قۇرئان كەرىم مەنىلىرىنىڭ تەرجىمىسى - الترجمة البوسنية للمختصر في تفسير القرآن الكريم * - تەرجىمىلەر مۇندەرىجىسى


مەنالار تەرجىمىسى سۈرە: سۈرە مائىدە
ئايەت:
 

Sura el-Maida

سۈرىنىڭ مەقسەتلىرىدىن:
الأمر بالوفاء بالعقود، والتحذير من مشابهة أهل الكتاب في نقضها.
Poštovanje ugovora, pridržavanje zakona i upotpunjenje vjere

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَوۡفُواْ بِٱلۡعُقُودِۚ أُحِلَّتۡ لَكُم بَهِيمَةُ ٱلۡأَنۡعَٰمِ إِلَّا مَا يُتۡلَىٰ عَلَيۡكُمۡ غَيۡرَ مُحِلِّي ٱلصَّيۡدِ وَأَنتُمۡ حُرُمٌۗ إِنَّ ٱللَّهَ يَحۡكُمُ مَا يُرِيدُ
O vi koji vjerujete, ispoštujte sve ugovore između vas i Stvoritelja, i između vas i stvorenja. Allah vam je, iz milosti prema vama, učinio halalom stoku: deve, krave, ovce i koze, osim onoga što će vam biti navedeno kao stalno zabranjeno, i kopnene divljači dok ste u ihramima zarad obavljanja hadža ili umre. Allah dozvoljava i zabranjuje u skladu sa Svojom savršenom mudrošću, i niko na Njega ne može utjecati niti Njegovom propisu prigovoriti.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُحِلُّواْ شَعَـٰٓئِرَ ٱللَّهِ وَلَا ٱلشَّهۡرَ ٱلۡحَرَامَ وَلَا ٱلۡهَدۡيَ وَلَا ٱلۡقَلَـٰٓئِدَ وَلَآ ءَآمِّينَ ٱلۡبَيۡتَ ٱلۡحَرَامَ يَبۡتَغُونَ فَضۡلٗا مِّن رَّبِّهِمۡ وَرِضۡوَٰنٗاۚ وَإِذَا حَلَلۡتُمۡ فَٱصۡطَادُواْۚ وَلَا يَجۡرِمَنَّكُمۡ شَنَـَٔانُ قَوۡمٍ أَن صَدُّوكُمۡ عَنِ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ أَن تَعۡتَدُواْۘ وَتَعَاوَنُواْ عَلَى ٱلۡبِرِّ وَٱلتَّقۡوَىٰۖ وَلَا تَعَاوَنُواْ عَلَى ٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡعُدۡوَٰنِۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۖ إِنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ
O vi koji vjerujete, nemojte skrnaviti Allahove svetinje koje vam je naredio da poštujete; nemojte činiti ono što je tokom ihrama zabranjeno, poput oblačenje onoga što je šiveno za oblačenje, niti ono što je u Haremu zabranjeno, poput lova, i nemojte dozvoljavati borbu u svetim mjesecima, a to su: zulkade, zulhidže, muharem i redžep, i nemojte uzurpirati kurbane koji su prinijeti kao poklon siromasima Harema da bi tamo bili zaklani – nemojte ih otimati niti sprečavati da stignu tamo gdje im je mjesto, bilo da su obilježeni ili neobilježeni, i nemojte dozvoljavati krv onih koji dolaze da posjete Allahovu kuću radi Allahovog zadovoljstva i trgovine (ubijajući ih ili napadajući ih). Kada se oslobodite ihrama upotpunjavanjem hadža ili umre i napustite svetu zonu Harema, možete loviti, ako to želite. Neka vas mržnja prema onom ko vas je ranije spriječio da posjetite Sveti Hram ne navede da mu nasilje učinite i budete nepravedni prema njemu. O vjernici, potpomažite se u dobru, u činjenju onoga što vam je naređeno i klonjenju onoga što vam je zabranjeno, i bojte se Allaha pokoravajući Mu se, a Allah, uistinu, žestoko kažnjava grešnike, pa se Njegove kazne čuvajte.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• عناية الله بجميع أحوال الورثة في تقسيم الميراث عليهم.
Ovi ajeti ukazuju na Allahovo vođenje računa o raspodjeli nasljedstva svakom kome pripada.

• الأصل هو حِلُّ الأكل من كل بهيمة الأنعام، سوى ما خصه الدليل بالتحريم، أو ما كان صيدًا يعرض للمحرم في حجه أو عمرته.
Osnova je da je dozvoljeno jesti stoku, osim one na čiju je zabranu ukazao šerijatski dokaz, ili je produkt lova od onoga ko je u ihramima za hadž i ili umru.

• النهي عن استحلال المحرَّمات، ومنها: محظورات الإحرام، والصيد في الحرم، والقتال في الأشهر الحُرُم، واستحلال الهدي بغصب ونحوه، أو مَنْع وصوله إلى محله.
Ovi ajeti sadrže zabranu skrnavljenja svetinja, poput zabranjenih djela tokom ihrama, lova u okviru Harema (onome ko nije u ihramima, ili i unutar i van okvira Harema onome ko je u ihramima), borbe u svetim mjesecima, i skrnavljenja kurbana otimanjem ili sprečavanjem da dođu tamo gdje im je mjesto.


حُرِّمَتۡ عَلَيۡكُمُ ٱلۡمَيۡتَةُ وَٱلدَّمُ وَلَحۡمُ ٱلۡخِنزِيرِ وَمَآ أُهِلَّ لِغَيۡرِ ٱللَّهِ بِهِۦ وَٱلۡمُنۡخَنِقَةُ وَٱلۡمَوۡقُوذَةُ وَٱلۡمُتَرَدِّيَةُ وَٱلنَّطِيحَةُ وَمَآ أَكَلَ ٱلسَّبُعُ إِلَّا مَا ذَكَّيۡتُمۡ وَمَا ذُبِحَ عَلَى ٱلنُّصُبِ وَأَن تَسۡتَقۡسِمُواْ بِٱلۡأَزۡلَٰمِۚ ذَٰلِكُمۡ فِسۡقٌۗ ٱلۡيَوۡمَ يَئِسَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن دِينِكُمۡ فَلَا تَخۡشَوۡهُمۡ وَٱخۡشَوۡنِۚ ٱلۡيَوۡمَ أَكۡمَلۡتُ لَكُمۡ دِينَكُمۡ وَأَتۡمَمۡتُ عَلَيۡكُمۡ نِعۡمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ ٱلۡإِسۡلَٰمَ دِينٗاۚ فَمَنِ ٱضۡطُرَّ فِي مَخۡمَصَةٍ غَيۡرَ مُتَجَانِفٖ لِّإِثۡمٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ
Allah vam je zabranio životinje koje su umrle bez šerijatskog klanja, i zabranio vam je pri klanju prolivenu krv, svinjsko meso, ono što je zaklano u nečije drugo, a ne u Allahovo, ime, strvinu koja je uginula davljenjem, udaranjem, padanjem sa visokog mjesta, udaranjem od druge životinje, lovljenjem od strane zvjeri, poput lava, tigra i vuka, osim onih koje ste stigli zaklati dok su bile žive, i zabranio vam je sve što je zaklano kao žrtva prinesena kipovima. Allah vam je zabranio da tražite ono što vam je pripalo putem gatanja strelicama i kamenjem na kojem piše: "Uradi!" ili: "Nemoj uraditi!" Sve to je zabranjeno i činjenje toga je nepokornost Allahu Uzvišenom. Danas su nevjernici izgubili svaku nadu da ćete ostaviti svoju vjeru, islam, nakon što su vidjeli snagu islama, pa ih se nemojte bojati, već se samo Mene bojte. Danas sam vam vjeru vašu savršenom učinio, a to je islam, i blagodat Svoju prema vama upotpunio, i vidljivu i nevidljivu, i za vjeru sam vam islam odabrao, mimo kojeg drugu vjeru ne prihvatam. Ko bude gladan toliko da bude primoran jesti strvinu, bez želje da učini grijeh, takvom nema grijeha, a Allah puno prašta i milostiv je.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
يَسۡـَٔلُونَكَ مَاذَآ أُحِلَّ لَهُمۡۖ قُلۡ أُحِلَّ لَكُمُ ٱلطَّيِّبَٰتُ وَمَا عَلَّمۡتُم مِّنَ ٱلۡجَوَارِحِ مُكَلِّبِينَ تُعَلِّمُونَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ ٱللَّهُۖ فَكُلُواْ مِمَّآ أَمۡسَكۡنَ عَلَيۡكُمۡ وَٱذۡكُرُواْ ٱسۡمَ ٱللَّهِ عَلَيۡهِۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَرِيعُ ٱلۡحِسَابِ
O Poslaniče, pitaju te tvoji ashabi o tome šta im je Allah dozvolio da jedu, pa im reci: "Allah vam je dozvolio lijepa jela, dozvolio vam je i ono što vam ulove dresirane životinje koje imaju očnjake, poput psa i geparda, i koje imaju kandže, poput sokolova, nakon što ih dresirate ispravno da love, tako da slušaju vaše naredbe i zabrane. Jedite ono što vam takve životinje ulove, makar lovinu i ubile, i spomenite Allahovo ime kada ih pošaljete u lov. Bojte se Allaha čineći naređeno i kloneći se zabranjenog, a Allah brzo svodi račune za ono što radite.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
ٱلۡيَوۡمَ أُحِلَّ لَكُمُ ٱلطَّيِّبَٰتُۖ وَطَعَامُ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ حِلّٞ لَّكُمۡ وَطَعَامُكُمۡ حِلّٞ لَّهُمۡۖ وَٱلۡمُحۡصَنَٰتُ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنَٰتِ وَٱلۡمُحۡصَنَٰتُ مِنَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ مِن قَبۡلِكُمۡ إِذَآ ءَاتَيۡتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ مُحۡصِنِينَ غَيۡرَ مُسَٰفِحِينَ وَلَا مُتَّخِذِيٓ أَخۡدَانٖۗ وَمَن يَكۡفُرۡ بِٱلۡإِيمَٰنِ فَقَدۡ حَبِطَ عَمَلُهُۥ وَهُوَ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ مِنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ
Danas vam je Allah dozvolio lijepa i ukusna jela, i ono što zakolju sljedbenici Knjige, jevreji i kršćani, i njima je dozvolio da jedu ono što vi zakoljete. I dozvolio vam je da se ženite čednim i slobodnim vjernicama, i čednim i slobodnim kršćankama i jevrejkama, kada im date mehr, dok vam je zabranjeno da činite blud, bilo s prostitutkama ili s ljubavnicama. Onom ko ne bude vjerovao u ono što je Allah propisao Svojim robovima bit će poništena dobra djela, utoliko jer nije ispunio uslov prihvatanja djela – vjerovanje. Takav će na Sudnjem danu biti pravi gubitnik jer će ući u džehennemsku vatru, iz nje nikada neće izaći.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• تحريم ما مات دون ذكاة، والدم المسفوح، ولحم الخنزير، وما ذُكِرَ عليه اسْمٌ غير اسم الله عند الذبح، وكل ميت خنقًا، أو ضربًا، أو بسقوط من علو، أو نطحًا، أو افتراسًا من وحش، ويُستثنى من ذلك ما أُدرِكَ حيًّا وذُكّيَ بذبح شرعي.
Ovi ajeti sadrže zabranu jedenja bilo čega što nije zaklano, i pri klanju prolivene krvi, jedenje svinjskog mesa, jedenje životinja pri čijem klanju je spomenuto nečije drugo, a ne Allahovo, ime, i sve što je umrlo davljenjem, udaranjem, padanjem sa visokog mjesta, ili uslijed ataka druge životinje. Iz toga se izuzimaju one životinje koje ste stigli zaklati dok su još bile žive.

• حِلُّ ما صاد كل مدرَّبٍ ذي ناب أو ذي مخلب.
Ovi ajeti sadrže dozvolu jedenja one životinje koju ulovi dresirana životinja koja ima očnjake ili kandže.

• إباحة ذبائح أهل الكتاب، وإباحة نكاح حرائرهم من العفيفات.
Ovi ajeti sadrže dozvolu jedenja mesa životinja koje su zaklali jevreji i kršćani, i dozvolu ženjenja čednim i slobodnim jevrejkama i kršćankama.


يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا قُمۡتُمۡ إِلَى ٱلصَّلَوٰةِ فَٱغۡسِلُواْ وُجُوهَكُمۡ وَأَيۡدِيَكُمۡ إِلَى ٱلۡمَرَافِقِ وَٱمۡسَحُواْ بِرُءُوسِكُمۡ وَأَرۡجُلَكُمۡ إِلَى ٱلۡكَعۡبَيۡنِۚ وَإِن كُنتُمۡ جُنُبٗا فَٱطَّهَّرُواْۚ وَإِن كُنتُم مَّرۡضَىٰٓ أَوۡ عَلَىٰ سَفَرٍ أَوۡ جَآءَ أَحَدٞ مِّنكُم مِّنَ ٱلۡغَآئِطِ أَوۡ لَٰمَسۡتُمُ ٱلنِّسَآءَ فَلَمۡ تَجِدُواْ مَآءٗ فَتَيَمَّمُواْ صَعِيدٗا طَيِّبٗا فَٱمۡسَحُواْ بِوُجُوهِكُمۡ وَأَيۡدِيكُم مِّنۡهُۚ مَا يُرِيدُ ٱللَّهُ لِيَجۡعَلَ عَلَيۡكُم مِّنۡ حَرَجٖ وَلَٰكِن يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمۡ وَلِيُتِمَّ نِعۡمَتَهُۥ عَلَيۡكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ
O vi koji vjerujete, ako želite obaviti namaz a nemate abdest, onda uzmite abdest pranjem lica, ruku do lakata uz pranje laktova, zatim potrite po glavi i operite noge do članaka uz pranje članaka. Ako ste džunupi, okupajte se. Ako ste bolesni pa se bojite da će se bolest pogoršati ili da će se ozdravljenje odložiti obavljanjem obrednog čišćenja (abdesta ili gusula), ili ste zdravi ali na putu i nemate abdest zbog obavljanja nužde, primjera radi, ili ste džunupi zbog odnosa sa ženama, a ne nađete vodu nakon traženja da biste obavili obrednu čistoću – udarite dlanovima površinu zemlje, i potrite lica i ruke. Allah ne želi da vam Svoje propise učini tjeskobnim obavezujući vas da koristite vodu ako vam to šteti, pa vam je propisao zamjenu za nju u slučaju nemogućnosti korištenja vode zbog bolesti ili zato što je nema. Sve to predstavlja upotpunjavanje Allahove milosti prema vama, kako biste Mu bili zahvalni.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَٱذۡكُرُواْ نِعۡمَةَ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ وَمِيثَٰقَهُ ٱلَّذِي وَاثَقَكُم بِهِۦٓ إِذۡ قُلۡتُمۡ سَمِعۡنَا وَأَطَعۡنَاۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ
I sjetite se Allahove blagodati prema vama kada vas je uputio u islam, i sjetite se zavjeta koji ste Mu dali kada ste dali prisegu Muhammedu, sallallahu alejhi ve sellem, da ćete mu biti pokorni u lagodnosti i u teškoći, i bojte se Allaha činjenjem naređenog i klonjenjem zabranjenog – Allah savršeno zna ono što vam je u srcima i Njemu ništa skriveno nije.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ كُونُواْ قَوَّـٰمِينَ لِلَّهِ شُهَدَآءَ بِٱلۡقِسۡطِۖ وَلَا يَجۡرِمَنَّكُمۡ شَنَـَٔانُ قَوۡمٍ عَلَىٰٓ أَلَّا تَعۡدِلُواْۚ ٱعۡدِلُواْ هُوَ أَقۡرَبُ لِلتَّقۡوَىٰۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ خَبِيرُۢ بِمَا تَعۡمَلُونَ
O vi koji vjerujete u Allaha i Njegovog Poslanika, poštujte Allahova prava kod vas želeći time Njegovo lice, i pravedno svjedočite! Neka vas nikako mržnja prema nekim ljudima ne navede da nepravedni budite, jer pravda se traži i prema prijatelju i prema neprijatelju. Zato budite pravedni prema svima, ta pravednost je bliža bogobojaznosti, dok je nepravda bliža prkosu Allahu. I bojte se Allaha činjenjem naređenog i klonjenjem zabranjenog, a Allah do u tančine zna ono što radite, i za to će vas obračunati.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ لَهُم مَّغۡفِرَةٞ وَأَجۡرٌ عَظِيمٞ
Allah, Koji ne krši obećanje, obećao je onima koji vjeruju u Njega i Njegove poslanike, i rade dobra djela, da će im grijehe oprostiti i veliku nagradu dati, a to je ulazak u džennet.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• الأصل في الطهارة هو استعمال الماء بالوضوء من الحدث الأصغر، والغسل من الحدث الأكبر.
Osnova u obrednoj čistoći je korištenje vode, tj. uzimanje abdesta vodom za malu apstraktnu nečistoću, i gusula za veliku apstraktnu nečistoću.

• في حال تعذر الحصول على الماء، أو تعذّر استعماله لمرض مانع أو برد قارس، يشرع التيمم (بالتراب) لرفع حكم الحدث (الأصغر أو الأكبر).
Ukoliko se ne može naći voda, ili ju je nemoguće koristiti zbog bolesti ili velike hladnoće, propisan je tejemum zemljom, kojim se uklanja i mala i velika apstraktna nečistoća, tj. koji je zamjena i za gusul i za abdest.

