum!" To će biti kada Džennetlije još nisu ušli u Džennet i nadaju se ulasku u njega Allahovom milošću.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
۞وَإِذَا صُرِفَتۡ أَبۡصَٰرُهُمۡ تِلۡقَآءَ أَصۡحَٰبِ ٱلنَّارِ قَالُواْ رَبَّنَا لَا تَجۡعَلۡنَا مَعَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ
Kada pogledi onih koji su na bedemima budu okrenuti ka Džehennemlijama i vide u kakvim se mukama nalaze zamolit će Allaha: "Gospodaru naš, nemoj nas staviti sa nepravednicima nevjernicima i višebošcima."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَنَادَىٰٓ أَصۡحَٰبُ ٱلۡأَعۡرَافِ رِجَالٗا يَعۡرِفُونَهُم بِسِيمَىٰهُمۡ قَالُواْ مَآ أَغۡنَىٰ عَنكُمۡ جَمۡعُكُمۡ وَمَا كُنتُمۡ تَسۡتَكۡبِرُونَ
I oni na bedemima će dozvati nevjernike Džehennemlije koje će prepoznati po znakovima njihovim, poput crnila lica, plavih očiju: "Nije vam koristilo vaše sakupljanje imetka i ljudstva, niti vam je koristilo to što ste se, iz oholosti, okretali od istine."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
أَهَـٰٓؤُلَآءِ ٱلَّذِينَ أَقۡسَمۡتُمۡ لَا يَنَالُهُمُ ٱللَّهُ بِرَحۡمَةٍۚ ٱدۡخُلُواْ ٱلۡجَنَّةَ لَا خَوۡفٌ عَلَيۡكُمۡ وَلَآ أَنتُمۡ تَحۡزَنُونَ
Allah se obrati nevjernicima, koreći ih: "Jesu li ovo oni za koje ste se zaklinjali da ih neće stići Allahova milost?" A reći će vjernicima: "Uđite u Džennet, nećete se bojati onoga što vas čeka, niti ćete tugovati za dunjalučkim užicima koji su vam promakli, jer ćete u vječnom blagostanju biti."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَنَادَىٰٓ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِ أَصۡحَٰبَ ٱلۡجَنَّةِ أَنۡ أَفِيضُواْ عَلَيۡنَا مِنَ ٱلۡمَآءِ أَوۡ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُۚ قَالُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ حَرَّمَهُمَا عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ
Džehennemlije će dozvati Džennetlije: "Prolijte na nas vode, o Džennetlije, ili nam dajte hrane kojom vas je Allah opskrbio!" Džennetlije će reći: "Allah je to zabranio nevjernicima zbog njihovog nevjerstva, i mi vam nećemo dati ono što vam je Allah zabranio."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ دِينَهُمۡ لَهۡوٗا وَلَعِبٗا وَغَرَّتۡهُمُ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَاۚ فَٱلۡيَوۡمَ نَنسَىٰهُمۡ كَمَا نَسُواْ لِقَآءَ يَوۡمِهِمۡ هَٰذَا وَمَا كَانُواْ بِـَٔايَٰتِنَا يَجۡحَدُونَ
Ovi nevjernici su svoju vjeru uzeli za zabavu i igru, i obmanuo ih je dunjalučki život svojim ukrasima; na Sudnjem danu će Allah njih zaboraviti i ostaviti da pate kao što su oni bili zaboravili susret na Sudnjem danu i nisu se za njega spremali, već su poricali Allahove dokaze iako su znali da su istina.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• عدم الإيمان بالبعث سبب مباشر للإقبال على الشهوات.
Nevjerovanje u proživljenje je jedan od direktnih uzroka slijeđenja strasti.

• يتيقن الناس يوم القيامة تحقق وعد الله لأهل طاعته، وتحقق وعيده للكافرين.
Na Sudnjem danu će se ljudi uvjeriti u ostvarenje Allahovog obećanja pokornima i Njegove prijetnje nevjernicima.

• الناس يوم القيامة فريقان: فريق في الجنة وفريق في النار، وبينهما فريق في مكان وسط لتساوي حسناتهم وسيئاتهم، ومصيرهم إلى الجنة.
Ljudi će na Sudnjem danu biti u dvije glavne skupine: jedna skupina će ući u Džennet, a druga u Džehennem, dok će između njih, na sredini, biti manja skupina koja ima isto dobrih i loših djela, i oni će na kraju ući u Džennet.

• على الذين يملكون المال والجاه وكثرة الأتباع أن يعلموا أن هذا كله لن يغني عنهم من الله شيئًا، ولن ينجيهم من عذاب الله.
Oni koji imaju puno imetka, ugled, mnoštvo sljedbenika, trebaju znati da im ništa od toga neće pomoći kod Allaha, i neće ih spasiti od Njegove kazne.


وَلَقَدۡ جِئۡنَٰهُم بِكِتَٰبٖ فَصَّلۡنَٰهُ عَلَىٰ عِلۡمٍ هُدٗى وَرَحۡمَةٗ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ
Došli smo vam sa ovim Kur'anom koji je objavljen Muhammedu, sallallahu 'alejhi ve sellem, i objasnili smo ga po znanju Našem; on vjernike vodi ka ispravnosti i istini, i on je milost za vjernike zbog toga što ukazuje na dobro oba svijeta.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
هَلۡ يَنظُرُونَ إِلَّا تَأۡوِيلَهُۥۚ يَوۡمَ يَأۡتِي تَأۡوِيلُهُۥ يَقُولُ ٱلَّذِينَ نَسُوهُ مِن قَبۡلُ قَدۡ جَآءَتۡ رُسُلُ رَبِّنَا بِٱلۡحَقِّ فَهَل لَّنَا مِن شُفَعَآءَ فَيَشۡفَعُواْ لَنَآ أَوۡ نُرَدُّ فَنَعۡمَلَ غَيۡرَ ٱلَّذِي كُنَّا نَعۡمَلُۚ قَدۡ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ وَضَلَّ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ
Nevjernici samo čekaju da ih zadesi obećana bolna kazna na Ahiretu. Onog dana kada ih zadesi kazna o kojoj su obaviješteni i kada vjernici dobiju nagradu o kojoj su obaviješteni, reći će oni koji su na dunjaluku zaboravili Kur'an i nisu radili po onome što je u njemu: "Poslanici našeg Gospodara su dolazili sa istinom u koju nema sumnje, kao što nema sumnje da je sve to od Allaha, pa kamo sreće da imamo posrednike koji će se za nas zauzimati kod Allaha, da nam spasi kazne, ili kamo sreće da se vratimo na dunjaluk da radimo dobra djela umjesto loših i tako se spasimo!" Ovi su nevjernici propali jer su sebe u propast bacali svojim nevjerstvom, i nestalo je ono što su obožavali pored Allaha pa im ništa neće koristiti.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
إِنَّ رَبَّكُمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٖ ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰ عَلَى ٱلۡعَرۡشِۖ يُغۡشِي ٱلَّيۡلَ ٱلنَّهَارَ يَطۡلُبُهُۥ حَثِيثٗا وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَ وَٱلنُّجُومَ مُسَخَّرَٰتِۭ بِأَمۡرِهِۦٓۗ أَلَا لَهُ ٱلۡخَلۡقُ وَٱلۡأَمۡرُۗ تَبَارَكَ ٱللَّهُ رَبُّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
O ljudi, doista je vaš Gospodar Allah, Onaj Koji je stvorio nebesa i Zemlju ni iz čega za šest dana, a zatim se iznad Arša uzdigao onako kako Njemu dolikuje, čiju bit mi ne možemo dokučiti. On noćne tmine smjenjuje svjetlošću dana, i svjetlost dana smjenjuje tminama noći, tako da je jedno od drugog neodvojivo. I On je stvorio Sunce, Mjesec i zvijezde, sve podređeno (zakonima), i samo On sve stvara, pa ko je stvoritelj mimo Njega? Samo Njemu pripada odredba, i u Njega je veliko dobro i dobročinstvo, i samo On posjeduje osobine veličanstva i savršenstva, Gospodar svih svjetova!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
ٱدۡعُواْ رَبَّكُمۡ تَضَرُّعٗا وَخُفۡيَةًۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُعۡتَدِينَ
O vjernici, potpuno ponizno molite svog Gospodara, u sebi, iskreno, bez želje da vas neko vidi, i ne pridružujući nekog Allahu u dovi. Doista On ne voli one koji prelaze Njegove granice u dovi, a u najveće vidove prelaženja Njegovih granica u dovi spada upućivanje dove nekom pored Njega, kao što to rade višebošci.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَلَا تُفۡسِدُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ بَعۡدَ إِصۡلَٰحِهَا وَٱدۡعُوهُ خَوۡفٗا وَطَمَعًاۚ إِنَّ رَحۡمَتَ ٱللَّهِ قَرِيبٞ مِّنَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ
I ne pravite nered na zemlji čineći grijehe nakon što je Allah na njoj red uspostavio šaljući poslanike, i ispunio je pokornošću Njemu jedinom, i molite samo Njega, uz strah od Njegove kazne i nadanje Njegovoj nagradi. Doista je Allahova milost blizu dobročiniteljima, pa budite od njih.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَهُوَ ٱلَّذِي يُرۡسِلُ ٱلرِّيَٰحَ بُشۡرَۢا بَيۡنَ يَدَيۡ رَحۡمَتِهِۦۖ حَتَّىٰٓ إِذَآ أَقَلَّتۡ سَحَابٗا ثِقَالٗا سُقۡنَٰهُ لِبَلَدٖ مَّيِّتٖ فَأَنزَلۡنَا بِهِ ٱلۡمَآءَ فَأَخۡرَجۡنَا بِهِۦ مِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِۚ كَذَٰلِكَ نُخۡرِجُ ٱلۡمَوۡتَىٰ لَعَلَّكُمۡ تَذَكَّرُونَ
Uzvišeni Allah šalje vjetrove koji nagovještavaju kišu, pa kada vjetrovi ponesu oblake otežane sadržajem vode, učinimo da ode do mrtvog predjela na koji spustimo kišu, i njom činimo da rode sve vrste plodova. Kao što dajemo da rađaju ti plodovi, učinićemo i izvešćemo mrtve iz njihovih grobova živim. To što radimo sa plodovima činimo kako biste se vi, o ljudi, sjetili Allahove moći i Njegovog veličanstvenog stvaranja i bili svjesni da On može proživjeti mrtve.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• القرآن الكريم كتاب هداية فيه تفصيل ما تحتاج إليه البشرية، رحمة من الله وهداية لمن أقبل عليه بقلب صادق.
Vjernici moraju moliti Allaha potpuno skrušeno i predano da bi im uslišio dove iz Svoje milosti.

• خلق الله السماوات والأرض في ستة أيام لحكمة أرادها سبحانه، ولو شاء لقال لها: كن فكانت.
Sve vrste nereda na Zemlji su zabranjene.


