ترجمة معاني القرآن الكريم - الترجمة البوسنية للمختصر في تفسير القرآن الكريم * - فهرس التراجم


ترجمة معاني سورة: النحل
آية:
 

سورة النحل - Sura en-Nahl

من مقاصد السورة:
التذكير بالنعم الدالة على المنعم سبحانه وتعالى.
Podsjeća na blagodati, koje, opet, upućuju na Onog Koji ih je dao. One nas obavezuju na poslušnost Allahu i upozoravaju na opasnost njihovog negiranja.

أَتَىٰٓ أَمۡرُ ٱللَّهِ فَلَا تَسۡتَعۡجِلُوهُۚ سُبۡحَٰنَهُۥ وَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشۡرِكُونَ
Bliži se kazna koju vam je Gospodar pripremio, o nevjernici! Zato je nemojte požurivati. Hvaljen neka je Allah i neka je vrlo visoko iznad toga da ima saučesnike!
التفاسير العربية:
يُنَزِّلُ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةَ بِٱلرُّوحِ مِنۡ أَمۡرِهِۦ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦٓ أَنۡ أَنذِرُوٓاْ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّآ أَنَا۠ فَٱتَّقُونِ
Allah šalje meleke s Objavom, po volji Svojoj, onim robovima koje odabere za poslanike: “Opominjite ljude, o poslanici, i odvraćajte ih od činjenja širka, jer sam Ja jedini kome se treba klanjati. O ljudi, bojte Me se, izvršavajući naredbe i sustežući se od zabrana!”
التفاسير العربية:
خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ بِٱلۡحَقِّۚ تَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشۡرِكُونَ
Uzvišeni Allah stvorio je nebesa i Zemlju s mudrošću i bez prethodnog primjera. Nije ih stvorio bez svrhe, nego zato da budu očit dokaz i pokazatelj Njegove veličine. Slavljen neka je On, Kome višebošci druge ravnim smatraju!
التفاسير العربية:
خَلَقَ ٱلۡإِنسَٰنَ مِن نُّطۡفَةٖ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٞ مُّبِينٞ
Svevišnji Allah stvara čovjeka od kapi tekućine, postepeno, a ne odjednom, kad, gle, on odjednom otvoreni protivnik: poziva se na neistinu kako bi pomoću nje pobio istinu.
التفاسير العربية:
وَٱلۡأَنۡعَٰمَ خَلَقَهَاۖ لَكُمۡ فِيهَا دِفۡءٞ وَمَنَٰفِعُ وَمِنۡهَا تَأۡكُلُونَ
I stoku, deve, krave i ovce, On za vas stvara. Vi se njome od hladnoće štitite, a i drugih koristi imate, kao npr. vunu, mlijeko, jahanje; njome se i hranite.
التفاسير العربية:
وَلَكُمۡ فِيهَا جَمَالٌ حِينَ تُرِيحُونَ وَحِينَ تَسۡرَحُونَ
Stoka vam je i ukras kad je, navečer, vraćate s ispaše, a i kad je na ispašu gonite, ujutro.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• عناية الله ورعايته بصَوْن النبي صلى الله عليه وسلم وحمايته من أذى المشركين.
Uzvišeni Allah vodi brigu i čuva Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, od zla mnogobožaca.

• التسبيح والتحميد والصلاة علاج الهموم والأحزان، وطريق الخروج من الأزمات والمآزق والكروب.
Pomoću slavljenja Allaha, zahvaljivanja Njemu i obavljanja namaza otklanjaju se brige i tuga, nevolje i krize.

• المسلم مطالب على سبيل الفرضية بالعبادة التي هي الصلاة على الدوام حتى يأتيه الموت، ما لم يغلب الغشيان أو فقد الذاكرة على عقله.
Od muslimana se traži da do smrti, i to neizostavno, robuje Allahu, pa se traži da obavlja namaz, sve dok je pri svijesti, tj. sve dok se ubraja u šerijatske obveznike.

• سمى الله الوحي روحًا؛ لأنه تحيا به النفوس.
Allah je Objavu nazvao “ruh”, što znači život, jer ona za dušu život znači.

• مَلَّكَنا الله تعالى الأنعام والدواب وذَلَّلها لنا، وأباح لنا تسخيرها والانتفاع بها؛ رحمة منه تعالى بنا.
Iz Svoje samilosti prema nama, Gospodar nam je dao stoku i potčinio nam je, te nam je dozvolio da se njome koristimo.


وَتَحۡمِلُ أَثۡقَالَكُمۡ إِلَىٰ بَلَدٖ لَّمۡ تَكُونُواْ بَٰلِغِيهِ إِلَّا بِشِقِّ ٱلۡأَنفُسِۚ إِنَّ رَبَّكُمۡ لَرَءُوفٞ رَّحِيمٞ
Stoka, koju smo zarad vas stvorili, služi vam i za nošenje tereta u daleke predjele u koje bez velike muke ne biste stigli. Allah je, o ljudi, prema vam blag i milostiv zato što vam je stoku potčinio.
التفاسير العربية:
وَٱلۡخَيۡلَ وَٱلۡبِغَالَ وَٱلۡحَمِيرَ لِتَرۡكَبُوهَا وَزِينَةٗۚ وَيَخۡلُقُ مَا لَا تَعۡلَمُونَ
Ljudi, Allah vam je stvorio konje, mazge i magarce za jahanje i prenošenje tereta, a i kao ukras pomoću kojeg se ukrašavate pred ljudima. Gospodar će stvoriti i ono što vi ne znate.
التفاسير العربية:
وَعَلَى ٱللَّهِ قَصۡدُ ٱلسَّبِيلِ وَمِنۡهَا جَآئِرٞۚ وَلَوۡ شَآءَ لَهَدَىٰكُمۡ أَجۡمَعِينَ
Allahovo je da ukaže na Pravi put, koji Njemu vodi, a to je islam. Valja znati da ima i krivih, šejtanovih puteva, koji su daleko od istine. Mimo islama, svaki je put pogrešan. Da hoće, Uzvišeni bi Allah dao da svi vi budete vjernici.
التفاسير العربية:
هُوَ ٱلَّذِيٓ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗۖ لَّكُم مِّنۡهُ شَرَابٞ وَمِنۡهُ شَجَرٞ فِيهِ تُسِيمُونَ
Allah spušta iz oblaka vodu koju pijete i kojom pojite stoku. Pomoću iste te vode natapa se rastinje kojim stoku napasate.
التفاسير العربية:
يُنۢبِتُ لَكُم بِهِ ٱلزَّرۡعَ وَٱلزَّيۡتُونَ وَٱلنَّخِيلَ وَٱلۡأَعۡنَٰبَ وَمِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّقَوۡمٖ يَتَفَكَّرُونَ
Allah čini da pomoću te vode, koju spušta s neba, rastu žito, masline, palme, grožđe i svakovrsni plodovi. U spuštanju te vode i onom što nastaje uslijed toga dokaz je Allahove moći, i to za ljude koji razmišljaju o Njegovu stvaranju i time žele dokazivati Njegovu veličanstvenost.
التفاسير العربية:
وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ وَٱلنُّجُومُ مُسَخَّرَٰتُۢ بِأَمۡرِهِۦٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ
Allah čini da se noćima koristite, pa tokom njih spavate i odmarate se, kao i danom, tokom kojeg radite. On vam je potčinio Sunce, čijom se svjetlošću koristite, i mjesec, koji vam kao svjetiljka služi, a i zvijezde vam je potčinio, koje vam služe kao putokazi na kopnu i moru, te pomoću njih, između ostalog, i vrijeme računate. U svemu tome nalaze se nepobitni znakovi Allahove moći za ljude koji koriste razum te proniknu u mudrost istih tih znakova.
التفاسير العربية:
وَمَا ذَرَأَ لَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُخۡتَلِفًا أَلۡوَٰنُهُۥٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّقَوۡمٖ يَذَّكَّرُونَ
K tome, Svemogući Allah potčinio vam je raznovrsne stvari koje je stvorio, kao npr. rude, životinje, bilje, žito. U svemu tome bjelodani su dokazi Allahova davanja i moći, i to za one koji shvataju da samo Allah daje blagodati i da sve može učiniti.
التفاسير العربية:
وَهُوَ ٱلَّذِي سَخَّرَ ٱلۡبَحۡرَ لِتَأۡكُلُواْ مِنۡهُ لَحۡمٗا طَرِيّٗا وَتَسۡتَخۡرِجُواْ مِنۡهُ حِلۡيَةٗ تَلۡبَسُونَهَاۖ وَتَرَى ٱلۡفُلۡكَ مَوَاخِرَ فِيهِ وَلِتَبۡتَغُواْ مِن فَضۡلِهِۦ وَلَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ
Allah vam je i more potčinio, pa vam je omogućio da njime plovite i da iz njega vadite svježe meso, tj. da lovite ribu, te da nakit, kojim se vi i vaše žene ukrašavate, vadite. Vidiš kako lađe, na kojima putujete kako biste trgujući zarađivali, siječu površinu vode. Nadati se da ćete biti zahvalni Gospodaru na tim blagodatima i da ćete jedino Njemu robovati.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• من عظمة الله أنه يخلق ما لا يعلمه جميع البشر في كل حين يريد سبحانه.
Jedan od pokazatelja Allahove moći i veličine i to je da može, kad god to hoće, stvoriti stvorenja koja su nepoznata svim ljudima.

• خلق الله النجوم لزينة السماء، والهداية في ظلمات البر والبحر، ومعرفة الأوقات وحساب الأزمنة.
Allah je stvorio zvijezde kao putokaze ljudima u tminama kopna i mora. Na temelju njihova položaja ljudi računaju vrijeme.

• الثناء والشكر على الله الذي أنعم علينا بما يصلح حياتنا ويعيننا على أفضل معيشة.
Allahu pripadaju hvala i zahvala za sve što nam je dao, a što nam koristi u životu.

• الله سبحانه أنعم علينا بتسخير البحر لتناول اللحوم (الأسماك)، واستخراج اللؤلؤ والمرجان، وللركوب، والتجارة، وغير ذلك من المصالح والمنافع.
Svemogući Allah dao je da se ljudi koriste morima, tj. da iz njih vade ribu i nakit, da njima plove i poduzimaju trgovačka putovanja, da brane svoju zemlju pomoću mornarice.