• الأمر بتوخي العدل واجتناب الجور حتى في معاملة المخالفين.
Ovi ajeti sadrže naredbu pravednosti i klonjenja nepravde u ophođenju čak i prema neistomišljenicima.


وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَآ أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَحِيمِ
A oni koji ne vjeruju u Allaha i poriču Njegove ajete bit će stanovnici Vatre, u kojoj će vječno boraviti.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱذۡكُرُواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ إِذۡ هَمَّ قَوۡمٌ أَن يَبۡسُطُوٓاْ إِلَيۡكُمۡ أَيۡدِيَهُمۡ فَكَفَّ أَيۡدِيَهُمۡ عَنكُمۡۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ
O vi koji vjerujete, sjećajte se srcima Allahovih blagodati, kada vas je učinio sigurnim a u srca vaših neprijatelja ubacio strah, i zahvaljujte na tome jezicima. Oni su htjeli da vas pobiju, pa ih je Allah odvratio od vas i sačuvao vas. I bojte se Allaha činjenjem naređenog i klonjenjem zabranjenog, i neka se samo na Allaha oslone vjernici u postizanju dunjalučkih i ahiretskih dobara.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
۞وَلَقَدۡ أَخَذَ ٱللَّهُ مِيثَٰقَ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ وَبَعَثۡنَا مِنۡهُمُ ٱثۡنَيۡ عَشَرَ نَقِيبٗاۖ وَقَالَ ٱللَّهُ إِنِّي مَعَكُمۡۖ لَئِنۡ أَقَمۡتُمُ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَيۡتُمُ ٱلزَّكَوٰةَ وَءَامَنتُم بِرُسُلِي وَعَزَّرۡتُمُوهُمۡ وَأَقۡرَضۡتُمُ ٱللَّهَ قَرۡضًا حَسَنٗا لَّأُكَفِّرَنَّ عَنكُمۡ سَيِّـَٔاتِكُمۡ وَلَأُدۡخِلَنَّكُمۡ جَنَّـٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۚ فَمَن كَفَرَ بَعۡدَ ذَٰلِكَ مِنكُمۡ فَقَدۡ ضَلَّ سَوَآءَ ٱلسَّبِيلِ
Uzvišeni Allah je od potomaka Israilovih čvrst zavjet uzeo za ono što će uskoro spomenuti, i odredio im dvanaest starješina koji su bili odgovorni za one koji su im povjereni. Gospodar je rekao potomcima Israilovim: "Ja sam uz vas kroz Moju pomoć vama, ako namaz obavljate na najpotpuniji način, i ako zekat dajete, i u sve Moje poslanike vjerujete, i poštujete ih i veličate, i ako u dobrotvorne svrhe imetak udjeljujete. Ako sve to uradite, Ja ću vam grijehe oprostiti, i na Sudnjem danu ću vas u džennetske perivoje, ispod čijih dvoraca rijeke teku, uvesti. A ko uznevjeruje nakon što je dao ovaj čvrsti zavjet, takav je sa Pravog puta svjesno i namjerno skrenuo."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَبِمَا نَقۡضِهِم مِّيثَٰقَهُمۡ لَعَنَّـٰهُمۡ وَجَعَلۡنَا قُلُوبَهُمۡ قَٰسِيَةٗۖ يُحَرِّفُونَ ٱلۡكَلِمَ عَن مَّوَاضِعِهِۦ وَنَسُواْ حَظّٗا مِّمَّا ذُكِّرُواْ بِهِۦۚ وَلَا تَزَالُ تَطَّلِعُ عَلَىٰ خَآئِنَةٖ مِّنۡهُمۡ إِلَّا قَلِيلٗا مِّنۡهُمۡۖ فَٱعۡفُ عَنۡهُمۡ وَٱصۡفَحۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Zbog njihovog kršenja ugovora udaljili smo ih od Naše milosti, i njihova smo srca učinila krutim, tako da do njih nikakvo dobro ne dopire i nikakva im opomena ne koristi. Ono što im je objavljeno iskrivljuju i u izrazu i u značenju, tako da bude u skladu sa njihovim prohtjevima, i ostavili su primjenjivanje dijela onoga čime su opomenuti. O Poslaniče, otkrivat će ti se njihovo kršenje obećanja spram Allaha i Njegovih robova vjernika, osim malog broja njih, koji su ispoštovali dati zavjet. Ti pređi preko postupaka njihovih, jer je to dobročinstvo, a Allah voli dobročinitelje.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• من عظيم إنعام الله عز وجل على النبي عليه الصلاة والسلام وأصحابه أن حماهم وكف عنهم أيدي أهل الكفر وضررهم.
Od velikih Allahovih blagodati prema Poslaniku Muhammedu, sallallahu alejhi ve sellem, i njegovim ashabima jest i to što ih je sačuvao od zla koje su nevjernici htjeli da im nanesu.

• أن الإيمان بالرسل ونصرتهم وإقامة الصلاة وإيتاء الزكاة على الوجه المطلوب، سببٌ عظيم لحصول معية الله تعالى وحدوث أسباب النصرة والتمكين والمغفرة ودخول الجنة.
Vjerovanje u poslanike i pomaganje poslanika, uz obavljanje namaza i davanje propisanog zekata, predstavlja jedan od velikih uzroka dobijanja Allahove podrške i pomoći, kao i oprosta i ulaska u džennet.

• نقض المواثيق الملزمة بطاعة الرسل سبب لغلظة القلوب وقساوتها.
Kršenje datih zavjeta za pokornost poslanicima uzrokuje okorjelost srca.

• ذم مسالك اليهود في تحريف ما أنزل الله إليهم من كتب سماوية.
U ovim ajetima se kude djela jevreja koji su iskrivljavali knjige koje im je Allah objavljivao.


وَمِنَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّا نَصَٰرَىٰٓ أَخَذۡنَا مِيثَٰقَهُمۡ فَنَسُواْ حَظّٗا مِّمَّا ذُكِّرُواْ بِهِۦ فَأَغۡرَيۡنَا بَيۡنَهُمُ ٱلۡعَدَاوَةَ وَٱلۡبَغۡضَآءَ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِۚ وَسَوۡفَ يُنَبِّئُهُمُ ٱللَّهُ بِمَا كَانُواْ يَصۡنَعُونَ
Kao što smo od jevreja uzeli čvrst zavjet, uzeli smo i od onih koji za sebe tvrde da su sljedbenici Isaa, alejhis-selam. Oni su ostavili rad po jednom dijelu onoga čime su opomenuti, kao što su to i njihovi prethodnici jevreji učinili, pa smo između njih ubacili neprijateljstvo i žestoku mržnju do Sudnjeg dana. Oni ratuju jedni protiv drugih, i jedni druge proglašavaju nevjernicima. Allah će ih obavijestiti o onome što su radili, i kaznit će ih za to.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
يَـٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ قَدۡ جَآءَكُمۡ رَسُولُنَا يُبَيِّنُ لَكُمۡ كَثِيرٗا مِّمَّا كُنتُمۡ تُخۡفُونَ مِنَ ٱلۡكِتَٰبِ وَيَعۡفُواْ عَن كَثِيرٖۚ قَدۡ جَآءَكُم مِّنَ ٱللَّهِ نُورٞ وَكِتَٰبٞ مُّبِينٞ
O jevreji, kojima je dat Tevrat, i kršćani, kojima je dat Indžil, došao vam je Naš poslanik Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, da vam objasni mnoge stvari koje ste skrivali, a koje su spomenute u knjigama koje su vam objavljene, i da pređe preko nekih stvari koje ste skrivali, a u čijem obznanjivanju nema koristi, osim što bi vas (dodatno) obrukao. Došao vam je Kur'an kao knjiga od Allaha, i on je svjetlost koja osvjetljava put, i jasna Knjiga za sve stvari koje trebaju ljudima na dunjaluku i ahiretu.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
يَهۡدِي بِهِ ٱللَّهُ مَنِ ٱتَّبَعَ رِضۡوَٰنَهُۥ سُبُلَ ٱلسَّلَٰمِ وَيُخۡرِجُهُم مِّنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ بِإِذۡنِهِۦ وَيَهۡدِيهِمۡ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ
Onoga ko čini ono čime je Allah zadovoljan, tj. vjeruje i čini dobra djela, Allah ovom Knjigom upućuje putevima spasa od Njegove kazne, putevima koji vode u džennet. On ljude Kur'anom vadi iz tmina nevjerstva na svjetlo vjerovanja i pokornosti Njemu, i upućuje ih Pravim putem, putem spasa.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
لَّقَدۡ كَفَرَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡمَسِيحُ ٱبۡنُ مَرۡيَمَۚ قُلۡ فَمَن يَمۡلِكُ مِنَ ٱللَّهِ شَيۡـًٔا إِنۡ أَرَادَ أَن يُهۡلِكَ ٱلۡمَسِيحَ ٱبۡنَ مَرۡيَمَ وَأُمَّهُۥ وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗاۗ وَلِلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَاۚ يَخۡلُقُ مَا يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ
Kršćani koji kažu da je Allah ustvari Isa, sin Merjemin, nevjernici su. Reci im, o Poslaniče: "Niko ne može spriječiti Allaha da uništi i Isaa i njegovu majku, i sve stanovnike Zemlje, ako On to želi!" Ako niko ne može da Ga spriječi, to je dokaz da samo On zaslužuje da bude obožavan, i da su svi mimo Njega Njegova stvorenja, i Isa sin Merjemin i svi ostali. Allahova je vlast nad svime što je na nebesima i na Zemlji i između njih, On stvara ono što On hoće, i On je stvorio Isaa, alejhis-selam. Isa je Njegov rob i poslanik, a Allah sve može.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• تَرْك العمل بمواثيق الله وعهوده قد يوجب وقوع العداوة وإشاعة البغضاء والتنافر والتقاتل بين المخالفين لأمر الله تعالى.
Ostavljanje rada po zavjetu koji je dat Allahu iziskuje međusobno neprijateljstvo i ratovanje.

• الرد على النصارى القائلين بأن الله تعالى تجسد في المسيح عليه السلام، وبيان كفرهم وضلال قولهم.
Ovi ajeti sadrže odgovor kršćanima koji kažu da se Allah otjelovio u Isau, alejhis-selam, i objašnjavaju njihovo nevjerstvo i zabludu.

• من أدلة بطلان ألوهية المسيح أن الله تعالى إن أراد أن يهلك المسيح وأمه عليهما السلام وجميع أهل الأرض فلن يستطيع أحد رده، وهذا يثبت تفرده سبحانه بالأمر وأنه لا إله غيره.
Od dokaza neispravnosti tvrdnje da je Isa bog jest i činjenica da ako bi Allah htio da uništi i njega i njegovu majku, alejhimes-selam, i sve stanovnike Zemlje, niko Ga ne bi mogao spriječiti. To znači da samo On određuje i da nema boga osim Njega.

• من أدلة بطلان ألوهية المسيح أن الله تعالى يُذَكِّر بكونه تعالى ﴿ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ﴾ (المائدة: 17)، فهو يخلق من الأبوين، ويخلق من أم بلا أب كعيسى عليه السلام، ويخلق من الجماد كحية موسى عليه السلام، ويخلق من رجل بلا أنثى كحواء من آدم عليهما السلام.
Od dokaza da Isa nije Bog jest i ono na šta nas je Allah podsjetio rekavši: "On stvara šta hoće", tj. On stvara nekog od oca i majke, ali može stvoriti nekog samo od majke, bez oca, poput Isaa, alejhis-selam, i On može stvoriti živo iz neživog, kao što je stvorio zmiju iz Musaovog štapa, a može stvoriti nekog bez majke, od čovjeka, kao što je stvorio Havu od Adema, alejhis-selam.


وَقَالَتِ ٱلۡيَهُودُ وَٱلنَّصَٰرَىٰ نَحۡنُ أَبۡنَـٰٓؤُاْ ٱللَّهِ وَأَحِبَّـٰٓؤُهُۥۚ قُلۡ فَلِمَ يُعَذِّبُكُم بِذُنُوبِكُمۖ بَلۡ أَنتُم بَشَرٞ مِّمَّنۡ خَلَقَۚ يَغۡفِرُ لِمَن يَشَآءُ وَيُعَذِّبُ مَن يَشَآءُۚ وَلِلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَاۖ وَإِلَيۡهِ ٱلۡمَصِيرُ
jevreji i kršćani koji tvrde da su oni Allahova djeca i Njegovi miljenici, ti im, o Poslaniče, reci: "Ako je tako, zašto vas kažnjava za grijehe koje činite? Da ste Njegovi miljenici, kao što mislite, ne bi vas kaznio ubijanjem i pretvaranjem u životinje na dunjaluku, niti bi vas kaznio Vatrom na Sudnjem danu, jer On ne kažnjava onoga koga voli. Naprotiv, vi ste ljudi kao i ostali ljudi. Ko čini dobro, On ga nagradi džennetom, a ko čini zlo, On ga kazni Vatrom. Allah oprašta kome On hoće, iz Svoje milosti, a kažnjava onoga koga On hoće, iz Svoje pravednosti. Samo Njemu pripada vlast na nebesima i na Zemlji i između njih, i Njemu se sve vraća."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
يَـٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ قَدۡ جَآءَكُمۡ رَسُولُنَا يُبَيِّنُ لَكُمۡ عَلَىٰ فَتۡرَةٖ مِّنَ ٱلرُّسُلِ أَن تَقُولُواْ مَا جَآءَنَا مِنۢ بَشِيرٖ وَلَا نَذِيرٖۖ فَقَدۡ جَآءَكُم بَشِيرٞ وَنَذِيرٞۗ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ
O jevreji i kršćani, došao vam je Naš poslanik Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, nakon perioda u kojem nije bilo poslanika, i nakon što je potreba za poslanikom postala velika, kako se ne biste opravdavali govoreći: "Nije nam došao poslanik koji nam donosi radosnu vijest o Allahovoj nagradi i koji nas upozorava na Allahovu kaznu." Naprotiv, došao vam je Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, koji vam je donio radovijesti o Božijoj nagradi i upozorenje na Njegovu kaznu, a Allah sve može, u šta spada i slanje poslanika, i to da poslanstvo zapečati Muhammedom.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَإِذۡ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوۡمِهِۦ يَٰقَوۡمِ ٱذۡكُرُواْ نِعۡمَةَ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ إِذۡ جَعَلَ فِيكُمۡ أَنۢبِيَآءَ وَجَعَلَكُم مُّلُوكٗا وَءَاتَىٰكُم مَّا لَمۡ يُؤۡتِ أَحَدٗا مِّنَ ٱلۡعَٰلَمِينَ
O Poslaniče, spomeni kada je Musa rekao svom narodu, potomcima Israilovim: "Narode moj, sjetite se Allahove blagodati srcima i zahvaljujte jezicima, kada vam je poslao vjerovjesnike da vas pozivaju na Pravi put, i dao vam kraljeve od vas samih nakon što ste bili porobljeni, i dao vam mnoge blagodati koje u vašem vremenu nikom nije dao!"
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
يَٰقَوۡمِ ٱدۡخُلُواْ ٱلۡأَرۡضَ ٱلۡمُقَدَّسَةَ ٱلَّتِي كَتَبَ ٱللَّهُ لَكُمۡ وَلَا تَرۡتَدُّواْ عَلَىٰٓ أَدۡبَارِكُمۡ فَتَنقَلِبُواْ خَٰسِرِينَ
Musa reče: "Narode moj, uđite u čistu zemlju (Bejtul-makdis i okolinu) u koju vam je Allah obećao da ćete ući, i da ćete se u njoj boriti protiv nevjernika, i nemojte bježati od njih, pa da nastradate i na dunjaluku i na ahiretu!"
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالُواْ يَٰمُوسَىٰٓ إِنَّ فِيهَا قَوۡمٗا جَبَّارِينَ وَإِنَّا لَن نَّدۡخُلَهَا حَتَّىٰ يَخۡرُجُواْ مِنۡهَا فَإِن يَخۡرُجُواْ مِنۡهَا فَإِنَّا دَٰخِلُونَ
Musaov narod reče: "O Musa, u Svetoj zemlji nalazi se narod koji ima veliku moć, i zato ne možemo ući. Dokle god su oni tamo, nećemo ući, jer mi ne možemo da se borimo protiv njih. Ukoliko izađu, mi ćemo ući."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ رَجُلَانِ مِنَ ٱلَّذِينَ يَخَافُونَ أَنۡعَمَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِمَا ٱدۡخُلُواْ عَلَيۡهِمُ ٱلۡبَابَ فَإِذَا دَخَلۡتُمُوهُ فَإِنَّكُمۡ غَٰلِبُونَۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَتَوَكَّلُوٓاْ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ
Dva Musaova sljedbenika koja su se bojala Allaha i kojima je Allah dao blagodat upute, počeše podsticati svoj narod da provedu Musaovu naredbu. Govorili su: "Uđite kod tih silnika kroz kapiju grada, i čim uđete kroz vrata vi ćete pobijediti, Allahovom dozvolom, i pouzdajte se u Allahov zakon povezivanja između pobjede i poduzimanja uzroka –vjerovanja u Allaha i pripremanje materijalnih sredstava. I samo se na Allaha oslonite, ako ste istinski vjernici, jer vjerovanje u Njega iziskuje oslanjanje na Njega, uzvišen neka je."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• تعذيب الله تعالى لكفرة بني إسرائيل بالمسخ وغيره يوجب إبطال دعواهم في كونهم أبناء الله وأحباءه.
Uzvišeni Allah je kaznio nevjernike među sinovima Israilovim tako što je neke od njih pretvorio u životinje, a ostale kaznio na druge načine. To ukazuje na ništavnost njihove tvrdnje da su oni Allahovi sinovi i miljenici.