وَٱلۡبَلَدُ ٱلطَّيِّبُ يَخۡرُجُ نَبَاتُهُۥ بِإِذۡنِ رَبِّهِۦۖ وَٱلَّذِي خَبُثَ لَا يَخۡرُجُ إِلَّا نَكِدٗاۚ كَذَٰلِكَ نُصَرِّفُ ٱلۡأٓيَٰتِ لِقَوۡمٖ يَشۡكُرُونَ
Iz plodne zemlje izlaze biljke, Allahovom dozvolom, na najpotpuniji način, a takav je i pravi vjernik - čuje opomenu i njome se okoristi, što kod njega proizvodi dobra djela, dok slana zemlja teško izrodi biljke, i to takve da u njima nema dobra i takav je nevjernik koji ne uzima pouku iz opomene i savjeta, kod kojeg opomena i savjet ne proizvode dobra djela. Kroz ovako veličanstvene raznovrsne primjere navodimo raznovrsne dokaze za potvrdu istine za one koji su zahvalni na Allahovim blagodatima i Njemu se pokoravaju.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
لَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوۡمِهِۦ فَقَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥٓ إِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٍ عَظِيمٖ
Mi smo Nuha poslali kao poslanika njegovom narodu, da ih poziva u Allahovu jednoću, da samo Njega obožavaju i nikog drugog, i on im je govorio: "O narode moj, obožavajte samo Allaha, jer niko mimo Njega ne zaslužuje da bude obožavan. Ja se bojim za vas kazne u velikom danu, Sudnjem danu, ukoliko ustrajete na nevjerstvu."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ ٱلۡمَلَأُ مِن قَوۡمِهِۦٓ إِنَّا لَنَرَىٰكَ فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ
Glavešine njegovog naroda mu rekoše: "Mi smatramo da si ti, o Nuhu, daleko od ispravnog."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ يَٰقَوۡمِ لَيۡسَ بِي ضَلَٰلَةٞ وَلَٰكِنِّي رَسُولٞ مِّن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
Nuh reče glavešinama svog naroda: "Nisam ja u zabludi kao što mislite, već na uputi od mog Gospodara. Ja sam poslanik vama od Allaha, mog i vašeg Gospodara, i Gospodara svih svjetova."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
أُبَلِّغُكُمۡ رِسَٰلَٰتِ رَبِّي وَأَنصَحُ لَكُمۡ وَأَعۡلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ
"Dostavljam vam Objavu koju mi je objavio Allah, i želim vam dobro time što vas podstičem na primjenjivanje onoga što je On naredio, jer to donosi veliku nagradu, i time što vas upozoravam na činjenje onoga što je On zabranio, jer to donosi kaznu. Ja od Allaha znam ono što vi ne znate, jer me je On podučio putem Objave."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
أَوَعَجِبۡتُمۡ أَن جَآءَكُمۡ ذِكۡرٞ مِّن رَّبِّكُمۡ عَلَىٰ رَجُلٖ مِّنكُمۡ لِيُنذِرَكُمۡ وَلِتَتَّقُواْ وَلَعَلَّكُمۡ تُرۡحَمُونَ
"Zar se čudite tome što vam objava i opomena od vašeg Gospodara dolazi na jeziku jednog od vas koga poznajete, koji je među vama odrastao i nikada nije bio lažov niti zabludjeo i ko ne pripada nekom drugom narodu? Došao vam je da vas upozori na Allahovu kaznu ako poreknete i budete nepokorni, i da vas pozove da se čuvate Njegove kazne činjenjem onoga što je On naredio i kloneći se onoga što je On zabranio kako bi vam se milost ukazala ukoliko povjerujete."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَكَذَّبُوهُ فَأَنجَيۡنَٰهُ وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥ فِي ٱلۡفُلۡكِ وَأَغۡرَقۡنَا ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَآۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَوۡمًا عَمِينَ
Njegov narod ga u laž utjera i ne povjerova, ustrajaše na njihovom nevjerstvu pa Nuh uputi dovu Allahu da ih uništi. Allah spasi njega i vjernike koji ga slijede od potopa, na lađi, a potopi one koji su u poricali Njegove ajete i ustrajali u tome, kao vid kazne. Doista su njihova srca bila slijepa za istinu.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
۞وَإِلَىٰ عَادٍ أَخَاهُمۡ هُودٗاۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥٓۚ أَفَلَا تَتَّقُونَ
I plemenu 'Ad poslasmo kao poslanika jednog od njih, Huda, 'alejhisselam, koji reče: "O narode moj, samo Allaha obožavajte, jer niko mimo Njega ne zaslužuje da ga obožavate! Zar se nećete sačuvati Njegove kazne činjenjem onoga što naređuje i klonjenjem onoga što zabranjuje?"
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ ٱلۡمَلَأُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦٓ إِنَّا لَنَرَىٰكَ فِي سَفَاهَةٖ وَإِنَّا لَنَظُنُّكَ مِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ
Glavešine i prvaci njegovog naroda koji su nevjernici rekoše: "Mi znamo da si ti, o Hude, malouman, čim nas pozivaš da samo Allaha obožavamo i ostavimo obožavanje kipova. Mi smo ubijeđeni da lažeš u tvrdnji da si poslanik."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ يَٰقَوۡمِ لَيۡسَ بِي سَفَاهَةٞ وَلَٰكِنِّي رَسُولٞ مِّن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
Hud im odgovori: "Narode moj, nisam ja malouman već sam poslanik Gospodara svih svjetova."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• الأرض الطيبة مثال للقلوب الطيبة حين ينزل عليها الوحي الذي هو مادة الحياة، وكما أن الغيث مادة الحياة، فإن القلوب الطيبة حين يجيئها الوحي، تقبله وتعلمه وتنبت بحسب طيب أصلها، وحسن عنصرها، والعكس.
Najveći maloumnik je onaj ko na istinu odgovori odbijanjem i poricanjem, oholo odbijajući pokoriti se učenima i savjetnicima, čije srce i čija djela slijede svakog griješnog šejtana.


أُبَلِّغُكُمۡ رِسَٰلَٰتِ رَبِّي وَأَنَا۠ لَكُمۡ نَاصِحٌ أَمِينٌ
"Dostavljam vam ono što mi je Allah naredio da vam dostavim, monoteizam i Njegov zakon. Ja sam vam, uistinu, iskreni i pouzdani savjetnik u onome što mi je naređeno da vam dostavim, ništa ne dodajem niti oduzimam."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
أَوَعَجِبۡتُمۡ أَن جَآءَكُمۡ ذِكۡرٞ مِّن رَّبِّكُمۡ عَلَىٰ رَجُلٖ مِّنكُمۡ لِيُنذِرَكُمۡۚ وَٱذۡكُرُوٓاْ إِذۡ جَعَلَكُمۡ خُلَفَآءَ مِنۢ بَعۡدِ قَوۡمِ نُوحٖ وَزَادَكُمۡ فِي ٱلۡخَلۡقِ بَصۜۡطَةٗۖ فَٱذۡكُرُوٓاْ ءَالَآءَ ٱللَّهِ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ
"Zar se čudite tome što vam je opomena od vašeg Gospodara došla na jeziku jednog od vas, a ne od meleka ili džina? Hvalite vašeg Gospodara i zahvaljujte Mu na tome što vam je dao vlast na Zemlji i učinio vas nasljednicima Nuhovog naroda koje je uništio zbog njihovog nevjerstva. Zahvaljujte Allahu što vas je odlikovao velikim i snažnim tijelima, i što vam je dao moć, i sjetite se Allahoviا neizmjernih blagodati prema vama kako biste dobili ono što želite i spasili se onoga čega se bojite."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالُوٓاْ أَجِئۡتَنَا لِنَعۡبُدَ ٱللَّهَ وَحۡدَهُۥ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعۡبُدُ ءَابَآؤُنَا فَأۡتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ
Njegov mu narod reče: "O Hude, zar si nam došao naređivati da samo Allaha obožavamo i da ostavimo ono što su naši preci obožavali? Daj tu kaznu kojom nam prijetiš ako istinu govoriš!"
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ قَدۡ وَقَعَ عَلَيۡكُم مِّن رَّبِّكُمۡ رِجۡسٞ وَغَضَبٌۖ أَتُجَٰدِلُونَنِي فِيٓ أَسۡمَآءٖ سَمَّيۡتُمُوهَآ أَنتُمۡ وَءَابَآؤُكُم مَّا نَزَّلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلۡطَٰنٖۚ فَٱنتَظِرُوٓاْ إِنِّي مَعَكُم مِّنَ ٱلۡمُنتَظِرِينَ
Hud im odgovori: "Izazvali ste Allahovu kaznu i srdžbu i ona će vas, bez sumnje, zadesiti. Zar se sa mnom raspravljate oko kipova kojima ste sami vi i vaši preci dali imena i učinili ih božanstvima, bez da su stvarna? Allah vam nije dao dokaz za takvo nešto, pa pričekajte da vas zadesi kazna koju ste požurivali, a i ja ću s vama čekati. To će se sigurno desiti."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَأَنجَيۡنَٰهُ وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥ بِرَحۡمَةٖ مِّنَّا وَقَطَعۡنَا دَابِرَ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَاۖ وَمَا كَانُواْ مُؤۡمِنِينَ
Tako spasismo Huda, 'alejhisselam, i vjernike koji bijahu sa njim, iz Naše milosti, a iskorijenismo one koji su Naše ajete poricali i nisu vjernici bili, pa su kaznu zaslužili.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَإِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمۡ صَٰلِحٗاۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥۖ قَدۡ جَآءَتۡكُم بَيِّنَةٞ مِّن رَّبِّكُمۡۖ هَٰذِهِۦ نَاقَةُ ٱللَّهِ لَكُمۡ ءَايَةٗۖ فَذَرُوهَا تَأۡكُلۡ فِيٓ أَرۡضِ ٱللَّهِۖ وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوٓءٖ فَيَأۡخُذَكُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ
I plemenu Semud smo poslali njihovog brata Saliha, da ih poziva da samo Allaha obožavaju. On im reče: "O narode moj, samo Allaha obožavajte jer niko pored Njega ne zaslužuje da ga obožavate. Došao vam je jasni dokaz od vašeg Gospodara koji ukazuje na istinitost onoga sa čim sam vam došao, a koji se ogleda u kamili koja će izaći iz stijene. Ona će imati određeno vrijeme u kojem pije pa je pustite da jede po Allahovom zemlji, i nećete imati muke oko nje. Nemojte je uznemiravati da vas zbog toga ne zadesi bolna kazna."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• ينبغي التّحلّي بالصبر في الدعوة إلى الله تاسيًا بالأنبياء عليهم السلام.
Onaj ko poziva Allahu treba se okititi strpljenjem, poput vjerovjesnika, 'alejhimusselam.

• من أولويات الدعوة إلى الله الدعوة إلى عبادة الله وحده لا شريك له، ورفض الإشراك به ونبذه.
Od prioriteta pozivanja Allahu jeste pozivanje da se samo Allah obožava i da se napusti svaki vid pridruživanja nekog Njemu.

• الاغترار بالقوة المادية والجسدية يصرف صاحبها عن الاستجابة لأوامر الله ونواهيه.
Obmanutost tjelesnom i materijalnom snagom koja čovjeka odvraća ga od poštovanja Allahovih naredbi i zabrana.