وَأَلۡقَىٰ فِي ٱلۡأَرۡضِ رَوَٰسِيَ أَن تَمِيدَ بِكُمۡ وَأَنۡهَٰرٗا وَسُبُلٗا لَّعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ
Gospodar je na Zemlji stvorio nepomične planine, kako se Zemlja ne bi tresla. Na njoj je dao rijeke čiju vodu ljudi piju, kojom stoku napajaju i usjeve navodnjavaju. Također, učinio je da na Zemlji postoje putevi kojima se ljudi usmjeravaju i, ne gubeći se, stižu onamo kamo su naumili.
التفاسير العربية:
وَعَلَٰمَٰتٖۚ وَبِٱلنَّجۡمِ هُمۡ يَهۡتَدُونَ
Allah je na Zemlji stvorio jasne putokaze po kojima se rukovodite danju, a stvorio je i zvijezde, pomoću kojih se orijentirate noću.
التفاسير العربية:
أَفَمَن يَخۡلُقُ كَمَن لَّا يَخۡلُقُۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ
Pa je li onda Onaj Koji stvara sve to, a i drugo što nije spomenuto, kao onaj koji ne stvara!? Zar nećete imati na umu Božiju moć? Zar nećete imati na umu da je Allah jedini Stvoritelj i da samo Njemu trebate robovati ه nikog Mu ravnim ne smatrati?
التفاسير العربية:
وَإِن تَعُدُّواْ نِعۡمَةَ ٱللَّهِ لَا تُحۡصُوهَآۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَغَفُورٞ رَّحِيمٞ
Ljudi, pokušate li izbrojati Allahove blagodati kojima vas je obasuo, nećete ih nabrojati jer su raznovrsne i brojne. Allah je Oprostitelj, tim prije jer vas ne kažnjava kad zaboravite blagodati koje vam je dao, i samilostan je prema vama: nije vam Svoje blagodati uskratio zbog podbacivanja u zahvalnosti.
التفاسير العربية:
وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعۡلِنُونَ
Allah zna šta tajite, o ljudi, a zna i šta javno iznosite. Njemu ništa nije skriveno. On će vas adekvatno tretirati za to.
التفاسير العربية:
وَٱلَّذِينَ يَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ لَا يَخۡلُقُونَ شَيۡـٔٗا وَهُمۡ يُخۡلَقُونَ
A oni kojima se oni, višebošci, umjesto Allahu, klanjaju – ništa ne stvaraju, makar se radilo o nečem neznatnom. Štaviše, oni su sami stvoreni, napravili su ih oni koji im se klanjaju. Zar nije izvan razuma da čovjek napravi božanstvo i robuje mu?!
التفاسير العربية:
أَمۡوَٰتٌ غَيۡرُ أَحۡيَآءٖۖ وَمَا يَشۡعُرُونَ أَيَّانَ يُبۡعَثُونَ
Osim toga, ista ta lažna božanstva tvari su, mrtva priroda, ništa ne znaju, nisu živi i ne znaju kad će biti oživljeni s onima koji ih obožavaju na ovom svijetu. Tad će zajedno s njima biti u Vatru gurnuti.
التفاسير العربية:
إِلَٰهُكُمۡ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞۚ فَٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ قُلُوبُهُم مُّنكِرَةٞ وَهُم مُّسۡتَكۡبِرُونَ
Allah je vaš Bog, On je Jedan Jedini, niko osim Njega nema pravo da bude obožavan! Oni koji ne vjeruju u proživljenje i polaganje računa na Kijametskom danu, takvi niječu Allahovu jednoću, jer ne strahuju od kazne. Oni su oholi, ne prihvataju istinu i njoj se ne povinuju.
التفاسير العربية:
لَا جَرَمَ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعۡلِنُونَۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُسۡتَكۡبِرِينَ
Odista, Allah zna njihova tajna i javna djela, tim prije jer Njemu ništa nije skriveno. On će im dati ono što su zaslužili. Allah ne voli oholnike, one koji odbijaju da Njemu ibadet čine i ne povinuju Mu se. Upravo njih Gospodar najviše mrzi.
التفاسير العربية:
وَإِذَا قِيلَ لَهُم مَّاذَآ أَنزَلَ رَبُّكُمۡ قَالُوٓاْ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ
Kad neko upita one koji poriču Allahovu jednoću i proživljenje: “Šta to Gospodar vaš Muhammedu objavljuje?”, oni odgovaraju: “Ništa mu ne objavljuje! On donosi naroda drevnih izmišljotine!”
التفاسير العربية:
لِيَحۡمِلُوٓاْ أَوۡزَارَهُمۡ كَامِلَةٗ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ وَمِنۡ أَوۡزَارِ ٱلَّذِينَ يُضِلُّونَهُم بِغَيۡرِ عِلۡمٍۗ أَلَا سَآءَ مَا يَزِرُونَ
To je tako da bi oni na Sudnjem danu nosili čitavo breme svoje, neumanjeno, i dio bremena onih koje su, a da oni nisu bili svjesni, u zabludu odveli i od islama odvratili. A grozno je to što će oni nositi!
التفاسير العربية:
قَدۡ مَكَرَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ فَأَتَى ٱللَّهُ بُنۡيَٰنَهُم مِّنَ ٱلۡقَوَاعِدِ فَخَرَّ عَلَيۡهِمُ ٱلسَّقۡفُ مِن فَوۡقِهِمۡ وَأَتَىٰهُمُ ٱلۡعَذَابُ مِنۡ حَيۡثُ لَا يَشۡعُرُونَ
I nevjernici koji su prije njih živjeli spletke su pleli, pa je Allah iz temelja porušio, i krov se na njih srušio – stigla ih je kazna odakle nisu očekivali. Vjerovali su da će ih zgrade njihove sačuvati od kazne – u njima su uništeni.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• في الآيات من أصناف نعم الله على العباد شيء عظيم، مجمل ومفصل، يدعو الله به العباد إلى القيام بشكره وذكره ودعائه.
U prethodnim se ajetima govori, općenito i detaljno, o brojnim i raznovrsnim Allahovim blagodatima koje je ukazao ljudima. Na taj način Uzvišeni Allah poziva ljude da Mu budu zahvalni, da Ga spominju i dovom Mu se obraćaju.

• طبيعة الإنسان الظلم والتجرُّؤ على المعاصي والتقصير في حقوق ربه، كَفَّار لنعم الله، لا يشكرها ولا يعترف بها إلا من هداه الله.
Čovjek je, po svojoj prirodi, sklon nepravdi, olahko se upušta u grijehe te podbacuje u onom čime ga je Gospodar obavezao. On je veoma nezahvalan Allahu na blagodatima i ne priznaje ih. Takav nije samo onaj koga je Allah uputio.

• مساواة المُضِلِّ للضال في جريمة الضلال؛ إذ لولا إضلاله إياه لاهتدى بنظره أو بسؤال الناصحين.
Onaj ko drugog odvede u zabludu i onaj koga odvede imaju isti status kad je riječ o veličini grijeha. Naime, da nije tog prvog, zabludjelog, ovaj bi drugi, uslijed razmišljanja o Bogu ili razgovora s iskrenim savjetnicima, izašao na Pravi put.

• أَخْذ الله للمجرمين فجأة أشد نكاية؛ لما يصحبه من الرعب الشديد، بخلاف الشيء الوارد تدريجيًّا.
Ubraja se u najgoru kaznu to što Svemogući Allah kazni grešnike iznenada. To je tako, jer s tom kaznom dolazi i golemi, nepojmljivi strah, za razliku od nečega što se događa postupno.


ثُمَّ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ يُخۡزِيهِمۡ وَيَقُولُ أَيۡنَ شُرَكَآءِيَ ٱلَّذِينَ كُنتُمۡ تُشَـٰٓقُّونَ فِيهِمۡۚ قَالَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ إِنَّ ٱلۡخِزۡيَ ٱلۡيَوۡمَ وَٱلسُّوٓءَ عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ
A na Sudnjem danu Allah će ih poniziti i osramotiti. Upitat će ih: “Gdje su oni kojima ste ibadet činili pored Mene i zbog kojih ste ratovali protiv Mojih vjerovjesnikā i štićenika?” Učenjaci praktičari reći će: “Danas će bruka i muka nevjernike stići.”
التفاسير العربية:
ٱلَّذِينَ تَتَوَفَّىٰهُمُ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ ظَالِمِيٓ أَنفُسِهِمۡۖ فَأَلۡقَوُاْ ٱلسَّلَمَ مَا كُنَّا نَعۡمَلُ مِن سُوٓءِۭۚ بَلَىٰٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمُۢ بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
To su oni kojima su meleki dušu uzeli u času kad su sebi time što su nevjernici bili nepravdu učinili. I oni će se pokoriti i reći, vjerujući da će im to koristiti: “Mi nismo nikakvo zlo činili!” Bit će im rečeno: “Lažete! Bili ste nevjernici i zlo ste činili! Allah, doista, dobro zna ono što ste radili na dunjaluku! Njemu ništa nije skriveno. On će vas za sve što ste činili nagraditi.”
التفاسير العربية:
فَٱدۡخُلُوٓاْ أَبۡوَٰبَ جَهَنَّمَ خَٰلِدِينَ فِيهَاۖ فَلَبِئۡسَ مَثۡوَى ٱلۡمُتَكَبِّرِينَ
Bit će im rečeno da uđu na kapije Džehennema, u kojem će vječno ostati; svako će biti kažnjen prema onom što je radio. O kako će prebivalište onih koji su se oholili, pa nisu Allaha obožavali, grozno biti!
التفاسير العربية:
۞وَقِيلَ لِلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْ مَاذَآ أَنزَلَ رَبُّكُمۡۚ قَالُواْ خَيۡرٗاۗ لِّلَّذِينَ أَحۡسَنُواْ فِي هَٰذِهِ ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٞۚ وَلَدَارُ ٱلۡأٓخِرَةِ خَيۡرٞۚ وَلَنِعۡمَ دَارُ ٱلۡمُتَّقِينَ
A onima koji su se Allaha bojali (time što su izvršavali vjerske naredbe, a sustezali se od vjerskih zabrana) reći će se: “Šta je Muhammedu, sallallahu alejhi ve sellem, objavljivao Gospodar vaš?” “Veliko dobro mu je objavljivao!”, odgovorit će. Oni koji čine dobra djela imat će još na ovom svijetu lijepu nagradu, kao npr. pomoć od Allaha i obilnu nafaku, a nagrada koju im je Allah pripremio na budućem svijetu je još bolja. O kako će divno biti boravište onih koji su se Allaha bojali!
التفاسير العربية:
جَنَّـٰتُ عَدۡنٖ يَدۡخُلُونَهَا تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۖ لَهُمۡ فِيهَا مَا يَشَآءُونَۚ كَذَٰلِكَ يَجۡزِي ٱللَّهُ ٱلۡمُتَّقِينَ
Oni će boraviti u edenskim perivojima u koje će ući, kroz koje rijeke teku, i u kojima će sve što zažele imati, pa će imati hranu i piće koje požele. Takvom nagradom, kojom će nagraditi pripadnike Poslanikova umeta, Allah će nagraditi i muslimane iz prijašnjih naroda.
التفاسير العربية:
ٱلَّذِينَ تَتَوَفَّىٰهُمُ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ طَيِّبِينَ يَقُولُونَ سَلَٰمٌ عَلَيۡكُمُ ٱدۡخُلُواْ ٱلۡجَنَّةَ بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
Onima kojima će Melek smrti i njegovi pomagači duše uzeti – a oni čisti od nevjerstva – meleki će govoriti: “Selam vama, oslobođeni ste od svih nedostataka! Uđite u Džennet zbog toga što ste na dunjaluku ispravno vjerovali i dobra djela činili!”
التفاسير العربية:
هَلۡ يَنظُرُونَ إِلَّآ أَن تَأۡتِيَهُمُ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ أَوۡ يَأۡتِيَ أَمۡرُ رَبِّكَۚ كَذَٰلِكَ فَعَلَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۚ وَمَا ظَلَمَهُمُ ٱللَّهُ وَلَٰكِن كَانُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ
Zar mekkanski višebošci poricatelji čekaju da im dođu Melek smrti i pomagači njegovi da im dušu uzmu, prilikom čega će ih udarati po licima i plećima, ili pak čekaju da ih Gospodar potpuno uništi? Tako kako postupaju mekkanski višebošci postupali su i višebošci prije njih, te ih je Allah uništio. Allah nije bio nepravedan prema njima, oni su sami prema sebi bili nepravedni tako što su, poričući Allaha, sami sebe u propast doveli.
التفاسير العربية:
فَأَصَابَهُمۡ سَيِّـَٔاتُ مَا عَمِلُواْ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ
Eto tako, stigla ih je kazna za ružna djela koja su činili, i sa svih strana ih je snašla propast kojoj su se rugali kada su njome bili opominjani.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• فضيلة أهل العلم، وأنهم الناطقون بالحق في الدنيا ويوم يقوم الأشهاد، وأن لقولهم اعتبارًا عند الله وعند خلقه.
Ovi ajeti dovoljni su kao pokazatelj da izuzetnu vrijednost imaju oni koji su učeni, te da govore istinu na ovom svijetu i da će je govoriti na Sudnjem danu, kad budu dovedeni svjedoci, kao što su pokazatelj da njihove riječi Gospodar i ljudi uzimaju u obzir.

• من أدب الملائكة مع الله أنهم أسندوا العلم إلى الله دون أن يقولوا: إنا نعلم ما كنتم تعملون، وإشعارًا بأنهم ما علموا ذلك إلا بتعليم من الله تعالى.
Meleki se veoma lijepo ophode prema Svevišnjem Allahu. Naime, oni će reći nevjernicima: “Allah dobro zna ono što ste radili!”, a neće im reći: “Mi dobro znamo ono što ste radili!” Kao da time kažu: “Svemu onom što znamo Allah nas je poučio.”

• من كرم الله وجوده أنه يعطي أهل الجنة كل ما تمنوه عليه، حتى إنه يُذَكِّرهم أشياء من النعيم لم تخطر على قلوبهم.
Dio Allahove dobrote i plemenitosti jest i to što će stanovnicima Dženneta dati sve što požele. Štaviše, podsjetit će ih na to da traže te i te blagodati koje im nisu pale na um.

• العمل هو السبب والأصل في دخول الجنة والنجاة من النار، وذلك يحصل برحمة الله ومنَّته على المؤمنين لا بحولهم وقوتهم.
Djela su samo uzrok ulaska u Džennet i spasa od Vatre. Vjernik će u Džennet ući zbog Allahove dobrote i milosti, a ne svojom snagom i moći.