• التوكل على الله تعالى والثقة به سبب لاستنزال النصر.
Oslonac na Allaha Uzvišenog i pouzdanje u Njega uzrok su spuštanja Njegove pomoći.

• جاءت الآيات لتحذر من الأخلاق الرديئة التي كانت عند بني إسرائيل.
Ovi ajeti objavljeni su da upozore na ružne osobine Izraelićana.

• الخوف من الله سبب لنزول النعم على العبد، ومن أعظمها نعمة طاعته سبحانه.
Strah od Allaha je uzrok spuštanja blagodati, od kojih je najveća blagodat pokornosti Njemu.


قَالُواْ يَٰمُوسَىٰٓ إِنَّا لَن نَّدۡخُلَهَآ أَبَدٗا مَّا دَامُواْ فِيهَا فَٱذۡهَبۡ أَنتَ وَرَبُّكَ فَقَٰتِلَآ إِنَّا هَٰهُنَا قَٰعِدُونَ
Musaov narod ustraja na suprotstavljanju svom poslaniku Musau, i rekoše: "Nećemo ući u grad dokle god su silnici u njemu. Idite ti, o Musa, i tvoj Gospodar pa se borite protiv silnika, a mi ćemo ostati ovdje, i nećemo se boriti uz vas."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ رَبِّ إِنِّي لَآ أَمۡلِكُ إِلَّا نَفۡسِي وَأَخِيۖ فَٱفۡرُقۡ بَيۡنَنَا وَبَيۡنَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡفَٰسِقِينَ
Musa reče svom Gospodaru: "Gospodaru moj, ja nemam vlasti osim nad sobom i mojim bratom Harunom, pa presudi između mene i mog naroda koji napusti pokornost Tebi i Tvom poslaniku."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ فَإِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَيۡهِمۡۛ أَرۡبَعِينَ سَنَةٗۛ يَتِيهُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِۚ فَلَا تَأۡسَ عَلَى ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡفَٰسِقِينَ
Allah reče Svom poslaniku Musau, alejhis-selam: "Allah zabranjuje ulazak u svetu Zemlju Izraelićanima 40 godina. U tom periodu će lutati po pustinji, a ti, o Musa, nemoj tugovati za narodom koji neće da se pokorava Allahu. Ono što ih zadesi od nedaća posljedica je njihovih grijeha."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
۞وَٱتۡلُ عَلَيۡهِمۡ نَبَأَ ٱبۡنَيۡ ءَادَمَ بِٱلۡحَقِّ إِذۡ قَرَّبَا قُرۡبَانٗا فَتُقُبِّلَ مِنۡ أَحَدِهِمَا وَلَمۡ يُتَقَبَّلۡ مِنَ ٱلۡأٓخَرِ قَالَ لَأَقۡتُلَنَّكَۖ قَالَ إِنَّمَا يَتَقَبَّلُ ٱللَّهُ مِنَ ٱلۡمُتَّقِينَ
O Poslaniče, ispričaj ovim zavidnicima zulumćarima između jevreja priču o Ademova dva sina, Kabilu i Habilu, istinito. Svaki od njih prinese kurban kojim je trebalo da se približi Uzvišenom Allahu, pa Allah prihvati Habilov kurban, jer je bio bogobojazan, a ne prihvati Kabilov, jer nije bio bogobojazan. Kabilu se nije svidjelo to što je prihvaćen Habilov kurban, iz zavisti njegove, pa reče: "Ubiću te sigurno, o Habile!", na što Habil odgovori: "Allah prihvata kurban od onoga ko se Njega boji, tj, od onog ko radi ono što mu je Allah naredio, a kloni se onoga što mu je Allah zabranio."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
لَئِنۢ بَسَطتَ إِلَيَّ يَدَكَ لِتَقۡتُلَنِي مَآ أَنَا۠ بِبَاسِطٖ يَدِيَ إِلَيۡكَ لِأَقۡتُلَكَۖ إِنِّيٓ أَخَافُ ٱللَّهَ رَبَّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
"Ako pružiš svoju ruku da me ubiješ, ja ti neću istim uzvratiti. To nije zbog kukavičluka, već zato što se bojim Allaha, Gospodara svjetova", rekao je Habil.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
إِنِّيٓ أُرِيدُ أَن تَبُوٓأَ بِإِثۡمِي وَإِثۡمِكَ فَتَكُونَ مِنۡ أَصۡحَٰبِ ٱلنَّارِۚ وَذَٰلِكَ جَزَـٰٓؤُاْ ٱلظَّـٰلِمِينَ
I reče mu, plašeći ga: "Ja žeim da ti poneseš i moje i svoje grijehe, tvojim nasilnim i nepravednim ubistvom mene, pa da budeš jedan od stanovnika Vatre koji će u nju ući na Sudnjem danu. To je kazna za nasilnike, i ja ne želim da te ubijem pa da zaradim grijeh nasilnika."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَطَوَّعَتۡ لَهُۥ نَفۡسُهُۥ قَتۡلَ أَخِيهِ فَقَتَلَهُۥ فَأَصۡبَحَ مِنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ
Kabilu njegova duša uljepša ubistvo svog brata, pa ga ubi i zbog toga postade od propalih na dunjaluku i na ahiretu.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَبَعَثَ ٱللَّهُ غُرَابٗا يَبۡحَثُ فِي ٱلۡأَرۡضِ لِيُرِيَهُۥ كَيۡفَ يُوَٰرِي سَوۡءَةَ أَخِيهِۚ قَالَ يَٰوَيۡلَتَىٰٓ أَعَجَزۡتُ أَنۡ أَكُونَ مِثۡلَ هَٰذَا ٱلۡغُرَابِ فَأُوَٰرِيَ سَوۡءَةَ أَخِيۖ فَأَصۡبَحَ مِنَ ٱلنَّـٰدِمِينَ
Allah posla gavrana da kopa po zemlji ispred Kabila kako bi ukopao mrtvog gavrana, i time pokazao Kabilu kako da prekrije tijelo svog brata. Tada Kabil poče žaliti.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• مخالفة الرسل توجب العقاب، كما وقع لبني إسرائيل؛ إذ عاقبهم الله تعالى بالتِّيه.
Kršenje naredbe poslanika uzrokuje kaznu, kao što se desilo Izraelićanima kada ih je Uzvišeni Allah kaznio lutanjem po pustinji.

• قصة ابني آدم ظاهرها أن أول ذنب وقع في الأرض - في ظاهر القرآن - هو الحسد والبغي، والذي أدى به للظلم وسفك الدم الحرام الموجب للخسران.
Kazivanje o Ademovim sinovima doslovno ukazuje na to da su zavist i nepravda prvi grijesi koji su počinjeni na Zemlji, a koji su odveli u nepravdu i bespravno prolivanje krvi, što vodi u propast.

• الندامة عاقبة مرتكبي المعاصي.
Oni koji čine grijehe zažalit će zbog toga.

• أن من سَنَّ سُنَّة قبيحة أو أشاع قبيحًا وشجَّع عليه، فإن له مثل سيئات من اتبعه على ذلك.
Ko uvede ružnu praksu ili rasprostrani nešto ružno i podstiče na to imat će onoliko grijeha koliko svi oni koji ga u tome budu slijedili.


مِنۡ أَجۡلِ ذَٰلِكَ كَتَبۡنَا عَلَىٰ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ أَنَّهُۥ مَن قَتَلَ نَفۡسَۢا بِغَيۡرِ نَفۡسٍ أَوۡ فَسَادٖ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ ٱلنَّاسَ جَمِيعٗا وَمَنۡ أَحۡيَاهَا فَكَأَنَّمَآ أَحۡيَا ٱلنَّاسَ جَمِيعٗاۚ وَلَقَدۡ جَآءَتۡهُمۡ رُسُلُنَا بِٱلۡبَيِّنَٰتِ ثُمَّ إِنَّ كَثِيرٗا مِّنۡهُم بَعۡدَ ذَٰلِكَ فِي ٱلۡأَرۡضِ لَمُسۡرِفُونَ
Zbog Kabilovog ubistva svog brata dali smo do znanja Izraelićanima da onaj ko bespravno ubije nekog, ko nije zaslužio odmazdu niti je širio nered po Zemlji kroz nevjerstvo i razbojništvo, kao da je sve ljude poubijao, jer, prema njemu, nema razlike između nevinog i zločinca. Ko se suzdrži od ubijanja onoga koga je Allah zabranio ubiti, jer vjeruje da je to haram, kao da je oživio sve ljude, jer je sve ljude sačuvao svog zla. Naši poslanici su došli Izraelićanima sa jasnim dokazima, ali su oni i pored toga prelazili Allahove granice griješeći prema Njemu i suprotstavljajući se poslanicima koje im je On poslao.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
إِنَّمَا جَزَـٰٓؤُاْ ٱلَّذِينَ يُحَارِبُونَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَيَسۡعَوۡنَ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَسَادًا أَن يُقَتَّلُوٓاْ أَوۡ يُصَلَّبُوٓاْ أَوۡ تُقَطَّعَ أَيۡدِيهِمۡ وَأَرۡجُلُهُم مِّنۡ خِلَٰفٍ أَوۡ يُنفَوۡاْ مِنَ ٱلۡأَرۡضِۚ ذَٰلِكَ لَهُمۡ خِزۡيٞ فِي ٱلدُّنۡيَاۖ وَلَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ
Za one koji ratuju protiv Allaha i Njegovog Poslanika, i koji šire nered po Zemlji ubijajući ljude, otimajući njihov imetak i čineći razbojništvo na putevima, kazna je: 1. da budu ubijeni bez razapinjanja; 2. ili da budu ubijeni uz razapinjanje na drvetu i tome slično; 3. ili da im se odsiječe desna ruka i lijeva noga, a ako ponovo urade isto, da mu se odsiječe lijeva ruka i desna noga; 4. ili da budu prognani iz svog mjesta. To im je kazna na dunjaluku, a na ahiretu ih čeka bolna patnja.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
إِلَّا ٱلَّذِينَ تَابُواْ مِن قَبۡلِ أَن تَقۡدِرُواْ عَلَيۡهِمۡۖ فَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ
Osim onih koji se pokaju prije nego ih uhvatite, o vladari! Znajte da će im Allah oprostiti nakon pokajanja, i da je milostiv prema njima. U Njegovu milost spada i to što ukida njihovo kažnjavanje (u navedenom slučaju).
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَٱبۡتَغُوٓاْ إِلَيۡهِ ٱلۡوَسِيلَةَ وَجَٰهِدُواْ فِي سَبِيلِهِۦ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ
O vi koji vjerujete, bojte se Allaha činjenjem onoga što je naredio i klonjenjem onoga što je zabranio, i trudite se da Mu se približite kroz to, i borite se protiv nevjernika želeći Njegovo zadovoljstvo. Ako tako postupite, postići ćete ono što želite i spasit ćete se onoga čega se bojite.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَوۡ أَنَّ لَهُم مَّا فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا وَمِثۡلَهُۥ مَعَهُۥ لِيَفۡتَدُواْ بِهِۦ مِنۡ عَذَابِ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ مَا تُقُبِّلَ مِنۡهُمۡۖ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ
Kada bi oni koji ne vjeruju u Allaha i Njegove poslanike posjedovali sve što postoji na Zemlji, i još toliko, pa to dali da se oslobode kazne na Sudnjem danu, ne bi od njih bili prihvaćeno, i oni će biti u bolnoj patnji.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• حرمة النفس البشرية، وأن من صانها وأحياها فكأنما فعل ذلك بجميع البشر، وأن من أتلف نفسًا بشرية أو آذاها من غير حق فكأنما فعل ذلك بالناس جميعًا.
Ovi ajeti ukazuju na svetost ljudskog života, i na to da onaj ko sačuva jedan ljudski život ima status onog ko je sačuvao život svih ljudi, kao i na to da onaj ko uništi jedan ljudski život ili ga bespravno ugrozi ima status onog ko je to uradio sa svim ljudima.

• عقوبة الذين يحاربون الله ورسوله ممن يفسدون بالقتل وانتهاب الأموال وقطع الطرق هي: القتل بلا صلب، أو مع الصلب، أو قطع الأطرف من خلاف، أو بتغريبهم من البلاد؛ وهذا على حسب ما صدر منهم.
Ovi ajeti sadrže kaznu za one koji ratuju protiv Allaha i Njegovog Poslanika, koji ubijaju nedužne ljude, otimaju njihov imetak i čine razbojništvo na putu. Oni imaju više vrsta kazni: ubistvo bez razapinjanja, ubistvo sa razapinjanjem, presijecanje udova unakrsno ili protjerivanje. Kazna se razlikuje shodno djelu koje su počinili.

• توبة المفسدين من المحاربين وقاطعي الطريق قبل قدرة السلطان عليهم توجب العفو.
Pokajanje onih koji se bave navedenim grijesima, prije nego što ih vlast uhvati, iziskuje Allahovo oproštenje.


يُرِيدُونَ أَن يَخۡرُجُواْ مِنَ ٱلنَّارِ وَمَا هُم بِخَٰرِجِينَ مِنۡهَاۖ وَلَهُمۡ عَذَابٞ مُّقِيمٞ
Oni će željeti da izađu iz vatre kada u nju budu ušli, ali kako?! Neće iz nje izaći, i bit će u vječnoj patnji.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَٱلسَّارِقُ وَٱلسَّارِقَةُ فَٱقۡطَعُوٓاْ أَيۡدِيَهُمَا جَزَآءَۢ بِمَا كَسَبَا نَكَٰلٗا مِّنَ ٱللَّهِۗ وَٱللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٞ
O vladari, kradljivcu i kradljivci odsijecite desnu ruku, i to je Allahova kazna za ono što su uradili. Oni su tuđi imetak bespravno uzeli i time će se zaplašiti i oni i drugi mimo njih. Allah je Silni, i niko Ga ne može nadvladati, i Mudri u Svom određivanju i propisivanju zakona.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَمَن تَابَ مِنۢ بَعۡدِ ظُلۡمِهِۦ وَأَصۡلَحَ فَإِنَّ ٱللَّهَ يَتُوبُ عَلَيۡهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٌ
A ko se Allahu pokaje od krađe i čini dobra djela, Allah će mu oprostiti, iz Svoje milosti. Allah prašta onom ko se pokaje i milostiv je prema njemu. Ali, dunjalučka kazna ne spada sa njega ako se pokaje, ukoliko njegov slučaj dođe do (predstavnika) vlasti.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
أَلَمۡ تَعۡلَمۡ أَنَّ ٱللَّهَ لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ يُعَذِّبُ مَن يَشَآءُ وَيَغۡفِرُ لِمَن يَشَآءُۗ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ
O Poslaniče, ti znaš da Allah ima vlast na nebesima i na Zemlji, upravlja onako kako On hoće, kažnjava onoga koga On hoće, iz Svoje pravde, a oprašta onome kome On hoće, iz Svoje milosti. Allah je apsolutno moćan.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
۞يَـٰٓأَيُّهَا ٱلرَّسُولُ لَا يَحۡزُنكَ ٱلَّذِينَ يُسَٰرِعُونَ فِي ٱلۡكُفۡرِ مِنَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ ءَامَنَّا بِأَفۡوَٰهِهِمۡ وَلَمۡ تُؤۡمِن قُلُوبُهُمۡۛ وَمِنَ ٱلَّذِينَ هَادُواْۛ سَمَّـٰعُونَ لِلۡكَذِبِ سَمَّـٰعُونَ لِقَوۡمٍ ءَاخَرِينَ لَمۡ يَأۡتُوكَۖ يُحَرِّفُونَ ٱلۡكَلِمَ مِنۢ بَعۡدِ مَوَاضِعِهِۦۖ يَقُولُونَ إِنۡ أُوتِيتُمۡ هَٰذَا فَخُذُوهُ وَإِن لَّمۡ تُؤۡتَوۡهُ فَٱحۡذَرُواْۚ وَمَن يُرِدِ ٱللَّهُ فِتۡنَتَهُۥ فَلَن تَمۡلِكَ لَهُۥ مِنَ ٱللَّهِ شَيۡـًٔاۚ أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَمۡ يُرِدِ ٱللَّهُ أَن يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمۡۚ لَهُمۡ فِي ٱلدُّنۡيَا خِزۡيٞۖ وَلَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٞ
O Poslaniče, neka te ne rastužuju munafici koji žure da ispolje djela nevjerstva kako bi te isprovocirali, oni se pokazuju kao vjernici, a u sebi kriju nevjerstvo. I neka te ne rastužuju jevreji koji slušaju i prihvataju laži svojih velikana; oni slijepo slijede svoje glavešine koji ti nisu htjeli doći. Oni mijenjaju riječi Tevrata onako kako njima odgovara, i govore svojim sljedbenicima: "Ako Muhammedov sud odgovara onome što vi želite, slijedite ga, a ako ne odgovara, onda se čuvajte njega!" Koga Allah želi odvesti u zabludu, ti ga ne možeš na Pravi put uputiti. Takvim ljudima, kao što su spomenuti munafici i jevreji, Allah nije htio očistiti srce od nevjerstva. Njima na dunjaluku pripada sramota i poniženje, a na ahiretu bolna patnja u Vatri.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• حكمة مشروعية حد السرقة: ردع السارق عن التعدي على أموال الناس، وتخويف من عداه من الوقوع في مثل ما وقع فيه.
Mudrost propisanosti kazne za kradljivca jest odvraćanje kradljivaca da skrnave tuđi imetak, i upozorenje svim ostalima na takva djela.