• النبي يكون من جنس قومه، لكنه من أشرفهم نسبًا، وأفضلهم حسبًا، وأكرمهم مَعْشرًا، وأرفعهم خُلُقًا.
Vjerovjesnik biva od naroda kojem je poslat, ali bude iz najčasnije porodice i najplemenitijeg roda, kao i najljepšeg ponašanja.

• الأنبياء وورثتهم يقابلون السّفهاء بالحِلم، ويغضُّون عن قول السّوء بالصّفح والعفو والمغفرة.
Vjerovjesnici i njihovi nasljednici se prema maloumnicima ophode uz strpljenje i ne obraćaju pažnju na ružan govor koji im se upućuje, već praštaju i prelaze preko toga.


وَٱذۡكُرُوٓاْ إِذۡ جَعَلَكُمۡ خُلَفَآءَ مِنۢ بَعۡدِ عَادٖ وَبَوَّأَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ تَتَّخِذُونَ مِن سُهُولِهَا قُصُورٗا وَتَنۡحِتُونَ ٱلۡجِبَالَ بُيُوتٗاۖ فَٱذۡكُرُوٓاْ ءَالَآءَ ٱللَّهِ وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ
"Sjetite se Allahove blagodati prema vama Koji vas je učinio nasljednicima 'Ada, i nastanio vas na vašoj zemlji da na njoj uživate i postižete ono što želite, a sve to nakon što je uništio 'Ad zbog njihovog nevjerstva i poricanja, i u dolinama gradite dvorce i brda sječete tako da od njih pravite kuće. Sjetite se Allahovih blagodati prema vama i zahvaljujte Mu, a ostavite činjenje nereda na Zemlji time što ćete ostaviti nevjerstvo u Allaha i grijehe."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ ٱلۡمَلَأُ ٱلَّذِينَ ٱسۡتَكۡبَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦ لِلَّذِينَ ٱسۡتُضۡعِفُواْ لِمَنۡ ءَامَنَ مِنۡهُمۡ أَتَعۡلَمُونَ أَنَّ صَٰلِحٗا مُّرۡسَلٞ مِّن رَّبِّهِۦۚ قَالُوٓاْ إِنَّا بِمَآ أُرۡسِلَ بِهِۦ مُؤۡمِنُونَ
Glavešine njegovog naroda koji se uzoholiše rekoše vjernicima koje su tlačili: "O vi koji vjerujete, da li znate da je Salih stvarno poslanik od Allaha?" Oni odgovoriše: "Mi vjerujemo u ono sa čim je poslat Salih, pokoravamo se tome i po njegovom vjerozakonu radimo."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ ٱلَّذِينَ ٱسۡتَكۡبَرُوٓاْ إِنَّا بِٱلَّذِيٓ ءَامَنتُم بِهِۦ كَٰفِرُونَ
Oholnici iz njegovog naroda rekoše: "Doista smo mi nevjernici u ono što vi vjerujete, o vjernici. Nećemo povjerovati niti ćemo raditi po njegovom vjerozakonu."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَعَقَرُواْ ٱلنَّاقَةَ وَعَتَوۡاْ عَنۡ أَمۡرِ رَبِّهِمۡ وَقَالُواْ يَٰصَٰلِحُ ٱئۡتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ
Oni zaklaše kamilu čije uznemiravanje im je Salih zabranio, oholo odbijajući da se pokore Allahovoj naredbi, i rekoše ismijavajući se i smatrajući nemogućim ono čime im je Salih prijetio: "O Salih, daj nam tu bolnu kaznu kojom nam prijetiš ako si stvarni Allahov poslanik."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلرَّجۡفَةُ فَأَصۡبَحُواْ فِي دَارِهِمۡ جَٰثِمِينَ
I nevjernike zadesi kazna koju su požurivali tako što ih zadesi snažan zemljotres i svi osvanuše mrtvi, a njihova lica i koljena zalijepljena za zemlju, i niko se od njih nije spasio.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَتَوَلَّىٰ عَنۡهُمۡ وَقَالَ يَٰقَوۡمِ لَقَدۡ أَبۡلَغۡتُكُمۡ رِسَالَةَ رَبِّي وَنَصَحۡتُ لَكُمۡ وَلَٰكِن لَّا تُحِبُّونَ ٱلنَّـٰصِحِينَ
Salih, 'alejhisselam, se okrenu od svog naroda nakon što je izgubio svaku nadu da će mu se odazvati i reče: "O narode moj, ja sam vam dostavio ono što mi je Allah naredio, i savjetovao sam vas podstičući i upozoravajući, ali vi ste narod koji ne voli savjetnike koji im žele da im ukažu na dobro i da ih odvrate od zla."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَلُوطًا إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِۦٓ أَتَأۡتُونَ ٱلۡفَٰحِشَةَ مَا سَبَقَكُم بِهَا مِنۡ أَحَدٖ مِّنَ ٱلۡعَٰلَمِينَ
I spomeni Luta kada je osudio ono što radi njegov narod i rekao: "Zar činite tu ružnu stvar, zar prilazite muškarcima? To ste vi izmislili i niko vas u tom razvratu nije pretekao!"
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
إِنَّكُمۡ لَتَأۡتُونَ ٱلرِّجَالَ شَهۡوَةٗ مِّن دُونِ ٱلنِّسَآءِۚ بَلۡ أَنتُمۡ قَوۡمٞ مُّسۡرِفُونَ
"Vi muškarcima prilazite da zadovoljite svoje strasti umjesto ženama koje su stvorene za to, suprotno onome što iziskuje razum, Objava i neiskvarena ljudska priroda. Vi prelazite Allahove granice time što ste izašli iz ljudske normalnosti i skrenuli i udaljili se od onoga što iziskuje zdrav razum i neiskvarena ljudska priroda."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• الاستكبار يتولد غالبًا من كثرة المال والجاه، وقلة المال والجاه تحمل على الإيمان والتصديق والانقياد غالبًا.
Oholost uglavnom potiče od mnoštva imetka i ugleda, dok malo imetka i ugleda biva, uglavnom, uzrokom vjerovanja i predanosti istini (koja do njih dođe).

• جواز البناء الرفيع كالقصور ونحوها؛ لأن من آثار النعمة: البناء الحسن مع شكر المنعم.
Dozvoljeno je graditi dvorce i tome slično, jer je od tragova Allahove blagodati lijepa gradnja, ali uz to treba biti zahvalan Onome Koji daje te blagodati.

• الغالب في دعوة الأنبياء أن يبادر الضعفاء والفقراء إلى الإصغاء لكلمة الحق التي جاؤوا بها، وأما السادة والزعماء فيتمردون ويستعلون عليها.
U većini slučajeva se na poziv vjerovjesnika odazivaju slabi i siromašni, i slušaju riječ istine sa kojom su došli vjerovjesnici, dok se glavešine uglavnom bune i ohole.

• قد يعم عذاب الله المجتمع كله إذا كثر فيه الخَبَث، وعُدم فيه الإنكار.
Može se desiti da Allahova kazna zadesi cijelo društvo u kojem se umnoži zlo, ako ne postoji neko ko ga osuđuje.


وَمَا كَانَ جَوَابَ قَوۡمِهِۦٓ إِلَّآ أَن قَالُوٓاْ أَخۡرِجُوهُم مِّن قَرۡيَتِكُمۡۖ إِنَّهُمۡ أُنَاسٞ يَتَطَهَّرُونَ
I njegov narod koji činiše taj razvrat je Lutu samo odgovorio, odbijajući istinu: "Izbacite Luta i njegovu porodicu iz vašeg naselja, to su ljudi koji se klone ovog što mi radimo, pa nam ne dolikuje da takvi ostanu među nama."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَأَنجَيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥٓ إِلَّا ٱمۡرَأَتَهُۥ كَانَتۡ مِنَ ٱلۡغَٰبِرِينَ
I Mi smo njega i njegovu porodicu sačuvali naredivši im da po noći izađu iz tog mjesta na koje će se spustiti kazna, osim njegove žene, koja je ostala sa svojim narodom i koju je obuhvatila kazna kao i njih.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَأَمۡطَرۡنَا عَلَيۡهِم مَّطَرٗاۖ فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُجۡرِمِينَ
I mi na njih spustismo veliku kišu zemljanog kamenja, i prevrnusmo cijelo naselje naopako, pa razmisli, o Poslaniče, kako je skončao Lutov zločinački narod. Bili su uništeni i postali su vječno poniženi.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَإِلَىٰ مَدۡيَنَ أَخَاهُمۡ شُعَيۡبٗاۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥۖ قَدۡ جَآءَتۡكُم بَيِّنَةٞ مِّن رَّبِّكُمۡۖ فَأَوۡفُواْ ٱلۡكَيۡلَ وَٱلۡمِيزَانَ وَلَا تَبۡخَسُواْ ٱلنَّاسَ أَشۡيَآءَهُمۡ وَلَا تُفۡسِدُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ بَعۡدَ إِصۡلَٰحِهَاۚ ذَٰلِكُمۡ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ
Mi smo plemenu Medjen poslali njihovog brata Šuajba, 'alejhisselam, koji im reče: "Narode moj, samo Allaha obožavajte, jer niko mimo Njega ne zaslužuje da ga obožavate. Došao vam je jasni dokaz od Allaha za istinitost onoga što vam ja dostavljam od mog Gospodara: dajte ljudima njihovo pravo, pravilno mjereći količinu i težinu robe, i nemojte krnjiti njihova prava koristeći se iznalaženjem mahana njihovim stvarima i odvraćanjem od njih, ili varanjem vlasnika, i nemojte na Zemlji širiti nered bivajući nevjernici i čineći grijehe, nakon što je Allah na njoj uspostavio red slanjem vjerovjesnika. Ovo što vam savjetujem bolje vam je i korisnije, ako ste vjernici, jer sadrži ostavljanje onoga što je Allah zabranio i primjenu onoga što je naredio, čime se približava Njemu.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَلَا تَقۡعُدُواْ بِكُلِّ صِرَٰطٖ تُوعِدُونَ وَتَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ مَنۡ ءَامَنَ بِهِۦ وَتَبۡغُونَهَا عِوَجٗاۚ وَٱذۡكُرُوٓاْ إِذۡ كُنتُمۡ قَلِيلٗا فَكَثَّرَكُمۡۖ وَٱنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُفۡسِدِينَ
I nemojte presijecati puteve i prijetiti ljudima kako bi im oteli imetak, i nemojte odvraćati od Allahove vjere one koji žele uputu, želeći da iskrivite Allahov put kako ljudi ne bi njime išli. I sjetite se Allahove blagodati prema vama i zahvaljujte mu na njoj, bilo vas je malo pa vas je On umnožio. I razmislite o tome kako su skončali smutljivci na Zemlji prije vas, jer ih zadesi propast i uništenje.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَإِن كَانَ طَآئِفَةٞ مِّنكُمۡ ءَامَنُواْ بِٱلَّذِيٓ أُرۡسِلۡتُ بِهِۦ وَطَآئِفَةٞ لَّمۡ يُؤۡمِنُواْ فَٱصۡبِرُواْ حَتَّىٰ يَحۡكُمَ ٱللَّهُ بَيۡنَنَاۚ وَهُوَ خَيۡرُ ٱلۡحَٰكِمِينَ
"Ako je jedna skupina vas povjerovala u ono sa čim sam došao od mog Gospodara a druga skupina nije, onda pričekajte - o poricatelji - dok Allah među nama presudi, a On je najbolji i najpravedniji sudija."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• اللواط فاحشة تدلُّ على انتكاس الفطرة، وناسب أن يكون عقابهم من جنس عملهم فنكس الله عليهم قراهم.
Homoseksualizam je razvrat koji ukazuje na izopačenost nečije prirode, i kazna za njega je bila u skladu sa tim, tako je Allah okrenuo njihova naselja naopako.