وَقَالَ ٱلَّذِينَ أَشۡرَكُواْ لَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ مَا عَبَدۡنَا مِن دُونِهِۦ مِن شَيۡءٖ نَّحۡنُ وَلَآ ءَابَآؤُنَا وَلَا حَرَّمۡنَا مِن دُونِهِۦ مِن شَيۡءٖۚ كَذَٰلِكَ فَعَلَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۚ فَهَلۡ عَلَى ٱلرُّسُلِ إِلَّا ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ
Oni koji Allahu druge smatraju ravnim govore: “Da je Allah htio, ne bismo se ni mi ni preci naši, pored Allaha, nikom klanjali, nego bismo jedino Njega obožavali. Također, da je htio, ne bismo ništa zabranjenim smatrali.” Isto to ništavno opravdanje iznosili su i oni prije njih. A zar su poslanici bili dužni što drugo već jasno obznaniti? Jedino to je njihova dužnost. Allah je onima koji ne vjeruju dao slobodno volju i mogućnost izbora, te im je poslao poslanike da ih pozivaju u vjeru, i zbog toga oni, nevjernici, nemaju pravo da se pravdaju kaderom, Božijim određenjem.
التفاسير العربية:
وَلَقَدۡ بَعَثۡنَا فِي كُلِّ أُمَّةٖ رَّسُولًا أَنِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ وَٱجۡتَنِبُواْ ٱلطَّـٰغُوتَۖ فَمِنۡهُم مَّنۡ هَدَى ٱللَّهُ وَمِنۡهُم مَّنۡ حَقَّتۡ عَلَيۡهِ ٱلضَّلَٰلَةُۚ فَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَٱنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُكَذِّبِينَ
Mi smo svakom narodu poslanika poslali koji im je naređivao da samo Allahu ibadet čine, a da se prođu kumira, šejtana i svega drugog što ljudi obožavaju. Bilo je među njima onih kojima je Allah na Pravi put ukazao, a i onih koji su ostali nevjernici u Allaha i poslanike. Zato putujte po svijetu da vidite kako su završili oni koji su poslanike u laž utjerivali, tj. da vidite kakvom su kaznom kažnjeni.
التفاسير العربية:
إِن تَحۡرِصۡ عَلَىٰ هُدَىٰهُمۡ فَإِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي مَن يُضِلُّۖ وَمَا لَهُم مِّن نَّـٰصِرِينَ
Poslaniče, ma koliko ti želio da oni budu na Pravom putu i ma kakve korake glede toga poduzeo, Allah neće ukazati na Pravi put onom ko je zaslužio da ga u zabludi ostavi, i njima niko neće pomoći, niko ih neće od Allahove kazne odbraniti.
التفاسير العربية:
وَأَقۡسَمُواْ بِٱللَّهِ جَهۡدَ أَيۡمَٰنِهِمۡ لَا يَبۡعَثُ ٱللَّهُ مَن يَمُوتُۚ بَلَىٰ وَعۡدًا عَلَيۡهِ حَقّٗا وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ
Oni koji poriču proživljenje zaklinju se Allahom, najtežom zakletvom, i tu svoju zakletvu potvrđuju, te govore: “Allah neće proživjeti onog ko umre!” Eto tako govore, a ne raspolažu baš nikakvim dokazom. A hoće, Allah će umrle proživjeti, to je Njegovo obećanje koje će se, doista, ispuniti – samo što to većina ljudi ne zna.
التفاسير العربية:
لِيُبَيِّنَ لَهُمُ ٱلَّذِي يَخۡتَلِفُونَ فِيهِ وَلِيَعۡلَمَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَنَّهُمۡ كَانُواْ كَٰذِبِينَ
Svemogući će Allah na Sudnjem danu proživjeti umrle da bi im objasnio ono oko čega su se razilazili i da bi saznali oni koji nisu vjerovali da su lašci bili kad su govorili da je Allahu neko ravan i kad su proživljenje negirali.
التفاسير العربية:
إِنَّمَا قَوۡلُنَا لِشَيۡءٍ إِذَآ أَرَدۡنَٰهُ أَن نَّقُولَ لَهُۥ كُن فَيَكُونُ
Kad budemo htjeli umrle proživjeti, ništa Nas u tome neće spriječiti. To je tako, jer Mi samo reknemo: “Budi!” – i ono neizostavno bude.
التفاسير العربية:
وَٱلَّذِينَ هَاجَرُواْ فِي ٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ مَا ظُلِمُواْ لَنُبَوِّئَنَّهُمۡ فِي ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٗۖ وَلَأَجۡرُ ٱلۡأٓخِرَةِ أَكۡبَرُۚ لَوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ
One koji se isele Allaha radi, pa ostave svoj imetak i porodicu, napuste zemlju nevjerstva i odu u zemlju islama, i to nakon što su ih krivovjerni progonili i život im otežavali, takve ćemo još na ovom svijetu na lijepo mjesto smjestiti i ponos ćemo im dati. A nagrada na onom svijetu bit će još veća. Kad bi oni koji se sustežu od hidžre samo znali kolika za to nagrada slijedi, ne bi se sustezali nego bi hidžru učinili.
التفاسير العربية:
ٱلَّذِينَ صَبَرُواْ وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ
Gospodar će dati veliku nagradu onima koji se isele na Božijem putu i strpljivo budu podnosili rastanak od voljeni i rodne grude, te budu strpljivi kad je riječ o poslušnosti Bogu, i budu se na Allaha oslanjali.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• العاقل من يعتبر ويتعظ بما حل بالضالين المكذبين كيف آل أمرهم إلى الدمار والخراب والعذاب والهلاك.
Pametan je onaj ko izvlači pouku iz stradanja i kazne koje su dopali nevjernički narodi, poricatelji.

• الحكمة من البعث والمعاد إظهار الله الحقَّ فيما يختلف فيه الناس من أمر البعث وكل شيء.
Mudrost proživljenja stvorenja leži u tome da Allah pokaže ko je bio u pravu kad je riječ o poživljenju poslije smrti i svemu drugom u čemu su se ljudi razilazili.

• فضيلة الصّبر والتّوكل: أما الصّبر: فلما فيه من قهر النّفس، وأما التّوكل: فلأن فيه الثقة بالله تعالى والتعلق به.
Strpljenje i pouzdavanje u Allaha izuzetno su vrijedne osobine. Strpljenje, zbog toga što ono znači sputavanje duše; pouzdavanje u Allaha, jer to znači zanemarivanje ljudi u potpunosti i predavanje i prepuštanje Allahu.

• جزاء المهاجرين الذين تركوا ديارهم وأموالهم وصبروا على الأذى وتوكّلوا على ربّهم، هو الموطن الأفضل، والمنزلة الحسنة، والعيشة الرّضية، والرّزق الطّيّب الوفير، والنّصر على الأعداء، والسّيادة على البلاد والعباد.
Gospodar će nagraditi muhadžire, one koji se isele iz svoje zemlje, ostavljajući porodicu i imetak, te one koji se na Allaha oslanjaju. Naime, Allah će im dati ugodno mjesto, visok položaj, smiren život, obilnu nafaku, prevlast nad krivovjernima i vođstvo.


وَمَآ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ إِلَّا رِجَالٗا نُّوحِيٓ إِلَيۡهِمۡۖ فَسۡـَٔلُوٓاْ أَهۡلَ ٱلذِّكۡرِ إِن كُنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ
Mi smo i prije tebe, Poslaniče, samo ljude kao poslanike slali i objavljivali im – nismo im kao poslanike meleke slali. To je zakon koji se ne mijenja. Ako u to sumnjate, pitajte sljedbenike Knjige, i oni će vam kazati da smo kao poslanike ljude, a ne meleke, slali. Eto, ako ne znate o tome, njih upitajte.
التفاسير العربية:
بِٱلۡبَيِّنَٰتِ وَٱلزُّبُرِۗ وَأَنزَلۡنَآ إِلَيۡكَ ٱلذِّكۡرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيۡهِمۡ وَلَعَلَّهُمۡ يَتَفَكَّرُونَ
Naime, slali smo ljude kao poslanike i davali im nepobitne dokaze i knjige. A tebi, Poslaniče, objavljujemo Kur’an da bi objasnio ljudima ono što im se treba objasniti, i da bi oni koristili svoje umne sposobnosti te izvukli pouku iz sadržaja Knjige koju smo ti objavili.
التفاسير العربية:
أَفَأَمِنَ ٱلَّذِينَ مَكَرُواْ ٱلسَّيِّـَٔاتِ أَن يَخۡسِفَ ٱللَّهُ بِهِمُ ٱلۡأَرۡضَ أَوۡ يَأۡتِيَهُمُ ٱلۡعَذَابُ مِنۡ حَيۡثُ لَا يَشۡعُرُونَ
A zar su sigurni oni koji ružne podmuklosti snuju da ih Allah neće u zemlju utjerati, kao što je Karuna u zemlju utjerao, i da im neće, odakle ne mogu ni pomisliti, kaznu poslati?!
التفاسير العربية:
أَوۡ يَأۡخُذَهُمۡ فِي تَقَلُّبِهِمۡ فَمَا هُم بِمُعۡجِزِينَ
Odnosno, zar misle da ih neće kazniti kad budu na putovanjima ili kad otputuju nekuda radi trgovine? A oni Mu neće moći umaći.
التفاسير العربية:
أَوۡ يَأۡخُذَهُمۡ عَلَىٰ تَخَوُّفٖ فَإِنَّ رَبَّكُمۡ لَرَءُوفٞ رَّحِيمٌ
Odnosno, zar misle da ih neće stići Božija kazna dok u strahu strepe od nje? Ali, Allah je blag i milostiv prema ljudima, pa ih ne žuri kazniti; daje im vremena ne bi li se pokajali.
التفاسير العربية:
أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ إِلَىٰ مَا خَلَقَ ٱللَّهُ مِن شَيۡءٖ يَتَفَيَّؤُاْ ظِلَٰلُهُۥ عَنِ ٱلۡيَمِينِ وَٱلشَّمَآئِلِ سُجَّدٗا لِّلَّهِ وَهُمۡ دَٰخِرُونَ
Zar mekkanski poricatelji ne vide da sve ono što je Allah stvorio čije sjene se pružaju lijevo i desno, shodno kretanju Sunca danju i Mjeseca noću? I zar ne vide da je to Allahu poslušno i pokorno, te da Mu u pravom smislu te riječi pada ničice?
التفاسير العربية:
وَلِلَّهِۤ يَسۡجُدُۤ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ مِن دَآبَّةٖ وَٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ وَهُمۡ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ
Allahu se klanja sve što se nalazi na nebesima i sve što se na Zemlji nalazi, u prvom redu meleki, koji nisu oholi pa da se sustežu od obožavanja Allaha i pokoravanja Njemu.
التفاسير العربية:
يَخَافُونَ رَبَّهُم مِّن فَوۡقِهِمۡ وَيَفۡعَلُونَ مَا يُؤۡمَرُونَ۩
Pored toga što uvijek čine ibadet Gospodaru, meleki se boje Allaha, Koji se nalazi iznad njih Svojim Bićem i vlašću, i k tome oni izvršavaju Božije naredbe.
التفاسير العربية:
۞وَقَالَ ٱللَّهُ لَا تَتَّخِذُوٓاْ إِلَٰهَيۡنِ ٱثۡنَيۡنِۖ إِنَّمَا هُوَ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞ فَإِيَّـٰيَ فَٱرۡهَبُونِ
Svim ljudima i džinima Allah kaže: “Dvojici se bogova ne klanjajte – samo je jedan Bog, Koji nema saučesnika – i samo se Mene bojte!”
التفاسير العربية:
وَلَهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَلَهُ ٱلدِّينُ وَاصِبًاۚ أَفَغَيۡرَ ٱللَّهِ تَتَّقُونَ
Sve što je na nebesima i na Zemlji Allahovo je, sve je On stvorio i svime On upravlja. Zato Mu treba uvijek poslušan biti. Zar nekog drugog, osim Allaha, da se bojite? Samo se Allaha bojte.
التفاسير العربية:
وَمَا بِكُم مِّن نِّعۡمَةٖ فَمِنَ ٱللَّهِۖ ثُمَّ إِذَا مَسَّكُمُ ٱلضُّرُّ فَإِلَيۡهِ تَجۡـَٔرُونَ
Ljudi, od Allaha je svaka blagodat, vjerska i svjetovna, koju uživate. Ljudi, čim vas kakva nevolja zadesi, kao npr. bolest ili siromaštvo, opet od Njega glasno pomoć tražite ne bi li od vas otklonio nedaću. Onaj Koji daje blagodati i otklanja neprijatnosti, Taj je, i niko drugi, dostojan da bude obožavan.
التفاسير العربية:
ثُمَّ إِذَا كَشَفَ ٱلضُّرَّ عَنكُمۡ إِذَا فَرِيقٞ مِّنكُم بِرَبِّهِمۡ يُشۡرِكُونَ
Nakon što vam Allah usliši dovu i nevolju otkloni, neki među vama isti čas Gospodara svog s drugim izjednače i drugim božanstvima se klanjaju. To je nepojmljiva niskost.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• على المجرم أن يستحي من ربه أن تكون نعم الله عليه نازلة في جميع اللحظات ومعاصيه صاعدة إلى ربه في كل الأوقات.
Grešnik se treba stidjeti zbog toga što ga Gospodar u svakom trenutku obasipa blagodatima, a on neprestano grijehe čini.

• ينبغي لأهل الكفر والتكذيب وأنواع المعاصي الخوف من الله تعالى أن يأخذهم بالعذاب على غِرَّة وهم لا يشعرون.
Priliči da se nevjernici, poricatelji i grešnici boje toga da im Allah, džellešanuhu, pošalje kaznu onda kad je ne budu očekivali.