• قَبول توبة السارق ما لم يبلغ السلطان وعليه إعادة ما سرق، فإذا بلغ السلطان وجب الحكم، ولا يسقط بالتوبة.
Ovi ajeti ukazuju na prihvatanje pokajanja od kradljivca ukoliko do vlasti ne dopre vijest o njegovom činu, i obaveza mu je da vrati ono što je ukrao. Ako pak do vlasti dopre njegovo djelo, onda je provođenje zakona nad njim obavezno, i ne izostavlja se zbog toga što se on pokajao.

• يحسن بالداعية إلى الله ألَّا يحمل همًّا وغمًّا بسبب ما يحصل من بعض الناس مِن كُفر ومكر وتآمر؛ لأن الله تعالى يبطل كيد هؤلاء.
Lijepo je da se onaj ko poziva Allahu ne opterećuje brigom zbog nevjerstva, spletki i zavjera koje neki ljudi prakticiraju, jer Allah će njihove spletke uništiti.

• حِرص المنافقين على إغاظة المؤمنين بإظهار أعمال الكفر مع ادعائهم الإسلام.
Munafici stalno teže da isprovociraju vjernike čineći djela nevjerstva, a istovremeno tvrde da su muslimani.


سَمَّـٰعُونَ لِلۡكَذِبِ أَكَّـٰلُونَ لِلسُّحۡتِۚ فَإِن جَآءُوكَ فَٱحۡكُم بَيۡنَهُمۡ أَوۡ أَعۡرِضۡ عَنۡهُمۡۖ وَإِن تُعۡرِضۡ عَنۡهُمۡ فَلَن يَضُرُّوكَ شَيۡـٔٗاۖ وَإِنۡ حَكَمۡتَ فَٱحۡكُم بَيۡنَهُم بِٱلۡقِسۡطِۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُقۡسِطِينَ
Ovi jevreji puno slušaju laži, i puno uzimaju haram-imetak, poput kamate. O Poslaniče, ako od tebe zatraže presudu, ti im presudi ako želiš, ili ih ostavi. Dat ti je izbor između tog dvoga. Ako ih ostaviš da sami sebi presude, neće ti moći naškoditi, a ako im ti presudiš, presudi pravedno, makar oni bili neprijatelji i zulumćari. Allah voli one koji pravedno sude, makar parničari bili neprijatelji sudiji.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَكَيۡفَ يُحَكِّمُونَكَ وَعِندَهُمُ ٱلتَّوۡرَىٰةُ فِيهَا حُكۡمُ ٱللَّهِ ثُمَّ يَتَوَلَّوۡنَ مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَۚ وَمَآ أُوْلَـٰٓئِكَ بِٱلۡمُؤۡمِنِينَ
Stanje ovih ljudi je začudno: ne vjeruju u tebe, a parniče se pred tobom, nadajući se da presudiš prema njihovim prohtjevima, iako imaju Tevrat, u koji tvrde da vjeruju, i u kojem se nalazi Allahov propis. Ukoliko ne presudiš po njihovim prohtjevima, oni se okrenu od tebe, te tako objedine nevjerstvo u svoju Knjigu i okretanje od tvoje presude. Tako ne postupaju vjernici! Dakle, jevreji ne vjeruju ni u tebe ni u Objavu sa kojom si došao.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
إِنَّآ أَنزَلۡنَا ٱلتَّوۡرَىٰةَ فِيهَا هُدٗى وَنُورٞۚ يَحۡكُمُ بِهَا ٱلنَّبِيُّونَ ٱلَّذِينَ أَسۡلَمُواْ لِلَّذِينَ هَادُواْ وَٱلرَّبَّـٰنِيُّونَ وَٱلۡأَحۡبَارُ بِمَا ٱسۡتُحۡفِظُواْ مِن كِتَٰبِ ٱللَّهِ وَكَانُواْ عَلَيۡهِ شُهَدَآءَۚ فَلَا تَخۡشَوُاْ ٱلنَّاسَ وَٱخۡشَوۡنِ وَلَا تَشۡتَرُواْ بِـَٔايَٰتِي ثَمَنٗا قَلِيلٗاۚ وَمَن لَّمۡ يَحۡكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَٰفِرُونَ
Mi smo objavili Tevrat Musau, alejhis-selam, u kojem je uputstvo na dobro, i svjetlost koja osvjetljava Pravi put. Njime sude vjerovjesnici što su poslani Izraelićanima, a koji su Allahu predani i pokorni, i njime sude učenjaci i pravnici koji odgajaju ljude, jer ih je Allah obavezao da čuvaju Njegovu knjigu od izmjena i učinio ih povjerenicima. Oni svjedoče da je Tevrat istina, i njima se ljudi vraćaju kada žele znati nešto o Tevratu. O jevreji, nemojte se bojati ljudi, već se bojte samo Mene, i nemojte prodavati Allahov sud za nešto ništavno, poput dunjalučke vlasti, ugleda ili imetka. A ko ne sudi po onome što je Allah objavio, smatrajući taj postupak dozvoljenim, ili smatrajući drugi sud boljim od Allahovog suda ili jednakim Allahovom sudu – takav je pravi nevjernik.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَكَتَبۡنَا عَلَيۡهِمۡ فِيهَآ أَنَّ ٱلنَّفۡسَ بِٱلنَّفۡسِ وَٱلۡعَيۡنَ بِٱلۡعَيۡنِ وَٱلۡأَنفَ بِٱلۡأَنفِ وَٱلۡأُذُنَ بِٱلۡأُذُنِ وَٱلسِّنَّ بِٱلسِّنِّ وَٱلۡجُرُوحَ قِصَاصٞۚ فَمَن تَصَدَّقَ بِهِۦ فَهُوَ كَفَّارَةٞ لَّهُۥۚ وَمَن لَّمۡ يَحۡكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّـٰلِمُونَ
jevreje smo obavezali u Tevratu da onaj ko nekog bespravno namjerno ubije, biva ubijen, i da onom ko nekom iskopa oko namjerno, biva iskopano oko, i da onom ko nekom odsječe nos namjerno, biva odsječen nos, i da onom ko nekom odsječe uho namjerno, biva odsječeno uho, i da onom ko nekom izbije zub namjerno, biva izbijen zub. I propisali smo im da se glede rana nasilnih kazni srazmjerno učinjenom nasilju, a ako onaj ko je žrtva dobrovoljno oprosti nasilniku – taj oprost će mu biti iskup za grijehe. A ko ne sudi po onome što je Allah objavio u pogledu odmazde i drugih stvari, takav je prešao Allahove granice.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• تعداد بعض صفات اليهود، مثل الكذب وأكل الربا ومحبة التحاكم لغير الشرع؛ لبيان ضلالهم وللتحذير منها.
U ovim ajetima su pobrojene neke osobine jevreja, poput laganja, poslovanja uz kamatu, sklonosti da sude suprotno Allahovom zakonu. To je navedeno da bi se ukazalo na njihove zablude, te upozorilo da se pri nama ne nađu takve osobine.

• بيان شرعة القصاص العادل في الأنفس والجراحات، وهي أمر فرضه الله تعالى على من قبلنا.
U ovim ajetima se objašnjava pravedni propis odmazde kad su u pitanju životi i rane. To je stvar koju je Allah obaveznom učinio prijašnjim narodima.

• الحث على فضيلة العفو عن القصاص، وبيان أجرها العظيم المتمثّل في تكفير الذنوب.
Ovi ajeti podstiču na oprost umjesto traženja odmazde, i ukazuju na veliku nagradu koja za to slijedi, a koja se ogleda u opraštanju grijeha.

• الترهيب من الحكم بغير ما أنزل الله في شأن القصاص وغيره.
Ovi ajeti sadrže upozorenje na opasnost suđenja po nečemu mimo Allahovog zakona, bilo da se radi o odmazdi ili nečemu drugom.


وَقَفَّيۡنَا عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِم بِعِيسَى ٱبۡنِ مَرۡيَمَ مُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِ مِنَ ٱلتَّوۡرَىٰةِۖ وَءَاتَيۡنَٰهُ ٱلۡإِنجِيلَ فِيهِ هُدٗى وَنُورٞ وَمُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِ مِنَ ٱلتَّوۡرَىٰةِ وَهُدٗى وَمَوۡعِظَةٗ لِّلۡمُتَّقِينَ
Poslije vjerovjesnika koji su slati potomcima Israilovim, poslali smo Isaa, sina Merjeminog, koji vjeruje u Tevrat i sudi po njemu; a dali smo mu i Indžil, koji upućuje ka istini i sadrži jasne dokaze kojima odstranjuje sumnje i nejasnoće koje se kod nekog mogu javiti u vezi s propisima. Indžil se slaže sa Tevratom, osim u malom broju propisa, u kojima je Indžil derogirao Tevrat. Indžil smo učinili uputom, ali i prijetnjom onom ko prekši njegove zabrane.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَلۡيَحۡكُمۡ أَهۡلُ ٱلۡإِنجِيلِ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فِيهِۚ وَمَن لَّمۡ يَحۡكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡفَٰسِقُونَ
Neka kršćani vjeruju u Indžil, koji smo im poslali, i neka sude po istini koja je u njemu došla prije nego što im je poslan Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem. A ko ne sudi po onome što je Allah objavio, takav je izašao iz okvira pokornosti Allahu i ostavio istinu priklonivši se zabludi.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَأَنزَلۡنَآ إِلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ بِٱلۡحَقِّ مُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِ مِنَ ٱلۡكِتَٰبِ وَمُهَيۡمِنًا عَلَيۡهِۖ فَٱحۡكُم بَيۡنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُۖ وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَهُمۡ عَمَّا جَآءَكَ مِنَ ٱلۡحَقِّۚ لِكُلّٖ جَعَلۡنَا مِنكُمۡ شِرۡعَةٗ وَمِنۡهَاجٗاۚ وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَعَلَكُمۡ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ وَلَٰكِن لِّيَبۡلُوَكُمۡ فِي مَآ ءَاتَىٰكُمۡۖ فَٱسۡتَبِقُواْ ٱلۡخَيۡرَٰتِۚ إِلَى ٱللَّهِ مَرۡجِعُكُمۡ جَمِيعٗا فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ فِيهِ تَخۡتَلِفُونَ
O Poslaniče, Mi smo ti objavili Kur'an sa istinom u koju nema sumnje da je od Allaha, koji potvrđuje prijašnje objavljene Knjige i ispravlja ono što su u njima ljudi iskrivili. Ono što je u skladu sa Kur'anom, to je istina; ono što mu se suprotstavi, to je neistina. Sudi među ljudima po onome što ti je Allah objavio u Kur'anu, i nemoj slijediti njihove prohtjeve ostavljajući istinu koja ti je objavljena i u koju nema nikakve sumnje. Svakom smo umetu dali vjerozakon i jasno ukazali na put kojim treba ići. Da je Allah htio sve vjerozakone učiniti jednim vjerozakonom, učinio bi to, ali je svakom umetu dao poseban vjerozakon kako bi ga iskušao, tj. kako bi se mogla napraviti razlika između pokornih i nepokornih. Zato pohitajte činiti dobra djela i ostaviti loša, jer ćete se Allahu, Jednom Jedinom, vratiti na Sudnjem danu, i On će vas obavijestiti o onome oko čega ste se razilazili i pozvat će vas na odgovornost za ono što ste radili.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَأَنِ ٱحۡكُم بَيۡنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَهُمۡ وَٱحۡذَرۡهُمۡ أَن يَفۡتِنُوكَ عَنۢ بَعۡضِ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ إِلَيۡكَۖ فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَٱعۡلَمۡ أَنَّمَا يُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُصِيبَهُم بِبَعۡضِ ذُنُوبِهِمۡۗ وَإِنَّ كَثِيرٗا مِّنَ ٱلنَّاسِ لَفَٰسِقُونَ
O Poslaniče, sudi među njima po onome što ti je Allah objavio, i ne slijedi njihova mišljenja koja izviru iz njihovih prohtjeva. Čuvaj se da te ne odvrate od dijela onoga što ti je Allah objavio, jer će oni dati sve od sebe na tom putu. Ako se okrenu od prihvatanja Allahovog suda, znaj da Allah želi da ih kazni za neke njihove grijehe još na dunjaluku, a kaznit će ih za sve grijehe na ahiretu. Mnogi ljudi izlaze iz okvira pokornosti Allahu Uzvišenom.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
أَفَحُكۡمَ ٱلۡجَٰهِلِيَّةِ يَبۡغُونَۚ وَمَنۡ أَحۡسَنُ مِنَ ٱللَّهِ حُكۡمٗا لِّقَوۡمٖ يُوقِنُونَ
Zar se od tvoje presude okreću tražeći paganski sud od obožavaoca kipova koji sude po svojim prohtjevima? Niko ne sudi bolje od Allaha, i to znaju oni koji su uvjereni i koji shvataju ono što je Allah objavio Svom Poslaniku, ali to ne znaju oni koji slijede svoje prohtjeve i koji prihvataju samo ono što se slaže sa tim prohtjevima, makar se o zabludi radilo.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• الأنبياء متفقون في أصول الدين مع وجود بعض الفروق بين شرائعهم في الفروع.
Vjerovjesnici imaju zajedničke osnove vjere, uz određene razlike u vjerozakonima, u ograncima vjere.

• وجوب تحكيم شرع الله والإعراض عمّا عداه من الأهواء.
Ovi ajeti ukazuju na obaveznost suđenja po Allahovom zakonu i neslijeđenje prohtjeva.

• ذم التحاكم إلى أحكام أهل الجاهلية وأعرافهم.
Ovi ajeti involviraju osudu traženja presude od paganskih zakona i običaja.


۞يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَتَّخِذُواْ ٱلۡيَهُودَ وَٱلنَّصَٰرَىٰٓ أَوۡلِيَآءَۘ بَعۡضُهُمۡ أَوۡلِيَآءُ بَعۡضٖۚ وَمَن يَتَوَلَّهُم مِّنكُمۡ فَإِنَّهُۥ مِنۡهُمۡۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّـٰلِمِينَ
O vi koji vjerujete u Allaha i Njegovog Poslanika, ne uzimajte jevreje i kršćane sa saveznike i prisne prijatelje, jer jevreji prijateljuju sa svojima i lojalni su im, kao što i kršćani prijateljuju sa svojima i lojalni su im, a zajednička stvar za obje skupine jest da neprijateljuju protiv vas. Ko ih od vas potpuno uzme za prisne prijatelje i bude im potpuno lojalan (čak i u borbi protiv muslimana), takav je nevjernik nepravednik koga Allah neće izvesti na Pravi put.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَتَرَى ٱلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٞ يُسَٰرِعُونَ فِيهِمۡ يَقُولُونَ نَخۡشَىٰٓ أَن تُصِيبَنَا دَآئِرَةٞۚ فَعَسَى ٱللَّهُ أَن يَأۡتِيَ بِٱلۡفَتۡحِ أَوۡ أَمۡرٖ مِّنۡ عِندِهِۦ فَيُصۡبِحُواْ عَلَىٰ مَآ أَسَرُّواْ فِيٓ أَنفُسِهِمۡ نَٰدِمِينَ
O Poslaniče, ti vidiš munafike koji su slabog imana kako žure da sa jevrejima i kršćanima prijateljuju i saveze sklapaju, i govore: "Bojimo se da nas ne pobijede ovi, pa da njima pripadne vlast i da nam zlo nanesu." Allah će sigurno dati pobjedu Svom Poslaniku i vjernicima, ili će na neki drugi način odbiti zlo jevreja i njihovih saveznika, pa će munafici pohitati da se pridruže vjernicima, kajući se za licemjerstvo koje su u srcima krili, i to zbog ništavnosti onoga za šta su se vezali.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَهَـٰٓؤُلَآءِ ٱلَّذِينَ أَقۡسَمُواْ بِٱللَّهِ جَهۡدَ أَيۡمَٰنِهِمۡ إِنَّهُمۡ لَمَعَكُمۡۚ حَبِطَتۡ أَعۡمَٰلُهُمۡ فَأَصۡبَحُواْ خَٰسِرِينَ
Vjernici govore, čudeći se munaficima: "Zar se ovi nisu zakleli čvrstim zakletvama da su sa vama, o vjernici, u vjerovanju, pomaganju i vjernosti (savezništvu)? Poništena će biti njihova djela, i propast će jer ih je mimoišlo ono što su htjeli, i zato što im je pripremljena kazna."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَن يَرۡتَدَّ مِنكُمۡ عَن دِينِهِۦ فَسَوۡفَ يَأۡتِي ٱللَّهُ بِقَوۡمٖ يُحِبُّهُمۡ وَيُحِبُّونَهُۥٓ أَذِلَّةٍ عَلَى ٱلۡمُؤۡمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ يُجَٰهِدُونَ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا يَخَافُونَ لَوۡمَةَ لَآئِمٖۚ ذَٰلِكَ فَضۡلُ ٱللَّهِ يُؤۡتِيهِ مَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٌ
O vi koji vjerujete, ko od vas ostavi svoju vjeru i ode u nevjerstvo, Allah će dovesti druge ljude umjesto takvih, ljude koje će On voljeti i koji će Njega voljeti, jer su na Pravom putu. Oni će biti milostivi prema vjernicima, žestoki prema nevjernicima, i borit će se imecima i životima svojim da Allahova riječ bude gornja. Oni se neće bojati ničijeg prijekora, jer daju prednost Allahovom zadovoljstvu nad zadovoljstvom stvorenja. To je Allahov dar koji On daje kome On hoće, a Allah je veoma darežljiv; zna ko zaslužuje Njegove darove, pa mu ih podari, a ko ih ne zaslužuje, te mu ih uskrati.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤۡتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَهُمۡ رَٰكِعُونَ
Nisu vam jevreji, kršćani i drugi nevjernici zaštitnici, već je vaš zaštitnik i pomagač Uzvišeni Allah, kao i Njegov Poslanik, te vjernici, koji klanjaju namaz onako kako ga treba klanjati, i daju zekat bivajući ponizni pred Allahom.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَمَن يَتَوَلَّ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ فَإِنَّ حِزۡبَ ٱللَّهِ هُمُ ٱلۡغَٰلِبُونَ
Onaj ko za zaštitnika uzme Allaha, Njegovog Poslanika i vjernike, takav je na Allahovoj strani, a Allahova strana će biti pobjednička.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَتَّخِذُواْ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ دِينَكُمۡ هُزُوٗا وَلَعِبٗا مِّنَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ مِن قَبۡلِكُمۡ وَٱلۡكُفَّارَ أَوۡلِيَآءَۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ
O vi koji vjerujete, ne uzimate za zaštitnike, saveznike i prijatelje one koji se ismijavaju i igraju sa vašom vjerom, poput jevreja i kršćana, kojima je data Knjiga prije vas, i poput mnogobožaca. I bojte se Allaha kloneći se onoga što je zabranio, poput uzimanja nevjernika, navedenih vrsta ljudi za prisne prijatelje, i čineći ono što je naredio, ako vjerujete u Njega i u ono što vam je objavio.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• التنبيه علي عقيدة الولاء والبراء التي تتلخص في الموالاة والمحبة لله ورسوله والمؤمنين، وبغض أهل الكفر وتجنُّب محبتهم.
Ovi ajeti sadrže upozorenje na važnost akide el-vela vel-bera (privrženosti i odricanja), čiji je sažetak u tome da se moraju za prijetelje, voljene i zaštitnike uzeti Allah, Njegov Poslanik i vjernici, a da se nevjernici preziru i ne uzimaju za prisne prijatelje.