• تقوم دعوة الأنبياء -ومنهم شعيب عليه السلام - على أصلين: تعظيم أمر الله: ويشمل الإقرار بالتوحيد وتصديق النبوة. والشفقة على خلق الله: ويشمل ترك البَخْس وترك الإفساد وكل أنواع الإيذاء.
Ono ka čemu pozivaju vjerovjesnici, od kojih je i Šuajb, 'alejhisselam, ima dvije osnove: 1. poštovanje Allahove naredbe koja sadrži potvrdu monoteizma i vjerovanje u vjerovjesništvo, 2. milost prema Allahovim stvorenjima, što sadrži ostavljanje krnjenja prava ljudi, ostavljanje činjenja nereda i ostavljanje svih vrsta uznemiravanja ljudi.

• الإفساد في الأرض بعد الإصلاح جُرْم اجتماعي في حق الإنسانية؛ لأن صلاح الأرض بالعقيدة والأخلاق فيه خير للجميع، وإفساد الأرض عدوان على الناس.
Činjenje nereda na Zemlji nakon što je red uspostavljen predstavlja društveni zločin protiv prava čovječanstva, jer je u redu na Zemlji koji se ogleda u ispravnom vjerovanju i lijepom moralu dobro za sve, dok je činjenje nereda kvarenjem vjerovanja i morala nepravda i zlo po sve ljude.

• من أعظم الذنوب وأكبرها وأشدها وأفحشها أخذُ ما لا يحقُّ أخذه شرعًا من الوظائف المالية بالقهر والجبر؛ فإنه غصب وظلم وعسف على الناس وإذاعة للمنكر وعمل به ودوام عليه واقرار له.
Od najvećih, najstrašnijih, najžešćih i najgnusnijih grijeha je bespravno uzimanje imetka, na silu, i to je otimačina, tiranija prema ljudima, širenje zla, činjenje zla, ustrajavanje na zlu i potvrđivanje zla.


۞قَالَ ٱلۡمَلَأُ ٱلَّذِينَ ٱسۡتَكۡبَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦ لَنُخۡرِجَنَّكَ يَٰشُعَيۡبُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَكَ مِن قَرۡيَتِنَآ أَوۡ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنَاۚ قَالَ أَوَلَوۡ كُنَّا كَٰرِهِينَ
Glavešine Šuajbovog naroda koji su se oholili rekoše: "O Šuajbe, istjerat ćemo te iz našeg naselja zajedno sa onima koji ti vjeruju, ili ćeš se vratiti u našu vjeru!" On im reče razmišljajući i čudeći se: "Zar da vas slijedimo u vašoj neispravnoj vjeri makar nam to bilo mrsko?"
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَدِ ٱفۡتَرَيۡنَا عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا إِنۡ عُدۡنَا فِي مِلَّتِكُم بَعۡدَ إِذۡ نَجَّىٰنَا ٱللَّهُ مِنۡهَاۚ وَمَا يَكُونُ لَنَآ أَن نَّعُودَ فِيهَآ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ رَبُّنَاۚ وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَيۡءٍ عِلۡمًاۚ عَلَى ٱللَّهِ تَوَكَّلۡنَاۚ رَبَّنَا ٱفۡتَحۡ بَيۡنَنَا وَبَيۡنَ قَوۡمِنَا بِٱلۡحَقِّ وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلۡفَٰتِحِينَ
"Mi bismo na Allaha laž iznijeli ako bi povjerovali u ispravnost vašeg višeboštva i nevjerstva nakon što nas je Allah sačuvao toga, iz Njegove milosti. Nikako nije ispravno da se vratimo u vašu neispravnu vjeru, osim ako Allah, naš Gospodar, to hoće, jer se sve pokorava Njegovoj volji. Naš Gospodar sve zna, i samo se na Njega oslanjamo kako bi nas učvrstio na pravom putu i sačuvao od puteva Džehennemlija. Gospodaru naš, presudi između nas i našeg nevjerničkog naroda, pomozi sljedbenike istine, kojima je učinjena nepravda, protiv prkosnih zulumćara, jer Ti si najbolji sudija."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَقَالَ ٱلۡمَلَأُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦ لَئِنِ ٱتَّبَعۡتُمۡ شُعَيۡبًا إِنَّكُمۡ إِذٗا لَّخَٰسِرُونَ
Glavešine nevjernici iz njegovog naroda koji odbiše poziv u monoteizam rekoše svom narodu prijeteći: "Narode naš, ako prihvatite Šuajbovu vjeru i ostavite vašu vjeru i vjeru vaših predaka, sigurno ćete propasti."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلرَّجۡفَةُ فَأَصۡبَحُواْ فِي دَارِهِمۡ جَٰثِمِينَ
I zadesi ih snažan zemljotres i oni pomriješe u svojim domovima, pali na koljena i lica, nepokretni.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ شُعَيۡبٗا كَأَن لَّمۡ يَغۡنَوۡاْ فِيهَاۚ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ شُعَيۡبٗا كَانُواْ هُمُ ٱلۡخَٰسِرِينَ
Svi oni koji su Šuajba utjerivali u laž propali su, i kao da nikad nisu postojali u svojim domovima, i kao da nikad nisu uživali. Oni koji su Šuajba utjerivali u laž su istinski propali jer su izgubili sve, i sebe i ono što su posjedovali, dok vjernici iz njegovog naroda nisu propali, kako su mislili ovi nevjernici poricatelji.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَتَوَلَّىٰ عَنۡهُمۡ وَقَالَ يَٰقَوۡمِ لَقَدۡ أَبۡلَغۡتُكُمۡ رِسَٰلَٰتِ رَبِّي وَنَصَحۡتُ لَكُمۡۖ فَكَيۡفَ ءَاسَىٰ عَلَىٰ قَوۡمٖ كَٰفِرِينَ
Šuajb, 'alejhisselam, se okrenu od njih nakon što propadoše i obrati im se: "Narode moj, dostavio sam vam ono što mi je naredio moj Gospodar, i savjetovao sam vas pa niste prihvatili moj savjet i niste se pokorili mojim uputstvima, pa kako da tugujem za narodom koji nije vjerovao u Allaha i koji je bio ustrajan na svom nevjerstvu?"
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَمَآ أَرۡسَلۡنَا فِي قَرۡيَةٖ مِّن نَّبِيٍّ إِلَّآ أَخَذۡنَآ أَهۡلَهَا بِٱلۡبَأۡسَآءِ وَٱلضَّرَّآءِ لَعَلَّهُمۡ يَضَّرَّعُونَ
Kad god smo poslali nekog vjerovjesnika u neko naselje pa ga u laž utjerali stanovnici tog naselja - Mi smo ih kaznili siromaštvom i bolestima kako bi se pokorili Allahu i ostavili nevjerstvo i oholost. Ovo je upozorenje Kurejšijama i svakom ko ne vjeruje i porekne, spominjanjem Allahovog metoda sa prijašnjim narodima koji su istinu poricali.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
ثُمَّ بَدَّلۡنَا مَكَانَ ٱلسَّيِّئَةِ ٱلۡحَسَنَةَ حَتَّىٰ عَفَواْ وَّقَالُواْ قَدۡ مَسَّ ءَابَآءَنَا ٱلضَّرَّآءُ وَٱلسَّرَّآءُ فَأَخَذۡنَٰهُم بَغۡتَةٗ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ
Nakon što smo ih iskušali neimaštinom i bolešću dadosmo im velika dobra i sigurnost, pa kad se umnožiše i veliki imetak stekoše rekoše: "To što nas pogađa teškoća i blagostanje je samo životni zakon i to se događalo i našim precima", ne spoznavši da su ih iskušenja zadesila da bi pouku uzeli, a da im je blagostanje došlo kako bi ih postepeno odvelo u propast. Nakon toga smo ih iznenada kaznili, a da toga nisu ni svjesni bili.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• من مظاهر إكرام الله لعباده الصالحين أنه فتح لهم أبواب العلم ببيان الحق من الباطل، وبنجاة المؤمنين، وعقاب الكافرين.
Od vidova Allahove počasti koju ukazuje dobrim ljudima jeste otvaranje vrata znanja, kroz objašnjavanje istine i zablude, i kroz ukazivanje na to kako su vjernici spašavani, a nevjernici uništavani.

• من سُنَّة الله في عباده الإمهال؛ لكي يتعظوا بالأحداث، ويُقْلِعوا عما هم عليه من معاص وموبقات.
Od Allahovih kosmičkih zakona jeste davanje vremena čovjeku kako bi uzeo pouku iz događaja i ostavio grijehe.

• الابتلاء بالشدة قد يصبر عليه الكثيرون، ويحتمل مشقاته الكثيرون، فأما الابتلاء بالرخاء فالذين يصبرون عليه قليلون.
Iskušenje nedaćama možda mogu izdržati mnogi, ali iskušenje blagostanjem malo njih istrpi bez da posrne.