• جميع النعم من الله تعالى، سواء المادية كالرّزق والسّلامة والصّحة، أو المعنوية كالأمان والجاه والمنصب ونحوها.
Sve blagodati, bez obzira na to radilo se o materijalnim, kao npr. imetak i zdravlje, ili o nematerijalnim, kao npr. sigurnost, ugled i položaj, od Allaha su.

• لا يجد الإنسان ملجأً لكشف الضُّرِّ عنه في وقت الشدائد إلا الله تعالى فيضجّ بالدّعاء إليه؛ لعلمه أنه لا يقدر أحد على إزالة الكرب سواه.
U teškim iskušenjima čovjek je svjestan da mu jedino Allah može pomoći, pa Mu se obraća pomoću dove i traži izlaz iz iskušenja.


لِيَكۡفُرُواْ بِمَآ ءَاتَيۡنَٰهُمۡۚ فَتَمَتَّعُواْ فَسَوۡفَ تَعۡلَمُونَ
To što poricatelji čine širk navelo ih je na poricanje Allahovih blagodati koje im je ukazao. Zato im se rekne da uživaju u blagodatima u kojima se nalaze, sve dok ih ne zadesi Božija kazna, ovozemaljska i ahiretska.
التفاسير العربية:
وَيَجۡعَلُونَ لِمَا لَا يَعۡلَمُونَ نَصِيبٗا مِّمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡۗ تَٱللَّهِ لَتُسۡـَٔلُنَّ عَمَّا كُنتُمۡ تَفۡتَرُونَ
višebošci svojim božanstvima, koja ništa ne znaju, ne donose dobro niti čuvaju od zla jer su neživa materija, ostavljaju dio hrane koju im Allah daje pa im se pomoću toga umiljavaju. Bit ćete, sigurno, pitani, višebošci, u vezi s lažima da su kipovi kojima se klanjate bogovi, te da im pripada udio u vašem imetku.
التفاسير العربية:
وَيَجۡعَلُونَ لِلَّهِ ٱلۡبَنَٰتِ سُبۡحَٰنَهُۥ وَلَهُم مَّا يَشۡتَهُونَ
Višebošci Allahu pripisuju kćeri i tvrde da su to meleki, a sebi pripisuju sinove, kojima teže i koje vole. Eto tako Allahu pripisuju ono čime ni sami nisu zadovoljni i što sami ne žele. Neka je slavljen Allah i veoma visoko iznad onog što Mu pripisuju! Postoji li veća nepravda od toga?!
التفاسير العربية:
وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُم بِٱلۡأُنثَىٰ ظَلَّ وَجۡهُهُۥ مُسۡوَدّٗا وَهُوَ كَظِيمٞ
Kad se nekom od mekkanskih mnogobožaca dojavi da mu se rodila kći, lice mu potamni od prezira i srce mu se ispuni tugom i brigom. No, ipak, Allahu pripisuje kćeri, a sam njima nije zadovoljan.
التفاسير العربية:
يَتَوَٰرَىٰ مِنَ ٱلۡقَوۡمِ مِن سُوٓءِ مَا بُشِّرَ بِهِۦٓۚ أَيُمۡسِكُهُۥ عَلَىٰ هُونٍ أَمۡ يَدُسُّهُۥ فِي ٱلتُّرَابِۗ أَلَا سَآءَ مَا يَحۡكُمُونَ
Nakon te vijesti krije se od ljudi zbog nesreće koja mu je dojavljena i dvoumi se hoće li je tako prezren zadržati ili će je u zemlju zaroviti? Kako ružno višebošaci prosuđuju tvrdeći da Allah ima kćeri, a sami kćerima nisu zadovoljni!
التفاسير العربية:
لِلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ مَثَلُ ٱلسَّوۡءِۖ وَلِلَّهِ ٱلۡمَثَلُ ٱلۡأَعۡلَىٰۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ
U nevjernicima koji ne vjeruju u Ahiret sabrane su manjkavosti, pa su im potrebna djeca, neznalice su i krivovjerni, a kad je riječ o Svemogućem Allahu, On posjeduje uzvišena svojstva, savršenstvo, slavu, ljepotu, neovisnost, veličanstvenost, silu, nesavladivost. On mudro stvara i propisuje.
التفاسير العربية:
وَلَوۡ يُؤَاخِذُ ٱللَّهُ ٱلنَّاسَ بِظُلۡمِهِم مَّا تَرَكَ عَلَيۡهَا مِن دَآبَّةٖ وَلَٰكِن يُؤَخِّرُهُمۡ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗىۖ فَإِذَا جَآءَ أَجَلُهُمۡ لَا يَسۡتَـٔۡخِرُونَ سَاعَةٗ وَلَا يَسۡتَقۡدِمُونَ
Kad bi Allah kažnjavao one koji ne vjeruju, iskorijenio bi sve što se nalazi na Zemlji. Međutim, Allah, džellešanuhu, daje vremena ljudima do roka unaprijed određenog; kad to vrijeme nastupi, Allah ih nabrzinu kazni, a oni ne mogu taj trenutak odgoditi niti ga mogu ubrzati.
التفاسير العربية:
وَيَجۡعَلُونَ لِلَّهِ مَا يَكۡرَهُونَۚ وَتَصِفُ أَلۡسِنَتُهُمُ ٱلۡكَذِبَ أَنَّ لَهُمُ ٱلۡحُسۡنَىٰۚ لَا جَرَمَ أَنَّ لَهُمُ ٱلنَّارَ وَأَنَّهُم مُّفۡرَطُونَ
Višebošci, dakle, pripisuju Allahu kćeri, a ne žele ih sebi pripisati, i još tvrde da ih čeka lijep završetak. Uistinu, oni će u vatri vječno gorjeti, ostavljeni i zaboravljeni
التفاسير العربية:
تَٱللَّهِ لَقَدۡ أَرۡسَلۡنَآ إِلَىٰٓ أُمَمٖ مِّن قَبۡلِكَ فَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ أَعۡمَٰلَهُمۡ فَهُوَ وَلِيُّهُمُ ٱلۡيَوۡمَ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ
Tako Nam Allaha, Poslaniče, Gospodar je slao prije tebe, poslanike njihovim narodima, pa je istim tim narodima šejtan uljepšavao idolopoklonstvo i odvraćao ih od robovanja Uzvišenom Allahu. Šejtan je upravljao njima, odvodeći ih u zabludu i sprečavajući ih da pođu Pravim putem. Zbog toga ih čeka bolna i žestoka patnja.
التفاسير العربية:
وَمَآ أَنزَلۡنَا عَلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ إِلَّا لِتُبَيِّنَ لَهُمُ ٱلَّذِي ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِ وَهُدٗى وَرَحۡمَةٗ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ
Allah ti je objavio Kur’an, Vjerovjesniče, da bi svim ljudima objasnio ono oko čega se razilaze kad su posrijedi vjerovanje i propisi, te kako bi razjasnio istinu i uspostavio dokaz protiv njih. Allah upućuje onog koga želi, a ovim Kur’anom ukazuje milost onom ko vjeruje u njega, razmišlja o njemu i primjenjuje ga u praksi. U Kur’anu su spas, sreća, uputa i milost.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• من جهالات المشركين: نسبة البنات إلى الله تعالى، ونسبة البنين لأنفسهم، وأَنفَتُهم من البنات، وتغيّر وجوههم حزنًا وغمَّا بالبنت، واستخفاء الواحد منهم وتغيبه عن مواجهة القوم من شدّة الحزن وسوء الخزي والعار والحياء الذي يلحقه بسبب البنت.
Neznanje višebožaca ogleda se i u tome što Gospodaru pripisuju kćeri, a sebi sinove, kao i to što se, nakon što im bude dojavljeno da im se kćerka rodila, kriju od svijeta, tužni i zabrinuti zbog sramote koja ih je stigla.

• من سنن الله إمهال الكفار وعدم معاجلتهم بالعقوبة ليترك الفرصة لهم للإيمان والتوبة.
Allahov je zakon da nevjernicima daje vremena i ne žuri da ih kazni. Time im daje priliku da povjeruju i pokaju se.

• مهمة النبي صلى الله عليه وسلم الكبرى هي تبيان ما جاء في القرآن، وبيان ما اختلف فيه أهل الملل والأهواء من الدين والأحكام، فتقوم الحجة عليهم ببيانه.
Najveća Poslanikova, sallallahu alejhi ve sellem, zadaća jest da objasni Objavu, kao i ono oko čega se ljudi razilaze kad je riječ o vjerovanju i vjerskim pitanjima. On je time uspostavljao argument protiv ljudi.


وَٱللَّهُ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَحۡيَا بِهِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَآۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّقَوۡمٖ يَسۡمَعُونَ
Samo je Allah Onaj Koji spušta vodu iz oblaka, pa čini da raste zeleno rastinje iz suhe neplodne zemlje. To je dokaz Allahove moći za one koji slušaju Allahove opomene i razmišljaju o njima.
التفاسير العربية:
وَإِنَّ لَكُمۡ فِي ٱلۡأَنۡعَٰمِ لَعِبۡرَةٗۖ نُّسۡقِيكُم مِّمَّا فِي بُطُونِهِۦ مِنۢ بَيۡنِ فَرۡثٖ وَدَمٖ لَّبَنًا خَالِصٗا سَآئِغٗا لِّلشَّـٰرِبِينَ
Vi, o ljudi, imate pouku u devama, kravama i ovcama, pa razmislite o tome da vam Allah daje čisto, bijelo, slatko mlijeko iz njihova vimena. Premda mlijeko izlazi iz stomaka, između izmeta i krvi, a čisto je i slatko onima koji ga piju.
التفاسير العربية:
وَمِن ثَمَرَٰتِ ٱلنَّخِيلِ وَٱلۡأَعۡنَٰبِ تَتَّخِذُونَ مِنۡهُ سَكَرٗا وَرِزۡقًا حَسَنًاۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ
Jedna od Allahovih blagodati prema vama, o ljudi, i to je što se koristite plodovima palmi i vinove loze, a vi pravite opojna pića, koja uništavaju razum, te stoga ne spadaju u dobru opskrbu, ali uzimate i dobru opskrbu poput hurmi, grožđica, sirća itd. Ove su blagodati očit dokaz Allahove moći za ljude koji razmišljaju i uzimaju pouke.
التفاسير العربية:
وَأَوۡحَىٰ رَبُّكَ إِلَى ٱلنَّحۡلِ أَنِ ٱتَّخِذِي مِنَ ٱلۡجِبَالِ بُيُوتٗا وَمِنَ ٱلشَّجَرِ وَمِمَّا يَعۡرِشُونَ
Sveznajući Allah je Taj Koji je nadahnuo pčelu da pravi sebi kuće u brdima, na drveću i u onom što čovjek izgradi, to jest, u košnicama od dasaka i tome slično.
التفاسير العربية:
ثُمَّ كُلِي مِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ فَٱسۡلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلٗاۚ يَخۡرُجُ مِنۢ بُطُونِهَا شَرَابٞ مُّخۡتَلِفٌ أَلۡوَٰنُهُۥ فِيهِ شِفَآءٞ لِّلنَّاسِۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّقَوۡمٖ يَتَفَكَّرُونَ
Također je dragi Allah nadahnuo pčelu da se hrani svim lijepim plodovima koje želi i da odlazi i vraća se putevima koje joj je Gospodar odredio. Fenomen je da pčela ne može zalutati u odlasku i povratku. Allah daje da izlazi čisti med iz utrobe pčele, koji može biti bijel, žut, crven. Med je sladak onima koji ga jedu, lijek je za sve bolesti. U svemu tome veliki je dokaz moći Mudrog Allaha, ali samo za one koji pouku primaju.
التفاسير العربية:
وَٱللَّهُ خَلَقَكُمۡ ثُمَّ يَتَوَفَّىٰكُمۡۚ وَمِنكُم مَّن يُرَدُّ إِلَىٰٓ أَرۡذَلِ ٱلۡعُمُرِ لِكَيۡ لَا يَعۡلَمَ بَعۡدَ عِلۡمٖ شَيۡـًٔاۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٞ قَدِيرٞ
Allah vas je stvorio bez bez prethodnog primjera za to, potom će svakog usmrtiti onda kad nastupi njegov smrtni čas. Neki od vas ostare te postanu poput djeteta: ne znaju ono što su znali, zaboravljaju ono što su pamtili, ne poznaju onog koga su poznavali. Allahovo je znanje sveobuhvatno i ništa Mu nije skriveno; moćan je da stvori iz ničeg, da usmrti živog te da ga oživi.
التفاسير العربية:
وَٱللَّهُ فَضَّلَ بَعۡضَكُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ فِي ٱلرِّزۡقِۚ فَمَا ٱلَّذِينَ فُضِّلُواْ بِرَآدِّي رِزۡقِهِمۡ عَلَىٰ مَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُهُمۡ فَهُمۡ فِيهِ سَوَآءٌۚ أَفَبِنِعۡمَةِ ٱللَّهِ يَجۡحَدُونَ
Allah nekom daje više, a nekom manje nafake, te su jedni bogati, a drugi siromašni, jedni su vladari nadređenī, a drugi podanici podređenī. Međutim, vladari i nadređeni ne daju udjela svojim podanicima i podređenima u položaju, ugledu i bogatstvu jer nisu zadovoljni da podanici imaju poput njih. Pa kako su onda zadovoljni da Allahu pripisuju saučesnike među stvorenjima i smatraju ih Allahu ravnim?! Eto to je najveća nepravda i negiranje Allahovih blagodati, dobrote i milosti!
التفاسير العربية:
وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُم مِّنۡ أَنفُسِكُمۡ أَزۡوَٰجٗا وَجَعَلَ لَكُم مِّنۡ أَزۡوَٰجِكُم بَنِينَ وَحَفَدَةٗ وَرَزَقَكُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِۚ أَفَبِٱلۡبَٰطِلِ يُؤۡمِنُونَ وَبِنِعۡمَتِ ٱللَّهِ هُمۡ يَكۡفُرُونَ
Allah vam, od vašeg roda, stvara žene kako biste s njima živjeli i uz njih se smirili, da bi se ljudska vrsta održala. Zatim, od žena vam daje djecu, a od djece unučad. Allah vas opskrbljuje i ukusnim jelima, slatkim pićima, voćem, povrćem, mesom, da biste se time potpomogli u pokornosti i poslušnosti Njemu. Pa zar nevjernici i nakon toga obožavaju kipove i nisu zahvalni Allahu umjesto da samo Njemu robuju jer to samo On zaslužuje?! I, zašto Allahu nisu zahvalni?!
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• جعل تعالى لعباده من ثمرات النخيل والأعناب منافع للعباد، ومصالح من أنواع الرزق الحسن الذي يأكله العباد طريًّا ونضيجًا وحاضرًا ومُدَّخَرًا وطعامًا وشرابًا.
Svevišnji Allah stvorio je ljudima ukusne plodove, kao npr. hurme i grožđe, kao što im daje piće i raznovrsnu hranu – neku jedu svježu, neku kuhanu, a neku pohrane pa je kasnije jedu.