• من صفات أهل النفاق: موالاة أعداء الله تعالى.
Od osobina munafika je prijateljevanje sa Allahovim neprijateljima i uzimanje njih za zaštitnike.

• التخاذل والتقصير في نصرة الدين قد ينتج عنه استبدال المُقَصِّر والإتيان بغيره، ونزع شرف نصرة الدين عنه.
Klonulost u pomaganju vjere može imati za rezultat da takav čovjek bude zamijenjen boljim od njega, tj. da mu se oduzme čast pomaganja Allahove vjere.

• التحذير من الساخرين بدين الله تعالى من الكفار وأهل النفاق، ومن موالاتهم.
Ovi ajeti sadrže upozorenje na one koji se ismijavaju sa Allahovom vjerom, poput nevjernika i munafika, i na prijateljevanje sa njima i uzimanja njih za zaštitnike.


وَإِذَا نَادَيۡتُمۡ إِلَى ٱلصَّلَوٰةِ ٱتَّخَذُوهَا هُزُوٗا وَلَعِبٗاۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ قَوۡمٞ لَّا يَعۡقِلُونَ
Tako se ismijavaju i igraju kada pozovete na namaz, koji predstavlja najveće dobro djelo, jer oni su ljudi koji ne razumiju i ne shvataju značenja i suštinu ibadeta i propisa koje je Allah propisao.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قُلۡ يَـٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ هَلۡ تَنقِمُونَ مِنَّآ إِلَّآ أَنۡ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡنَا وَمَآ أُنزِلَ مِن قَبۡلُ وَأَنَّ أَكۡثَرَكُمۡ فَٰسِقُونَ
O Poslaniče, reci tim sljedbenicima Knjige, koji se ismijavaju: "Zar nas osuđujete za išta drugo osim zato što vjerujemo u Allaha i ono što nam je objavio, i u ono što je objavio prije nas, i da je većina vas izašla iz okvira pokornosti Allahu ostavljajući vjerovanje i provođenje Njegovih naredbi? To što nam smatrate mahanom jest ustvari vrlina koja iziskuje pohvalu, a ne osudu."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قُلۡ هَلۡ أُنَبِّئُكُم بِشَرّٖ مِّن ذَٰلِكَ مَثُوبَةً عِندَ ٱللَّهِۚ مَن لَّعَنَهُ ٱللَّهُ وَغَضِبَ عَلَيۡهِ وَجَعَلَ مِنۡهُمُ ٱلۡقِرَدَةَ وَٱلۡخَنَازِيرَ وَعَبَدَ ٱلطَّـٰغُوتَۚ أُوْلَـٰٓئِكَ شَرّٞ مَّكَانٗا وَأَضَلُّ عَن سَوَآءِ ٱلسَّبِيلِ
O Poslaniče, reci vjernicima: "Da li želite da vas obavijestim o tome koga je preče osuditi, i ko još više zaslužuje kaznu od ovih? To su njihovi preci, koje je Allah udaljio od Svoje milosti i pretvorio ih u majmune i svinje, i učinio ih obožavaocima taguta, a tagut je sve i svako ko se obožava mimo Allaha, a zadovoljan je time. Takvi su u još goroj poziciji na Sudnjem danu, i još dalje od Pravog puta."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَإِذَا جَآءُوكُمۡ قَالُوٓاْ ءَامَنَّا وَقَد دَّخَلُواْ بِٱلۡكُفۡرِ وَهُمۡ قَدۡ خَرَجُواْ بِهِۦۚ وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا كَانُواْ يَكۡتُمُونَ
O vjernici, kada vam dođu ti munafici pretvaraju se pred vama da su vjernici, premda su sve vrijeme nevjernici, i kad uđu kod vas i kad izađu. Allah najbolje zna nevjerstvo koje oni kriju dok ispoljavaju vjerovanje pred vama, i pozvat će ih za to na odgovornost.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَتَرَىٰ كَثِيرٗا مِّنۡهُمۡ يُسَٰرِعُونَ فِي ٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡعُدۡوَٰنِ وَأَكۡلِهِمُ ٱلسُّحۡتَۚ لَبِئۡسَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
O Poslaniče, vidiš mnoge jevreje i munafike kako žure da čine grijehe, poput laganja, činjenja nepravde drugima i bespravnog uzimanja tuđeg imetka. Ružno je kako oni postupaju!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
لَوۡلَا يَنۡهَىٰهُمُ ٱلرَّبَّـٰنِيُّونَ وَٱلۡأَحۡبَارُ عَن قَوۡلِهِمُ ٱلۡإِثۡمَ وَأَكۡلِهِمُ ٱلسُّحۡتَۚ لَبِئۡسَ مَا كَانُواْ يَصۡنَعُونَ
Zašto ih njihovi predvodnici i učeni ne odvrate od srljanja u laž, lažno svjedočenje i bespravno jedenje tuđeg imetka? Ružno postupaju njihovi predvodnici koji ne zabranjuju zlo!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَقَالَتِ ٱلۡيَهُودُ يَدُ ٱللَّهِ مَغۡلُولَةٌۚ غُلَّتۡ أَيۡدِيهِمۡ وَلُعِنُواْ بِمَا قَالُواْۘ بَلۡ يَدَاهُ مَبۡسُوطَتَانِ يُنفِقُ كَيۡفَ يَشَآءُۚ وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيرٗا مِّنۡهُم مَّآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ طُغۡيَٰنٗا وَكُفۡرٗاۚ وَأَلۡقَيۡنَا بَيۡنَهُمُ ٱلۡعَدَٰوَةَ وَٱلۡبَغۡضَآءَ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِۚ كُلَّمَآ أَوۡقَدُواْ نَارٗا لِّلۡحَرۡبِ أَطۡفَأَهَا ٱللَّهُۚ وَيَسۡعَوۡنَ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَسَادٗاۚ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُفۡسِدِينَ
Kada jevreje zadesi suša, kažu: "Allahova ruka je stisnuta, ne daje darove ljudima, uskratio nam je ono što je kod Njega!" Stisnute bile ruke njihove od činjenja dobra, i daleko bili od Allahove milosti zbog ovoga što govore! Obje Allahove ruke su otvorene, daje svako dobro, udjeljuje onako kako On hoće, i uskraćuje onako kako On hoće, i niko Ga ne može ni na šta prisiliti! O Poslaniče, ono što ti se objavljuje jevrejima će samo povećati griješenje i poricanje, zbog njihove zavisti. Mi smo između raznih njihovih skupina ubacili neprijateljstvo i mržnju: kada god se okupe i spreme da ratuju, Allah ih rasturi i uništi njihovu snagu. Oni će se neprestano truditi da šire nered na Zemlji, poput nastojanja da naude islamu i naprave spletke protiv njega, a Allah ne voli smutljivce.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• ذمُّ العالم على سكوته عن معاصي قومه وعدم بيانه لمنكراتهم وتحذيرهم منها.
Ovi ajeti sadrže pogrdu učenjaka koji šute dok njihov narod čini grijehe, i koji ih ne upozoravaju na zlo.

• سوء أدب اليهود مع الله تعالى، وذلك لأنهم وصفوه سبحانه بأنه مغلول اليد، حابس للخير.
Ovi ajeti ukazuju na ružan odnos jevreja prema Allahu Uzvišenom, jer su Ga optužili za škrtost i uskraćivanje dobra.

• إثبات صفة اليدين، على وجه يليق بذاته وجلاله وعظيم سلطانه.
Ovi ajeti potvrđuju da Allah ima dvije ruke onako kako dolikuje Njegovom uzvišenom i veličanstvenom Biću.

• الإشارة لما وقع فيه بعض طوائف اليهود من الشقاق والاختلاف والعداوة بينهم نتيجة لكفرهم وميلهم عن الحق.
U ovim ajetima se ukazuje na razdor, neprijateljstvo i razilaženje koji se desiše između raznih skupina jevreja zbog njihovog nevjerstva i skretanja s puta istine.


وَلَوۡ أَنَّ أَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ ءَامَنُواْ وَٱتَّقَوۡاْ لَكَفَّرۡنَا عَنۡهُمۡ سَيِّـَٔاتِهِمۡ وَلَأَدۡخَلۡنَٰهُمۡ جَنَّـٰتِ ٱلنَّعِيمِ
Da su jevreji i kršćani povjerovali u ono sa čim je došao Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, i da su se bojali Allaha kloneći se grijeha, izbrisali bismo im grijehe koje su prije toga počinili, ma koliko ih imalo, i na Sudnjem danu bismo ih uveli u džennetska uživanja, koja vječno traju.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَلَوۡ أَنَّهُمۡ أَقَامُواْ ٱلتَّوۡرَىٰةَ وَٱلۡإِنجِيلَ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡهِم مِّن رَّبِّهِمۡ لَأَكَلُواْ مِن فَوۡقِهِمۡ وَمِن تَحۡتِ أَرۡجُلِهِمۚ مِّنۡهُمۡ أُمَّةٞ مُّقۡتَصِدَةٞۖ وَكَثِيرٞ مِّنۡهُمۡ سَآءَ مَا يَعۡمَلُونَ
I da su jevreji radili po onome što je u Tevratu, a kršćani po onome što je u Indžilu, i da su svi radili po Kur'anu, koji im je objavljen, olakšao bih im opskrbu, poput spuštanja kiše i davanja plodova iz zemlje. Među sljedbenicima Knjige ima ljudi koji su postojani na istini, ali većina njih ružno postupa jer ne vjeruje.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
۞يَـٰٓأَيُّهَا ٱلرَّسُولُ بَلِّغۡ مَآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَۖ وَإِن لَّمۡ تَفۡعَلۡ فَمَا بَلَّغۡتَ رِسَالَتَهُۥۚ وَٱللَّهُ يَعۡصِمُكَ مِنَ ٱلنَّاسِۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡكَٰفِرِينَ
O Poslaniče, kazuj potpuno o onome što ti Gospodar objavljuje, a ako nešto sakriješ onda nisi dostavio poslanicu od svog Gospodara. (I Allahov je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, u potpunosti dostavio ono što mu je objavljeno, pa ko misli drukčije iznosi laž na Allaha.) Allah će te sačuvati od ljudi nakon ovog dana, pa ti neće moći nauditi. Zato je na tebi samo da dostaviš, a Allah neće uputiti one nevjernike koji ne žele uputu.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قُلۡ يَـٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ لَسۡتُمۡ عَلَىٰ شَيۡءٍ حَتَّىٰ تُقِيمُواْ ٱلتَّوۡرَىٰةَ وَٱلۡإِنجِيلَ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡكُم مِّن رَّبِّكُمۡۗ وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيرٗا مِّنۡهُم مَّآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ طُغۡيَٰنٗا وَكُفۡرٗاۖ فَلَا تَأۡسَ عَلَى ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡكَٰفِرِينَ
O Poslaniče, reci jevrejima i kršćanima: "Vi niste na važećoj vjeri sve dok ne budete radili po Tevratu, Indžilu i Kur'anu, bez kojeg vam vjerovanje nije ispravno!" Mnogima od njih će ono što ti se objavljuje samo povećati oholost, prelaženje granica i nevjerstvo, zbog njihove zavisti, pa se ne žalosti zbog tih nevjernika. Dovoljni su ti vjernici koji te slijede.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱلَّذِينَ هَادُواْ وَٱلصَّـٰبِـُٔونَ وَٱلنَّصَٰرَىٰ مَنۡ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ وَعَمِلَ صَٰلِحٗا فَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ
Doista oni koji vjeruju (sljedbenici posljednje Objave), i jevreji, i sabejci (sljedbenici nekih vjerovjesnika), i kršćani koji su vjerovali (prije Muhammedovog poslanstva) u Allaha i Sudnji dan i činili dobra djela – svi oni neće strahovati od onoga što ih čeka niti će tugovati za dunjalučkim ukrasima koji su ih mimoišli.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
لَقَدۡ أَخَذۡنَا مِيثَٰقَ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ وَأَرۡسَلۡنَآ إِلَيۡهِمۡ رُسُلٗاۖ كُلَّمَا جَآءَهُمۡ رَسُولُۢ بِمَا لَا تَهۡوَىٰٓ أَنفُسُهُمۡ فَرِيقٗا كَذَّبُواْ وَفَرِيقٗا يَقۡتُلُونَ
Mi smo od potomaka Israilovih čvrste zavjete uzeli da će slušati i pokoravati se, pa su to prekršili i svoje prohtjeve slijedili, okrećući se od objava sa kojima su im dolazili poslanici, i utjerujući neke od njih u laž, a ubijajući druge.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• العمل بما أنزل الله تعالى سبب لتكفير السيئات ودخول الجنة وسعة الأرزاق.
Rad po onome što je Allah objavio uzrok je brisanja grijeha, obilne opskrbe i ulaska u džennet.

• توجيه الدعاة إلى أن التبليغ المُعتَدَّ به والمُبْرِئ للذمة هو ما كان كاملًا غير منقوص، وفي ضوء ما ورد به الوحي.
Ovi ajeti poučavaju one koji pozivaju u islam (daije) da je ispravno dostavljanje vjere kojim sa njih spada obaveza – potpuno dostavljanje i u skladu sa Objavom.

• لا يُعْتد بأي معتقد ما لم يُقِمْ صاحبه دليلًا على أنه من عند الله تعالى.
Jedino relevantno vjerovanje jest ono za koje postoji dokaz od Allaha Uzvišenog.