وَلَوۡ أَنَّ أَهۡلَ ٱلۡقُرَىٰٓ ءَامَنُواْ وَٱتَّقَوۡاْ لَفَتَحۡنَا عَلَيۡهِم بَرَكَٰتٖ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِ وَلَٰكِن كَذَّبُواْ فَأَخَذۡنَٰهُم بِمَا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ
Da su stanovnici ovih naselja kojima smo slali Naše poslanike povjerovali u ono sa čim su im došli ti poslanici, i da su se Allaha pobojali ostavljajući grijehe i primjenjujući Njegove naredbe, otvorili bismo im vrata dobra sa svake strane. Međutim, oni nisu povjerovali niti su se pobojali, već su poricali ono sa čim su im poslanici došli, pa smo ih iznenada kažnjavali zbog grijeha koje su učinili.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
أَفَأَمِنَ أَهۡلُ ٱلۡقُرَىٰٓ أَن يَأۡتِيَهُم بَأۡسُنَا بَيَٰتٗا وَهُمۡ نَآئِمُونَ
Zar su stanovnici ovih nevjerničkih naselja sigurni da im Naša kazna neće doći noću dok spavaju u rahatluku i smiraju?
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
أَوَأَمِنَ أَهۡلُ ٱلۡقُرَىٰٓ أَن يَأۡتِيَهُم بَأۡسُنَا ضُحٗى وَهُمۡ يَلۡعَبُونَ
I da li su sigurni da im Naša kazna neće doći početkom dana dok su nemarni i zauzeti svojim dunjalukom?
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
أَفَأَمِنُواْ مَكۡرَ ٱللَّهِۚ فَلَا يَأۡمَنُ مَكۡرَ ٱللَّهِ إِلَّا ٱلۡقَوۡمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ
Pogledajte kako im je Allah dao vremena i obasuo ih blagodatima poput snage i bogatstva, da bi ih postepeno u propast odveo! Zar su i nevjernici poricatelji bili sigurni od Allahove zamke? Samo propali ljudi misle da su sigurni od Allahove kazne iako rade zlo. Oni koji su na pravom putu se čuvaju Allahove zamke time što ne dozvoljavaju da ih blagodati obmanu, već su svjesni da su to Allahove blagodati i zahvalni su na njima.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
أَوَلَمۡ يَهۡدِ لِلَّذِينَ يَرِثُونَ ٱلۡأَرۡضَ مِنۢ بَعۡدِ أَهۡلِهَآ أَن لَّوۡ نَشَآءُ أَصَبۡنَٰهُم بِذُنُوبِهِمۡۚ وَنَطۡبَعُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ فَهُمۡ لَا يَسۡمَعُونَ
Zar nije postalo jasno onim generacijama koje dođu da žive na Zemlji nakon što su prijašnji narodi uništeni zbog grijeha, da ih Allah može, ako hoće, kazniti zbog njihovih grijeha onako kako je to On inače činio, ako ne uzmu pouku iz onoga što je zadesilo njihove prethodnike i čine ista ta uništavajuća djela? On njihova srca zapečati pa pouku ne primaju niti im opomena koristi.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
تِلۡكَ ٱلۡقُرَىٰ نَقُصُّ عَلَيۡكَ مِنۡ أَنۢبَآئِهَاۚ وَلَقَدۡ جَآءَتۡهُمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَمَا كَانُواْ لِيُؤۡمِنُواْ بِمَا كَذَّبُواْ مِن قَبۡلُۚ كَذَٰلِكَ يَطۡبَعُ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِ ٱلۡكَٰفِرِينَ
Mi ti o tim prijašnjim narodima, narodu Nuha, Huda, Saliha i Šuajba kazujemo i obavještavamo, o Poslaniče, o tome kako su poricali i inatili se, i kako su uništeni, a sve to da bi bilo pouka i opomena onome ko pouku i opomenu prima. Tim narodima su njihovi poslanici došli sa jasnim dokazima da govore istinu, ali oni nisu vjerovali, a Allah je već znao da će poricati. Kao što je Allah zapečatio srca naroda nevjerničkih naselja koji su u laž njihove poslanike utjerivali, tako će zapečatiti srca onih koji ne vjeruju u Muhammeda, sallallahu 'alejhi ve sellem, pa neće biti upućeni ka vjerovanju.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَمَا وَجَدۡنَا لِأَكۡثَرِهِم مِّنۡ عَهۡدٖۖ وَإِن وَجَدۡنَآ أَكۡثَرَهُمۡ لَفَٰسِقِينَ
Većina naroda kojima su poslati poslanici nisu ispunili Allahovu oporuku, i nisu se pokorili Njegovim naredbama, već su većina njih Njegove granice prelazili.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
ثُمَّ بَعَثۡنَا مِنۢ بَعۡدِهِم مُّوسَىٰ بِـَٔايَٰتِنَآ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَمَلَإِيْهِۦ فَظَلَمُواْ بِهَاۖ فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُفۡسِدِينَ
Nakon tih poslanika smo poslali Musaa, 'alejhisselam, sa našim jasnim dokazima i argumentima za njegovu istinitost. Poslali smo ga faraonu i njegovom narodu, ali su oni porekli te dokaze i uznevjerovali, pa razmisli, o Poslaniče, kako je skončao faraon i njegov narod! Allah ih je potopio i prokleo, na dunjaluku i na Ahiretu!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَقَالَ مُوسَىٰ يَٰفِرۡعَوۡنُ إِنِّي رَسُولٞ مِّن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
Kada Allah posla Musaa faraonu i Musa dođe do njega, reče mu: "O faraone, ja sam, uistinu, poslat od Stvoritelja svih stvorenja, njihovog Vlasnika i Upravitelja."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• الإيمان والعمل الصالح سبب لإفاضة الخيرات والبركات من السماء والأرض على الأمة.
Vjerovanje i dobra djela su uzrok da Allah podari mnoga dobra tom narodu, sa neba i iz zemlje.

• الصلة وثيقة بين سعة الرزق والتقوى، وإنْ أنعم الله على الكافرين فإن هذا استدراج لهم ومكر بهم.
Postoji čvrsta veza između prostrane opskrbe i bogobojaznosti, a ako Allah podari blagodati nevjernicima to je postepeno odvođenje u propast i zamka za njih.

• على العبد ألا يأمن من عذاب الله المفاجئ الذي قد يأتي في أية ساعة من ليل أو نهار.
Čovjek treba biti svjestan da ga Allah može iznenada kazniti, bilo kad, tokom dana ili noći.

• يقص القرآن أخبار الأمم السابقة من أجل تثبيت المؤمنين وتحذير الكافرين.
Kur'an nam kazuje o prijašnjim narodima da bi vjernike učvrstio a nevjernike upozorio.


حَقِيقٌ عَلَىٰٓ أَن لَّآ أَقُولَ عَلَى ٱللَّهِ إِلَّا ٱلۡحَقَّۚ قَدۡ جِئۡتُكُم بِبَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّكُمۡ فَأَرۡسِلۡ مَعِيَ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ
Musa reče: "Pošto me je On poslao, onda meni ne priliči da o Njemu govorim osim istinu. Došao sam vam sa jasnim dokazom da govorim istinu i da sam poslat od mog Gospodara, pa oslobodi i pošalji sa mnom potomke Israilove, koje si porobio i koje tlačiš."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ إِن كُنتَ جِئۡتَ بِـَٔايَةٖ فَأۡتِ بِهَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ
Faraon reče Musau: "Ako si došao sa dokazom, kao što misliš, daj taj dokaz ako istinu govoriš."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَأَلۡقَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِيَ ثُعۡبَانٞ مُّبِينٞ
Musa baci svoj štap koji se pretvori u veliku zmiju, jasnu i vidljivu svakom ko posmatra.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَنَزَعَ يَدَهُۥ فَإِذَا هِيَ بَيۡضَآءُ لِلنَّـٰظِرِينَ
On izvadi svoju ruku iz otvora na košulji kod prsa ili ispod pazuha, i ona bijaše bijela, a to nije bila posljedica bolesti lepre, i ruka je bila blistava za one koji posmatraju od žestoke bjeline.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ ٱلۡمَلَأُ مِن قَوۡمِ فِرۡعَوۡنَ إِنَّ هَٰذَا لَسَٰحِرٌ عَلِيمٞ
Glavešine koji posmatraše pretvaranje štapa u zmiju i bjelilo rukekoje nije posljedica bolesti lepre, rekoše: "Musa je samo čarobnjak koji dobro poznaje magiju."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
يُرِيدُ أَن يُخۡرِجَكُم مِّنۡ أَرۡضِكُمۡۖ فَمَاذَا تَأۡمُرُونَ
"On želi time da vas izvede iz vaše zemlje, Egipta." Faraon se posavjetova sa njima oko Musaa, 'alejhisselam, rekavši im: "Šta mislite da trebam učiniti?"
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالُوٓاْ أَرۡجِهۡ وَأَخَاهُ وَأَرۡسِلۡ فِي ٱلۡمَدَآئِنِ حَٰشِرِينَ
Oni rekoše: "Daj Musau i njegovom bratu Harunu vremena i pošalji izaslanike po egipatskim gradovima da sakupe čarobnjake koji se u njima nalaze."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
يَأۡتُوكَ بِكُلِّ سَٰحِرٍ عَلِيمٖ
"Izaslanici će ti doći sa skupinom čarobnjaka iz gradova, svaki od njih je vješt i dobar poznavalac magije."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَجَآءَ ٱلسَّحَرَةُ فِرۡعَوۡنَ قَالُوٓاْ إِنَّ لَنَا لَأَجۡرًا إِن كُنَّا نَحۡنُ ٱلۡغَٰلِبِينَ
Faraon posla izaslanike da sakupe čarobnjake, pa kada dođoše upitaše faraona da li će imati nagradu ako pobijede Musaa?"
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ نَعَمۡ وَإِنَّكُمۡ لَمِنَ ٱلۡمُقَرَّبِينَ
Faraon im odgovori: "Da, imat ćete nagradu i platu, bićete na visokim pozicijama kod mene."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالُواْ يَٰمُوسَىٰٓ إِمَّآ أَن تُلۡقِيَ وَإِمَّآ أَن نَّكُونَ نَحۡنُ ٱلۡمُلۡقِينَ
Čarobnjaci rekoše samouvjereno i nadmeno vjerujući u pobjedu: "O Musa, izaberi šta hoćeš, da ti prvi počneš ili mi."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ أَلۡقُواْۖ فَلَمَّآ أَلۡقَوۡاْ سَحَرُوٓاْ أَعۡيُنَ ٱلنَّاسِ وَٱسۡتَرۡهَبُوهُمۡ وَجَآءُو بِسِحۡرٍ عَظِيمٖ
Musa im reče, uvjeren u Allahovu pomoć i ne mareći za njih: "Vi prvi bacite vaše konopce i štapove." Kada baciše opčiniše oči ljudi, prikazaše im varku i uplašiše ih. Njihova čarolija (njihov trik) je bila jaka u očima posmatrača."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
۞وَأَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنۡ أَلۡقِ عَصَاكَۖ فَإِذَا هِيَ تَلۡقَفُ مَا يَأۡفِكُونَ
Allah objavi Svom poslaniku i sagovorniku Musau, 'alejhisselam: "Baci svoj štap." On ga baci, i štap se pretvori u živu zmiju koja proguta konopce i užad čarobnjaka koji su trikovima ljudima skrivali stvarno stanje obmanuvši ih da su to bile stvarne zmije."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَوَقَعَ ٱلۡحَقُّ وَبَطَلَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
Istina izađe na vidjelo i posta jasno da je Musa došao sa istinom, a da su čarobnjaci došli sa običnim trikovima.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَغُلِبُواْ هُنَالِكَ وَٱنقَلَبُواْ صَٰغِرِينَ
Tu bijahu pobijeđeni i poniženi, a Musa pobijedi na tom skupu.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَأُلۡقِيَ ٱلسَّحَرَةُ سَٰجِدِينَ
Kada su čarobnjaci vidjeli Allahovu moć i jasne znakove ne osta im drugo nego padnu ničice na sedždu Allahu Uzvišenom.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• من حكمة الله ورحمته أن جعل آية كل نبي مما يدركه قومه، وقد تكون من جنس ما برعوا به.
Od Allahove milosti i mudrosti je da svakom vjerovjesniku da znak kojeg može dokučiti njegov narod, i to može biti baš u onome u čemu je njegov narod vješt.