• في خلق النحلة الصغيرة وما يخرج من بطونها من عسل لذيذ مختلف الألوان بحسب اختلاف أرضها ومراعيها، دليل على كمال عناية الله تعالى، وتمام لطفه بعباده، وأنه الذي لا ينبغي أن يوحَّد غيره ويُدْعى سواه.
U sićušnoj pčeli i medu koji ona daje, a kojeg, zbog različitosti ispaše, ima različitih boja, dokaz je i pokazatelj Allahove pažnje, brige i samilosti prema onom što je stvorio. To je dovoljno kao pokazatelj da Allaha treba voljeti i samo se Njemu dovom obraćati.

• من منن الله العظيمة على عباده أن جعل لهم أزواجًا ليسكنوا إليها، وجعل لهم من أزواجهم أولادًا تقرُّ بهم أعينهم، ويخدمونهم ويقضون حوائجهم، وينتفعون بهم من وجوه كثيرة.
Allah je odredio da ljudi stupaju u brak i tako nalaze smiraj, te im daje porod – radost za oko i dušu – koji ih služi i donose mnogobrojne koristi.


وَيَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَمۡلِكُ لَهُمۡ رِزۡقٗا مِّنَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ شَيۡـٔٗا وَلَا يَسۡتَطِيعُونَ
Nevjernici obožavaju idole i kipove koji im ne mogu ništa dati, ne mogu im spustiti kišu s neba, niti ih opskrbiti voćem i povrćem iz zemlje. Ta njihova božanstva ništa ne posjeduju, već su samo nemoćna i mrtva materija.
التفاسير العربية:
فَلَا تَضۡرِبُواْ لِلَّهِ ٱلۡأَمۡثَالَۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ وَأَنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ
Pošto sa sigurnošću znate, o ljudi, da idoli i kumiri ne mogu donijeti dobro niti otkloniti zlo, ne smatrajte ih onda sličnim i jednakim Allahu! Gospodar zna da je savršen, a to vi ne znate, zbog čega i činite širk i tvrdite da su vaša božanstva ravna Gospodaru.
التفاسير العربية:
۞ضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلًا عَبۡدٗا مَّمۡلُوكٗا لَّا يَقۡدِرُ عَلَىٰ شَيۡءٖ وَمَن رَّزَقۡنَٰهُ مِنَّا رِزۡقًا حَسَنٗا فَهُوَ يُنفِقُ مِنۡهُ سِرّٗا وَجَهۡرًاۖ هَلۡ يَسۡتَوُۥنَۚ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ
Allah navodi primjer pomoću kojeg objašnjava neispravnost mnogobožačkog vjerovanja govoreći o nemoćnom čovjeku koji je u tuđem vlasništvu i koji ničim ne raspolaže, i slobodnom čovjeku koji raspolaže svojim imetkom kako hoće, dijeleći ga tajno i javno. Jesu li jednaki njih dvojica? Isto tako, Allah, Stvoritelj, Opskrbitelj i Onaj Koji upravlja svime što postoji nije poput robovima jer su oni nejaki, manjkavi i u potrebi. Pa kako onda, o nevjernici, izjednačavate robove i Allaha, Jedinog, Silnog?! Samo Allahu pripada sva hvala i slava, ali većina ljudi to ne zna i nije svjesna da je samo Plemeniti Allah dostojan da Ga se obožava.
التفاسير العربية:
وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلٗا رَّجُلَيۡنِ أَحَدُهُمَآ أَبۡكَمُ لَا يَقۡدِرُ عَلَىٰ شَيۡءٖ وَهُوَ كَلٌّ عَلَىٰ مَوۡلَىٰهُ أَيۡنَمَا يُوَجِّههُّ لَا يَأۡتِ بِخَيۡرٍ هَلۡ يَسۡتَوِي هُوَ وَمَن يَأۡمُرُ بِٱلۡعَدۡلِ وَهُوَ عَلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ
Sveznajući Allah nam navodi još jedan primjer ništavnosti višeboštva govoreći o gluhonijemom čovjeku koji ništa ne može shvatiti i, otuda, ne koristi ni sebi ni drugima, a pored toga je na velikom teretu svom skrbniku – kad mu se dodijeli neki zadatak, on ga ne obavi i od njega se, naposlijetku, ništa ne može očekivati. Drugi je čovjek, naveden u primjeru, bez mahane, koristi i sebi i drugima, sām obavlja svoje poslove i dužnosti, a pored toga je na Pravom putu, ispravno vjeruje i lijepo se ponaša. Hoće li razuman čovjek reći da su ova dvojica ljudi jednaki? Pa kako onda, o nevjernici, izjednačavate kamenje s Allahom Koji ima savršena i veličanstvena svojstva?! Kamen je gluh, nijem i slijep, ne može nikakvu korist donijeti, niti može bilo kakvo zlo otkloniti.
التفاسير العربية:
وَلِلَّهِ غَيۡبُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَمَآ أَمۡرُ ٱلسَّاعَةِ إِلَّا كَلَمۡحِ ٱلۡبَصَرِ أَوۡ هُوَ أَقۡرَبُۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ
Allah dobro poznaje sve tajne nebesa i Zemlje, ništa Mu nije skriveno. A Sudnji dan dogodit će se brzo, poput treptaja oka, ili još brže. To je tako, a Allah sve može učiniti i On Svoju zapovijed provodi riječima: “Budi!”, i to bude.
التفاسير العربية:
وَٱللَّهُ أَخۡرَجَكُم مِّنۢ بُطُونِ أُمَّهَٰتِكُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ شَيۡـٔٗا وَجَعَلَ لَكُمُ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡأَبۡصَٰرَ وَٱلۡأَفۡـِٔدَةَ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ
Allah je Onaj Koji vas, kad se završi period trudnoće, izvodi iz majčinih utroba – tad niko od vas ništa ne zna, pa vam On daje čula pomoću kojih spoznajete: sluh, vid i srce, da biste Mu bili zahvalni i samo Njega obožavali.
التفاسير العربية:
أَلَمۡ يَرَوۡاْ إِلَى ٱلطَّيۡرِ مُسَخَّرَٰتٖ فِي جَوِّ ٱلسَّمَآءِ مَا يُمۡسِكُهُنَّ إِلَّا ٱللَّهُۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ
Zašto nevjernici ne promisle o pticama, koje je Allah nadahnuo da, Njegovom moći i voljom, lete nebom? Ko ih, ako ne Allah, drži da ne padnu na Zemlju? U stvaranju ptica, njihovom letenju i zadržavanju u zraku jasan je dokaz Allahove moći za ljude koji vjeruju u Božiju jednoću i razmišljaju o savršenstvu Njegova davanja.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• لله تعالى الحكمة البالغة في قسمة الأرزاق بين العباد، إذ جعل منهم الغني والفقير والمتوسط؛ ليتكامل الكون، ويتعايش الناس، ويخدم بعضهم بعضًا.
Allah s mudrošću raspoređuje nafaku, pa daje da neki budu bogati, drugi siromašni, a neki, opet, da imaju onoliko koliko im je dovoljno, da se uspostavi savršenstvo u svemiru i da jedni ljudi drugima služe.

• دَلَّ المثلان في الآيات على ضلالة المشركين وبطلان عبادة الأصنام؛ لأن شأن الإله المعبود أن يكون مالكًا قادرًا على التصرف في الأشياء، وعلى نفع غيره ممن يعبدونه، وعلى الأمر بالخير والعدل.
Primjeri koji su navedeni u prethodnim ajetima pokazatelj su veličine zablude u kojoj se nalaze višebošci i ništavnosti njihovog obožavanja kipova. Naime, onaj ko zaslužuje da bude obožavan mora sve posjedovati, mora biti kadar upravljati svime što postoji, mora biti u stanju pribaviti korist onima koji mu robuju i moći zapovjediti dobro i pravdu.

• من نعمه تعالى ومن مظاهر قدرته خلق الناس من بطون أمهاتهم لا علم لهم بشيء، ثم تزويدهم بوسائل المعرفة والعلم، وهي السمع والأبصار والأفئدة، فبها يعلمون ويدركون.
Allahova blagodat prema ljudima i Njegova moć ogledaju se i u tome što ljude stvara u utrobama žena, koji baš ništa ne znaju, a potom im daje mogućnost da spoznaju stvari i pojave, i to pomoću sluha, vida i razuma.


وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُم مِّنۢ بُيُوتِكُمۡ سَكَنٗا وَجَعَلَ لَكُم مِّن جُلُودِ ٱلۡأَنۡعَٰمِ بُيُوتٗا تَسۡتَخِفُّونَهَا يَوۡمَ ظَعۡنِكُمۡ وَيَوۡمَ إِقَامَتِكُمۡ وَمِنۡ أَصۡوَافِهَا وَأَوۡبَارِهَا وَأَشۡعَارِهَآ أَثَٰثٗا وَمَتَٰعًا إِلَىٰ حِينٖ
Samo je Allah Onaj Koji je pripremio za vas kuće u kojima spokojno živite i odmarate se sa svojim porodicama, u mjestu stalnog boravka. A kad je posrijedi putovanje ili seljenje, daje vam šatore koje pravite od krzna i kože, koji se lahko nose na putovanja, a lahko se postavljaju i u mjestu boravka. Allah čini da od ovčije vune, devine kože i kozije kostrijeti proizvodite prostirke i mnoge korisne stvari: odjeću, ogrtače, prekrivače, ćebad, šatore. Sve vam je to izuzetno korisno u životu.
التفاسير العربية:
وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُم مِّمَّا خَلَقَ ظِلَٰلٗا وَجَعَلَ لَكُم مِّنَ ٱلۡجِبَالِ أَكۡنَٰنٗا وَجَعَلَ لَكُمۡ سَرَٰبِيلَ تَقِيكُمُ ٱلۡحَرَّ وَسَرَٰبِيلَ تَقِيكُم بَأۡسَكُمۡۚ كَذَٰلِكَ يُتِمُّ نِعۡمَتَهُۥ عَلَيۡكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تُسۡلِمُونَ
Allah vam je dao ono pomoću čega se štitite od Sunčeve toplote, kao npr. drveće, a u planinama vam je podario pećine i skrovišta gdje se možete skloniti u slučaju prijeke potrebe. Omogućio vam je da pravite odjeću od pamuka i vune koja vas štiti od toplote i hladnoće, a od željeza spravljate pancire koji štite vaša tijela u borbi. Kao što vas je Svemilosni Allah obdario mnogim dobrima u pogledu vaših tijela, isto tako vas je počastio i ljepotom vjere i upute. Čini sve to kako biste Mu bili poslušni i samo Njega obožavali nikog Mu ravnim ne smatrajući.
التفاسير العربية:
فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَإِنَّمَا عَلَيۡكَ ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ
Vjerovjesniče, ako pak nevjernici okrenu glave od vjerovanja i nakon što si im donio jasne dokaze, ne budi tužan zbog toga, tvoja je dužnost dostaviti poruku, a Allah će njih kazniti zato što te utjeruju u laž. Ti pozivaj, a Allah je Onaj Koji ukazuje na Pravi put.
التفاسير العربية:
يَعۡرِفُونَ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ ثُمَّ يُنكِرُونَهَا وَأَكۡثَرُهُمُ ٱلۡكَٰفِرُونَ
Nevjernici su svjesni kolika je blagodat to što te je Allah, Poslaniče, poslao među njih, pa opet negiraju i poriču tvoje poslanstvo. Većina ljudi uporno poriče Naše blagodati.
التفاسير العربية:
وَيَوۡمَ نَبۡعَثُ مِن كُلِّ أُمَّةٖ شَهِيدٗا ثُمَّ لَا يُؤۡذَنُ لِلَّذِينَ كَفَرُواْ وَلَا هُمۡ يُسۡتَعۡتَبُونَ
I sjeti se, Poslaniče, velikog Dana u kojem će Allah dovesti po jednog poslanika iz svakog naroda da svjedoči u korist vjernikā, a protiv nevjernikā. Nevjernicima neće biti dopušteno tražiti izgovor pred Silnim Allahom za svoja nedjela i neće im se dati prilika za pokajanje, kasno će biti za to. Ahiret je, dakle, kuća u kojoj će ljudi polagati račun, a nije kuća u kojoj će moći kakvo dobro djelo učiniti.
التفاسير العربية:
وَإِذَا رَءَا ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ ٱلۡعَذَابَ فَلَا يُخَفَّفُ عَنۡهُمۡ وَلَا هُمۡ يُنظَرُونَ
Kad nevjernici ugledaju kaznu u vatri i uvjere se da joj neće umaći – ona im neće biti ni umanjena ni odgođena, neće im se dati ni vremena, bit će bolno i strašno kažnjeni. U Vatri će vječno ostati.
التفاسير العربية:
وَإِذَا رَءَا ٱلَّذِينَ أَشۡرَكُواْ شُرَكَآءَهُمۡ قَالُواْ رَبَّنَا هَـٰٓؤُلَآءِ شُرَكَآؤُنَا ٱلَّذِينَ كُنَّا نَدۡعُواْ مِن دُونِكَۖ فَأَلۡقَوۡاْ إِلَيۡهِمُ ٱلۡقَوۡلَ إِنَّكُمۡ لَكَٰذِبُونَ
Nevjernici će susresti na Sudnjem danu i one koje su obožavali mimo Allaha, idole i kipove. Tad će kazati: “Gospodaru naš, mi smo ove obožavali, a ne Tebe; oni su time bili zadovoljni!” To će reći kako bi na njih prebacili odgovornost. Tad će Allah omogućiti božanstvima da utjeraju u laž svoje obožavaoce, pa ćē reći: “O nevjernici, vi ste bili u krivu obožavajući nās, a ne Allaha! Ta Allah nije imao i nema saučesnika!”
التفاسير العربية:
وَأَلۡقَوۡاْ إِلَى ٱللَّهِ يَوۡمَئِذٍ ٱلسَّلَمَۖ وَضَلَّ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ
Tad će nevjernici pokazati pokornost, poniznost i potčinjenost Gospodaru svjetova, Gordom, a nestat će laži koje su izmišljali na dunjaluku – tvrdnji da će im njihova božanstva biti od koristi i zauzeti se za njih.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• دلت الآيات على جواز الانتفاع بالأصواف والأوبار والأشعار على كل حال، ومنها استخدامها في البيوت والأثاث.
Vunu, dlaku i kostrijet dopušteno je upotrebljavati u svakom slučaju, u kućama i za namještaj.

• كثرة النعم من الأسباب الجالبة من العباد مزيد الشكر، والثناء بها على الله تعالى.
Brojnost blagodati iziskuje zahvaljivanje Allahu na tome i iskazivanje pohvale zbog onog što je dao.

• الشهيد الذي يشهد على كل أمة هو أزكى الشهداء وأعدلهم، وهم الرسل الذين إذا شهدوا تمّ الحكم على أقوامهم.
Poslanici su najbolji i najiskreniji svjedoci koji će svjedočiti protiv svojih naroda na Sudnjem danu. Njihovo će svjedočenje biti uzeto u obzir.

• في قوله تعالى: ﴿وَسَرَابِيلَ تَقِيكُم بِأْسَكُمْ﴾ دليل على اتخاذ العباد عدّة الجهاد؛ ليستعينوا بها على قتال الأعداء.
Božije riječi: “daje vam i oklope koji vas u borbi štite” sadrže naznaku da se muslimani trebaju vojno pripremiti, da bi bili spremi boriti se protiv neprijatelja.


ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَصَدُّواْ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ زِدۡنَٰهُمۡ عَذَابٗا فَوۡقَ ٱلۡعَذَابِ بِمَا كَانُواْ يُفۡسِدُونَ
One koji ne vjeruju u Allaha i odvraćaju ljude od prihvatanja islama Allah će dvostruko kazniti; kaznit će ih zbog nevjerovanja i zbog odvraćanja ljudi od Prave staze i navraćanja na zabludu, u čemu je remećenje reda na Zemlji.
التفاسير العربية:
وَيَوۡمَ نَبۡعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٖ شَهِيدًا عَلَيۡهِم مِّنۡ أَنفُسِهِمۡۖ وَجِئۡنَا بِكَ شَهِيدًا عَلَىٰ هَـٰٓؤُلَآءِۚ وَنَزَّلۡنَا عَلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ تِبۡيَٰنٗا لِّكُلِّ شَيۡءٖ وَهُدٗى وَرَحۡمَةٗ وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُسۡلِمِينَ
Sjetite se Dana u kojem će Allah dovesti po jednog poslanika iz svakog naroda, da bude svjedok u korist onih koji su vjerovali u njega i svjedok protiv onih koji su ga poricali. Poslanik islama, sallallahu alejhi ve sellem, dovest će se da bude svjedok protiv svog umeta, pa će posvjedočiti za one koji su ga slijedili, a protiv onih koji su mu se suprotstavljali. Milostivi Allah objavio je Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, Kur’an, u kojem objašnjava vjerovanje, propise, pravila lijepog ponašanja, veličinu nagrade u Džennetu i strahotu kazne u Džehennemu. Poslanik islama poziva uz pomoć Kur’ana na Pravi put, samilostan je prema onima koji iskreno vjeruju u njega, te donosi radosne vijesti za one koji slijede kur’ansku uputu – da ih čeka pohvalan završetak, velika i vječna nagrada u Džennetu.
التفاسير العربية:
۞إِنَّ ٱللَّهَ يَأۡمُرُ بِٱلۡعَدۡلِ وَٱلۡإِحۡسَٰنِ وَإِيتَآيِٕ ذِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَيَنۡهَىٰ عَنِ ٱلۡفَحۡشَآءِ وَٱلۡمُنكَرِ وَٱلۡبَغۡيِۚ يَعِظُكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَذَكَّرُونَ
Allah naređuje Svojim robovima da izvršavaju obaveze kako prema Allahu tako i prema drugim stvorenjima, te da se nikome ne daje prednost osim s pravom. Naređuje dobročinstvo kroz udjeljivanje, praštanje i davanje bližnjima ono što im je potrebno. Zabranjuje sve što je ružno, bilo da se radi o riječima poput razvratnog govora ili djelima, poput bluda. Zabranjuje sve što je šerijatom pokuđeno, tj. grijehe, nepravdu, oholost nad ljudima. Allah vas savjetuje da činite ono što vam se naređuje i da ostavite ono što vam se zabranjuje u ovom ajetu, kako biste pouku uzeli i korist izvukli.
التفاسير العربية:
وَأَوۡفُواْ بِعَهۡدِ ٱللَّهِ إِذَا عَٰهَدتُّمۡ وَلَا تَنقُضُواْ ٱلۡأَيۡمَٰنَ بَعۡدَ تَوۡكِيدِهَا وَقَدۡ جَعَلۡتُمُ ٱللَّهَ عَلَيۡكُمۡ كَفِيلًاۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا تَفۡعَلُونَ
Ispunjavajte sve obaveze i zakletve koje su između vas i Allaha, ali i one između vas i drugih ljudi, ako nisu u suprotnosti sa šerijatom. Nipošto nemojte kršiti zakletve koje ste potvrdili pozivajući se na uzvišeno Božije ime i Allaha kao jamca uzeli za ono što ste obećali. Bojte se Allaha, On dobro zna ono što činite i pouzdano znajte da ćete odgovarati za svoja djela!
التفاسير العربية:
وَلَا تَكُونُواْ كَٱلَّتِي نَقَضَتۡ غَزۡلَهَا مِنۢ بَعۡدِ قُوَّةٍ أَنكَٰثٗا تَتَّخِذُونَ أَيۡمَٰنَكُمۡ دَخَلَۢا بَيۡنَكُمۡ أَن تَكُونَ أُمَّةٌ هِيَ أَرۡبَىٰ مِنۡ أُمَّةٍۚ إِنَّمَا يَبۡلُوكُمُ ٱللَّهُ بِهِۦۚ وَلَيُبَيِّنَنَّ لَكُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ مَا كُنتُمۡ فِيهِ تَخۡتَلِفُونَ
Nemojte kršiti dogovore, da ne biste bili poput žene koja je temeljito oprela svoju pređu pa je zatim rasprela i svoj trud poništila. Nemojte svojim zakletvama, koje ste izgovorili prilikom sklapanja dogovora i ugovora, varati i obmanjivati svoje ortake, pa makar oni bili bogati! Allah vas iskušava zapovijedajući vam dosljedno izvršavanje ugovora. Sveznajući Allah objasnit će vam na Sudnjem danu sve ono oko čega ste se sporili, kad će izaći na vidjelo ko je bio na istini, a ko je neistinu slijedio, te ko je istinu govorio, a ko je lagao.
التفاسير العربية:
وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَعَلَكُمۡ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ وَلَٰكِن يُضِلُّ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِي مَن يَشَآءُۚ وَلَتُسۡـَٔلُنَّ عَمَّا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
Da Allah želi, sve bi ljude učinio sljedbenicima jedne vjere i ne biste se dijelili i razilazili, već biste bili pokorni vjernici. Međutim, Gospodar je htio odvesti u zabludu one Svoje robove koji su izabrali zabludu umjesto upute, pa im, na temelju Svoje pravde, ne dozvoljava da krenu Pravom stazom. S druge strane, one robove koji su odabrali uputu, nadahnuo je, iz Svoje dobrote, da prihvate istinu. On će sve ljude pitati o njihovim djelima na Sudnjem danu, dobrim i lošim.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• للكفار الذين يصدون عن سبيل الله عذاب مضاعف بسبب إفسادهم في الدنيا بالكفر والمعصية.
Oni koji odvraćaju od Božijeg puta bit će na Ahiretu kažnjeni dvostrukom kaznom, tj. bit će kažnjeni za remećenje reda na Zemlji i za nevjerstvo te griješenje.

• لا تخلو الأرض من أهل الصلاح والعلم، وهم أئمة الهدى خلفاء الأنبياء، والعلماء حفظة شرائع الأنبياء.
Na Zemlji je uvijek postojalo dobrih i učenih ljudi. Oni su nasljednici Božijih poslanika. Učenjaci su čuvari vjerozakona koje su donijeli vjerovjesnici.

• حدّدت هذه الآيات دعائم المجتمع المسلم في الحياة الخاصة والعامة للفرد والجماعة والدولة.
Ovi su ajeti dovoljni kao uputstvo kako se muslimani trebaju ponašati u privatnom životu, ali i u zajednici.

• النهي عن الرشوة وأخذ الأموال على نقض العهد.
Zabranjeno je uzeti mito radi kršenja dogovora.