وَحَسِبُوٓاْ أَلَّا تَكُونَ فِتۡنَةٞ فَعَمُواْ وَصَمُّواْ ثُمَّ تَابَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِمۡ ثُمَّ عَمُواْ وَصَمُّواْ كَثِيرٞ مِّنۡهُمۡۚ وَٱللَّهُ بَصِيرُۢ بِمَا يَعۡمَلُونَ
Mislili su da im neće naštetiti njihovo kršenje datih zavjeta i ugovora, i njihovo utjerivanje u laž i ubijanje vjerovjesnika, ali se desilo suprotno onome što su mislili, pa su postali slijepi za istinu, nesposobni da je spoznaju i krenu Pravim putem, i postali su gluhi za prihvatanje istine. Nakon toga im je Allah, iz Svoje milosti, oprostio, ali su opet mnogi od njih postali slijepi i gluhi za istinu, a Allah vidi ono što rade, Njemu ništa skriveno nije, i kaznit će ih za to.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
لَقَدۡ كَفَرَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡمَسِيحُ ٱبۡنُ مَرۡيَمَۖ وَقَالَ ٱلۡمَسِيحُ يَٰبَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمۡۖ إِنَّهُۥ مَن يُشۡرِكۡ بِٱللَّهِ فَقَدۡ حَرَّمَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِ ٱلۡجَنَّةَ وَمَأۡوَىٰهُ ٱلنَّارُۖ وَمَا لِلظَّـٰلِمِينَ مِنۡ أَنصَارٖ
Kršćani koji kažu da je Allah – Isa, sin Merjemin, nevjernici su, jer su božanstvenost pripisali nekom mimo Allaha. A sam Isa, sin Merjemin, rekao im je: "O potomci Israilovi, obožavajte Allaha jedino, On je moj i vaš Gospodar, a ja i vi smo podjednako Njegovi robovi." A ko Allahu sudruga pridruži, Allah mu je zauvijek zabranio džennet, i on će u Vatri boraviti, i niko mu mimo Allaha neće pomoći niti ga iz patnje izbaviti.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
لَّقَدۡ كَفَرَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ ثَالِثُ ثَلَٰثَةٖۘ وَمَا مِنۡ إِلَٰهٍ إِلَّآ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞۚ وَإِن لَّمۡ يَنتَهُواْ عَمَّا يَقُولُونَ لَيَمَسَّنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٌ
Kršćani koji kažu da je Allah sastavljen od trojice, Oca, Sina i Svetog duha, nevjernici su! Allah je daleko iznad onoga što mu pripisuju. Allah nije mnogobrojan, već je On jedan jedini bog, Koji nema sudruga. Ako ovi koji kažu tu groznu stvar ne prestanu sa tim, stići će ih bolna patnja.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
أَفَلَا يَتُوبُونَ إِلَى ٱللَّهِ وَيَسۡتَغۡفِرُونَهُۥۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ
Zašto se ne okane te svoje tvrdnje i ne pokaju se Allahu? Zašto ne zatraže oprosta za širk koji čine? Allah prašta onome ko se pokaje, ma koji grijeh da je počinio, makar to bilo nevjerstvo, i Allah je milostiv prema vjernicima.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
مَّا ٱلۡمَسِيحُ ٱبۡنُ مَرۡيَمَ إِلَّا رَسُولٞ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهِ ٱلرُّسُلُ وَأُمُّهُۥ صِدِّيقَةٞۖ كَانَا يَأۡكُلَانِ ٱلطَّعَامَۗ ٱنظُرۡ كَيۡفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ ٱلۡأٓيَٰتِ ثُمَّ ٱنظُرۡ أَنَّىٰ يُؤۡفَكُونَ
Isa, sin Merjemin, jest samo jedan od poslanika, umrijet će isto kao i svi ostali poslanici, a njegova majka Merjema, alejhes-selam, bila je istinoljubiva vjernica. Oni su jeli hranu, jer su bili potrebni hrane, pa kako da budu bogovi, a treba im hrana? O Poslaniče, razmisli o tome kako im objašnjavamo dokaze koji ukazuju na Allahovu jednoću i neispravnost njihovog pretjerivanja koje se ogleda u pripisivanju božanstvenosti nekom mimo Njega, a oni i pored toga poriču ove ajete i dokaze. Zatim, razmisli o tome kako se okreću od istine i pored jasnih dokaza Allahove jednoće!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قُلۡ أَتَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَمۡلِكُ لَكُمۡ ضَرّٗا وَلَا نَفۡعٗاۚ وَٱللَّهُ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ
O Poslaniče, reci im argument protiv njih, koji poništava njihovo obožavanje nekog mimo Allaha: "Zar da obožavate nekog ko vam ne može korist pribaviti, niti od vas štetu odstraniti? On je nemoćan, a Allah je uzvišen i iznad toga je, On sve može. Samo On čuje sve vaše riječi, ništa mu od njih ne promiče. On zna sve što radite, ništa mu skriveno nije i obračunat će vas za to."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قُلۡ يَـٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ لَا تَغۡلُواْ فِي دِينِكُمۡ غَيۡرَ ٱلۡحَقِّ وَلَا تَتَّبِعُوٓاْ أَهۡوَآءَ قَوۡمٖ قَدۡ ضَلُّواْ مِن قَبۡلُ وَأَضَلُّواْ كَثِيرٗا وَضَلُّواْ عَن سَوَآءِ ٱلسَّبِيلِ
O Poslaniče, reci kršćanima: "Nemojte prelaziti granice slijeđenja istine koje vam je naređeno, i nemojte pretjerivati u veličanju vjerovjesnika čije vam je poštovanje naređeno, pa da im pripišete božanstvenost, kao što ste uradili sa Isaom, sinom Merjeminim. Vi ste to uradili slijedeći svoje zabludjele prethodnike koji su skrenuli sa Pravog puta i u zabludu odveli mnogo ljudi."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• بيان كفر النصارى في زعمهم ألوهية المسيح عليه السلام، وبيان بطلانها، والدعوةُ للتوبة منها.
Ovi ajeti ukazuju na nevjerstvo kršćana zbog vjerovanja da je Isa, alejhis-selam, bog, i poništavaju tu tvrdnju, pozivajući ih da se pokaju.

• من أدلة بشرية المسيح وأمه: أكلهما للطعام، وفعل ما يترتب عليه.
Jedan od dokaza da su Isa i njegova majka ljudska bića jest i to što su njih dvoje jeli hranu i činili ono što iz toga proističe.

• عدم القدرة على كف الضر وإيصال النفع من الأدلة الظاهرة على عدم استحقاق المعبودين من دون الله للألوهية؛ لكونهم عاجزين.
Nečija nemoć pribavljanja koristi i odagnavanja štete jasan su dokaz da takav nije bog, jer je nemoćan.

• النهي عن الغلو وتجاوز الحد في معاملة الصالحين من خلق الله تعالى.
Ovi ajeti sadrže zabranu pretjerivanja i prelaženja granica u ophođenju prema dobrim Allahovim robovima.


لُعِنَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۢ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ عَلَىٰ لِسَانِ دَاوُۥدَ وَعِيسَى ٱبۡنِ مَرۡيَمَۚ ذَٰلِكَ بِمَا عَصَواْ وَّكَانُواْ يَعۡتَدُونَ
Uzvišeni Allah je u Zeburu, koji je objavio Davudu, i u Indžilu, koji je objavio Isau, rekao da je udaljio nevjernike među potomcima Israilovim od Svoje milosti, zbog grijeha i skrnavljenja Allahovih svetinja.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
كَانُواْ لَا يَتَنَاهَوۡنَ عَن مُّنكَرٖ فَعَلُوهُۚ لَبِئۡسَ مَا كَانُواْ يَفۡعَلُونَ
Nisu jedni druge odvraćali od grijeha, već su grešnici javno griješili jer niko nije imao da ih osudi. Ružno je to kako su oni postupali kada su ostavili negodovanje i poricanje nevaljalih dijela!
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
تَرَىٰ كَثِيرٗا مِّنۡهُمۡ يَتَوَلَّوۡنَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْۚ لَبِئۡسَ مَا قَدَّمَتۡ لَهُمۡ أَنفُسُهُمۡ أَن سَخِطَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِمۡ وَفِي ٱلۡعَذَابِ هُمۡ خَٰلِدُونَ
O Poslaniče, vidiš da mnogi nevjernici među ovim jevrejima vole mušrike (višebošce) i neprijateljuju protiv tebe i vjernika. Ružno je to njihovo prijateljevanje sa višebošcima, i to je jedan od uzroka Allahove srdžbe prema njima i kazne u Vatri, u kojoj će vječno ostati.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَلَوۡ كَانُواْ يُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلنَّبِيِّ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡهِ مَا ٱتَّخَذُوهُمۡ أَوۡلِيَآءَ وَلَٰكِنَّ كَثِيرٗا مِّنۡهُمۡ فَٰسِقُونَ
Kada bi ovi jevreji istinski vjerovali u Allaha i Njegovog Poslanika, ne bi višebošce uzeli za prijatelje, ne bi ih voljeli i njima, a ne vjernicima, težili; zabranjeno im je da nevjernike uzimaju za prijatelje. Međutim, mnogi od ovih jevreja su izašli iz okvira pokornosti i vjernosti Allahu, i prijateljevanja sa vjernicima.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
۞لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ ٱلنَّاسِ عَدَٰوَةٗ لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱلۡيَهُودَ وَٱلَّذِينَ أَشۡرَكُواْۖ وَلَتَجِدَنَّ أَقۡرَبَهُم مَّوَدَّةٗ لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّا نَصَٰرَىٰۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّ مِنۡهُمۡ قِسِّيسِينَ وَرُهۡبَانٗا وَأَنَّهُمۡ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ
O Poslaniče, naći ćeš da su jevreji, obožavaoci kipova i drugi višebošci najveći neprijatelji vjernicima, koji slijede tebe i ono sa čim si ti došao, i to iz zlobe, zavisti i oholosti. I naći ćeš da su najbliži vjernicima i onome sa čim si došao oni koji za sebe kažu: "Mi smo kršćani." Njihova bliskost sa vjernicima je zbog toga što među njima ima učenih i pobožnih, koji su ponizni, jer oholnicima dobro ne stiže do srca.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَإِذَا سَمِعُواْ مَآ أُنزِلَ إِلَى ٱلرَّسُولِ تَرَىٰٓ أَعۡيُنَهُمۡ تَفِيضُ مِنَ ٱلدَّمۡعِ مِمَّا عَرَفُواْ مِنَ ٱلۡحَقِّۖ يَقُولُونَ رَبَّنَآ ءَامَنَّا فَٱكۡتُبۡنَا مَعَ ٱلشَّـٰهِدِينَ
Ovi navedeni, poput negusa i njegovih sljedbenika, imaju mehka srca, jer plaču iz skrušenosti kada čuju Kur'an, koji ti je objavljen, nakon što su spoznali da je on istina od Allaha, i zato što znaju ono sa čim je Isa došao. Oni govore: "Gospodaru naš, mi vjerujemo u ono što si objavio Svom poslaniku Muhammedu, sallallahu alejhi ve sellem, pa nas upiši kao umet Muhammedov, koji će biti svjedok protiv ostalih ljudi na Sudnjem danu."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• ترك الأمر بالمعروف والنهي عن المنكر موجب لِلَّعْنِ والطرد من رحمة الله تعالى.
Ostavljanje pozivanja na dobro i odvraćanja od zla iziskuje prokletstvo i udaljavanje od Allahove milosti.

• من علامات الإيمان: الحب في الله والبغض في الله.
Jedan od znakova vjerovanja jest ljubav u ime Allaha i mržnja u ime Allaha.

• موالاة أعداء الله توجب غضب الله عز وجل على فاعلها.
Prijateljevanje sa Allahovim neprijateljima i lojalnost njima iziskuju Allahovu srdžbu.

• شدة عداوة اليهود والمشركين لأهل الإسلام، وفي المقابل وجود طوائف من النصارى يدينون بالمودة للإسلام؛ لعلمهم أنه دين الحق.
Ovi ajeti ukazuju na žestoko neprijateljstvo koje gaje jevreji i višebošci prema muslimanima. S druge strane, postoje skupine kršćana koje gaje simpatije prema islamu, jer znaju da je islam istinita vjera.


وَمَا لَنَا لَا نُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَمَا جَآءَنَا مِنَ ٱلۡحَقِّ وَنَطۡمَعُ أَن يُدۡخِلَنَا رَبُّنَا مَعَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلصَّـٰلِحِينَ
"Šta nas sprečava da vjerujemo u Allaha i istinu koju je objavio, a sa kojom je došao Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem? Mi se nadamo da u džennet uđemo zajedno sa vjerovjesnicima i njihovim sljedbenicima koji su Allahu pokorni i koji se boje Njegove kazne."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَأَثَٰبَهُمُ ٱللَّهُ بِمَا قَالُواْ جَنَّـٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ وَذَٰلِكَ جَزَآءُ ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Pa ih je Allah nagradio za njihovo vjerovanje i prihvatanje istine nastanivši ih u džennetske perivoje ispod čijih dvoraca i stabala rijeke teku, u kojima će vječno boraviti. To je nagrada onima koji su bezuslovno slijedili istinu.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَآ أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَحِيمِ
A oni koji ne vjeruju u Allaha i Njegovog Poslanika, i koji Allahove ajete koje je objavio Muhammedu, sallallahu alejhi ve sellem, utjeruju u laž – vječno će u rasplamsaloj Vatri boraviti i iz nje nikada neće izaći.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُحَرِّمُواْ طَيِّبَٰتِ مَآ أَحَلَّ ٱللَّهُ لَكُمۡ وَلَا تَعۡتَدُوٓاْۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُعۡتَدِينَ
O vi koji vjerujete, nemojte sebi haramom činiti dozvoljene užitke u hrani, pićima i braku, želeći time asketizam i pobožnost, i nemojte prelaziti granice onoga što vam je Allah Uzvišeni zabranio, jer Allah ne voli one koji prelaze Njegove granice, nego ih prezire.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَكُلُواْ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ حَلَٰلٗا طَيِّبٗاۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ ٱلَّذِيٓ أَنتُم بِهِۦ مُؤۡمِنُونَ
I jedite halal opskrbu koju vam je Allah darovao, i čuvajte se harama poput onog što je oteto ili odvratno. I bojte se Allaha čineći ono što je naredio i kloneći se onoga što je zabranio. Vaše vjerovanje u Njega treba kod vas probuditi bogobojaznost.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
لَا يُؤَاخِذُكُمُ ٱللَّهُ بِٱللَّغۡوِ فِيٓ أَيۡمَٰنِكُمۡ وَلَٰكِن يُؤَاخِذُكُم بِمَا عَقَّدتُّمُ ٱلۡأَيۡمَٰنَۖ فَكَفَّـٰرَتُهُۥٓ إِطۡعَامُ عَشَرَةِ مَسَٰكِينَ مِنۡ أَوۡسَطِ مَا تُطۡعِمُونَ أَهۡلِيكُمۡ أَوۡ كِسۡوَتُهُمۡ أَوۡ تَحۡرِيرُ رَقَبَةٖۖ فَمَن لَّمۡ يَجِدۡ فَصِيَامُ ثَلَٰثَةِ أَيَّامٖۚ ذَٰلِكَ كَفَّـٰرَةُ أَيۡمَٰنِكُمۡ إِذَا حَلَفۡتُمۡۚ وَٱحۡفَظُوٓاْ أَيۡمَٰنَكُمۡۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمۡ ءَايَٰتِهِۦ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ
O vjernici, Allah vas neće obračunavati za nenamjerne zakletve, već za namjerne zakletve, u kojima ste srcima ciljali to što ste se zakleli pa ste ga prekršili. Grijeh za prekršene zakletve koje ste naumili i izgovorili pobrisat će iskup, a to je jedna od tri stvari, po izboru: hranjenje deset siromaha običnom hranom kojom se hrane stanovnici vašeg mjesta, svakom siromahu pola sa'a (blizu 1,5 kg) ili da ih obučete onim što se u vašem običaju smatra odjećom, ili da roba vjernika oslobodite. Ako onaj ko čini iskup ne nađe ništa od ovo troje, onda će postiti tri dana. O vjernici, to je iskup za prekršene zakletve, kada se Allahom zakunete pa to prekršite, i čuvajte vaše zakletve, nemojte se Allahom krivo zaklinjati, i nemojte se puno zaklinjati, i nemojte zakletve kršiti osim ako je u tome veće dobro. Ako je veće dobro u tome da neku zakletvu prekršite, onda učinite ono što je dobro i iskupite se za prekršenu zakletvu, kao što je Allah pojasnio. Allah vam objašnjava Svoje propise vezane za halal i haram da biste Mu bili zahvalni na onome čemu vas je poučio, a što ne biste znali da vas On nije poučio.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّمَا ٱلۡخَمۡرُ وَٱلۡمَيۡسِرُ وَٱلۡأَنصَابُ وَٱلۡأَزۡلَٰمُ رِجۡسٞ مِّنۡ عَمَلِ ٱلشَّيۡطَٰنِ فَٱجۡتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ
O vi koji vjerujete, sve što oduzima razum, i kockanje (takmičenje u kojem obje strane ulažu, a jedna dobiva), i kamenje kod kojeg su mušrici klali svoje žrtvene životinje veličajući time to kamenje, i kamenje koje su postavljali radi obožavanja, i strelice kojima su proricali sudbinu – sve je to grijeh i šejtanovo uljepšavanje, pa se toga klonite kako biste postigli plemenit život na dunjaluku i vječni džennet na ahiretu.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• الأمر بتوخي الطيب من الأرزاق وترك الخبيث.
Ovi ajeti sadrže naredbu traženja lijepe opskrbe i ostavljanja onoga što je ružno.

• عدم المؤاخذة على الحلف عن غير عزم للقلب، والمؤاخذة على ما كان عن عزم القلب ليفعلنّ أو لا يفعلنّ.
Ovi ajeti ukazuju na nekažnjavanje za nenamjernu zakletvu, i na potvrdu odgovornosti za čovjekovu namjernu zakletvu da će nešto učiniti ili da nešto neće učiniti.

• بيان أن كفارة اليمين: إطعام عشرة مساكين، أو كسوتهم، أو عتق رقبة مؤمنة، فإذا لم يستطع المكفِّر عن يمينه الإتيان بواحد من الأمور السابقة، فليكفِّر عن يمينه بصيام ثلاثة أيام.
Ovi ajeti su objasnili da je iskup za zakletvu: hranjenje deset siromaha, ili njihovo oblačenje, ili oslobađanje roba vjernika. Onaj ko ne može ništa od toga iskupit će se posteći tri dana.

• قوله تعالى: ﴿... إنَّمَا الْخَمْرُ ...﴾ هي آخر آية نزلت في الخمر، وهي نص في تحريمه.
Ovaj ajet je posljednji ajet objavljen u vezi s alkoholom, koji kategorički ukazuje na zabranu njegova konzumiranja.