• أنّ فرعون كان عبدًا ذليلًا مهينًا عاجزًا، وإلا لما احتاج إلى الاستعانة بالسحرة في دفع موسى عليه السلام.
Faraon je bio poniženi, nemoćni i prezreni rob, jer inače mu ne bi trebali čarobnjaci da pobijede Musaa.

• يدل على ضعف السحرة -مع اتصالهم بالشياطين التي تلبي مطالبهم- طلبهم الأجر والجاه عند فرعون.
Slabost čarobnjaka (mađioničara) se ogleda u njihovom traženju nagrade i ugleda od faraona, premda su povezani sa šejtanima koji im njihova traženja ispunjavaju.


قَالُوٓاْ ءَامَنَّا بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
Čarobnjaci rekoše: "Vjerujemo u Gospodara svih stvorenja!"
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
رَبِّ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ
"Gospodara Musaovog i Harunovog, jer samo On zaslužuje da bude obožavan, a ne razni izmišljeni bogovi."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ فِرۡعَوۡنُ ءَامَنتُم بِهِۦ قَبۡلَ أَنۡ ءَاذَنَ لَكُمۡۖ إِنَّ هَٰذَا لَمَكۡرٞ مَّكَرۡتُمُوهُ فِي ٱلۡمَدِينَةِ لِتُخۡرِجُواْ مِنۡهَآ أَهۡلَهَاۖ فَسَوۡفَ تَعۡلَمُونَ
Faraon im zaprijeti nakon što su povjerovali u Allaha Jedinog: "Povjerovali ste Musau prije nego što sam vam ja dozvolio!? To je vaša varka koju ste vi dogovorili sa Musaom kako bi stanovnike ovog grada izveli iz njega! O čarobnjaci, sigurno ćete vidjeti kakva će vas kazna zadesiti!"
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
لَأُقَطِّعَنَّ أَيۡدِيَكُمۡ وَأَرۡجُلَكُم مِّنۡ خِلَٰفٖ ثُمَّ لَأُصَلِّبَنَّكُمۡ أَجۡمَعِينَ
"Odsjeći ću vam noge i ruke unakrst, a zatim ću vas okačiti na palmina stabla kako bi se uplašio svako ko vas vidi u takvom stanju!"
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالُوٓاْ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا مُنقَلِبُونَ
Čarobnjaci mu odgovoriše: "Mi ćemo se našem Jedinom Gospodaru vratiti, i ne marimo za tim čime nam prijetiš."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَمَا تَنقِمُ مِنَّآ إِلَّآ أَنۡ ءَامَنَّا بِـَٔايَٰتِ رَبِّنَا لَمَّا جَآءَتۡنَاۚ رَبَّنَآ أَفۡرِغۡ عَلَيۡنَا صَبۡرٗا وَتَوَفَّنَا مُسۡلِمِينَ
"Ti nam samo zamjeraš, faraone, to što smo povjerovali u dokaze našeg Gospodara nakon to su nam došli preko Musaa. Ako je to kažnjivi grijeh onda je to naš grijeh." Zatim uputiše dovu Allahu rekavši ponizno: "Gospodaru naš, obaspi nas strpljenjem kako bismo bili postojani na istini, i usmrti nas kao muslimane, Tebi predane, sljedbenike Tvog poslanika."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَقَالَ ٱلۡمَلَأُ مِن قَوۡمِ فِرۡعَوۡنَ أَتَذَرُ مُوسَىٰ وَقَوۡمَهُۥ لِيُفۡسِدُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَيَذَرَكَ وَءَالِهَتَكَۚ قَالَ سَنُقَتِّلُ أَبۡنَآءَهُمۡ وَنَسۡتَحۡيِۦ نِسَآءَهُمۡ وَإِنَّا فَوۡقَهُمۡ قَٰهِرُونَ
Glavešine faraonovog naroda rekoše faraonu huškajući ga protiv Musaa i njegovih sljedbenika: "Zar ćeš pustiti Musaa i njegov narod da šire nered po Zemlji i da ostave tebe i tvoja božanstva pozivajući u obožavanje samo Allaha?" Faraon reče: "Pobićemo sinove Israelićana a u životu ostaviti njihove kćerke da nam služe. I mi smo, sigurno, iznad njih i nama pripada vlast i moć."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ مُوسَىٰ لِقَوۡمِهِ ٱسۡتَعِينُواْ بِٱللَّهِ وَٱصۡبِرُوٓاْۖ إِنَّ ٱلۡأَرۡضَ لِلَّهِ يُورِثُهَا مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦۖ وَٱلۡعَٰقِبَةُ لِلۡمُتَّقِينَ
Musa reče svom narodu: "Narode moj, tražite pomoć od Allaha Jedinog i da odagna od vas zlo i podari vam dobro, i strpite se u ovom iskušenju jer sva je Zemlja Allahova a nije faraonova ni bilo koga drugog pa da može raditi na njoj šta hoće. Allah naizmjenično daje vlast na Zemlji kome On hoće, ali konačna pobjeda na Zemlji će pripasti vjernicima, onima koji se pokoravaju Njegovim naredbama i klone onoga što je zabranio. Zemlja pripada vjernicima kakva god da ih iskušenja zadese."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالُوٓاْ أُوذِينَا مِن قَبۡلِ أَن تَأۡتِيَنَا وَمِنۢ بَعۡدِ مَا جِئۡتَنَاۚ قَالَ عَسَىٰ رَبُّكُمۡ أَن يُهۡلِكَ عَدُوَّكُمۡ وَيَسۡتَخۡلِفَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَيَنظُرَ كَيۡفَ تَعۡمَلُونَ
Israelićani rekoše Musau, 'alejhisselam: "O Musa, iskušani smo od faraona ubistvom naših sinova i ostavljanjem naših kćeri prije nego što si nam došao i nakon što si nam došao." Musa, 'alejhisselam, im reče nagovještavajući olakšanje: "Možda vaš Gospodar uništi vašeg neprijatelja, farona i njegov narod, i vama da vlast na Zemlji nakon njih da vidi - a On sve zna - kako ćete postupati nakon toga, da li ćete biti zahvalni ili nezahvalni."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَلَقَدۡ أَخَذۡنَآ ءَالَ فِرۡعَوۡنَ بِٱلسِّنِينَ وَنَقۡصٖ مِّنَ ٱلثَّمَرَٰتِ لَعَلَّهُمۡ يَذَّكَّرُونَ
Mi smo kaznili faraonov narod gladnim godinama i sušom, zatim manjkom plodova zemlje, kako bi opomenu prihvatili i pouku uzeli, kako bi shvatili da je to kazna za njihovo nevjerstvo, pa da se pokaju Allahu."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• موقف السّحرة وإعلان إيمانهم بجرأة وصراحة يدلّ على أنّ الإنسان إذا تجرّد عن هواه، وأذعن للعقل والفكر السّليم بادر إلى الإيمان عند ظهور الأدلّة عليه.
Postupak čarobnjaka koji su jasno i smjelo obznanili svoje vjerovanje ukazuje na to da čovjek koji se uzdigne iznad prohtjeva i povede za zdravim razumom žurno će povjerovati kada vidi dokaze koji to iziskuju.

• أهل الإيمان بالله واليوم الآخر هم أشدّ الناس حزمًا، وأكثرهم شجاعة وصبرًا في أوقات الأزمات والمحن والحروب.
Oni koji vjeruju u Allaha i Sudnji dan su najodlučniji, najhrabriji i najstrpljiviji ljudi u kriznim vremenima, iskušenjima i ratovima.

• المنتفعون من السّلطة يُحرِّضون ويُهيِّجون السلطان لمواجهة أهل الإيمان؛ لأن في بقاء السلطان بقاء لمصالحهم.
Oni koji imaju korist od vlasti huškaju vladara protiv vjernika, jer ostanak tog vladara na vlasti znači ostanak njihovih dunjalučkih koristi.

• من أسباب حبس الأمطار وغلاء الأسعار: الظلم والفساد.
Od razloga uskraćivanja kiše i povećanih cijena su nepravda i nered na Zemlji.