وَلَا تَتَّخِذُوٓاْ أَيۡمَٰنَكُمۡ دَخَلَۢا بَيۡنَكُمۡ فَتَزِلَّ قَدَمُۢ بَعۡدَ ثُبُوتِهَا وَتَذُوقُواْ ٱلسُّوٓءَ بِمَا صَدَدتُّمۡ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَكُمۡ عَذَابٌ عَظِيمٞ
Nemojte svojim zakletvama obmanjivati i varati one kojima se zakletvom obavezujete, pa da vam oni povjeruju, a vi, ustvari, lažete. Budete li tako postupali, stradat ćete nakon što ste bili sigurni i zaštićeni. U tom ćete slučaju biti kažnjeni još na dunjaluku, jer odvraćate od Allahova puta, a na Ahiretu čeka vas bolna patnja zbog varanja.
التفاسير العربية:
وَلَا تَشۡتَرُواْ بِعَهۡدِ ٱللَّهِ ثَمَنٗا قَلِيلًاۚ إِنَّمَا عِندَ ٱللَّهِ هُوَ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ
Nemojte kršiti obaveze i dogovore zbog sitne i bijedne koristi – a sva su dunjalučka bogatstva bezvrijedna. Nagrada koja vas čeka kod Allaha, u vidu pomoći i plijena na dunjaluku i vječnog uživanja na ahitetu, za izvršavanje obaveza bolja je i vrednija od neznatnih koristi koje izvlačite kršeći dogovore.
التفاسير العربية:
مَا عِندَكُمۡ يَنفَدُ وَمَا عِندَ ٱللَّهِ بَاقٖۗ وَلَنَجۡزِيَنَّ ٱلَّذِينَ صَبَرُوٓاْ أَجۡرَهُم بِأَحۡسَنِ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
Ljudi, sve što imate na dunjaluku prolazno je i ništavno, a ono što je u Allaha, velika nagrada i vječno uživanje, trajno je i stabilno. Zar onda možete dati prednost onom što je prolazno nad onim što vječno je? One koji budu brižni glede ugovora Mi ćemo nagraditi boljom nagradom nego što su svojim djelima zaslužili, pa ćemo im dati desetostruku nagradu ili sedam stotina puta više, pa čak i više od toga.
التفاسير العربية:
مَنۡ عَمِلَ صَٰلِحٗا مِّن ذَكَرٍ أَوۡ أُنثَىٰ وَهُوَ مُؤۡمِنٞ فَلَنُحۡيِيَنَّهُۥ حَيَوٰةٗ طَيِّبَةٗۖ وَلَنَجۡزِيَنَّهُمۡ أَجۡرَهُم بِأَحۡسَنِ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
Ko god bude činio dobra, ispravna djela, radi Allaha, bio muškarac ili žena, te vjeruje u Allaha, Njegova Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, Njegovo obećanje i prijetnju – Allah će mu dati da ima lijep, ugodan, sretan i siguran život koji se ogleda u zadovoljstvu onim što mu je Allah dao i u uputi da čini dobra djela, i na Ahiretu ćemo im dati nagradu u skladu sa najboljim djelima koja su činili na dunjaluku.
التفاسير العربية:
فَإِذَا قَرَأۡتَ ٱلۡقُرۡءَانَ فَٱسۡتَعِذۡ بِٱللَّهِ مِنَ ٱلشَّيۡطَٰنِ ٱلرَّجِيمِ
Kad hoćeš, o vjerniče, učiti Allahovu knjigu, zatraži utočište kod Allaha od prokletog šejtana, udaljenog od Njegove milosti. Utočište se traži riječima: “Tražim Allahovu zaštitu od prokletog šejtana!”
التفاسير العربية:
إِنَّهُۥ لَيۡسَ لَهُۥ سُلۡطَٰنٌ عَلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ
Allah nije dao vlast šejtanu nad Svojim robovima koji se oslanjaju na Njega i koji Mu se u potpunosti prepuštaju.
التفاسير العربية:
إِنَّمَا سُلۡطَٰنُهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ يَتَوَلَّوۡنَهُۥ وَٱلَّذِينَ هُم بِهِۦ مُشۡرِكُونَ
Međutim, ovlastio ga je nad onima koji griješeći prema Allahu slijede šejtana, pokoravaju mu se i dragom Allahu pripisuju druga.
التفاسير العربية:
وَإِذَا بَدَّلۡنَآ ءَايَةٗ مَّكَانَ ءَايَةٖ وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا يُنَزِّلُ قَالُوٓاْ إِنَّمَآ أَنتَ مُفۡتَرِۭۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ
Kad Allah neki ajet derogira drugim ajetom – a Stvoritelj najbolje zna u čemu je dobrobit za ljude – nevjernici reknu: “Ti, Muhammede, lažeš na Allaha i govoriš ono što ti nije naređeno!” Većina njih ne zna da derogiranje sadrži golemu mudrost.
التفاسير العربية:
قُلۡ نَزَّلَهُۥ رُوحُ ٱلۡقُدُسِ مِن رَّبِّكَ بِٱلۡحَقِّ لِيُثَبِّتَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَهُدٗى وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُسۡلِمِينَ
O Poslaniče, reci im: "Ovaj Kur'an donosi Džibril od Allaha kao istinit govor. U njemu nema greške niti je iskrivljen. Objavljen je da učvrsti vjernike u Allaha. Neki njegovi ajeti su dokinuti kako bi on bio uputa ka istini i radosna vijest vjernicima da ih čeka plemenita nagrada.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• العمل الصالح المقرون بالإيمان يجعل الحياة طيبة.
Dobro djelo i vjeroavnje uzrokuju lijep život.

• الطريق إلى السلامة من شر الشيطان هو الالتجاء إلى الله، والاستعاذة به من شره.
Pomoću traženja utočišta kod Uzvišenog Allaha od šejtanovog zla čovjek se može sačuvati od neprijatnosti koje mu on, šejtan, može nanijeti.

• على المؤمنين أن يجعلوا القرآن إمامهم، فيتربوا بعلومه، ويتخلقوا بأخلاقه، ويستضيئوا بنوره، فبذلك تستقيم أمورهم الدينية والدنيوية.
Vjernici su dužni da se rukovode Kur’anom, provode njegova načela, primjenjuju pravila ponašanja i iz njega crpe svjetlost. Time će postići spas na ovom i budućem svijetu.

• نسخ الأحكام واقع في القرآن زمن الوحي لحكمة، وهي مراعاة المصالح والحوادث، وتبدل الأحوال البشرية.
Neki su kur’anski ajeti derogirani tokom objavljivanja Kur’ana, i to zbog mudrosti. To je bilo u skladu sa interesom vjere i mijenjanjem ljudskih prilika.


وَلَقَدۡ نَعۡلَمُ أَنَّهُمۡ يَقُولُونَ إِنَّمَا يُعَلِّمُهُۥ بَشَرٞۗ لِّسَانُ ٱلَّذِي يُلۡحِدُونَ إِلَيۡهِ أَعۡجَمِيّٞ وَهَٰذَا لِسَانٌ عَرَبِيّٞ مُّبِينٌ
Svevišnji Allah zna da nevjernici govore: “Kur’an nije objava, već ga je Muhammed naučio od nekog čovjeka!” Govoreći to, nevjernici iznose laži i očito protivrječje: čovjek kojem pripisuju da poučava Resulullaha, sallallahu alejhi ve sellem, Kur’anu ne poznaje izvorni i čisti arapski jezik, stranac je, a Kur’an je vrhunac rječitosti i jasnoće, na arapskom jeziku objavljen. Pa je li moguće da kur’anske ajete izgovara osoba koja nepravilno govori arapski jezik?!
التفاسير العربية:
إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ لَا يَهۡدِيهِمُ ٱللَّهُ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٌ
Allah neće uputiti na Pravi put nevjernike koji poriču Njegove dokaze i u tome ustrajavaju. Njih čeka bolna i žestoka kazna u Vatri jer su bili nevjernici i poricali ajete.
التفاسير العربية:
إِنَّمَا يَفۡتَرِي ٱلۡكَذِبَ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِۖ وَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَٰذِبُونَ
Muhammed sallallahu alejhi ve sellem, nije lažov u pogledu onoga što prenosi od Allaha. Laži izmišljaju oni koji u ajete ne vjeruje, jer se ne boje kazne i ne nadaju se nagradi. Oni koji su opisani nevjerovanje su lašci, jer laž je dio njihovog karaktera.
التفاسير العربية:
مَن كَفَرَ بِٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ إِيمَٰنِهِۦٓ إِلَّا مَنۡ أُكۡرِهَ وَقَلۡبُهُۥ مُطۡمَئِنُّۢ بِٱلۡإِيمَٰنِ وَلَٰكِن مَّن شَرَحَ بِٱلۡكُفۡرِ صَدۡرٗا فَعَلَيۡهِمۡ غَضَبٞ مِّنَ ٱللَّهِ وَلَهُمۡ عَذَابٌ عَظِيمٞ
Onaj ko učini nevjerstvo nakon što je vjerovao i riječ, odnosno djelo kufra učini svojevoljno, odmetnik je od vjere, Allahova srdžba će se na njega spustiti i velika kazna ga čeka. Ta kazna nečega onoga ko pod prisilom izgovori riječi kufra, a srce mu je smireno i vjere puno.
التفاسير العربية:
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمُ ٱسۡتَحَبُّواْ ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا عَلَى ٱلۡأٓخِرَةِ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡكَٰفِرِينَ
Allaha niječe onaj koji preferira dunjaluk nad Ahiretom, jer više voli dunjaluk i njegove ljepote od Ahireta i nagrade koju će Allah, džellešanuhu, dati pravovjernima u Džennetu. Allah neće uputiti nevjernike, On će ih ostaviti na cjedilu.
التفاسير العربية:
أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ طَبَعَ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ وَسَمۡعِهِمۡ وَأَبۡصَٰرِهِمۡۖ وَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡغَٰفِلُونَ
Uzvišeni Allah je zatvorio sve prilaze uputi nevjernicima, te svjetlo vjerovanja ne može doći do njih, s obzirom na to da više vole dunjaluk nego Ahiret. Zapečatio im je uši, pa ne čuju kur’anske ajete; učinio ih je slijepim, pa ne vide jasne dokaze koji upućuju na Allahovu jednoću. Oni se nemarno odnose prema onom što im može sreću osigurati. Oni su nemarni prema kazni koju im je Allah pripremio.
التفاسير العربية:
لَا جَرَمَ أَنَّهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ
Uistinu su nevjernici pravi stradalnici jer će vječno boraviti u Vatri, a kako da i ne budu stradalnici kad su izabrali krivi put, otuđivši se od Prave staze, pomoću koje bi stigli do Dženneta.
التفاسير العربية:
ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ هَاجَرُواْ مِنۢ بَعۡدِ مَا فُتِنُواْ ثُمَّ جَٰهَدُواْ وَصَبَرُوٓاْ إِنَّ رَبَّكَ مِنۢ بَعۡدِهَا لَغَفُورٞ رَّحِيمٞ
Tvoj će se Gospodar, Poslaniče, smilovati i oprostiti potlačenim vjernicima koje su nevjernici kažnjavali u Meki pa su bili prinuđeni izgovoriti riječi nevjerstva, no srca su im ostala čvrsta u islamu. Čim su bili u mogućnosti pobjeći u Medinu, to su učinili te se potom borili uz Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kako bi Allahova riječ bila gornja. Oni su bili izuzetno strpljivi u činjenju dobrih djela i sustezanju od hrđavih postupaka. Stoga im je Allah oprostio sve prijašnje grijehe te im ukazao veliku milost uputivši ih na pokajanje, prethodno ih ne kaznivši.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• الترخيص للمُكرَه بالنطق بالكفر ظاهرًا مع اطمئنان القلب بالإيمان.
Onom ko je prisiljen da izgovori riječi nevjerstva dopušteno je da takve riječi izgovori, pod uslovom da mu srce ostane čvrsto u vjeri.

• المرتدون استوجبوا غضب الله وعذابه؛ لأنهم استحبوا الحياة الدنيا على الآخرة، وحرموا من هداية الله، وطبع الله على قلوبهم وسمعهم وأبصارهم، وجعلوا من الغافلين عما يراد بهم من العذاب الشديد يوم القيامة.
Oni koji su se odmetnuli od islama izazvali su Allahovo srdžbu i zaslužili kaznu zato što su ovom svijetu dali prednost nad Ahiretom. Allah im je uskratio uputu, zapečatio je njihove uši i oči. Eto tako su oni postali potpuno nemarni spram žestoke i bolne kazne koja ih čeka na budućem svijetu.

• كَتَبَ الله المغفرة والرحمة للذين آمنوا، وهاجروا من بعد ما فتنوا، وصبروا على الجهاد.
Dobri Allah oprostit će i uvest će u okrilje Svoje milosti one koji vjeruju i isele se na Allahovu putu nakon što budu na muke stavljeni, te se zatim budu strpljivo borili na Allahovu putu.


۞يَوۡمَ تَأۡتِي كُلُّ نَفۡسٖ تُجَٰدِلُ عَن نَّفۡسِهَا وَتُوَفَّىٰ كُلُّ نَفۡسٖ مَّا عَمِلَتۡ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ
Sjeti se, Poslaniče, Dana ustanuća, u kojem će svaka osoba doći i prepirati se u svoju korist, tražeći ispriku za neke grijehe, a negirajući neka druga djela koja je počinila. Tog će Dana svako biti nagrađen ili kažnjen shodno onom što je pripremio; dobročinitelji će biti nagrađeni, a zlotvori kažnjeni. Allah nikom neće nepravdu nanijeti, pa ničija dobra djela neće umanjiti, niti će čije grijehe umnogostručiti.
التفاسير العربية:
وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلٗا قَرۡيَةٗ كَانَتۡ ءَامِنَةٗ مُّطۡمَئِنَّةٗ يَأۡتِيهَا رِزۡقُهَا رَغَدٗا مِّن كُلِّ مَكَانٖ فَكَفَرَتۡ بِأَنۡعُمِ ٱللَّهِ فَأَذَٰقَهَا ٱللَّهُ لِبَاسَ ٱلۡجُوعِ وَٱلۡخَوۡفِ بِمَا كَانُواْ يَصۡنَعُونَ
Allah navodi kao primjer grad (radi se o Meki) koji je živio siguran od neprijatelja, On ga je zaštitio, a njegovim je stanovnicima opskrba dolazila u obilju i sa svih strana. Pošto su međutim zanijekali Allahove blagodati, postali višebošci i svog poslanika u laž utjerali, Gospodar ih je iskušao siromaštvom, glađu, strahom, smutnjom i patnjom jer nisu vjerovali.
التفاسير العربية:
وَلَقَدۡ جَآءَهُمۡ رَسُولٞ مِّنۡهُمۡ فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمُ ٱلۡعَذَابُ وَهُمۡ ظَٰلِمُونَ
Plemeniti Allah poslao je Resulullaha, sallallahu alejhi ve sellem, mekanskim nevjernicima, svjesnim njegove iskrenosti, povjerenja, i porijekla, pa su i pored toga odbili ono što im je ponudio i nisu ga slijedili nego su širk činili. Allah ih je zbog nevjerovanja iskušao poteškoćama i nesrećama u vidu gladi, straha, stradanja.
التفاسير العربية:
فَكُلُواْ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ حَلَٰلٗا طَيِّبٗا وَٱشۡكُرُواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ إِن كُنتُمۡ إِيَّاهُ تَعۡبُدُونَ
Jedite, o ljudi, ukusnu dopuštenu hranu kojom vas je dragi Allah počastio, a klonite se onog što je zabranjeno i odvratno! Budite zahvalni Gospodaru svjetova pokoravajući Mu se, ako jedino Njega obožavate.
التفاسير العربية:
إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡمَيۡتَةَ وَٱلدَّمَ وَلَحۡمَ ٱلۡخِنزِيرِ وَمَآ أُهِلَّ لِغَيۡرِ ٱللَّهِ بِهِۦۖ فَمَنِ ٱضۡطُرَّ غَيۡرَ بَاغٖ وَلَا عَادٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ
Allah vam je zabranio da jedete meso onih životinja koje su umrle, a nisu zaklane, te krv koja istekne, svinjsko meso, ono što je zaklano u nečije drugo, a ne u Allahovo ime, kao npr. radi idola, kipova, gatara i vračara. Ipak, ako se čovjek boji da će umrijeti od gladi ne pojede li nešto od spomenutog mesa, to mu tad postaje dopušteno, pod uvjetom da je u prijekoj potrebi i da pojede samo onoliko koliko će ga održati u životu. Neka zna da će mu se Allah smilovati i oprostiti mu.
التفاسير العربية:
وَلَا تَقُولُواْ لِمَا تَصِفُ أَلۡسِنَتُكُمُ ٱلۡكَذِبَ هَٰذَا حَلَٰلٞ وَهَٰذَا حَرَامٞ لِّتَفۡتَرُواْ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَفۡتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَ لَا يُفۡلِحُونَ
Ne govorite, o nevjernici, izmišljajući laži: “Ovo je Allah dozvolio, a ovo zabranio!”, pripisujući Allahu saučesnika, o kojem ništa nije objavio. Oni koji pripisuju Allahu ono što On nije rekao neće postići dobro ni na dunjaluku ni na Ahiretu, niti će izbjeći kaznu u paklenoj vatri.
التفاسير العربية:
مَتَٰعٞ قَلِيلٞ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ
Njihovo je uživanje na ovom svijetu bezazleno i kratkotrajno, a na onom ih svijetu čeka bolna patnja u strašnoj džehennemskoj vatri.
التفاسير العربية:
وَعَلَى ٱلَّذِينَ هَادُواْ حَرَّمۡنَا مَا قَصَصۡنَا عَلَيۡكَ مِن قَبۡلُۖ وَمَا ظَلَمۡنَٰهُمۡ وَلَٰكِن كَانُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ
Allah je jevrejima zabranio ono o čemu je još prije izvijestio Svog miljenika, Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem (u suri el-En'am, 146. ajet). Allah im time nije učinio nepravdu, već su oni razvratno živjeli i neprijateljstvo pokazivali, pa su zaslužili da ih Gospodar svjetova kazni zabranjujući im spomenuta jela.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• الجزاء من جنس العمل؛ فإن أهل القرية لما بطروا النعمة بُدِّلوا بنقيضها، وهو مَحْقُها وسَلْبُها ووقعوا في شدة الجوع بعد الشبع، وفي الخوف والهلع بعد الأمن والاطمئنان، وفي قلة موارد العيش بعد الكفاية.
Kazna se podudara s onim zbog čega je zaslužena. Naime, pošto su stanovnici Meke, grada koji je spomenut u ajetu, bili obijesni nezahvalni za blagodat i negirajući je, dopali su gladi, a hrane im prije toga nije nedostajalo; i dopali su straha, a bili su prije toga sigurni; i dopali su siromaštva, a bijahu bogati.

• وجوب الإيمان بالله وبالرسل، وعبادة الله وحده، وشكره على نعمه وآلائه الكثيرة، وأن العذاب الإلهي لاحقٌ بكل من كفر بالله وعصاه، وجحد نعمة الله عليه.
Obaveza je vjerovati u Allaha i poslanike. Obaveza je robovati Gospodaru nikog Mu ravnim ne smatrajući i zahvaljivati Mu se na mnogobrojnim blagodatima. To je tako, a Božija kazna neće mimoići nevjernike i grešnike, i one koji poriču blagodati Allahove.

• الله تعالى لم يحرم علينا إلا الخبائث تفضلًا منه، وصيانة عن كل مُسْتَقْذَر.
Iz Svoje dobrote, Allah nam je zabranio samo ono što je štetno i ružno.


ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ عَمِلُواْ ٱلسُّوٓءَ بِجَهَٰلَةٖ ثُمَّ تَابُواْ مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ وَأَصۡلَحُوٓاْ إِنَّ رَبَّكَ مِنۢ بَعۡدِهَا لَغَفُورٞ رَّحِيمٌ
Tvoj je Gospodar, Poslaniče, oprostio onima koji su zgriješili ne znajući za posljedice koje griješenje izaziva, a koji su se zatim pokajali i postali bolji muslimani čineći brojna dobra djela. Allah im je, eto, oprostio, nakon što su se pokajali i popravili, te im ukazao Svoju milost i primio njihova dobra djela.
التفاسير العربية:
إِنَّ إِبۡرَٰهِيمَ كَانَ أُمَّةٗ قَانِتٗا لِّلَّهِ حَنِيفٗا وَلَمۡ يَكُ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ
Ibrahim, Allahov prijatelj, bio je predvodnik u dobru i primjer moralnog života, pokoran i skrušen bio je pred svojim Gospodarom. Bio je uvjeren u Allahovu jednoću, nikad Allahu nije pridružio druga.
التفاسير العربية:
شَاكِرٗا لِّأَنۡعُمِهِۚ ٱجۡتَبَىٰهُ وَهَدَىٰهُ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ
Ibrahim je bio istinski zahvalan dragom Allahu na neizmjernim blagodatima kojima ga je počastio, zahvaljujući Mu srcem, jezikom i udovima. Uzvišeni Allah počastio je Ibrahima poslanstvom i uputio ga na Pravi put.
التفاسير العربية:
وَءَاتَيۡنَٰهُ فِي ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٗۖ وَإِنَّهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ لَمِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ
Svemilosni Allah mu je dao vođstvo, lijep spomen, znanje i mudrost na dunjaluku, a na Ahiretu čekaju ga uzvišeni stupnjevi u društvu dobrih i odabranih robova.
التفاسير العربية:
ثُمَّ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ أَنِ ٱتَّبِعۡ مِلَّةَ إِبۡرَٰهِيمَ حَنِيفٗاۖ وَمَا كَانَ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ
Kasnije je Allah objavio Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, i naredio mu da ustrajno i odano slijedi vjeru islam, kao što je to činio poslanik Ibrahim, istinski monoteist koji nije nikad učinio širk u bilo kojem obliku.
التفاسير العربية:
إِنَّمَا جُعِلَ ٱلسَّبۡتُ عَلَى ٱلَّذِينَ ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِۚ وَإِنَّ رَبَّكَ لَيَحۡكُمُ بَيۡنَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فِيمَا كَانُواْ فِيهِ يَخۡتَلِفُونَ
Allah, džellešanuhu, propisao je svetkovanje subote kroz neke obrede jevrejima koji su se razišli u pogledu toga, da bi se u tom danu posvetili ibadetu, nakon što su izgubili petak koji im je prije toga bio dat za posvećivanje ibadetu. Doista će tvoj Gospodar, o Poslaniče, presuditi između ovih koji su se razišli u onome oko čega su se razišli, i svakom će dati ono što je zaslužio.
التفاسير العربية:
ٱدۡعُ إِلَىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِٱلۡحِكۡمَةِ وَٱلۡمَوۡعِظَةِ ٱلۡحَسَنَةِۖ وَجَٰدِلۡهُم بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعۡلَمُ بِٱلۡمُهۡتَدِينَ
Vjerovjesniče, ti i tvoji sljedbenici pozivajte u vjeru islam, njene propise i uzvišen moral, najljepšim i najblažim metodama. Govor daije treba biti umiljat, blag i nježan, a nikako grub, surov ni odbojan. Daija mora olakšavati, a ne otežavati; i obveseljavati, a ne strašiti. Musliman potiče na dobro, upozorava na zlo, blago savjetuje, mudro raspravlja. Gospodar dobro poznaje onog koji skrene s Njegova puta, ali i onog koji hodi stazama spašenih. I nemoj, Poslaniče, izgarati od tuge za onima koji ne žele vjerovati.
التفاسير العربية:
وَإِنۡ عَاقَبۡتُمۡ فَعَاقِبُواْ بِمِثۡلِ مَا عُوقِبۡتُم بِهِۦۖ وَلَئِن صَبَرۡتُمۡ لَهُوَ خَيۡرٞ لِّلصَّـٰبِرِينَ
Ukoliko se želite osvetiti onom ko je napao na vas, učinite mu ono što je i on vama učinio, a ako se strpite i oprostite, to vam je bolje – pobijedit ćete na dunjaluku i biti nagrađeni na Ahiretu.
التفاسير العربية:
وَٱصۡبِرۡ وَمَا صَبۡرُكَ إِلَّا بِٱللَّهِۚ وَلَا تَحۡزَنۡ عَلَيۡهِمۡ وَلَا تَكُ فِي ضَيۡقٖ مِّمَّا يَمۡكُرُونَ
O Poslaniče, strpi se na poteškoćama koje ti se dešavaju, a nećeš moći biti strpljiv osim ako te Allah ne pomogne. Ne budi tužan ako se nevjernici od tebe okrenu i nemoj tugovati zbog spletki koje ti prave.
التفاسير العربية:
إِنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلَّذِينَ ٱتَّقَواْ وَّٱلَّذِينَ هُم مُّحۡسِنُونَ
Uzvišeni Allah pomaže onom ko Ga se boji izvršavajući vjerske naredbe i sustežući se od vjerskih zabrana. Allah takvog čuva, štiti i brine se o njemu.
التفاسير العربية:
من فوائد الآيات في هذه الصفحة:
• اقتضت رحمة الله أن يقبل توبة عباده الذين يعملون السوء من الكفر والمعاصي، ثم يتوبون ويصلحون أعمالهم، فيغفر الله لهم.
Allah je milostiv, pa prima pokajanje onih koji se pokaju od nevjerstva i grijeha. Allah im oprosti i potakne ih da čine dobra djela.

• يحسن بالمسلم أن يتخذ إبراهيم عليه السلام قدوة له.
Musliman se treba ugledati na poslanika Ibrahima.

• على الدعاة إلى دين الله اتباع هذه الطرق الثلاث: الحكمة، والموعظة الحسنة، والمجادلة بالتي هي أحسن.
Oni koji pozivaju u islam trebaju se rukovoditi trima pravilima: trebaju mudro pozivati, trebaju savjetovati na lijep način i trebaju raspravljati na najljepši način.

• العقاب يكون بالمِثْل دون زيادة، فالمظلوم منهي عن الزيادة في عقوبة الظالم.
Čovjek ima pravo uzvratiti na nepravdu istom mjerom. Zabranjeno je da onaj koji je obespravljen kazni zulumćara više nego što je on njega kaznio.


 
ترجمة معاني سورة: النحل
فهرس السور رقم الصفحة
 
ترجمة معاني القرآن الكريم - الترجمة البوسنية للمختصر في تفسير القرآن الكريم - فهرس التراجم

الترجمة البوسنية للمختصر في تفسير القرآن الكريم، صادر عن مركز تفسير للدراسات القرآنية.

إغلاق