إِنَّمَا يُرِيدُ ٱلشَّيۡطَٰنُ أَن يُوقِعَ بَيۡنَكُمُ ٱلۡعَدَٰوَةَ وَٱلۡبَغۡضَآءَ فِي ٱلۡخَمۡرِ وَٱلۡمَيۡسِرِ وَيَصُدَّكُمۡ عَن ذِكۡرِ ٱللَّهِ وَعَنِ ٱلصَّلَوٰةِۖ فَهَلۡ أَنتُم مُّنتَهُونَ
Šejtan želi da kroz uljepšavanje alkohola i kocke ubaci neprijateljstvo i mržnju između srca ljudi, i da ih odvrati od sjećanja na Allaha i od namaza, pa da li ćete se okanuti tih zala, o vjernici? To vam je, bez sumnje, bolje.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَأَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُواْ ٱلرَّسُولَ وَٱحۡذَرُواْۚ فَإِن تَوَلَّيۡتُمۡ فَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّمَا عَلَىٰ رَسُولِنَا ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ
I pokoravajte se Allahu i Poslaniku primjenjujući naređeno i kloneći se zabranjenog, i čuvajte se suprotstavljanja Njemu. Ako se okrenete od toga, znajte da je obaveza Našeg Poslanika samo da dostavi ono što mu je naređeno, što je on i učinio, pa ako krenete Pravim putem, to je za vaše dobro, a ako činite zlo, na svoju ga štetu činite.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
لَيۡسَ عَلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ جُنَاحٞ فِيمَا طَعِمُوٓاْ إِذَا مَا ٱتَّقَواْ وَّءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ ثُمَّ ٱتَّقَواْ وَّءَامَنُواْ ثُمَّ ٱتَّقَواْ وَّأَحۡسَنُواْۚ وَٱللَّهُ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Oni koji vjeruju u Allaha i čine dobra djela kako bi Mu se približili nemaju grijeh za pijenje alkohola prije nego što je zabranjen, ukoliko su se klonili onoga što jest bilo zabranjeno bojeći se Allahove srdžbe, i činili dobra djela, i povećavali su svoju svijest o Allahu sve dok Ga nisu počeli obožavati kao da Ga vide. Allah voli one koji Ga obožavaju kao da Ga vide, zbog njihove stalne svijesti o Njemu. Ta svijest vodi vjernika da dobra djela čini na najpotpuniji način.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَيَبۡلُوَنَّكُمُ ٱللَّهُ بِشَيۡءٖ مِّنَ ٱلصَّيۡدِ تَنَالُهُۥٓ أَيۡدِيكُمۡ وَرِمَاحُكُمۡ لِيَعۡلَمَ ٱللَّهُ مَن يَخَافُهُۥ بِٱلۡغَيۡبِۚ فَمَنِ ٱعۡتَدَىٰ بَعۡدَ ذَٰلِكَ فَلَهُۥ عَذَابٌ أَلِيمٞ
O vi koji vjerujete, Allah će vas iskušati kopnenim životinjama koje inače lovite tako što će ih dovesti blizu vas dok ste u ihramima (kada vam je zabranjeno da lovite), toliko blizu da mladunčad možete golim rukama dohvatiti a odraslu divljač kopljima možete uloviti – kako bi Allah znao one koji Ga se istinski boje ukazujući na njihova vidljiva djela za koja će pitani biti (jer se za Njegovo znanje onoga što će oni učiniti u budućnosti ne veže obračun sve dok ga ne urade). Takvi će se suzdržati od lova bojeći se Stvoritelja, Koji sve zna, a ko pređe granicu i ulovi dok je u hadžskim ili'umranskim ihramima, taj će biti bolno kažnjen na Sudnjem danu.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَقۡتُلُواْ ٱلصَّيۡدَ وَأَنتُمۡ حُرُمٞۚ وَمَن قَتَلَهُۥ مِنكُم مُّتَعَمِّدٗا فَجَزَآءٞ مِّثۡلُ مَا قَتَلَ مِنَ ٱلنَّعَمِ يَحۡكُمُ بِهِۦ ذَوَا عَدۡلٖ مِّنكُمۡ هَدۡيَۢا بَٰلِغَ ٱلۡكَعۡبَةِ أَوۡ كَفَّـٰرَةٞ طَعَامُ مَسَٰكِينَ أَوۡ عَدۡلُ ذَٰلِكَ صِيَامٗا لِّيَذُوقَ وَبَالَ أَمۡرِهِۦۗ عَفَا ٱللَّهُ عَمَّا سَلَفَۚ وَمَنۡ عَادَ فَيَنتَقِمُ ٱللَّهُ مِنۡهُۚ وَٱللَّهُ عَزِيزٞ ذُو ٱنتِقَامٍ
O vi koji vjerujete, ne lovite kopnene životinje dok ste u ihramima, a ko to namjerno uradi, iskup mu je da u Haremu zakolje domaću životinju – devu, kravu, ovcu ili kozu – koja je slična toj ulovljenoj životinji. Određivanje koja je od navedenih domaćih životinja slična ulovljenoj učinit će dvojica pravednih muslimana. Kada oni odrede odgovarajuću životinju, sa njome se čini isto što i sa hadžskim kurbanom – šalje se u mekanski Harem, gdje se kolje, ili će platiti hranu za siromahe mekanskog Harema u vrijednosti te odgovarajuće domaće životinje, svakom siromahu pola sa'a (oko 1,5 kg), ili će postiti onoliko dana koliko bi nahranio siromaha. Sve to je propisano kako bi osjetio posljedice toga što je lovio (onda kada mu je to bilo zabranjeno). Allah je oprostio lovljenje u ihramima onima koji su to činili prije nego što je to zabranjeno, a ko to ponovo učini nakon zabrane, Allah će ga kazniti. Allah je Jaki i Moćni, može kazniti onoga ko griješi i niko Ga u tome ne može spriječiti.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• عدم مؤاخذة الشخص بما لم يُحَرَّم أو لم يبلغه تحريمه.
Ovi ajeti ukazuju na nekažnjavanje osobe za ono što je činila prije nego što je djelo koje je činila proglašeno zabranjenim, ili prije nego što je do nje doprla vijest o zabrani.

• تحريم الصيد على المحرم بالحج أو العمرة، وبيان كفارة قتله.
Ovi ajeti sadrže zabranu lova dok je čovjek u ihramima za obavljanje hadža ili umre, i objašnjavaju iskup za to.

• من حكمة الله عز وجل في التحريم: ابتلاء عباده، وتمحيصهم، وفي الكفارة: الردع والزجر.
U Allahovu mudrost glede zabrane spada i davanje iskušenja robovima i njihovo čišćenje, dok je jedna od mudrosti iskupa ukor i odvraćanje od prijestupa.


أُحِلَّ لَكُمۡ صَيۡدُ ٱلۡبَحۡرِ وَطَعَامُهُۥ مَتَٰعٗا لَّكُمۡ وَلِلسَّيَّارَةِۖ وَحُرِّمَ عَلَيۡكُمۡ صَيۡدُ ٱلۡبَرِّ مَا دُمۡتُمۡ حُرُمٗاۗ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ ٱلَّذِيٓ إِلَيۡهِ تُحۡشَرُونَ
Allah vam je dozvolio da lovite morske životinje, i da jedete ono što more izbaci, bilo mrtvo ili živo, i da se time koristite i opskrbite bili putnici ili kod kuće, a zabranio vam je da lovite kopnene životinje dok ste u ihramima za hadž ili umru. I bojte se Allaha provodeći ono što vam je naredio i kloneći se onoga što vam je zabranio, jer Njemu vam se valja vratiti na Sudnjem danu, On će vas nagraditi ili kazniti za vaša djela.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
۞جَعَلَ ٱللَّهُ ٱلۡكَعۡبَةَ ٱلۡبَيۡتَ ٱلۡحَرَامَ قِيَٰمٗا لِّلنَّاسِ وَٱلشَّهۡرَ ٱلۡحَرَامَ وَٱلۡهَدۡيَ وَٱلۡقَلَـٰٓئِدَۚ ذَٰلِكَ لِتَعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ وَأَنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٌ
Allah je Kabu, Sveti hram, učinio ljudima temeljom vjerskih koristi, poput namaza, hadža i umre, ali i temeljom dunjalučkih koristi jer je u mekanskom Haremu sigurnost, i tu dolaze plodovi svega. I učinio je svete mjesece, zulkade, zulhidže, muharem i redžep, sigurnim, te ih u njima niko ne napada. I Allah je učinio kurbane, označene i neoznačene, koji su vođeni da se prinesu u mekanskom Haremu, sigurnošću za njihove vlasnike od uznemiravanja. Allah vam je dao te blagodati kako biste znali da Allah zna sve što je na nebesima i na Zemlji, da je apsolutno Sveznajući. Ti Njegovi propisi, u kojima su koristi za vas i odagnavanje štete od vas, dokaz su da On zna ono što je dobro za ljude.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
ٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ وَأَنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ
O ljudi, znajte da Allah žestoko kažnjava onoga ko prema njemu griješi, i da prašta onome ko se pokaje i milostiv je prema njemu.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
مَّا عَلَى ٱلرَّسُولِ إِلَّا ٱلۡبَلَٰغُۗ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تُبۡدُونَ وَمَا تَكۡتُمُونَ
Na Poslaniku je sam da dostavi ono što mu je Allah naredio, i nije njegovo da upućuje ljudska srca, jer to je samo u Allahovoj ruci. Allah zna ono što ispoljavate i ono što krijete, bilo da se radi o uputi ili zabludi, i obračunat će vas za to.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قُل لَّا يَسۡتَوِي ٱلۡخَبِيثُ وَٱلطَّيِّبُ وَلَوۡ أَعۡجَبَكَ كَثۡرَةُ ٱلۡخَبِيثِۚ فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ يَـٰٓأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ
O Poslaniče, reci: "Ne može se izjednačiti zlo sa dobrim, makar te zapanjilo mnoštvo zla. Njegovo mnoštvo ne ukazuje na njegovu vrijednosti. O razumom obdareni, bojte se Allaha ostavljajuću zlo i čineći dobro kako biste džennet zaslužili."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَسۡـَٔلُواْ عَنۡ أَشۡيَآءَ إِن تُبۡدَ لَكُمۡ تَسُؤۡكُمۡ وَإِن تَسۡـَٔلُواْ عَنۡهَا حِينَ يُنَزَّلُ ٱلۡقُرۡءَانُ تُبۡدَ لَكُمۡ عَفَا ٱللَّهُ عَنۡهَاۗ وَٱللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٞ
O vi koji vjerujete, ne pitajte Poslanika ono za čim nemate potrebe i što vam ne pomaže u pogledu privreženosti vjeri! Ako vam otkrije ono što ste pitali, zadesit će vas neprijatnost zbog poteškoće koju to što vam je otkrio nosi sa sobom, a ako budete pitali dok se objavljuje Kur'an, bit će vam odgovoreno, i to je Allahu lahko. Allah je oprostio neke stvari koje je Kur'an prešutio, pa nemojte pitati o njima. Ako budete pitali, bit će vam objavljena dodatna obaveza u vidu propisa toga što ste pitali.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَدۡ سَأَلَهَا قَوۡمٞ مِّن قَبۡلِكُمۡ ثُمَّ أَصۡبَحُواْ بِهَا كَٰفِرِينَ
Prije vas su neki ljudi pitali takva pitanja, pa kada im je zbog tog pitanja stavljeno u obavezu ono o čemu su pitali – nisu postupali po tome, i zbog toga su postali nevjernici.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
مَا جَعَلَ ٱللَّهُ مِنۢ بَحِيرَةٖ وَلَا سَآئِبَةٖ وَلَا وَصِيلَةٖ وَلَا حَامٖ وَلَٰكِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ يَفۡتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَۖ وَأَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡقِلُونَ
Allah je halalom učinio stoku, za razliku od višebožaca koji su u ime njihovih kipova sebi zabranili sljedeće vrste stoke: 1. behiru, a to je deva kojoj presijeku uši nakon što rodi određeni broj mladunčadi; 2. saibu, a to je deva koju posvećuju kipovima i ne diraju je kada dostigne određeni broj godina; 3. vesilu, a to je deva koja rodi žensku mladunčad jedno za drugim; 4. hamu, a to je dromedar koji oplodi određeni broj deva. Višebožački nevjernici su lažno tvrdili da je Allah zabranio ove vrste životinja. To je tako, a većina nevjernika ne razlikuje istinu od zablude i haram od halala.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• الأصل في شعائر الله تعالى أنها جاءت لتحقيق مصالح العباد الدنيوية والأخروية، ودفع المضار عنهم.
Osnova u Allahovim znamenjima jest da se njima ostvaruju dunjalučke i ahiretske koristi Allahovih robova, i otklanjaju štete.

• عدم الإعجاب بالكثرة، فإنّ كثرة الشيء ليست دليلًا على حِلِّه أو طِيبه، وإنما الدليل يكمن في الحكم الشرعي.
Ovi ajeti nam govore da ne treba biti zadivljen mnoštvom, jer to nije dokaz da je nešto dozvoljeno i lijepo, već je dokaz u šerijatskom propisu.

• من أدب المُسْتفتي: تقييد السؤال بحدود معينة، فلا يسوغ السؤال عما لا حاجة للمرء ولا غرض له فيه.
Jedan od bontona onog ko pita za šerijatski propis jest da svoje pitanje ograniči, pa da ne pita o onome za čim nema potrebe.

• ذم مسالك المشركين فيما اخترعوه وزعموه من محرمات الأنعام ك: البَحِيرة، والسائبة، والوصِيلة، والحامي.
U ajetima su osuđeni postupci višebožaca koje su proizvoljno činili, pa su zabranjenom proglasili stoku koju su nazvali behira, saiba, vesila i ham.


وَإِذَا قِيلَ لَهُمۡ تَعَالَوۡاْ إِلَىٰ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ وَإِلَى ٱلرَّسُولِ قَالُواْ حَسۡبُنَا مَا وَجَدۡنَا عَلَيۡهِ ءَابَآءَنَآۚ أَوَلَوۡ كَانَ ءَابَآؤُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ شَيۡـٔٗا وَلَا يَهۡتَدُونَ
Kada se ovim ljudima, koji lažu na Allaha izmišljajući zabranu određenih vrsta stoke, kaže: "Pristupite slijeđenju Kur'ana, koji je Allah objavio, i slijeđenju sunneta Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, da saznate šta je halal, a šta haram", oni reknu: "Dovoljno nam je ono na čemu smo zatekli naše pretke, dovoljna su nam vjerovanja, riječi i djela koja smo od njih naslijedili." Kako da im to bude dovoljno kad njihovi preci ništa nisu znali i nisu na istini bili? Njih slijedi samo onaj ko je veći neznalica od njih samih i u većoj zabludi, tako da su oni zabludjele neznalice.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ عَلَيۡكُمۡ أَنفُسَكُمۡۖ لَا يَضُرُّكُم مَّن ضَلَّ إِذَا ٱهۡتَدَيۡتُمۡۚ إِلَى ٱللَّهِ مَرۡجِعُكُمۡ جَمِيعٗا فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
O vi koji vjerujete, brinite se o sebi i sebe popravljajte, neće vam naštetiti onaj ko je zalutao i nije vam se odazvao ako vi budete na Pravom putu. U vašu uputu spada i vaše pozivanje na dobro i odvraćanje od zla. Allahu jedinom ćete se vratiti na Sudnjem danu, pa će vas obavijestiti o onome što ste radili na dunjaluku, i obračunat će vas za to.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ شَهَٰدَةُ بَيۡنِكُمۡ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ ٱلۡمَوۡتُ حِينَ ٱلۡوَصِيَّةِ ٱثۡنَانِ ذَوَا عَدۡلٖ مِّنكُمۡ أَوۡ ءَاخَرَانِ مِنۡ غَيۡرِكُمۡ إِنۡ أَنتُمۡ ضَرَبۡتُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَأَصَٰبَتۡكُم مُّصِيبَةُ ٱلۡمَوۡتِۚ تَحۡبِسُونَهُمَا مِنۢ بَعۡدِ ٱلصَّلَوٰةِ فَيُقۡسِمَانِ بِٱللَّهِ إِنِ ٱرۡتَبۡتُمۡ لَا نَشۡتَرِي بِهِۦ ثَمَنٗا وَلَوۡ كَانَ ذَا قُرۡبَىٰ وَلَا نَكۡتُمُ شَهَٰدَةَ ٱللَّهِ إِنَّآ إِذٗا لَّمِنَ ٱلۡأٓثِمِينَ
O vi koji vjerujete, kada se nekom od vas približi smrt i vidi znakove koji na nju upućuju, neka pozove dvojicu pravednih muslimana, ili nemuslimana ako nema muslimana, ili ako ste na putu, da budu svjedoci njegove oporuke! Ako sumnjate u njihovo svjedočanstvo, onda nakon jednog od namaza zaustavite ih i zatražite od njih da se zakunu Allahom da svoje svjedočanstvo neće mijenjati ni po koju cijenu, niti će ga sakriti, i da su, ako to urade, pravi grešnici.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
فَإِنۡ عُثِرَ عَلَىٰٓ أَنَّهُمَا ٱسۡتَحَقَّآ إِثۡمٗا فَـَٔاخَرَانِ يَقُومَانِ مَقَامَهُمَا مِنَ ٱلَّذِينَ ٱسۡتَحَقَّ عَلَيۡهِمُ ٱلۡأَوۡلَيَٰنِ فَيُقۡسِمَانِ بِٱللَّهِ لَشَهَٰدَتُنَآ أَحَقُّ مِن شَهَٰدَتِهِمَا وَمَا ٱعۡتَدَيۡنَآ إِنَّآ إِذٗا لَّمِنَ ٱلظَّـٰلِمِينَ
Ukoliko nakon zaklinjanja postane jasno da su slagali u zakletvi ili svjedočanstvu i iznevjerili, neka dvojica najbližih ljudi umrlom oporučitelju umjesto njih posvjedoče ono što je istina, neka se Allahom zakunu: "Naše svjedočenje da su ova dvojica slagala i iznevjerila preče je od njihovog svjedočenja da su rekla istinu i ispunila emanet, i ne kunemo se lažno! Ako se kunemo lažno, onda smo istinski nepravednici koji prelaze Allahove granice."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
ذَٰلِكَ أَدۡنَىٰٓ أَن يَأۡتُواْ بِٱلشَّهَٰدَةِ عَلَىٰ وَجۡهِهَآ أَوۡ يَخَافُوٓاْ أَن تُرَدَّ أَيۡمَٰنُۢ بَعۡدَ أَيۡمَٰنِهِمۡۗ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَٱسۡمَعُواْۗ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡفَٰسِقِينَ
Ovo spomenuto zaklinjanje dvaju svjedoka nakon namaza kada postoji sumnja u njihovo svjedočenje, zatim (eventualno) odbijanje njihovog svjedočenja iziskuje veću šansu da njih dvojica svjedoče ispravno, onako kako je propisano, i da se boje da, ako iznevjere, svjedočenje bude vraćeno nasljednicima oporučitelja nakon njihovog (lažnog) svjedočenja, pa da time budu razotkriveni (u svojoj pronevjeri). I bojte se Allaha ostavljanjem laži i pronevjere u svjedočenju i zakletvi, i slušajte ono što vam se naređuje pokoravajući se Allahu, jer Allah neće uputiti one koji izlaze iz okvira pokornosti Njemu.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• إذا ألزم العبد نفسه بطاعة الله، وأمر بالمعروف ونهى عن المنكر بحسب طاقته، فلا يضره بعد ذلك ضلال أحد، ولن يُسْأل عن غيره من الناس، وخاصة أهل الضلال منهم.
Kada je čovjek pokoran Allahu, i poziva na dobro i odvraća od zla, shodno svojim mogućnostima, ništa mu neće nauditi nečija zabluda, i neće biti pitan o drugim ljudima, pogotovo zabludjelima.

• الترغيب في كتابة الوصية، مع صيانتها بإشهاد العدول عليها.
Ovi ajeti podstiču na zapisivanje oporuke, uz njeno čuvanje pomoću pravednih svjedoka.

• بيان الصورة الشرعية لسؤال الشهود عن الوصية.
Ovi ajeti objašnjavaju šerijatski način pitanja svjedoka o oporuci.


۞يَوۡمَ يَجۡمَعُ ٱللَّهُ ٱلرُّسُلَ فَيَقُولُ مَاذَآ أُجِبۡتُمۡۖ قَالُواْ لَا عِلۡمَ لَنَآۖ إِنَّكَ أَنتَ عَلَّـٰمُ ٱلۡغُيُوبِ
O ljudi, sjetite se Sudnjeg dana kada će Allah okupiti sve poslanike i reći im: "Šta su vam odgovorili vaši narodi kojima ste poslani?" Oni će kazati, prepuštajući sve Allahu: "Mi nemamo znanja, sve znanje pripada Tebi, Gospodaru naš, i samo Ti znaš ono što je skriveno i nedokučivo!"
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
إِذۡ قَالَ ٱللَّهُ يَٰعِيسَى ٱبۡنَ مَرۡيَمَ ٱذۡكُرۡ نِعۡمَتِي عَلَيۡكَ وَعَلَىٰ وَٰلِدَتِكَ إِذۡ أَيَّدتُّكَ بِرُوحِ ٱلۡقُدُسِ تُكَلِّمُ ٱلنَّاسَ فِي ٱلۡمَهۡدِ وَكَهۡلٗاۖ وَإِذۡ عَلَّمۡتُكَ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحِكۡمَةَ وَٱلتَّوۡرَىٰةَ وَٱلۡإِنجِيلَۖ وَإِذۡ تَخۡلُقُ مِنَ ٱلطِّينِ كَهَيۡـَٔةِ ٱلطَّيۡرِ بِإِذۡنِي فَتَنفُخُ فِيهَا فَتَكُونُ طَيۡرَۢا بِإِذۡنِيۖ وَتُبۡرِئُ ٱلۡأَكۡمَهَ وَٱلۡأَبۡرَصَ بِإِذۡنِيۖ وَإِذۡ تُخۡرِجُ ٱلۡمَوۡتَىٰ بِإِذۡنِيۖ وَإِذۡ كَفَفۡتُ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ عَنكَ إِذۡ جِئۡتَهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡهُمۡ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرٞ مُّبِينٞ
I spomeni kada je Allah rekao Isau, alejhis-selam: "O Isa, sine Merjemin, sjeti se Moje blagodati prema tebi kada sam te stvorio bez oca, i sjeti se Moje blagodati prema tvojoj majci Merjemi, alejhes-selam, kada sam je odabrao nad ženama njenog vremena! I sjeti se Moje blagodati prema tebi kada sam te pomogao Džibrilom, pa si se obratio ljudima dok si dojenče bio, pozivajući ih Allahu, i obraćao si im se u svom zrelom dobu kada sam te učinio poslanikom ljudima! Jedna od Mojih blagodati prema Tebi jest i to što sam te naučio da pišeš, i poučio sam te Tevratu, koji je objavljen Musau, alejhis-selam, i Indžilu, koji je objavljen tebi, i poučio sam te tajnama, koristima i mudrostima Mog zakona. Još jedna od Mojih blagodati prema tebi i to je što si mogao napraviti od ilovače nešto poput ptice, a zatim puhnuti u nju i ona postane prava ptica, i to što si od sljepila mogao izliječiti onog ko je od rođenja slijep, i što si gubavca od gube u potpunosti liječio, i što si oživljavao mrtve tako što bi Allaha molio da ih oživi, pa bi ih On oživio. Sve to je bilo Mojom dozvolom! I jedna od Mojih blagodati prema tebi jest i to što sam te zaštitio od sinova Israilovih nakon što su htjeli da te ubiju, i to onda kada si im došao sa jasnim mudžizama (čudima) u koje oni nisu htjeli vjerovati, i rekli su: "Ovo sa čime nam je došao Isa jest očita čarolija."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَإِذۡ أَوۡحَيۡتُ إِلَى ٱلۡحَوَارِيِّـۧنَ أَنۡ ءَامِنُواْ بِي وَبِرَسُولِي قَالُوٓاْ ءَامَنَّا وَٱشۡهَدۡ بِأَنَّنَا مُسۡلِمُونَ
I spomeni Moje blagodati prema tebi, kada sam ti osigurao pomagače time što sam havarijjune (tvoje učenike) nadahnuo da vjeruju u Mene i tvoje poslanstvo, čemu su se odazvali i rekli: "Vjerujemo i Ti posvjedoči, Gospodaru naš, da smo mi muslimani, pokorni."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
إِذۡ قَالَ ٱلۡحَوَارِيُّونَ يَٰعِيسَى ٱبۡنَ مَرۡيَمَ هَلۡ يَسۡتَطِيعُ رَبُّكَ أَن يُنَزِّلَ عَلَيۡنَا مَآئِدَةٗ مِّنَ ٱلسَّمَآءِۖ قَالَ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ
I sjeti se kada su tvoji učenici rekli: "Da li nam tvoj Gospodar može spustiti trpezu sa neba ako Ga budeš zamolio?" Pa im Isa, alejhis-selam, reče da se boje Allaha Uzvišenog, i da se okane toga, jer je u tome možda smutnja za njih. Uputio im je ove riječi savjeta: "Oslonite se na svoga Gospodara u traženju opskrbe, ako ste vjernici."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالُواْ نُرِيدُ أَن نَّأۡكُلَ مِنۡهَا وَتَطۡمَئِنَّ قُلُوبُنَا وَنَعۡلَمَ أَن قَدۡ صَدَقۡتَنَا وَنَكُونَ عَلَيۡهَا مِنَ ٱلشَّـٰهِدِينَ
Učenici Isaovi rekoše Isau: "Želimo da jedemo sa te trpeze, i da nam se srca smire spoznavši savršenstvo Allahove moći, i da si doista Njegov poslanik, i da kategorički znamo da si nam donio istinu od Allaha, te da budemo svjedoci za one koji nisu prisutni."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• إثبات جمع الله للخلق يوم القيامة جليلهم وحقيرهم.
Ovi ajeti potrđuju da će Allah na Sudnjem danu okupiti sva stvorenja, i velika i mala.

• إثبات بشرية المسيح عليه السلام وإثبات آياته الحسية من إحياء الموتى وإبراء الأكمه والأبرص التي أجراها الله على يديه.
Ovi ajeti potvrđuju da je Isa, alejhis-selam, samo čovjek, kao što potvrđuju i osjetilna čuda koja je Allah dao da se dese preko njega, poput oživljavanja mrtvih i liječenja slijepog i gubavog.

• بيان أن آيات الأنبياء تهدف لتثبيت الأتباع وإفحام المخالفين، وأنها ليست من تلقاء أنفسهم، بل تأتي بإذن الله تعالى.
Ovi ajeti govore da dokazi vjerovjesnika imaju za cilj da učvrste sljedbenike i da budu argument protiv onih koji se suprotstavljaju, te da ih oni ne donose od sebe, već im to Allah daje.


قَالَ عِيسَى ٱبۡنُ مَرۡيَمَ ٱللَّهُمَّ رَبَّنَآ أَنزِلۡ عَلَيۡنَا مَآئِدَةٗ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ تَكُونُ لَنَا عِيدٗا لِّأَوَّلِنَا وَءَاخِرِنَا وَءَايَةٗ مِّنكَۖ وَٱرۡزُقۡنَا وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلرَّـٰزِقِينَ
Isa je uradio ono što su tražili i zamolio je Allaha: "Gospodaru naš, spusti nam trpezu sa hranom da slavimo dan njenog spuštanja iz zahvalnosti prema Tebi, i da nam bude znak i dokaz Tvoje jednoće i istinitost onoga sa čim sam poslat, i opskrbi nas onim što će nam pomoći da Te obožavamo. Gospodaru naš, Ti si najbolji opskrbitelj."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ ٱللَّهُ إِنِّي مُنَزِّلُهَا عَلَيۡكُمۡۖ فَمَن يَكۡفُرۡ بَعۡدُ مِنكُمۡ فَإِنِّيٓ أُعَذِّبُهُۥ عَذَابٗا لَّآ أُعَذِّبُهُۥٓ أَحَدٗا مِّنَ ٱلۡعَٰلَمِينَ
Allah usliši Isaovu dovu i reče: "Spustit ću tu trpezu koju ste tražili, a ko nakon toga ne bude vjerovao neka kori samo sebe – njega ću kazniti tako žestokom kaznom kakvom nikada nikog nisam kaznio, jer je očima vidio zapanjujući dokaz pa iz inata uznevjerovao." I Allah je ispunio ono što im je obećao i spustio im je trpezu.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
وَإِذۡ قَالَ ٱللَّهُ يَٰعِيسَى ٱبۡنَ مَرۡيَمَ ءَأَنتَ قُلۡتَ لِلنَّاسِ ٱتَّخِذُونِي وَأُمِّيَ إِلَٰهَيۡنِ مِن دُونِ ٱللَّهِۖ قَالَ سُبۡحَٰنَكَ مَا يَكُونُ لِيٓ أَنۡ أَقُولَ مَا لَيۡسَ لِي بِحَقٍّۚ إِن كُنتُ قُلۡتُهُۥ فَقَدۡ عَلِمۡتَهُۥۚ تَعۡلَمُ مَا فِي نَفۡسِي وَلَآ أَعۡلَمُ مَا فِي نَفۡسِكَۚ إِنَّكَ أَنتَ عَلَّـٰمُ ٱلۡغُيُوبِ
I spomeni da će Allah na Sudnjem danu reći Isau sinu Merjeminom, alejhis-selam: "O Isa sine Merjemin, da li si ti rekao ljudima: 'Obožavajte mene i moju majku pored Allaha?'" On će reći, veličajući Gospodara: "Meni ne dolikuje i nemam pravo da im kažem išta osim istine, a ako (hipotetički) pretpostavimo da sam im to rekao, Ti bi to znao, jer Tebi ništa nije skriveno. Ti znaš ono što ja krijem u sebi, a ja ne znam ono što Ti kriješ, i samo Ti znaš sve nedokučivo, sve skriveno i vidljivo."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
مَا قُلۡتُ لَهُمۡ إِلَّا مَآ أَمَرۡتَنِي بِهِۦٓ أَنِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمۡۚ وَكُنتُ عَلَيۡهِمۡ شَهِيدٗا مَّا دُمۡتُ فِيهِمۡۖ فَلَمَّا تَوَفَّيۡتَنِي كُنتَ أَنتَ ٱلرَّقِيبَ عَلَيۡهِمۡۚ وَأَنتَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ شَهِيدٌ
Isa reče svom Gospodaru: "Ljudima sam rekao samo ono što si mi naredio – da samo Tebe obožavaju, i bio sam svjedok onoga što govore dok sam bio među njima, a nakon što si me živog uzdigao na nebo, Ti si jedini nadzirao šta rade, i Ti si svemu svjedok, ništa Ti skriveno nije i znaš sve što sam im rekao i što su oni meni rekli."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
إِن تُعَذِّبۡهُمۡ فَإِنَّهُمۡ عِبَادُكَۖ وَإِن تَغۡفِرۡ لَهُمۡ فَإِنَّكَ أَنتَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ
"Gospodaru moj, ako ih kazniš – pa, oni su Tvoji robovi, radiš sa njima šta hoćeš, a ako im oprostiš – niko Te u tome ne može spriječiti. Ti si Silni, Koga niko ne može nadvladavati, i Ti si Mudri u Svom uređivanju svih stvorenja."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
قَالَ ٱللَّهُ هَٰذَا يَوۡمُ يَنفَعُ ٱلصَّـٰدِقِينَ صِدۡقُهُمۡۚ لَهُمۡ جَنَّـٰتٞ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدٗاۖ رَّضِيَ ٱللَّهُ عَنۡهُمۡ وَرَضُواْ عَنۡهُۚ ذَٰلِكَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ
Uzvišeni Allah reče Isau, alejhis-selam: "Ovo je Dan u kojem će koristiti iskrenost onima koji su bili iskreni u namjerama, riječima i djelima. Njima pripadaju džennetski perivoji, ispod čijih dvoraca i stabala rijeke teku, u kojima će vječno boraviti, smrt ih neće zadesiti. Allah je njima zadovoljan i nikada se na njih neće naljutiti, i oni su zadovoljni vječnim užitkom koji su postigli, i zadovoljni svojim Gospodarom. Ta nagrada i to zadovoljstvo predstavljaju veličanstvenu pobjedu kojoj nema slične."
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
لِلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا فِيهِنَّۚ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرُۢ
Samo Allahu pripadaju nebesa i Zemlja, On ih je stvorio i On ih uređuje. Sve što je na njima Njegova su stvorenja, i On je nad svime moćan, ništa Mu nije teško učiniti.
ئەرەپچە تەپسىرلەر:
بۇ بەتتىكى ئايەتلەردىن ئېلىنغان مەزمۇنلار:
• توعد الله تعالى كل من أصرَّ على كفره وعناده بعد قيام الحجة الواضحة عليه.
Uzvišeni Allah je zaprijetio svakom ko ustraje na nevjerstvu i prkosu nakon što je nad njim uspostavljen jasan dokaz.

• تَبْرئة المسيح عليه السلام من ادعاء النصارى بأنه أبلغهم أنه الله أو أنه ابن الله أو أنه ادعى الربوبية أو الألوهية.
Ovi ajeti govore o tome da je Isa, alejhis-selam, čist od onoga što mu pripisuju kršćani, poput njihove tvrdnje da ih je Isa obavijestio da je on Allah, ili da je Allahov sin, ili da je on Gospodar ili božanstvo.

• أن الله تعالى يسأل يوم القيامة عظماء الناس وأشرافهم من الرسل، فكيف بمن دونهم درجة؟!
Ovi ajeti nam govore da će Uzvišeni Allah na Sudnjem danu ispitivati najčasnije ljude – poslanike, pa šta je tek sa onima koji nisu na njihovom stepenu?

• علو منزلة الصدق، وثناء الله تعالى على أهله، وبيان نفع الصدق لأهله يوم القيامة.
U ovim ajetima se ukazuje na uzvišen stepen istinoljubivosti, i na Allahovu pohvalu istinoljubivih, i na korist koju će imati od te osobine na Sudnjem danu.


 
مەنالار تەرجىمىسى سۈرە: سۈرە مائىدە
سۈرە مۇندەرىجىسى بەت نومۇرى
 
قۇرئان كەرىم مەنىلىرىنىڭ تەرجىمىسى - الترجمة البوسنية للمختصر في تفسير القرآن الكريم - تەرجىمىلەر مۇندەرىجىسى

الترجمة البوسنية للمختصر في تفسير القرآن الكريم، صادر عن مركز تفسير للدراسات القرآنية.

تاقاش