فَإِذَا جَآءَتۡهُمُ ٱلۡحَسَنَةُ قَالُواْ لَنَا هَٰذِهِۦۖ وَإِن تُصِبۡهُمۡ سَيِّئَةٞ يَطَّيَّرُواْ بِمُوسَىٰ وَمَن مَّعَهُۥٓۗ أَلَآ إِنَّمَا طَـٰٓئِرُهُمۡ عِندَ ٱللَّهِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ
Kada faraonovom narodu dođe plodna godina, i kada uberu puno plodova i usjeva, i padnu cijene, oni kažu: "Ovo smo dobili jer smo zaslužili, i jer to nama pripada", dok ako ih zadesi nedaća poput suše, mnoštva bolesti i drugih nedaća, misle da im je Musa sa njegovim narodom donio lošu sreću (baksuz), dok je istina da ih sve to pogađa Allahovom odredbom, i u tome ni Musa niti bilo ko drugi nije imao udjela, osim što je Musa dovio protiv njih. Međutim, većina njih ne zna pa te stvari pripisuju nekom mimo Allaha.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَقَالُواْ مَهۡمَا تَأۡتِنَا بِهِۦ مِنۡ ءَايَةٖ لِّتَسۡحَرَنَا بِهَا فَمَا نَحۡنُ لَكَ بِمُؤۡمِنِينَ
Faraonov narod reče Musau, 'alejhisselam, prkoseći istini: "S kojim god dokazom da nam dođeš da smo na zabludi kako bi nas odvratio od toga i da si ti na istini kako bismo ti povjerovali - nećemo ti vjerovati!"
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَأَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِمُ ٱلطُّوفَانَ وَٱلۡجَرَادَ وَٱلۡقُمَّلَ وَٱلضَّفَادِعَ وَٱلدَّمَ ءَايَٰتٖ مُّفَصَّلَٰتٖ فَٱسۡتَكۡبَرُواْ وَكَانُواْ قَوۡمٗا مُّجۡرِمِينَ
Pa smo na njih poslali veliku vodu kao kaznu za poricanje i inat, te se njihovi usjevi i plodovi potopiše, i poslasmo im skakavce koji pojedoše njihove usjeve, i poslasmo im insekte koji napadaju usjeve ili vaške koje uznemiravaju čovjeka u njegovoj kosi, i poslasmo im žabe koje ispuniše sve njihove posude i pokvariše njihovu hranu, i koje im nesanicu izazvaše, i poslasmo im krv tako da se voda u njihovim bunarima i rijekama pretvori u krv! Sve to poslasmo kao jasne znakove koji dolaziše jedni za drugima, ali i pored toga su oholo odbili da povjeruju u Allaha i ono sa čim je došao Musa, 'alejhisselam. Oni bijahu narod grješni, narod koji nikako ne ostavlja zabludu i koji neće pravi put.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَلَمَّا وَقَعَ عَلَيۡهِمُ ٱلرِّجۡزُ قَالُواْ يَٰمُوسَى ٱدۡعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِندَكَۖ لَئِن كَشَفۡتَ عَنَّا ٱلرِّجۡزَ لَنُؤۡمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرۡسِلَنَّ مَعَكَ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ
Kada ih Allah kazni ovim pojavama oni rekoše Musau: "O Musa, zamoli za nas tvog Gospodara tvojim vjerovjesništvom i time što ti je obećao da će ukloniti kaznu pokajanjem, da od nas otkloni ovu kaznu. Ako se to ispuni, mi ćemo sigurno povjerovati u tebe, oslobodit ćemo i poslaćemo Isrelićane sa tobom."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَلَمَّا كَشَفۡنَا عَنۡهُمُ ٱلرِّجۡزَ إِلَىٰٓ أَجَلٍ هُم بَٰلِغُوهُ إِذَا هُمۡ يَنكُثُونَ
Pošto otklonismo kaznu od njih do određenog roka kada ćemo ih potpuno uništiti, tad gle - prekršiše obećanje koje su dali, da će vjerovati i osloboditi Israelićane. Ostali su ustrajni na nevjerstvu i nisu oslobodili Israelićane da odu sa Musaom.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَٱنتَقَمۡنَا مِنۡهُمۡ فَأَغۡرَقۡنَٰهُمۡ فِي ٱلۡيَمِّ بِأَنَّهُمۡ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَكَانُواْ عَنۡهَا غَٰفِلِينَ
Kada dođe vrijeme koje je određeno za njihovo uništenje spustismo na njih Našu kaznu time što ih potopismo u moru, jer su Allahove ajete u laž utjerivali i od jasne istine se okretali.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَأَوۡرَثۡنَا ٱلۡقَوۡمَ ٱلَّذِينَ كَانُواْ يُسۡتَضۡعَفُونَ مَشَٰرِقَ ٱلۡأَرۡضِ وَمَغَٰرِبَهَا ٱلَّتِي بَٰرَكۡنَا فِيهَاۖ وَتَمَّتۡ كَلِمَتُ رَبِّكَ ٱلۡحُسۡنَىٰ عَلَىٰ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ بِمَا صَبَرُواْۖ وَدَمَّرۡنَا مَا كَانَ يَصۡنَعُ فِرۡعَوۡنُ وَقَوۡمُهُۥ وَمَا كَانُواْ يَعۡرِشُونَ
I Israelićanima koje je faraon i njegov narod tlačio dadosmo u naslijeđe istočne i zapadne dijelove zemlje, zemlje Šama koju je Allah blagoslovio, dajući da u njoj usjevi i plodovi rađaju na najpotpuniji način. I time bijahu ispunjene riječi tvog Gospodara, Poslaniče, a Njegov govor je najljepši govor: "A Mi smo htjeli da one koji su na zemlji tlačeni obdarimo i da ih vođama i nasljednicima učinimo." (el-Kasas, 5.) Allah je dao Israelićanima vlast na Zemlji jer su se strpili na tlačenju koje im je dolazilo od faraona i njegovog naroda, i uništili smo njihova staništa, zamkove i usjeve.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• الخير والشر والحسنات والسيئات كلها بقضاء الله وقدره، لا يخرج منها شيء عن ذلك.
Dobro i zlo, dobročinstva i loša djela bivaju Allahovom odredbom koja sve obuhvata, i ništa iz toga ne može izići.

• شأن الناس في وقت المحنة والمصائب اللجوء إلى الله بدافع نداء الإيمان الفطري.
Ljudi u iskušenjima i teškoćama iskreno pribjegavaju Allahu zbog prirodnog vjerovanja koje je usađeno duboko u njihovim dušama.

• يحسن بالمؤمن تأمل آيات الله وسننه في الخلق، والتدبر في أسبابها ونتائجها.
Vjernik treba promišljati o Allahovim znakovima i zakonima kojim upravlja Svojim stvorenjima, razmišljajući o uzrocima i posljedicama onoga što se dešava.

• تتلاشى قوة الأفراد والدول أمام قوة الله العظمى، والإيمان بالله هو مصدر كل قوة.
Snaga ljudi pojedinaca i država nestaje pred Allahovom veličanstvenom snagom, a vjerovanje u Allaha je izvor svake snage.

• يكافئ الله تعالى عباده المؤمنين الصابرين بأن يمكِّنهم في الأرض بعد استضعافهم.
Uzvišeni Allah nagrađuje strpljive vjernike time što im daje vlast na zemlji nakon potlačenosti.


وَجَٰوَزۡنَا بِبَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ ٱلۡبَحۡرَ فَأَتَوۡاْ عَلَىٰ قَوۡمٖ يَعۡكُفُونَ عَلَىٰٓ أَصۡنَامٖ لَّهُمۡۚ قَالُواْ يَٰمُوسَى ٱجۡعَل لَّنَآ إِلَٰهٗا كَمَا لَهُمۡ ءَالِهَةٞۚ قَالَ إِنَّكُمۡ قَوۡمٞ تَجۡهَلُونَ
I Mi Israelićane sa Musaom prevedosmo preko mora nakon što ga je Musa udario štapom i ono se razdvojilo. Nakon toga prođoše pored naroda koji obožava kipove pored Allaha, pa Israelićani rekoše Musau, 'alejhisselam: "O Musa, napravi nama kipa da ga obožavamo kao što ovi obožavaju kipove pored Allaha." Musa im reče: "O narode moj, doista ste vi narod koji ne poznaje ono što je dužnost u pogledu veličanja Allaha i Njegove jednoće, i koji ne zna da Mu ne dolikuje pridruživanje bilo koga drugog u ibadetu."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ مُتَبَّرٞ مَّا هُمۡ فِيهِ وَبَٰطِلٞ مَّا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
"Doista će njihovo obožavanje kipova propasti, i sva njihova djela će biti poništena jer obožavaju nekog pored Allaha."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ أَغَيۡرَ ٱللَّهِ أَبۡغِيكُمۡ إِلَٰهٗا وَهُوَ فَضَّلَكُمۡ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ
Musa reče svom narodu: "Narode moj, kako da vam pored Allaha tražim boga da obožavate, a vidjeli ste veličanstvene Allahove znakove? I Allah vas je odlikovao nad drugim ljudima vašeg vremena time što vam je uništio neprijatelja i dao vam vlast na Zemlji!"
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَإِذۡ أَنجَيۡنَٰكُم مِّنۡ ءَالِ فِرۡعَوۡنَ يَسُومُونَكُمۡ سُوٓءَ ٱلۡعَذَابِ يُقَتِّلُونَ أَبۡنَآءَكُمۡ وَيَسۡتَحۡيُونَ نِسَآءَكُمۡۚ وَفِي ذَٰلِكُم بَلَآءٞ مِّن رَّبِّكُمۡ عَظِيمٞ
"O Israelićani, sjetite se kada smo vas izbavili od faraona i njegovog naroda koji su vas ponižavali, koji su ubijali vaše sinove i ostavljali vaše kćeri da ih služe! U vašem izbavljanju od faraona i njegovog naroda je veliki ispit za vas od vašeg Gospodara,a taj ispit iziskuje zahvalnost.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
۞وَوَٰعَدۡنَا مُوسَىٰ ثَلَٰثِينَ لَيۡلَةٗ وَأَتۡمَمۡنَٰهَا بِعَشۡرٖ فَتَمَّ مِيقَٰتُ رَبِّهِۦٓ أَرۡبَعِينَ لَيۡلَةٗۚ وَقَالَ مُوسَىٰ لِأَخِيهِ هَٰرُونَ ٱخۡلُفۡنِي فِي قَوۡمِي وَأَصۡلِحۡ وَلَا تَتَّبِعۡ سَبِيلَ ٱلۡمُفۡسِدِينَ
Allah odredi Svom poslaniku Musau trideset noći u kojima će razgovarati sa njim, a zatim ih upotpuni sa još deset tako da ukupno bijaše četrdeset noći. Musa reče svom bratu Harunu kada je htio otići da razgovara sa svojim Gospodarem: "Ti me zamijeni u vođenju naroda, o Harune, i lijepo i milostivo njima upravljaj, a dobro se čuvaj puta smutljivaca, dobro se čuvaj grijeha i pomaganja grješnika."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَلَمَّا جَآءَ مُوسَىٰ لِمِيقَٰتِنَا وَكَلَّمَهُۥ رَبُّهُۥ قَالَ رَبِّ أَرِنِيٓ أَنظُرۡ إِلَيۡكَۚ قَالَ لَن تَرَىٰنِي وَلَٰكِنِ ٱنظُرۡ إِلَى ٱلۡجَبَلِ فَإِنِ ٱسۡتَقَرَّ مَكَانَهُۥ فَسَوۡفَ تَرَىٰنِيۚ فَلَمَّا تَجَلَّىٰ رَبُّهُۥ لِلۡجَبَلِ جَعَلَهُۥ دَكّٗا وَخَرَّ مُوسَىٰ صَعِقٗاۚ فَلَمَّآ أَفَاقَ قَالَ سُبۡحَٰنَكَ تُبۡتُ إِلَيۡكَ وَأَنَا۠ أَوَّلُ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ
Kada Musa dođe na određeno mjesto i u određeno vrijeme za razgovor sa svojim Gospodarom, koji trajaše četrdeset dana, i Allah razgovara sa njim govoreći mu Svoje naredbe i zabrane i druge stvari, Musa poželi da vidi svog Gospodara. Tada Musa zatraži od Allaha da mu se pokaže da ga vidi, a Allah mu odgovori: "Ne možeš me vidjeti u dunjalučkom životu, jer to ne možeš podnijeti, ali pogledaj u ono brdo kojem ću se otkriti, pa ako to brdo ostane na svom mjestu nakon toga, moći ćeš me vidjeti, a ako bude sravnjeno sa zemljom - nećeš me vidjeti na ovom svijetu." Nakon što se Allah otkri tom brdu ono se sravni sa zemljom i Musa pade u nesvijest. Kada se osvijesti reče: "Gospodaru moj, uzvišen si Ti iznad svega što Ti ne dolikuje, i ja ti se kajem što sam tražio da Te vidim na dunjaluku, i ja sam prvi vjernik u Tebe od mog naroda."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• تؤكد الأحداث أن بني إسرائيل كانوا ينتقلون من ضلالة إلى أخرى على الرغم من وجود نبي الله موسى بينهم.
Događaji potvrđuju da su Israelićani upadali iz zablude u zabludu, uprkos tome što je sa njima bio Allahov poslanik Musa.

• من مظاهر خذلان الأمة أن تُحَسِّن القبيح، وتُقَبِّح الحسن بمجرد الرأي والأهواء.
Jedan od vidova poniženja nekog naroda jeste da lijepo smatra ružnim a ružno lijepim, na osnovu pukog mišljenja bez dokaza i na osnovu prohtjeva.

• إصلاح الأمة وإغلاق أبواب الفساد هدف سام للأنبياء والدعاة.
Popravljanje stanja naroda i zatvaranje vrata smutnji je uzvišeni zadatak poslanika i pozivača ka Allahu.

