قۇرئان كەرىم مەنىلىرىنىڭ تەرجىمىسى - ئۆزبېكچە تەرجىمىسى - ئالائۇددىن مەنسۇر * - تەرجىمىلەر مۇندەرىجىسى


مەنالار تەرجىمىسى سۈرە: سۈرە ئەبەسە
ئايەت:
 

Abasa surasi

عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ
1. У (Пайғамбар алайҳис-салоту вас-салом аъмо кишига) қош чимирди ва (ундан) юз ўгирди.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
أَن جَآءَهُ ٱلۡأَعۡمَىٰ
2. Ўзининг олдига кўзи ожиз киши келгани учун (қош чимирди ва ундан юз ўгирди).
И з о ҳ. Ривоят қилинишича, бир куни Пайғамбар алайҳис-салоту вас-салом Қурайш зодагонларидан бир гуруҳини Исломга даъват қилиб турганларида, олдиларига Абдуллоҳ ибн Умми Мактум исмли кўзлари ожиз бир саҳоба келиб, бир неча бор: «Ё Расулуллоҳ, менга Аллоҳ сизга билдирган нарсалардан таълим беринг», деб такрорлади. Чунки у киши аъмо бўлганлари сабабли Пайғамбаримизнинг бошқалар билан банд эканликларини сезмаган эди. Пайғамбар алайҳис-салоту вас-салом ҳалиги Қурайш катталари Исломни қабул қилишса, уларга эргашиб орқаларидаги тобеълари ҳам мусулмон бўлиб қолади, деган умид билан берилиб сўзлаётганлари сабабли, мана шу пайтда Абдуллоҳ ибн Умми Мактум келиб сўзларини бўлганидан аччиғланиб, қовоқ солдилар ва у кишига орқа ўгириб, Қурайш катталари билан сўзлашишда давом этдилар. Шунда Пайғамбаримизга танбеҳ бўлиб мазкур ва қуйидаги оятлар нозил бўлди. Шу ўринда биз муҳтарам ўқувчи эътиборини мазкур оятлардаги икки ибратли нуқтага жалб этмоқчимиз. Биринчидан, Аллоҳ таоло Ўзининг ҳабиби ва сўнгги пайғамбарига танбеҳ берар экан, у кишига бевосита хитоб қилмади, балки гўё учинчи шахс ҳақида гапираётгандек танбеҳ бердики, бу Дўст Дўстга қиладиган муомаланинг беназир намунасидир. Иккинчидан, агар бизда Аллоҳ таолонинг Ўзи «шак-шубҳасиз, сиз улуғ Хулқ устидадирсиз», (Қалам сураси, 4-оят) деб таърифлаган Пайғамбаримиз мазкур воқеада бир аъмо кишига озор бердиларми, деган савол туғилса, бундай саволнинг жавоби ҳам ўша воқеанинг ўзида мавжуддир, яъни юқоридаги оятлар гувоҳлик беришича, Пайғамбар алайҳис-салоту вас-салом у кишининг дилига озор берадиган бирон қаттиқ сўз айтганлари йўқ, балки фақатгина қовоқларини уюб, юз ўгирдилар холоски, бундай ҳолатни кўзи ожиз одам кўра олмагани учун озор топмаслиги аниқдир. Аллоҳ таолонинг танбеҳидан сўнг Расулуллоҳ қачон Абдуллоҳ ибн Умми Мактумни кўриб қолсалар: «Марҳабо, эй менга Парвардигоримдан дашном олиб берган зот», деб у кишига пешвоз чиқадиган бўлган эканлар.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَمَا يُدۡرِيكَ لَعَلَّهُۥ يَزَّكَّىٰٓ
3. (Эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом), сиз қаердан билурсиз, эҳтимол у (сиздан ўрганадиган илму маърифати ёрдамида ўз гуноҳларидан) покланар.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
أَوۡ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ ٱلذِّكۡرَىٰٓ
4. Ёки панд-насиҳат олар-да, сўнг бу панд-насиҳат унга фойда берар?!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
أَمَّا مَنِ ٱسۡتَغۡنَىٰ
5. Энди (ўз мол-мулки билан иймондан) истиғно қилиб турган кимсага келсак,
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَأَنتَ لَهُۥ تَصَدَّىٰ
6. Бас, сиз ўшанга иқбол қилиб — юзланмоқдасиз!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَمَا عَلَيۡكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ
7. Ҳолбуки, у (ўзининг куфридан) покланмаслиги сабабли сизга бирон зиён етмас!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَأَمَّا مَن جَآءَكَ يَسۡعَىٰ
8. Энди олдингизга югуриб-елиб келган зотга келсак.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَهُوَ يَخۡشَىٰ
9. (Аллоҳдан) қўрққан ҳолида (олдингизга югуриб келган зотга келсак).
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَأَنتَ عَنۡهُ تَلَهَّىٰ
10. Бас, сиз ундан чалғиб — юз ўгириб олмоқдасиз!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
كَلَّآ إِنَّهَا تَذۡكِرَةٞ
11. Йўқ, (сиз асло бундай қилманг)! Албатта (Қуръон оятлари) бир панд-насиҳатдир.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ
12. Бас, ким хоҳласа ундан панд-насиҳат олур.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فِي صُحُفٖ مُّكَرَّمَةٖ
13. (У оятлар Аллоҳ наздида) азизу мукаррам,
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
مَّرۡفُوعَةٖ مُّطَهَّرَةِۭ
14. қадри баланд, покиза саҳифаларга;
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بِأَيۡدِي سَفَرَةٖ
15. Мирзолар (яъни, фаришталар) қўллари билан
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
كِرَامِۭ بَرَرَةٖ
16. Улуғ, итоатли (мирзолар қўллари билан Лавҳул-Маҳфуздан кўчириб битилгандир).
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قُتِلَ ٱلۡإِنسَٰنُ مَآ أَكۡفَرَهُۥ
17. Ҳалок бўлгур инсон-а! Бунчалар кофир бўлмаса!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
مِنۡ أَيِّ شَيۡءٍ خَلَقَهُۥ
18. (Аллоҳ) уни қай нарсадан яратди ўзи?!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
مِن نُّطۡفَةٍ خَلَقَهُۥ فَقَدَّرَهُۥ
19. Уни бир (ҳақир) нутфадан яратиб, сўнг уни(нг она қорнидаги ривожини ва ой-кунини) белгилаб қўйди-ку!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
ثُمَّ ٱلسَّبِيلَ يَسَّرَهُۥ
20. Сўнгра унга (она қорнидан чиқиш) йўлини осон қилди.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
ثُمَّ أَمَاتَهُۥ فَأَقۡبَرَهُۥ
21. Сўнгра унга ўлим бериб, қабрга киритди (яъни, бошқа ҳайвонлар сингари унинг жасадини Ер юзида қолдириб, йиртқичларга ем қилиб қўйгани йўқ).
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
ثُمَّ إِذَا شَآءَ أَنشَرَهُۥ
22. Сўнгра Ўзи хоҳлаган вақтида уни яна қайта тирилтирур.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
كَلَّا لَمَّا يَقۡضِ مَآ أَمَرَهُۥ
23. Йўқ, у (кофир кимса Аллоҳ) ўзига буюрган бирон нарсани адо қилмади.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَلۡيَنظُرِ ٱلۡإِنسَٰنُ إِلَىٰ طَعَامِهِۦٓ
24. Энди инсон ўзининг таомига (ибрат кўзи билан бир) қараб кўрсин-чи!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
أَنَّا صَبَبۡنَا ٱلۡمَآءَ صَبّٗا
25. Биз (осмондан) сув-ёмғирни қуйдирдик.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
ثُمَّ شَقَقۡنَا ٱلۡأَرۡضَ شَقّٗا
26. Сўнгра Ерни (гиёҳлар билан) ёрдик.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَأَنۢبَتۡنَا فِيهَا حَبّٗا
27. Сўнг Биз унда дон-дунни ундириб-ўстириб қўйдик-ку!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَعِنَبٗا وَقَضۡبٗا
28. Узум ва кўкларни,
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَزَيۡتُونٗا وَنَخۡلٗا
29. Зайтун ва ҳурмоларни,
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَحَدَآئِقَ غُلۡبٗا
30. Қуюқ дарахтзор боғларни,
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَفَٰكِهَةٗ وَأَبّٗا
31. Мева-чева-ю, ўт-ўланларни
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
مَّتَٰعٗا لَّكُمۡ وَلِأَنۡعَٰمِكُمۡ
32. Сизлар учун ва чорва ҳайвонларингиз учун манфаат бўлсин (деб ундириб-ўстириб қўйдик-ку!)
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَإِذَا جَآءَتِ ٱلصَّآخَّةُ
33. Бас, қачон (қулоқларни) кар қилгувчи (даҳшатли қичқириқ) келганда (яъни, сур иккинчи марта чалиниб, барча халойиққа қайтадан жон ато этилганда, ҳар бир инсон ўзи билан ўзи бўлиб қолур)!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
يَوۡمَ يَفِرُّ ٱلۡمَرۡءُ مِنۡ أَخِيهِ
34. У Кунда киши ўз оға-инисидан ҳам,
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَأُمِّهِۦ وَأَبِيهِ
35. Онаси ва отасидан ҳам,
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَصَٰحِبَتِهِۦ وَبَنِيهِ
36. Хотини-ю, бола-чақасидан ҳам қочур!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
لِكُلِّ ٱمۡرِيٕٖ مِّنۡهُمۡ يَوۡمَئِذٖ شَأۡنٞ يُغۡنِيهِ
37. (Чунки) улардан ҳар бир киши учун у Кунда ўзига етарли ташвиш бўлур!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وُجُوهٞ يَوۡمَئِذٖ مُّسۡفِرَةٞ
38. У Кунда (мўминларнинг) юзлари ёруғ,
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
ضَاحِكَةٞ مُّسۡتَبۡشِرَةٞ
39. Кулгувчи ва хуррам бўлур.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَوُجُوهٞ يَوۡمَئِذٍ عَلَيۡهَا غَبَرَةٞ
40. Ва у Кунда (кофирларнинг) юзлари устида чанг-ғубор бўлиб,
ئەرەپچە تەپسىرلەر:

تَرۡهَقُهَا قَتَرَةٌ
41. У (юз)ларни қаролик қоплаб олур!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
أُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَفَرَةُ ٱلۡفَجَرَةُ
42. Ана ўшалар фисқу фужур қилгувчи кофирларнинг ўзидир!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:

 
مەنالار تەرجىمىسى سۈرە: سۈرە ئەبەسە
سۈرە مۇندەرىجىسى بەت نومۇرى
 
قۇرئان كەرىم مەنىلىرىنىڭ تەرجىمىسى - ئۆزبېكچە تەرجىمىسى - ئالائۇددىن مەنسۇر - تەرجىمىلەر مۇندەرىجىسى

قۇرئان كەرىمنىڭ ئۆزبېكچە تەرجىمىسىنى ئەلائۇددىن مەنسۇر تەرجىمە قىلغان، ھىجىريە 1430-يىلى بېسىلغان، ئىزاھات: پىكىر ئەركىنلىكى، باھالاش ۋە تەرەققى قىلدۇرۇش مەقسىتىدە ئەسلى تەرجىمىدىنمۇ پايدىلىنىشقا رۇخسەت قىلىش بىلەن بىرگە ئىشارەت قىلىنغان بەزى ئايەتلەرنىڭ تەرجىمىلىرى رۇۋۋاد تەرجىمە مەركىزىدە توغرىلانغان.

تاقاش