• قضى الله تعالى ألا يراه أحد من خلقه في الدنيا، وسوف يكرم من يحب من عباده برؤيته في الآخرة.
Uzvišeni Allah je odredio da Ga niko od stvorenja ne može vidjeti na dunjaluku, a počastit će one Njegove robove koje On voli da Ga vide na Ahiretu.


قَالَ يَٰمُوسَىٰٓ إِنِّي ٱصۡطَفَيۡتُكَ عَلَى ٱلنَّاسِ بِرِسَٰلَٰتِي وَبِكَلَٰمِي فَخُذۡ مَآ ءَاتَيۡتُكَ وَكُن مِّنَ ٱلشَّـٰكِرِينَ
Allah reče Musau: "Ja sam te odabrao i iznad ostalih ljudi te odlikovao objavljujući ti Moje poslanice, onda kada sam te učinio poslanikom tvom narodu, i odlikovao sam te time da razgovaram sa tobom bez posrednika. Prihvati tu počast koju ti dajem i budi zahvalan Allahu na tim veličanstvenim blagodatima."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَكَتَبۡنَا لَهُۥ فِي ٱلۡأَلۡوَاحِ مِن كُلِّ شَيۡءٖ مَّوۡعِظَةٗ وَتَفۡصِيلٗا لِّكُلِّ شَيۡءٖ فَخُذۡهَا بِقُوَّةٖ وَأۡمُرۡ قَوۡمَكَ يَأۡخُذُواْ بِأَحۡسَنِهَاۚ سَأُوْرِيكُمۡ دَارَ ٱلۡفَٰسِقِينَ
I Mi Musau napisasmo na pločama od drveta i drugih materijala sve ono što je bilo potrebno Israelićanima, vezano za njihovu vjeru i za njihov dunjalučki život, i u tome je bila pouka za one koji pouku primaju, i detaljno pojašnjenje propisa. "Ozbiljno uzmi ovaj Tevrat, o Musa, i naređuj tvom narodu da ga na najljepši način primjene, za šta će imati veliku nagradu. To znači da čine ono što sam im naredio na najpotpuniji način, da budu strpljivi i da praštaju, a Ja ću im pokazati konačno uništenje onih koji se suprotstavljaju Mojoj naredbi i ne pokoravaju Mi se."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
سَأَصۡرِفُ عَنۡ ءَايَٰتِيَ ٱلَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّ وَإِن يَرَوۡاْ كُلَّ ءَايَةٖ لَّا يُؤۡمِنُواْ بِهَا وَإِن يَرَوۡاْ سَبِيلَ ٱلرُّشۡدِ لَا يَتَّخِذُوهُ سَبِيلٗا وَإِن يَرَوۡاْ سَبِيلَ ٱلۡغَيِّ يَتَّخِذُوهُ سَبِيلٗاۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَكَانُواْ عَنۡهَا غَٰفِلِينَ
Ja ću oholnike, one koji se uzdižu iznad Allahovih robova i iznad istine, spriječiti da uzmu pouku iz Mojih znakova koji se nalaze u njima i oko njih, pa koji god od Mojih znakova da vide neće vjerovati u njega. To je zato što se oni suprotstavljaju Mojim znakovima i okreću se od njih, i neprijateljuju protiv Allaha i Njegovog Poslanika. Oni ako vide put istine koji vodi Allahovom zadovoljstvu - njime ne idu niti to žele, a ako vide stranputicu i put nevjerovanja koji vodi ka Allahovoj srdžbi oni ga slijede, jer oni poriču Allahove veličanstvene dokaze koji ukazuju na istinitost onoga sa čim su došli poslanici i ne razmišljaju o njima, jer su nemarni.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَلِقَآءِ ٱلۡأٓخِرَةِ حَبِطَتۡ أَعۡمَٰلُهُمۡۚ هَلۡ يُجۡزَوۡنَ إِلَّا مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
Onima koji poriču Naše dokaze koji ukazuju na istinitost Naših poslanika i poriču susret sa Allahom na Sudnjem danu - dobra djela će propasti, i neće za njih imati nagradu jer nisu ispunili uslov vjerovanja. Oni će na Sudnjem danu biti kažnjeni za svoje nevjerstvo u Allaha, za svoje pridruživanje sudruga Allahu, oni će vječno u Vatri boraviti.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَٱتَّخَذَ قَوۡمُ مُوسَىٰ مِنۢ بَعۡدِهِۦ مِنۡ حُلِيِّهِمۡ عِجۡلٗا جَسَدٗا لَّهُۥ خُوَارٌۚ أَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّهُۥ لَا يُكَلِّمُهُمۡ وَلَا يَهۡدِيهِمۡ سَبِيلًاۘ ٱتَّخَذُوهُ وَكَانُواْ ظَٰلِمِينَ
Musaov narod je, nakon Musaovog odlaska da razgovara sa Allahom, napravio kip u liku teleta, koji nema dušu, niti može govoriti! Zar nisu znali da im se ono ne može obratiti niti ih uputiti na put dobra, osjetilni ili apstraktni, niti im može pribaviti korist niti otkloniti štetu? Uzeli su ga za božanstvo, i time su veliku nepravdu sebi učinili.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَلَمَّا سُقِطَ فِيٓ أَيۡدِيهِمۡ وَرَأَوۡاْ أَنَّهُمۡ قَدۡ ضَلُّواْ قَالُواْ لَئِن لَّمۡ يَرۡحَمۡنَا رَبُّنَا وَيَغۡفِرۡ لَنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ
Nakon što su se pokajali i shvatili da su u zabludi zbog uzimanja teleta za božanstvo pored Allaha, oni Allaha zamoliše: "Ako nam se naš Gospodar ne smiluje, ne uputi nas da Mu budemo pokorni i ne oprosti nam što smo obožavali tele, sigurno ćemo izgubiti i dunjaluk i Ahiret!"
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• على العبد أن يكون من المُظْهِرين لإحسان الله وفضله عليه، فإن الشكر مقرون بالمزيد.
Čovjek treba da bude zahvalan na Allahovom dobročinstvu i blagodati, jer zahvalnost povećava blagodati.

• على العبد الأخذ بالأحسن في الأقوال والأفعال.
Čovjek treba birati najljepše riječi i najljepša djela.

• يجب تلقي الشريعة بحزم وجد وعزم على الطاعة وتنفيذ ما ورد فيها من الصلاح والإصلاح ومنع الفساد والإفساد.
Allahov zakon čovjek treba odlučno i ozbiljno prihvatiti, tako što odluči da bude pokoran i sprovodi ono što je Allah propisao, a što sadrži boljitak i sprečava nered u svakom smislu.

• على العبد إذا أخطأ أو قصَّر في حق ربه أن يعترف بعظيم الجُرْم الذي أقدم عليه، وأنه لا ملجأ من الله في إقالة عثرته إلا إليه.
Kada čovjek pogriješi prema svom Gospodaru treba priznati svoj grijeh i priznati da nema utočišta osim kod Allaha, jer samo On može oprostiti njegov posrtaj.


وَلَمَّا رَجَعَ مُوسَىٰٓ إِلَىٰ قَوۡمِهِۦ غَضۡبَٰنَ أَسِفٗا قَالَ بِئۡسَمَا خَلَفۡتُمُونِي مِنۢ بَعۡدِيٓۖ أَعَجِلۡتُمۡ أَمۡرَ رَبِّكُمۡۖ وَأَلۡقَى ٱلۡأَلۡوَاحَ وَأَخَذَ بِرَأۡسِ أَخِيهِ يَجُرُّهُۥٓ إِلَيۡهِۚ قَالَ ٱبۡنَ أُمَّ إِنَّ ٱلۡقَوۡمَ ٱسۡتَضۡعَفُونِي وَكَادُواْ يَقۡتُلُونَنِي فَلَا تُشۡمِتۡ بِيَ ٱلۡأَعۡدَآءَ وَلَا تَجۡعَلۡنِي مَعَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ
Kada se Musa vrati svom narodu nakon razgovora sa svojim Gospodarem, srdit na svoj narod i tužan zbog stanja u kojem ih je našao, zbog njihovog obožavanja teleta, reče: "Ružno li je ono što ste uradili poslije mene, o narode moj, jer to vodi propasti i nesreći! Zar vam je dosadilo da me čekate pa ste počeli obožavati tele!?" On baci ploče od silne srdžbe i tuge, i uhvati svog brata Haruna za kosu i bradu, i povuče ga k sebi jer je ostao sa narodom a nije promijenio ono što je vidio. Harun reče Musau, blago mu se obraćajući: "Sine moje majke, doista su me oni smatrali slabim i prezrenim, i skoro da su me ubili, pa me nemoj kazniti pa da se moji neprijatelji tome raduju, i nemoj me, iz srdžbe, svrstavati među nepravednike zbog njihovog obožavanja teleta."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ رَبِّ ٱغۡفِرۡ لِي وَلِأَخِي وَأَدۡخِلۡنَا فِي رَحۡمَتِكَۖ وَأَنتَ أَرۡحَمُ ٱلرَّـٰحِمِينَ
Musa zamoli svog Gospodara: "Gospodaru moj, oprosti meni i mom bratu Harunu, i uvedi nas u Svoju milost, i obaspi nas Svojom milošću sa svih strana. Ti si, Gospodaru naš, najmilostiviji prema nama."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
إِنَّ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ ٱلۡعِجۡلَ سَيَنَالُهُمۡ غَضَبٞ مِّن رَّبِّهِمۡ وَذِلَّةٞ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُفۡتَرِينَ
Doista će one koji su obožavali tele pogoditi posljedica žestoke srdžbe njihovog Gospodara i poniženje u životu, jer su Ga rasrdili i omalovažili. Tako On kažnjava one koji izmišljaju laži na Allaha Uzvišenog.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَٱلَّذِينَ عَمِلُواْ ٱلسَّيِّـَٔاتِ ثُمَّ تَابُواْ مِنۢ بَعۡدِهَا وَءَامَنُوٓاْ إِنَّ رَبَّكَ مِنۢ بَعۡدِهَا لَغَفُورٞ رَّحِيمٞ
A što se tiče onih koji su činili loša djela poput širka i drugih grijeha, a zatim se pokajali Allahu tako što su se vratili vjerovanju i ostavili grijehe, tvoj Gospodar - o Poslaniče - će im oprostiti i smilovati im se nakon ovog pokajanja, ostavljanja širka i griješenja a prihvatanja imana i pokornosti.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَلَمَّا سَكَتَ عَن مُّوسَى ٱلۡغَضَبُ أَخَذَ ٱلۡأَلۡوَاحَۖ وَفِي نُسۡخَتِهَا هُدٗى وَرَحۡمَةٞ لِّلَّذِينَ هُمۡ لِرَبِّهِمۡ يَرۡهَبُونَ
Nakon što se Musa, 'alejhisselam, smirio, uzeo je one ploče koje je bacio iz srdžbe, a koje su sadržavale uputu, istinu i milost prema onima koji se boje svog Gospodara i Njegove kazne.
ئەرەپچە تەپسىرلەر: